VI SA/WA 1712/24

VI SA/Wa 1712/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Nogal /przewodniczący/
Justyna Żurawska
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 200, art. 205 ust.1, art. 145 ust.1 pkt.1 lit.c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 ust.1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] stycznia 2024 r., 2) zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz Skarżącego K. kwotę 293 (dwieście dziewięćdziesiąt trzy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...](dalej: "Strona", "[...], "Skarżący"), jest decyzja z 9 kwietnia 2024 r. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "GDDKiA", "organ") nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6 i ust. 12 pkt 1, ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320, dalej: "u.d.p."), § 1 pkt 3, § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 czerwca 2023 r., w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. z 2023 r. poz. 1162, dalej: "rozporządzenie MI"), po rozpatrzeniu wniosku Strony, o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił decyzję z 30 stycznia 2024 r. znak: [...] i orzekł co do istoty sprawy:
1) nakładając na Stronę karę pieniężną w wysokości 7 320,00 zł, za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych nr [...] (obręb S.i obręb K.) i nr [...] (obręb P.- obwodnica P.), bez zezwolenia zarządcy drogi, polegającego na umieszczeniu na ogrodzeniach/barierach reklam - banerów wyborczych kandydatów Strony w wyborach do Sejmu w 2023 r. o wymiarach:
- 3,0 m x 1,5 m, w terminie od 11 października 2023 r. do 27 października 2023 r., w km 0+138 strona lewa (obręb P.- obwodnica P.) W. K.;
- 3,0 m x 1,5 m, w terminie od 11 października 2023 r. do 27 października 2023 r., w km 0+144 strona lewa (obręb P.- obwodnica P.) J. C.;
- 1,0 m x 2,0 m, w terminie od 14 października 2023 r. do 16 października 2023 r., w km 118+404 strona prawa (obręb S.) O. S.;
- 1,0 m x 2,0 m, w terminie od 14 października 2023 r. do 16 października 2023 r., w km 118+408 (obręb S.) strona lewa O.S.;
- 1,0 m x 2,0 m, w terminie od 14 października 2023 r. do 16 października 2023 r., w km 118+410 (obręb S.strona lewa O.S.;
- 1,0 m x 2,0 m, w terminie od 14 października 2023 r. do 17 października 2023 r., w km 130+461 (obręb K.strona lewa O.S.’
- 1,0 m x 2,0 m, w terminie od 14 października 2023 r. do 16 października 2023 r., w km 118+410 (obręb S.strona prawa O.S.;
2) wskazując rachunek bankowy na który należy wpłacić powyższą karę pieniężną;
3) wskazując, że termin uiszczenia opłaty wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (niniejsza decyzja jest ostateczna w dniu doręczenia). Za nieterminowe uiszczenie opłaty naliczane będą odsetki ustawowe.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że podczas dokonanych w okresie pomiędzy 11 i 28 października 2023 r. kontrolnych objazdów dróg krajowych nr [...]i [...] na odcinku R.- obwodnica P.– granica woj., ustalono że w pasie drogowym ww. dróg umieszczone zostały, bez zezwolenia zarządcy drogi, reklamy - banery wyborcze kandydatów [....] w wyborach do Sejmu w 2023 r. Przedmiotowe banery wyborcze o wymiarach 3,0 m x 1,5 m (2 szt.) i 1,0 m x 2,0 m (5 szt.) zlokalizowane zostały na ogrodzeniach/barierach w km: 0+138 strona lewa (obręb P. - obwodnica P.) W.K.; 0+144 strona lewa (obręb Pi.- obwodnica P.) J. C.; 118+404 strona prawa (obręb S.O. S.;118+408 (obręb S.) strona lewa O.S.;118+410 (obręb S.strona lewa O. S. 130+461 (obręb K.) strona lewa O. S.;118+410 (obręb S.) strona prawa O.S.
Organ wskazał, że z kontroli ww. dróg krajowych dokonano wpisu w dzienniku objazdu drogi oraz wykonano pomiary i dokumentację fotograficzną. Ponadto, lokalizację ww. banerów w pasie drogowym dróg krajowych nr [...]i [...] oznaczono na projektach stałej organizacji ruchu. Organ dodał, że kolejne kontrole miejsc zajęcia pasa drogowego ww. dróg krajowych na analizowanym odcinku przeprowadzane do 28 października 2023 r. (włącznie), potwierdzały funkcjonowanie przedmiotowych banerów w terminach, o których będzie mowa poniżej. Dowodem powyższego jest, jak wskazał organ, dokumentacja zdjęciowa zawierająca datę jej wykonania, znajdująca się w aktach sprawy. Na podstawie zgromadzonych materiałów określono terminy zajęcia pasa drogowego dróg krajowych nr [...] i [...] dla poszczególnych banerów.
Pismem z 18 października 2023 r. znak: [...] organ zawiadomił [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego zajęcia pasa drogowego. Poinformował także, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną.
Organ wyjaśnił, że w konsekwencji, działając z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Kierownik Rejonu w E.Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w O., decyzją administracyjną z 30 stycznia 2024 r. znak: [...](wydaną w oparciu o art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. w zw. z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MI), nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 7 320,00 za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...], polegające na umieszczeniu w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], w km 0+138 strona lewa (W.K.) i w km 0+144 strona lewa (J. C.o wymiarach 3,0 m x 1,5 m oraz w km: 118+410 strona prawa (A. C.), 130+461 strona lewa, 118+408 strona lewa, 118+404 strona prawa, 118+410 strona lewa (O. S.) o wymiarach 1,0 m x 2,0 m, reklam - banerów wyborczych, kandydatów [...] w wyborach do Sejmu, bez zezwolenia zarządcy drogi krajowej nr [...].
Rozpoznając ponownie sprawę organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezsporna jest kwestia umieszczenia 7 szt. banerów wyborczych o wymiarach, wg imienia i nazwiska kandydata, kilometraża oraz czasu ich lokalizacji, w pasie drogowym dróg krajowych nr [...] i nr [...]
Organ stwierdził natomiast, że w decyzji I instancji błędnie przyjęto stronę postępowania jako [...], ponieważ zgodnie z informacjami zawartymi na stronie httDs://wvborv.gov.Dl/ nie został utworzony komitet wyborczy o nazwie [...]. Zdaniem organu, analizując okoliczności przedmiotowej sprawy, tj. kampania wyborcza i treść banerów wyborczych zawierających symbol graficzny [...], wizerunek kandydatów tego komitetu do Sejmu w 2023 r. przyjąć należy, że stroną omawianego postępowania administracyjnego jest [...] (uchwałą Nr [...] z dnia 10 sierpnia 2023 r. Państwowa Komisja Wyborcza przyjęła zawiadomienie o utworzeniu komitetu wyborczego pod nazwą [...]). W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy została poprawnie ustalona strona postępowania, którą jest [...], w przedmiocie samowolnego zajęcia pasa drogowego dróg krajowych nr [...] i nr [....] (obwodnica P.) przez umieszczenie banerów wyborczych kandydatów [...] w wyborach do Sejmu w 2023 r. o wymiarach, imieniu i nazwisku, terminie oraz kilometrażu zgodnie z sentencją niniejszej decyzji.
Organ nie zgodził się z innymi zarzutami podniesionymi przez Stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję GDDKiA z 9 kwietnia 2024 r. w całości, Skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości oraz decyzji I instancji, ewentualnie o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 10 § 1 w zw. z art. 28, art. 29 oraz art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., polegające na wydaniu decyzji dotkniętej wadą nieważności wobec skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie,
2) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 § 1 K.p.a., polegające na:
a) zaniechaniu wyjaśnienia, na jakich podstawach organ ustalił, że osoba, która umieściła plakaty wyborcze w obrębie pasa drogowego działała w imieniu i na rzecz [...],
b) rażąco dowolnym ustaleniem, że samo figurowanie na listach wyborczych [...] kandydatki, której wizerunek znajdował się na plakatach wyborczych, jest wystarczające do przyjęcia, że plakaty w pasie drogowym zostały umieszczone przez osoby posiadające umocowanie od [...],
c) zastosowanie, opartego na bliżej niesprecyzowanych przesłankach, domniemania własności [...] w odniesieniu do spornych plakatów wyborczych,
3) art. 4 pkt 23 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p., art. 109 § 1 i 2 ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2023 r., poz. 2408, dalej: "Kodeks wyborczy") oraz art. 111 § 1 in principio Kodeksu wyborczego, poprzez błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że plakat wyborczy stanowi reklamę w rozumieniu u.d.p.,
4) art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na zaniechaniu rozważenia, czy w niniejszych okolicznościach zachodziły przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
W uzasadnieniu skargi Skarżący w obszerny sposób przedstawił argumentację popierającą zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie choć z innych względów niż podniesione w skardze.
W niniejszej sprawie na Skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości 7 320,00 zł, za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych nr [...] (obręb S.i obręb K.) i nr [...](obręb P.- obwodnica P.bez wymaganej zgody zarządcy drogi, polegające na umieszczeniu w pasie drogowym siedmiu reklam - banerów wyborczych kandydatów [...] w wyborach do Sejmu w 2023 r., o wymiarach 1,0 m x 2,0 m tj. 2,0 m2, w przypadku pięciu banerów oraz 3.0 x 1,5 m tj.: 4,5 m2, w przypadku dwóch banerów w następujących lokalizacjach i terminach: 1) km 0+138 strona lewa (obręb P.- obwodnica P.), w terminie od 11 października 2023 r. do 27 października 2023 r. – tj. 17 dni, 2) km 0+144 strona lewa (obręb P.- obwodnica P.) w terminie od 11 października 2023 r. do 27 października 2023 r. – tj. 17 dni, 3) w km 118+404 strona prawa (obręb S.w terminie od 14 października 2023 r. do 16 października 2023 r. – tj. 3 dni, 4) w km 118+408 (obręb S.) strona lewa, w terminie od 14 października 2023 r. do 16 października 2023 r. – tj. 3 dni, 5) w km 118+410 (obręb S.)strona lewa, w terminie od 14 października 2023 r. do 16 października 2023 r. – tj. 3 dni, 6) w km 130+461 (obręb K.) strona lewa, w terminie od 14 października 2023 r. do 17 października 2023 r. – tj. 4 dni, 7) w km 118+410 (obręb S.strona prawa, w terminie od 14 października 2023 r. do 16 października 2023 r. – tj. 3 dni.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p., pasem drogowym jest wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga, Jak natomiast wynika z pkt 2 tego artykułu, drogą jest budowla składająca się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiąca całość techniczno-użytkową, usytuowana w pasie drogowym i przeznaczona do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt.
W myśl art. 39 ust. 1 u.d.p., pas drogowy jako strefa ruchu drogowego podlegająca szczególnej ochronie prawnej objęta jest rozlicznymi zakazami co do sposobu jego wykorzystania. Przede wszystkim samowolne zajmowanie pasa drogowego przez podmiot inny niż zarządca drogi działający w celu budowy, przebudowy, remontu lub ochrony drogi jest niedopuszczalne (art. 40 ust. 1 u.d.p.). Zajęcie pasa drogowego jest natomiast możliwe, w myśl art. 40 ust. 1 i ust. 2 u.d.p., po uzyskaniu – w formie decyzji administracyjnej – zgody zarządcy drogi, w tym na umieszczania w pasie drogowym reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.). Naruszenie zakazu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obciążone jest odpowiedzialnością administracyjną. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, która byłaby należna, gdyby zajęcie stanowiło realizację zezwolenia (art. 40 ust. 4 - 6 u.d.p.). Jak wynika z art. 40 ust. 6 u.d.p., opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym m.in. reklamy, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 2 rozporządzenia MI, za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym reklamy ustala się następujące stawki opłat za każdy dzień zajęcia 1 m2 powierzchni: 1) reklamy: a) o powierzchni nieprzekraczającej 1 m2, umieszczonej nad obiektem lub na obiekcie, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza, zawierającej wyłącznie informacje o prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej - 2 zł, b) zawierającej informacje o gminie, powiecie lub województwie, w szczególności w postaci planów, map, tablic lub plansz - 0,30 zł; 2) reklam innych niż wymienione w pkt 1 - 4 zł.
Skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, zakwestionował natomiast prawidłowość ustaleń odnośnie strony kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego. W ocenie Skarżącego zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji nie powinna być wydana w stosunku do [...], gdyż to nie on zajął pas drogowy, nie on decydował o jego zajęciu, ani nie aprobował zajęcia pasa. Organy obu instancji przyjęły natomiast, że w związku z art. 84 Kodeksu wyborczego, skoro komitety wyborcze prowadzą, na zasadzie wyłączności, kampanię wyborczą na ich rzecz to zaskarżone decyzje, a w konsekwencji nałożona kara, prawidłowo zostały skierowane do Skarżącego.
Powstała więc istotna kwestia wymagająca rozstrzygnięcia, dotycząca ustalenia statusu prawnego Skarżącego w tym okoliczność posiadania przez [...]zdolności prawnej, w szczególności zdolności administracyjnoprawnej do występowania w charakterze strony w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia.
Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podmioty określone w powyższym przepisie słowami "każdy" oraz "kto" to podmioty wymienione w art. 29 K.p.a., w myśl którego stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Organizacje społeczne, o których stanowi art. 29 K.p.a. obejmują w myśl art. 5 § 2 pkt 5 K.p.a. organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne. Do tych "innych organizacji społecznych" niewątpliwie zaliczają się również partie polityczne. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 Kodeksu wyborczego, funkcję komitetu wyborczego partii politycznej pełni organ partii uprawniony do jej reprezentowania na zewnątrz, przy czym ten organ partii zawiadamia właściwy organ wyborczy o utworzeniu komitetu i o zamiarze samodzielnego zgłaszania kandydatów oraz powołaniu pełnomocnika wyborczego oraz pełnomocnika finansowego (art. 86 § 2 Kodeksu wyborczego).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w wyrokach: z 9 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 1910/21, z 10 października 2016 r. sygn. akt II GSK 2321/14, z 4 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1718/12 wyrażany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, iż komitet wyborczy po jego utworzeniu jest niewątpliwie jednostką organizacyjną partii politycznej, przy czym w świetle art. 84 § 1 Kodeksu wyborczego, prowadzenie kampanii wyborczej stanowi wyłączną kompetencję komitetów wyborczych, a tym samym tylko te komitety mogłyby się ubiegać o wydanie przez zarządcę drogi decyzji administracyjnej zezwalającej na zajęcie pasa drogi publicznej. W konsekwencji też jeżeliby to komitet wyborczy zajmował pas drogowy bez zezwolenia, to do niego też powinna być kierowana decyzja, o jakiej mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p. To, że odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe komitetu wyborczego ponosi pełnomocnik finansowy (art. 130 § 1 Kodeksu wyborczego), a w dalszej kolejności także partia polityczna (art. 130 § 3 pkt 1 Kodeksu wyborczego), nie może mieć decydującego znaczenia dla określenia strony postępowania administracyjnego. W przepisach Kodeksu wyborczego jest mowa o "zobowiązaniach komitetu wyborczego", czy też "zobowiązaniach finansowych w imieniu i na rzecz komitetu wyborczego", a więc to komitet wyborczy jest stroną tych zobowiązań i tylko w sytuacjach w tych przepisach przewidzianych za zobowiązania tego komitetu odpowiedzialność ponosi inny podmiot. W konsekwencji zdolność administracyjnoprawną w znaczeniu art. 29 K.p.a., posiada jednostka organizacyjna partii politycznej, jaką w niniejszej sprawie jest [...], co wynika z treści art. 86 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego.
W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że "stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym, a zarazem obowiązanym do uzyskania stosownej decyzji zarządcy drogi jest właściciel danej reklamy. Jest on bowiem w tym zakresie podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacjach z organem administracji publicznej. Zatem to właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi jest biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, toczącym się w trybie przepisu art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p." (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 560/08).
Powyższe stanowisko NSA nie wyklucza jednak, że w konkretnym stanie faktycznym może okazać się, że to nie właściciel reklamy powinien być podmiotem kary pieniężnej wymierzonej za samowolne zajęcie pasa drogowego. Chodzi w szczególności o sytuację, gdy zostanie wykazane, że osobą, która faktycznie dokonała zajęcia pasa drogowego przez umieszczenie określonego obiektu, jest osoba inna niż właściciel tej reklamy, a okoliczności sprawy nie pozwalają na obciążenie właściciela odpowiedzialnością za działalność takiej osoby. Wówczas organ administracji winien - po dokładnym zabraniu materiału dowodowego - ustalić, kto rzeczywiście dokonał zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2009 r. sygn. akt II GSK 832/08).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż zgodnie z regulacjami Kodeksu wyborczego, to komitet wyborczy jest właścicielem materiałów reklamowych opatrzonych logo partii, którą reprezentuje i wyłącznie do niego należy prowadzenie kampanii wyborczej (art. 84 § 1, art. 109 § 1-3 Kodeksu wyborczego). Bezspornym w niniejszej sprawie jest, to że banery wyborcze prezentowały kandydatkę [...] w wyborach do Sejmu w 2023 r.
W związku z powyższym, Sąd stwierdza, że organ w sposób zgodny z prawem skierowały zaskarżoną decyzje do [...], stosownie do treści art. 84 Kodeksu wyborczego. Tym samym zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 10 § 1, art. 28, art. 29 i art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., odnoszące się do błędnego ustalenia strony postępowania okazały się nieskuteczne.
W konsekwencji za niezasadne należy również uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 136 § 1 K.p.a., opierające się również na stanowisku Skarżącego o błędnym ustaleniu przez organ strony kontrolowanego postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał mógł stanowić podstawę do ustalenia adresata zaskarżonej decyzji Warto wskazać, że Skarżący brał udział w postępowaniu i o swoich uprawnieniach został pouczony przed wydaniem decyzji przez organ. Strona mogła również skorzystać z przysługującego jej prawa wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zarzutów.
Sąd stwierdza, że nie jest zasadny także zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 4 pkt 23 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p., art. 109 § 1 i 2 oraz art. 111 § 1 in principio Kodeksu wyborczego, poprzez błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że plakat wyborczy stanowi reklamę w rozumieniu u.d.p. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego iż spod pojęcia "reklamy", o której mowa jest w art. 4 pkt 23 u.d.p. należy wyłączyć plakat wyborczy. Sąd podziela jednolita linię orzeczniczą zaprezentowaną w wyrokach NSA w analogicznych sprawach ( szeroko omówioną w wyroku NSA z 9 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1910/21) z której wynika, iż pojęcie "reklamy" zdefiniowane w art. 4 pkt 23 u.d.p. należy rozumieć szeroko. Stosownie do treści tego przepisu reklama to – "umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 i 284), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55)". W wyroku z 6 czerwca 2017 r. (sygn. akt II GSK 2749/15) NSA wskazał, iż: "Z normatywnego pojęcia reklamy wynika, że jej istota zawiera się w kierowanych na zewnątrz treściach, podanych w dowolnej wizualnej formie, a nie w rodzaju konstrukcji, na której te treści są prezentowane." NSA stwierdził, iż: "Reklamą są wszystkie nośniki, które nie są znakami i sygnałami lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę, bez względu na ich treść, tzn. nie muszą zawierać informacji o przedmiocie prowadzonej przez podmiot działalności czy sformułowań mających na celu wpływanie na kształtowanie się popytu, zwiększenia zbytu czy rozszerzenia klienteli na dany produkt lub usługę. Wystarczającym jest, by nośniki zawierały nazwę własną podmiotu i jego logo." (analogicznie w wyroku NSA z 24 kwietna 2012 r., sygn. akt II GSK 410/11). Podzielić należy pogląd prezentowany w orzecznictwie, że przytoczona legalna definicja reklamy jest jasna, zrozumiała i nie budzi poważniejszych wątpliwości, co do znaczenia poszczególnych jej elementów (por. wyrok NSA z 20 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 252/11 oraz wyrok NSA z 21 października 2016 r., sygn. akt II GSK 2321/14). Na tle tej regulacji trafnie przyjmuje się, że z normatywnego pojęcia reklamy wynika, że jej istota zawiera się w kierowanych na zewnątrz treściach, podanych w dowolnej wizualnej formie, a nie w rodzaju konstrukcji, na której te treści są prezentowane (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 71/08). W wyroku z 24 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 811/08, NSA wskazał, że zgodnie z ww. przepisem, termin "reklama" ma niewątpliwie znaczenie techniczno-prawne i winien być postrzegany na gruncie całej u.d.p. wedle następującej definicji: "reklama - nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustanowionym przez gminę". (...) pojęcie reklamy musi być uwzględniane szeroko, bez pomijania jakiegokolwiek elementu zawartego w treści zacytowanego przepisu. (...) W definicji ustawowej określono nie tylko, iż chodzi o "nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie", ale to sformułowanie połączono słowem "wraz", wskazując dalej także na elementy konstrukcyjne i zamocowania, zatem istnieje potrzeba wykładania pojęcia "reklama" w pełnym zakresie wynikającym z definicji ustawowej, która zakłada uwzględnienie całokształtu urządzenia reklamy. NSA podkreślił również, że to w jaki sposób poszczególne elementy tego rodzaju obiektu będą wykorzystane do prezentowania treści reklamy, zależy od inwencji projektanta oraz woli właściciela. Ważne jest natomiast, że zarówno elementy zawierające wprost nośniki informacji, jak i wszelkie łączące się z nimi elementy konstrukcyjne i zamocowania stanowią reklamę, której powierzchnię trzeba uwzględniać na tle wyliczeń dokonanych na gruncie art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych, służących z kolei automatycznemu zwielokrotnieniu (x 10) przy wymierzaniu kary pieniężnej (art. 40 ust. 12 omawianej ustawy)." (por. także wyrok NSA z 21 października 2016 r., sygn. akt II GSK 2321/14).
W wyroku z 21 lipca 2017 r. (sygn. akt II GSK 2937/15) NSA wyraził pogląd, który również podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, iż: "Fakt, że art. 109 § 1 Kodeksu wyborczego definiuje materiał wyborczy - jako każdy pochodzący od komitetu wyborczego upubliczniony i utrwalony przekaz informacji mający związek z zarządzonymi wyborami - nie znaczy, że materiału tego nie można uznać za reklamę w rozumieniu art. 4 pkt 23 u.d.p. zgodnie z którym jak już zostało wyżej wskazane reklama to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Zdaniem Sądu nie powinno zatem budzić wątpliwości, że materiał wyborczy - jako przekaz informacji - jest nośnikiem tej informacji, tym samym ma zasadniczy charakter reklamy. Stanowisko takie wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 października 2016 r., sygn. akt II GSK 2321/14. Poza sporem, w myśl art. 110 § 1 Kodeksu wyborczego, na ścianach budynków, przystankach komunikacji publicznej, tablicach i słupach ogłoszeniowych, ogrodzeniach, latarniach, urządzeniach energetycznych, telekomunikacyjnych i innych można umieszczać plakaty i hasła wyborcze wyłącznie po uzyskaniu zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości, obiektu albo urządzenia. Z treści przytoczonej regulacji nie można jednak wywieść, że przepis ten wyłącza konieczność uzyskania zgody/zezwolenia od zarządcy drogi - w drodze decyzji administracyjnej - w sytuacji, gdy plakat wyborczy ma być umieszczony w pasie drogowym. Zgodzić bowiem należy się z poglądem, że nie ma żadnego dającego się racjonalnie uzasadniać powodu (...), aby materiał wyborczy eksponowany jako nośnik informacji wizualnej znajdujący się w pasie drogowym, traktowany był odmiennie tj. podlegał łagodniejszym rygorom prawnym w zakresie umieszczenia w pasie drogowym, niż inne reklamy, nie będące materiałami wyborczymi. Jeśli właściciel materiałów wyborczych umieszcza lub zleca umieszczenie ich w pasie drogowym, to zastosowanie mają wówczas przepisy u.d.p. regulujące kompleksowo zagadnienie zajęcia pasa drogowego pod reklamę, a więc przepisy obligujące do uzyskania zgody na takie zajęcie za określoną opłatą oraz regulujące konsekwencje zajęcia pasa drogowego pod reklamę bez zgody właściwego zarządcy drogi lub wbrew warunkom uzyskanej zgody (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II GSK 728/09 oraz wyroku NSA z 21 października 2016 r., sygn. akt II GSK 2321/14). Brak też podstaw by przyjąć, że w tym zakresie - to znaczy co do możliwości umieszczania m.in. plakatów wyborczych w określonych miejscach po uzyskaniu zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości, obiektu albo urządzenia - przepisy Kodeksu wyborczego wyłączają stosowanie art. 40 ust. 1 u.d.p.". W orzecznictwie NSA za niewadliwy uznawany jest pogląd prezentowany w judykaturze, iż plakat wyborczy, spełniający cechy materiału wyborczego w rozumieniu art. 109 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego jest reklamą w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 4 pkt 23 u.d.p., a zatem jego umieszczenie podlega dyspozycji art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 u.d.p. Pogląd ten podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, brak jest bowiem podstaw do rozróżniania materiałów wyborczych eksponowanych w obszarze pasa drogowego od innego rodzaju nośników informacji wizualnych znajdujących się w polu widzenia użytkowników drogi. Plakat wyborczy, podobnie jak handlowy czy usługowy plakat reklamowy, nie jest użytecznie związany z ruchem drogowym i nie należy do infrastruktury drogowej, a zatem jego umieszczenie w pasie drogowym winno niewątpliwie zależeć od zgody zarządcy drogi. Zgodnie natomiast z art. 109 Kodeksu wyborczego materiałem wyborczym jest każdy pochodzący od komitetu wyborczego upubliczniony i utrwalony przekaz informacji mający związek z zarządzonymi wyborami (§ 1). Materiały wyborcze powinny zawierać wyraźne oznaczenie komitetu wyborczego, od którego pochodzą (§ 2). Materiały wyborcze podlegają ochronie prawnej (§ 3). Zestawienie wyżej cytowanych definicji ustawowych wskazuje, że pojęcie: "materiał wyborczy" jest węższe od pojęcia: "reklama" i mieści się w zakresie pojęciowym reklamy. Definicja ta mówi przecież o nośniku informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie umieszczonym w polu widzenia użytkowników drogi (jedyne wprowadzone tu wyłączenie dotyczy tylko znaków w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach i znaku informującego o obiektach użyteczności publicznej ustawionego przez gminę).
Podkreślenia również wymaga, że przepisy art. 109 § 1 i 2 oraz art. 110 § 1 i 5 Kodeksu wyborczego nie stanowią tzw. lex specialis wobec uregulowań zawartych w u.d.p. Przepisy te są względem siebie równorzędne i wzajemnie się uzupełniają. Z art. 110 § 1 Kodeksu wyborczego jednoznacznie wynika obowiązek uzyskania zgody właściciela lub zarządcy na umieszczenie plakatów lub haseł wyborczych, przy czym przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu miejsc umieszczania takich materiałów, a zatem nie można było wyciągać wniosku, że nie obejmuje on również pasa drogowego, o którym mowa w przepisie art. 4 pkt 1 u.d.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 24 sierpnia 2010 r., sygn. II GSK 728/09, z 21 października 2016 r. , sygn. akt II GSK 2321/14; z 21 lipca 2017 r., sygn. akt II 2937/15). "Okoliczność, że w art. 110 § 1 Kodeksu wyborczego ustawodawca mówi o zgodzie właściciela lub zarządcy, a nie o decyzji nie oznacza wcale, że dla umieszczania plakatu wyborczego w pasie drogowym drogi publicznej taka decyzja nie jest konieczna. Skoro bowiem z ustawy o drogach publicznych wynika jednoznacznie, iż zarządca drogi udziela takiej zgody w formie decyzji administracyjnej, to oczywistym jest, że w celu umieszczenia w pasie drogowym plakatu wyborczego niezbędne jest uprzednie wystąpienie do właściwego zarządcy drogi publicznej z wnioskiem o wydanie decyzji (zezwolenia) na zajęcie pasa drogowego. Brak decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego, powoduje, że zarządca drogi zobligowany jest do wymierzenia, w drodze decyzji administracyjnej, kary pieniężną w wysokości 10-krotności należnej opłaty - art. 40 ust. 12 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 u.d.p." (wyroki NSA: z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 728/09, z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II GSK 2321/14).
Jak już zostało wyżej wskazane plakat wyborczy podlega szczególnej ochronie prawnej, co jednocześnie wymaga zwiększonej aktywności komitetu wyborczego w ich odpowiednim zabezpieczeniu, aby mieć kontrolę nad ich dystrybucją i posiadać wiedzę w co do konkretnych zindywidualizowanych osób odpowiedzialnych za ich rozmieszczenie. Brak takiej kontroli prowadzi do odpowiedzialności komitetu wyborczego za umieszczenie w pasie drogowym bez zezwolenia plakatów wyborczych. Komitet wyborczy jako właściciel plakatów wyborczych, ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje w czasie prowadzenia kampanii wyborczej, w szczególności gdy dotyczy to rozmieszczenia materiałów wyborczych w postaci plakatów. Inne rozumienie zasady prowadzenia kampanii wyborczej wyłącznie przez komitet wyborczy prowadziłoby do uniknięcia odpowiedzialności za umieszczenie bez zezwolenia w pasie drogowym materiału wyborczego stanowiącego własność komitetu wyborczego, w niniejszej sprawie [...], w sytuacji złożenia tylko oświadczenia, że bliżej nieokreślone osoby wywiesiły plakaty wbrew woli pełnomocnika wyborczego tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Strona na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawiła żadnych dowodów, ani w postępowaniu administracyjnym, ani też przed Sądem.
Poza rozstrzygnięciem powyższych kwestii organ w niniejszej sprawie zobligowany był wykazać, że sporne reklamy/banery wyborcze znajdowały się w pasie drogowym, ich powierzchnię oraz liczbę dni zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia. Okoliczności te powinny być ustalone przez organ zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia organu dotyczące ilości dni umieszczenia spornych banerów wyborczych w zakwestionowanej przez organ lokalizacji. Lokalizację tę bowiem i ilość dni potwierdzają zdjęcia znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy opatrzone datą ich wykonania. Skarżący nie zakwestionował ich rzetelności. W sprawie nie budzą również wątpliwości ustalenia organu co do rozmiarów spornych banerów, których również nie zakwestionował Skarżący.
Należy jednak zauważyć, że ze zdjęć znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że sporne banery umieszczone były na barierkach i ogrodzeniach znajdujących się poza chodnikiem, w tym na ogrodzeniach oddzielających prywatne posesje.
Taka lokalizacja spornych banerów wyborczych wymaga, wykazania w sposób niebudzący wątpliwości przebiegu granic pasa drogowego.
W tym kontekście należy podkreślić, że ustanowiona w kodeksie zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie sankcji administracyjnej, a więc obowiązku o quasi karnym charakterze. Obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. Należy przy tym podkreślić, że nie tyle samo przedstawienie przez organ materiału dowodowego na istotne w sprawie okoliczności stanowi o wypełnieniu ciążących na nim obowiązków z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ale odpowiednie powiązanie tegoż materiału z tezami stawianymi w tym zakresie przez organ w uzasadnieniu decyzji; tak aby strona ani Sąd nie byli zdani na domysły co do znaczenia w sprawie określonych dowodów. Sąd nie prowadzi własnego postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej, z wyjątkiem wynikającym z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), co oznacza, że także nie poszukuje w aktach sprawy dowodów dla uzasadnienia ustaleń dokonanych przez organ.
Ustalenie zatem, czy w ogóle w niniejszej sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego. wymaga uprzedniego określenia przebiegu granic pasa drogowego przy uwzględnieniu, że granice przestrzenne pasa drogowego wyznaczają linie graniczne gruntu oraz przestrzeń nad tym gruntem i pod nim. W rozpoznawanej sprawie organ swoje ustalenia w ww. zakresie oparł na projektach stałej organizacji ruchu. Zdaniem zaś Sądu, taki materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, czy sporne banery wyborcze znajdowały się w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] i nr [...].
Nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego jest możliwe tylko wówczas, gdy można jednoznacznie ustalić położenie obiektu zajmującego pas drogowy w stosunku do granic tego pasa. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd o obowiązku organów jednoznacznego wykazania granic pasa drogowego i lokalizacji obiektu, który ów pas zajmuje w sprawach dotyczących nałożenia sankcji administracyjnej (zob. np. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 3850/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 725/19, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1062/19).
Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 2680/21, zajęcie pasa drogowego przez lokalizację reklamy, powinno być wykazane dokumentem o prawnym charakterze. Dowód na okoliczność zamieszczenia reklamy w pasie drogowym nie będzie bowiem pełny, jeżeli w materiałach dowodowych sprawy nie zostanie przedstawiony urzędowy dokument geodezyjny określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.d.p., z drugiej zaś - kolizję umieszczonej w pasie drogowym reklamy z tymi liniami, pozwalającą stwierdzić przypadek zajęcia tego pasa drogowego. W celu wykazania granic pasa drogowego niezbędne jest więc przedłożenie planu (mapy geodezyjnej) gruntu z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi tego gruntu określający przebieg pasa drogowego oraz usytuowanie reklamy.
W orzecznictwie w ww. zakresie wyrażono racjonalny pogląd, że wystarczającym jest udowodnienie tych granic na podstawie mapy zasadniczej w odpowiedniej skali, obejmującej odcinek usytuowania reklamy, z zaznaczeniem miejsca umieszczenia reklamy, sporządzonej przez osobę uprawnioną i zawierającej czytelne oznaczenie granic pasa drogowego (granic działki drogowej), w powiązaniu z wypisem i wyrysem z ewidencji gruntów dot. działki drogowej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 455/18).
W niniejszej sprawie organ dokumentacji o ww. charakterze nie przedłożył. Odręczne zaznaczenie kilometrażu na wydrukach projektów organizacji ruchu, nie może świadczyć o poprawnym ustaleniu stanu faktycznego w ww. zakresie. Trudno przy tym uznać by ww. adnotacje na wydrukach projektów organizacji ruchu stanowiły wrysowanie nań spornych bannerów w odpowiedniej skali przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia geodezyjne. Jest to istotne ze względu na to, że na podstawie samych fotografii banerów nie sposób uznać, czy były one bezspornie umieszczone w pasie drogowym, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.d.p., ze względu na wynikającą z tych zdjęć lokalizację tych banerów na barierkach i ogrodzeniach znajdujących się poza chodnikiem w tym ogrodzeniach oddzielających prywatne posesje.
W pozostałym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji byłaby przedwczesna, bowiem - wobec niepewności co do ustaleń faktycznych - nie jest pewne, czy w tej sprawie w ogóle wchodzą w grę podstawy do nałożenia kary pieniężnej.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ weźmie pod uwagę, że decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. powinna być poprzedzona jednoznacznym ustaleniem, czy sporne banery wyborcze znajdowały się w przestrzeni pasa drogowego, za pomocą prawidłowej mapy i widniejącego na niej naniesienia ww. obiektów w odpowiedniej skali lub za pomocą innego dokumentu zawierającego te informacje, sporządzonego przez uprawnionego geodetę.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., przy czym na kwotę tę składa się wyłącznie równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 293 zł.