VI SA/Wa 1704/06

VI SA/Wa 1704/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-02-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka
Zbigniew Rudnicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Sygn. powiązane
II OSK 917/07 - Wyrok NSA z 2008-08-07
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 268a K.p.a. cofnięto pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej p. G. P.
W uzasadnieniu przypomniano, że w dniu [...] marca 2006 r. w Wydziale Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wszczęto postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej p. G. P.
Podstawę wszczęcia postępowania stanowił art. 18 ust. 1 pkt. 2 ustawy o broni i amunicji.
W dniu [...] lutego 2006 r. organ I instancji otrzymał wyrok Sądu Rejonowego w [...],[...] Wydział Karny, z dnia [...] listopada 2004 r., sygn. akt [...], którym Pan G. P. został uznany winnym popełnienia przestępstwa określonego w art. 233 § 6 kk. w związku z art. 233 § 1 kk., tj. tego, że w dniu [...] stycznia 2002 r. w Starostwie Powiatowym w [...], uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań - w trakcie postępowania administracyjnego o wydanie wtórnika prawa jazdy – we wniosku o wydanie wtórnika tego dokumentu złożył fałszywe oświadczenie o utracie oryginału prawa jazdy - co było niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy - gdyż dokumentu tego nie utracił. Za czyn ten została wymierzona p. G. P. kara 4 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszona na okres próby dwóch lat oraz kara grzywny w wymiarze 20 stawek dziennych przy przyjęciu, że wysokość jednej stawki wynosi 20 złotych.
Strona, w myśl art. 10 K.p.a. została zawiadomiona o prawie do udziału w prowadzonym postępowaniu i z prawa tego skorzystała. Oświadczyła, że członkiem Polskiego Związku Łowieckiego. Ponadto przedstawiła dokumenty przemawiające, jej zdaniem, za pozostawieniem jej pozwolenia na broń palną myśliwską, tj. pozytywne opinie o swojej osobie wydane przez Przewodniczącego Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...], Prezesa Koła Łowieckiego Nr [...] "A." oraz kapelana myśliwych. Ponadto poinformowała, że w dniu [...] maja 2006 r. wystąpiła z wnioskiem o zatarcie skazania.
W związku z tak ustalonym stanem faktycznym organ I instancji zważył, iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Strona została skazana za popełnienie przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Przestępstwo to nie należy do katalogu przestępstw opisanych powyżej. Jednakże należy zauważyć, że cytowany przepis nie zawiera zamkniętego katalogu przestępstw popełnionych lub zarzuconych.
Organy Policji wymagają od osób posiadających pozwolenie na broń szczególnego uwrażliwienia na przestrzeganie prawa. Zdaniem Policji, popartym orzeczeniami sądów administracyjnych, pozwolenie na broń winna posiadać wyłącznie osoba o nieposzlakowanej opinii, co przejawia się przede wszystkim przestrzeganiem prawa. Należy przy tym zaznaczyć, że od wieloletnich posiadaczy broni (bez względu na rodzaj broni), oczekuje się szczególnego przestrzegania porządku prawnego. Naruszenie tej zasady stanowi przesłankę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 o broni i amunicji.
Ponadto co podkreśla się w orzecznictwie "kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki - często nieodwracalne - ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary" (sygn. akt III SA 1173/01).
W związku z tym podkreślono, iż na ocenę organu Policji nie mogą mieć wpływu przedłożone przez stronę w toku postępowania administracyjnego pozytywne opinie o jej osobie, a odnoszące się do jej działalności społeczno-zawodowej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł zainteresowany przedstawiając własną wykładnię przepisów powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, tj. art. 18 oraz art. 15 ustawy o broni i amunicji. Po powołaniu treści tych przepisów odwołujący się przypomniał, iż jest myśliwym od 1979 r., a tym samym posiadaczem broni przez 27 lat. Swoją dotychczasową postawą nigdy nie dał podstaw do przypuszczeń, iż użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Nie należy zatem do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ponieważ czyn za który został skazany nie mieści się w katalogu przestępstw określonych w art. 148 - 162 k.k., zaliczanych do przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu oraz w art. 278 - art. 295 k.k. zaliczanych do przestępstw przeciwko mieniu.
Zdaniem skarżącego, [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] interpretuje zapis prawa w sposób niedopuszczalny uznając, że: "strona została skazana za popełnienie przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Przestępstwo to nie należy do katalogu przestępstw wymienionych powyżej (w ustawie). Jednakże należy zauważyć, że cytowany przepis nie zawiera zamkniętego katalogu przestępstw popełnionych lub zarzucanych." Tymczasem w ocenie skarżącego ów katalog przestępstw jest bardzo precyzyjnie opisany przez kodeks karny, na który powołał się ustawodawca określając grupy przestępstw w art. 18 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Skarżący nie może się również zgodzić z nieprecyzyjnym sformułowaniem, iż "zdaniem Policji pozwolenia na broń winna posiadać wyłącznie osoba o nieposzlakowanej opinii, co przejawia się przede wszystkim przestrzeganiem prawa". Żaden z artykułów cytowanej ustawy nie zawiera terminu "nieposzlakowania opinia", nikt również nie tłumaczy co to słowo ma oznaczać. Jeżeli organ pierwszej instancji miał na myśli niekaralność - to ustawa precyzyjnie określa za jakie czyny; jeżeli zaś organ pierwszej instancji miał na myśli opinie otoczenia, to, jak sam stwierdził, potwierdzają one pozytywną opinię o skarżącym.
Skarżący odniósł się także do twierdzenia organu pierwszej instancji, iż " od wieloletnich posiadaczy broni, oczekuje się szczególnego przestrzegania porządku prawnego. Naruszenie stanowi przesłankę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 o broni i amunicji." W ocenie skarżącego użycie tego sformułowania świadczy, że organ pierwszej instancji interpretuje chyba inną, sobie tylko wiadomą "ustawę o broni", bo ta, która jest aktem prawnym nic nie mówi o szczególnej potrzebie przestrzegania porządku prawnego przez wieloletniego posiadacza broni. Mówi natomiast precyzyjnie kiedy pozwolenie można cofnąć i nie ma w niej nic o grupie przestępstw, w której mieści się czyn skarżącego. W ocenie skarżącego najbardziej przekonywującym, iż nie użyje on broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, jest fakt 27-letniego posiadania broni popartego pozytywnymi opiniami kompetentnego środowiska. Wyraźnie więc widać, że organ pierwszej instancji mając wątpliwość w sprawie interpretacji rozstrzyga ją w sposób oczywisty na niekorzyść skarżącego, co jest uchybieniem przeciwko jednej z nadrzędnych zasad prawa.
Skoro ustawodawca w zapisie art. 18 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy nie zawarł sformułowania, że restrykcja dotyczy wszystkich osób skazanych za jakiekolwiek przestępstwo, należy rozumieć zapis wymienionego artykułu literalnie i nie poddawać go bardzo swobodnej interpretacji na niekorzyść petenta, jak to zrobił organ pierwszej instancji. Waga popełnionego przez skarżącego czynu karalnego, nie wymaga, w jego rozumieniu, tak nieproporcjonalnej reakcji (kary).
Niewątpliwie organ pierwszej instancji ma rację pisząc w uzasadnieniu, że "kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki - często nieodwracalne - ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego i nie może być realnie zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego". Ale w ocenie skarżącego jego dotychczasowe życie związane z posiadaniem broni dobitnie świadczy o tym, że nie użyje jej niewłaściwie. I o ile w przypadku osoby ubiegającej się dopiero po raz pierwszy o jej posiadanie racje przywołane przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu należałoby uznać za przekonywujące, o tyle w przypadku kogoś kto posiadał broń 27 lat i posiada nieposzlakowaną opinię, a popełnił życiowy błąd, za który został ukarany, nie mają po prostu zastosowania. W tej sytuacji przywoływanie hipotetycznego zagrożenia, którego przyczyną mógłby stać się skarżący, jest co najmniej nieuzasadnione.
Ponieważ łowiectwo jest sensem życia skarżącego wniósł on o uwzględnienie przywołanych argumentów i zmianę decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania p. G. P. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], cofającej pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzono, że z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie cofnięcia p. P. pozwolenia na broń zostało wszczęte w marcu 2006 r., po otrzymaniu przez organ pierwszej instancji informacji o jego karalności. Postępowanie to zakończono wydaniem decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej, od której strona w ustawowym terminie odwołała się.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Komendant Główny Policji ponowił twierdzenie, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nakazuje cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy istnieje uzasadniona obawa, iż dana osoba może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zwłaszcza wówczas, gdy została ona skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Organ drugiej instancji podzielił wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu I instancji, iż wymieniony w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 katalog przesłanek zobowiązujących organy Policji do cofnięcia pozwolenia na broń nie ma charakteru zamkniętego. Dlatego też, nawet jeżeli dana osoba zostanie ukarana za przestępstwo inne, niż w nim wymienione, to organy Policji mają prawo ocenić popełniony przez nią czyn pod kątem zagrożenia dla interesu lub porządku publicznego.
Oceny takiej dokonał w odniesieniu do strony Komendant Wojewódzki Policji w [...], który uznając, że w jej przypadku zachodzą przesłanki określone w wyżej wymienionych przepisach prawa, cofnął pozwolenie na broń, bowiem z uwagi na treść przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji zobligowany był do takiego rozstrzygnięcia.
W toku postępowania organ ten ustalił, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2004 r., sygn. akt [...], uznano p. P. winnym popełnienia przestępstwa z art. 233 § 6 w związku z art. 233 § 1 kk. (składał fałszywe zeznania w postępowaniu administracyjnym o wydanie wtórnika prawa jazdy), za co skazano go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności w zwieszeniu na dwa lata oraz karę grzywny w wysokości 20 stawek dziennych licząc wysokość jednej stawki na 20 zł. Wyrok jest prawomocny od dnia [...] grudnia 2004 r.
W ocenie organu drugiej instancji tego rodzaju naruszenie prawa zasadnie pozwoliło organowi I instancji na zaliczenie p. P. do grupy osób, które pozwolenia na broń posiadać nie mogą Jako osoba nie przestrzegająca norm prawnych, a tego dowodzi wyrok sądu, nie daje on bowiem - zdaniem Policji - gwarancji, iż w przyszłości będzie przestrzegał przepisów ustawy o broni i amunicji.
Wskazano przy tym, iż prawo do posiadania broni jest dobrem reglamentowanym przepisami ustawy o broni i amunicji, a zatem winna je posiadać wyłącznie osoba, która - poza spełnieniem wymogów formalnych - nie daje podstaw do przypuszczeń, iż może naruszyć przepisy dotyczące posiadania i używania broni i amunicji i użyć broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. P. P. bezsprzecznie naruszył porządek prawny i z tego powodu - w ocenie organów Policji - przypuszczenia tego rodzaju w odniesieniu do jego osoby są całkowicie zasadne. Strona świadomie naruszyła porządek prawny dla uzyskania korzyści w postaci wtórnika prawa jazdy, chociaż oryginału tego dokumentu nie utraciła. Takie postępowanie strony nie daje rękojmi, iż nie użyje ona broni w sposób określony w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Taka ocena strony nie jest dowolna, bowiem znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym i mieści się w granicach wyznaczonych art. 80 K.p.a.
Organy Policji stoją na stanowisku, iż w takich przypadkach interes strony postępowania, polegający na posiadaniu szczególnego prawa, jakim jest pozwolenie na broń, winien ustąpić na rzecz ochrony interesu publicznego, przejawiającego się w tym, by osoby nie przestrzegające porządku prawnego, a tym samy stwarzające obawy, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń posiadać nie mogły.
Z uwagi na obligatoryjność przepisu, na podstawie którego cofnięto p. P. pozwolenie na broń, organy Policji nie mogły uwzględnić argumentu o jego wieloletnim zamiłowaniu do myślistwa, a także załączonych do odwołania dokumentów, mających świadczyć o tym, iż w środowisku myśliwych cieszy się on bardzo dobrą opinią. Opinie te nie uwzględniają bowiem okoliczności, iż strona popełniła przestępstwo skierowane przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, które jest czynem umyślnym. Organ odwoławczy zwraca też uwagę, że utrata pozwolenia nie ogranicza p. P. aktywności na polu myślistwa czy działalności na rzecz macierzystego koła łowieckiego - faktycznie uniemożliwia mu jedynie wykonywanie polowań.
Reasumując, w ustalonym stanie faktycznym i prawnym Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji i orzekł, jak w sentencji.
Skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowany podtrzymując przedstawioną w odwołaniu wykładnie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Skarżący wskazał, iż pierwotnie ustawa o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. w art. 15 ust. 1 pkt 1 nieprecyzyjnie stanowiła o osobach, " co do których zostaje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo co których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa". U podstaw tak sformułowanego zapisu leżała troska o to, by tej broni nie posiadali ludzie agresywni. Jednakże sformułowanie " z użyciem przemocy lub groźby karalnej" budziło wiele kontrowersji natury interpretacyjnej i dlatego ustawą z dnia. 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. 2003 r. Nr 52, poz. 451, która weszła w życie w dniem 1 stycznia 2004 r. ) ustawodawca doprecyzował i rozszerzył jego treść" ... w szczególności skazanych za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy..." się postępowanie w tych sprawach.
W ocenie skarżącego, wynika stąd, iż intencją ustawodawcy nie było, jak dowodzą tego organa Policji, "nie zamknięcie katalogu przestępstw", a wręcz przeciwnie - ścisłe doprecyzowanie owego katalogu. Z toku rozumowania przeprowadzonego przez organy orzekające w sprawie można wnioskować, że wystarczy zostać skazanym za jakiekolwiek przestępstwo, by utracić pozwolenie na posiadanie broni. Gdyby ustawodawca tak chciał, to użyłby stosownego zapisu, jak uczynił to na przykład w ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym ( Dz.U. Nr 67 poz. 679 z późn. zm.), w której art. 8 ust. 1 pkt 9 stwierdzono, że: " koncesji udziela się fizycznej, która nie była skazana prawomocnym orzeczeniem za umyślne przestępstwo lub wykroczenie skarbowe oraz nie toczy się przeciwko niej postępowanie w sprawie o takie przestępstwo lub wykroczenie".
Organ Policji - czyli administracji państwowej - ustawowo powołany do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie pozwolenia na broń, jest naturalnym narzędziem państwa z uwagi na możliwości operacyjne i logistyczne (dostęp do tajnych materiałów służb, wywiad środowiskowy); zobligowany jest on do przestrzegania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również art. 107 § 3 K.p.a..
Organa policji nie przywołują na potwierdzenie swoich poglądów przepisów prawa, a jedynie artykułują swoją misyjność w zakresie swobodnego interpretowania ustawy.
Ustawodawca poprzez zapis, iż "istnieje uzasadniona obawa" nakłada na organa Policji obowiązek niejako poprzedzenia potencjalnego zagrożenia społeczeństwa, poprzez wychwycenie momentu powstania owej "uzasadnionej obawy" w oparciu o posiadaną wiedzę operacyjną - nie zaś w oparciu o znane powszechnie orzeczenie sądu.
Nie każdy nieskazany jest bezpieczny i nie każdy skazany jest niebezpieczny. Dlatego też ustawodawca stwierdził, że najpierw musi zostać ziszczony warunek " uzasadnionej obawy", a jeśli tak jest, to należy cofnąć w szczególności pozwolenia na broń tym, którzy karani za naruszenie takich dóbr, jak zdrowie, życie i mienie.
Interpretując zapisy ustawy w sposób: skazanemu - obligatoryjnie zabrać - organa policji zmieniają intencje ustawodawcy, który nie zapisał: wszystkim skazanym za jakiekolwiek przestępstwo zabrać.
Reasumując, w ocenie skarżącego organy Policji rozstrzygające w jego sprawie wyraźnie naruszają jedną z naczelnych zasad prawa rozstrzygając wątpliwości na niekorzyść petenta i nie polemizując z argumentacją przedstawioną przez niego w postępowaniu odwoławczym.. Posiadając pozwolenie na broń myśliwską skarżący nie czuję się wyróżniony w stosunku do innych obywateli, jak sugeruje Komendant Główny Policji. Nie czuje się również wyróżniony posiadając paszport, prawo jazdy, czy uprawnienia sternika motorowodnego. Odbiera on fakt ich posiadania jako prawo do używania potwierdzone przez organ administracji państwowej na podstawie stosownych przepisów przytoczonej przez niego argumentacji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie wskazując w uzasadnieniu, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nakazuje cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy istnieje uzasadniona obawa, iż dana osoba może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zwłaszcza wówczas, gdy została ona skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Katalog przesłanek nie jest więc zamknięty, co daje organom Policji możliwość uwzględniania innych okoliczności, w tym np. skazania za inne przestępstwo. Dlatego też, nawet jeżeli dana osoba zostanie ukarana za przestępstwo inne, niż w nim wymienione, to organy Policji mają prawo ocenić popełniony przez nią czyn pod kątem zagrożenia dla interesu lub porządku publicznego.
Sytuacja taka zachodzi w przypadku p. P., który prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2004 r. sygn. akt [...],został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 233 § 6 w związku z art. 233 § 1 kk. zakwalifikowanego w kodeksie karnym jako przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości (składał fałszywe zeznania w postępowaniu administracyjnym o wydanie wtórnika prawa jazdy), za co skazano go na określoną w powołanym wyroku karę.
W ocenie Komendanta Głównego Policji tego rodzaju naruszenie prawa pozwala na zaliczenie p. P. do grupy osób, które pozwolenia na broń posiadać nie mogą. Jako osoba nie przestrzegająca norm prawnych, a tego dowodzi wyrok sądu, nie daje on bowiem - zdaniem Policji - gwarancji, iż w przyszłości będzie przestrzegał przepisów ustawy o broni i amunicji.
W odniesieniu do skarżącego organy Policji obu instancji uznały, że w jego przypadku zachodzą przesłanki określone w wyżej wymienionym przepisie prawa, co z uwagi na treść przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji zobligowało je do cofnięcia pozwolenia na broń.
Wskazano przy tym, iż prawo do posiadania broni jest dobrem reglamentowanym przepisami ustawy o broni i amunicji, a zatem winna je posiadać wyłącznie osoba, która – poza spełnieniem wymogów formalnych - nie daje podstaw do domniemania, iż może naruszyć przepisy dotyczące posiadania i używania broni i amunicji i użyć broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. P. P. bezsprzecznie świadomie naruszył porządek prawny i z tego powodu - w ocenie organów Policji - domniemanie tego rodzaju w odniesieniu do jego osoby jest całkowicie zasadne. Ocena ta nie jest dowolna, bowiem znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym i mieści się w granicach wyznaczonych art. 80 K.p.a.
Organy Policji stoją na stanowisku, iż w takich przypadkach jak rozpatrywany interes strony postępowania, polegający na posiadaniu szczególnego prawa, jakim jest pozwolenie na broń, winien ustąpić na rzecz ochrony interesu publicznego, przejawiającego się w tym, by osoby nie przestrzegające porządku prawnego, a tym samy stwarzające obawy, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń posiadać nie mogły.
Z uwagi na obligatoryjność przepisu, na podstawie którego cofnięto p. P. pozwolenie na broń, organy Policji nie mogły uwzględnić argumentu o jego wieloletnim zamiłowaniu do myślistwa, a także załączonych do odwołania dokumentów, mających świadczyć o tym, iż w środowisku myśliwych cieszy się on bardzo dobrą opinią Opinie te nie uwzględniają bowiem okoliczności, iż strona popełniła przestępstwo skierowane przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, które jest czynem umyślnym.
W ustalonym stanie faktycznym i prawnym organy Policji zasadnie zatem uznały, iż w przypadku p. P. zachodzą przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co obliguje je do cofnięcia pozwolenia na broń. Ponieważ w skardze na decyzje organów Policji skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności, brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., cofającą p. G. P. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony z wystarczającą dokładnością. Mianowicie organy Policji ustaliły bez wątpliwości, że skarżący - p. G. P. został uznany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2004 r., sygn. akt [...], za winnego popełnienia przestępstwa z art. 233 § 6 w związku z art. 233 § 1 kk. (składał fałszywe zeznania w postępowaniu administracyjnym o wydanie wtórnika prawa jazdy), za co skazano go na określoną karę.
Wyjaśnienia, które złożył skarżący w załączeniu do skargi, mające przekonać o jego niewinności, są zupełnie nieprzekonywujące (np. dlaczego skarżący znalazł się w [...] z prawem jazdy i wtórnikiem). Nie mają one przy tym znaczenia prawnego, gdyż organy Policji związane są wyrokiem sądu karnego Również na mocy art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) "ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny."
W rozpatrywanej sprawie najistotniejsze znaczenie mają przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Przepis ten – po pierwsze - nie rozróżnia rodzajów broni i wobec jego brzmienia należy przyjąć, że dotyczy on wszelkich rodzajów broni palnej objętej wspomnianą regulacją ustawową (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy), a więc również broni myśliwskiej, po drugie – nakłada na organy Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w razie wystąpienia przypadków w nim określonych (uznanie związane), po trzecie wreszcie – w odniesieniu do przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń jednoznacznie odsyła do przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.
Zgodnie z powołanym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mającym zastosowanie (poprzez odesłanie) w rozpatrywanej sprawie, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten, wyliczający negatywne przesłanki wyłączające możliwość wydania pozwolenia na broń, a więc znów – broń każdego rodzaju, o której mowa w ustawie, mający charakter bezwzględnie wiążący, w zestawieniu z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji oznacza, że obligatoryjnemu cofnięciu podlega pozwolenie na broń wydane m.in. osobom, którym z określonych w tym przepisie przyczyn pozwolenie takie nie powinno być w ogóle wydane.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji uległ w okresie obowiązywania ustawy znaczącemu przekształceniu. Mianowicie, zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy (Dz.U. Nr z 1999 r. Nr 53, poz. 549) stanowił on, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa." W toku kolejnych zmian: z dnia 29 czerwca 2002 r. (Dz.U. Nr 74, poz. 676); z dnia 12 kwietnia 2003 r. (Dz.U. NT 52, poz. 451), redakcja tego przepisu pozostała niezmieniona. Dopiero zmianą wprowadzoną przez ustawę z dnia 1 kwietnia 2004 r. – t. jedn. (Dz.U. z 2003 r. Nr 52, poz. 451) nadano mu obecne brzmienie, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw." Taka też redakcja została utrzymana w kolejnych zmianach: z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz.U. Nr 104, poz. 708) oraz z dnia 1 października 2006 r. (Dz.U. Nr 104, poz. 711).
W ocenie sądów administracyjnych, nie kwestionowanej przez organy Policji, redakcja art. 15 ust. 1 pkt 6 ma charakter otwarty. Użycie określenia " w szczególności" sprawia bowiem, że wyliczenie rodzajów przestępstw nie ma charakteru zamkniętego, wobec czego ustawa umożliwia zastosowanie powołanego przepisu również do innych rodzajów przestępstw. Należy jednak zauważyć, że określenie "w szczególności" było również stosowane w poprzedniej redakcji tego przepisu – tyle, że w odniesieniu o przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Dokonana zmiana, polegająca na rezygnacji z określenia charakteru przestępstw ("z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej"), na rzecz określenia ich poprzez wskazanie dobra, przeciwko któremu zostały skierowane ("przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu"). ma istotne znaczenie. W ten bowiem sposób ustawodawca ograniczył swobodne uznanie organów Policji, wynikające z określenia charakteru przestępstw, do przestępstw określonego rodzaju – nie tylko poprzez ich bezpośrednie wskazanie (wyliczenie dóbr, przeciwko którym są skierowane), lecz również poprzez dokonanie ich gradacji. Na tle powołanego przepisu w obowiązującej obecnie redakcji nie ulega bowiem wątpliwości, że popełnienie wymienionych w nim przestępstw powinno (musi) spowodować cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, a dopiero w przypadku pozostałych przestępstw organom Policji pozostawiono tę kwestię do uznania, ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami, jakie wiążą się z podejmowaniem decyzji w ramach tzw. swobodnego uznania administracji (głównie – z koniecznością określenia kryteriów podejmowania tego rodzaju decyzji).
Do takich przyczyn ustawa zalicza przede wszystkim uzasadnioną obawę odnoszącą się do osób, które mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zasadniczą przyczyną, wyrażoną w sposób ogólny, odmowy wydania pozwolenia na broń jest na gruncie tego przepisu możliwość użycia broni przez określoną osobę w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a już – in concreto - skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.
Sąd w tym składzie uważa, że przy obecnej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wystarczającą przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń, uzasadniającą obawę, że osoby posiadające pozwolenie na jej posiadanie mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (a więc związku przyczynowego między uzasadnioną obawą zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego a posiadaniem pozwolenia na broń) jest skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa). W obowiązującym stanie prawnym przesłanki uzasadniające szczegółowo cofnięcie pozwolenia na broń, jeżeli nawet mają charakter otwarty, to w odniesieniu do stwierdzonych przestępstw, wymienionych wprost w ustawie, stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że popełnienie przestępstw wymierzonych przeciwko tego rodzaju chronionym dobrom (zdrowie, życie, mienie) jest zarazem sprzeczne z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku pozostałych rodzajów przestępstw taki związek przyczynowy wymaga uzasadnienia właściwego dla decyzji administracyjnych podejmowanych w ramach uznania administracyjnego.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie taki związek przyczynowy został wykazany, a ustalenia dokonane w sprawie przez organy Policji były na tyle zindywidualizowane, że nie pozwalają przedstawić im zarzutu prostego przełożenia, że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenia na broń. Innymi słowy, sprawa została rozpoznana przez organy Policji indywidualnie, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności.
W rozpatrywanej sprawie skarżący nie został skazany za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, z czym odpowiedzialność w zakresie cofnięcia pozwolenia na broń łączył powołany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 w poprzedniej, już nie obowiązującej redakcji. Został natomiast skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa z art. 233 § 6 kk., tj. za składanie fałszywych zeznań, a wiec za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. W konsekwencji określony powyżej podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie jest ograniczony do pytania, czy podstawą cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń była uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a więc może naruszyć ogólną zasadę przemawiającą za przyznaniem pozwolenia na broń, czy też – i w jakim zakresie – powinien w rozpatrywanym przypadku zostać również uwzględniony fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 233 § 6 kk., tj. za składanie fałszywych zeznań, a wiec za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Przestępstwo to nie zostało wymienione wprost w obowiązującym obecnie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Ogólna zasada niewydawania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego jest oczywiście na tyle szeroka, że w jej ramach mieści się zarówno konkretne wskazanie ("w szczególności") dotyczące skazania prawomocnym orzeczeniem sądu przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, które ustawodawca potraktował jako główny (szczególny) powód cofnięcia pozwolenia na broń, jak i inne stany prawne, w tym związane z orzeczeniami sądów.
Orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach podobnych do rozpatrywanej jest jednolite. I tak, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1173/01, stwierdzono wprost, że "Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni "w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary. Skłonność do nadużywania alkoholu, awantur, nadmierna porywczość dyskwalifikują posiadacza broni i urealniają obawę, że może jej użyć w celach sprzecznych z porządkiem publicznym".(LEX nr 126764). Stanowisko to uściślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 2258/02,(LEX nr 158939), który odwołał się do tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/02, wskazując, że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym; w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. Jeszcze ostrzej zarysowano stanowisko w podobnej do rozpatrywanej sprawie, której dotyczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 709/05, LEX nr 192938. W tezie tego orzeczenia stwierdzono, że "Fakt popełnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów nie wystarcza do uznania, iż taka obawa, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) jest uzasadniona.
Jak wynika z przeprowadzonych wywodów, powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego został wydany w innym stanie prawnym, przy innej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Natomiast w rozpatrywanej sprawie tego rodzaju bezpośredni związek miał niewątpliwie miejsce i został przez organy Policji w sposób wystarczający uprawdopodobniony.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż składanie fałszywych zeznań, a więc przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, ma charakter umyślny i zmierza do uzyskania korzyści osobistych (możliwość posługiwania się wtórnikiem prawa jazdy w przypadku zawinionej utraty oryginału tego dokumentu).
Postępowanie organów Policji w rozpatrywanej sprawie odpowiadało wymogom określonym w powołanym wyżej wyroku. Organ I instancji przywołując wyroki skazujące wyraźnie stwierdził, że strona, posiadająca pozwolenie na broń, popełniła przestępstwo, które co prawda nie zostało wymienione wprost w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, ale uzasadnia bezpośrednio obawę, że posiadacz pozwolenia na broń może jej użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
Jednocześnie wskazał, że sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem Sądu za przedstawione wykroczenia może rodzić obawę, o której mowa w tym przepisie. Taka postawa, zdaniem Komendanta Głównego Policji, nie daje także gwarancji przestrzegania przez stronę przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Organy obu instancji wskazały przy tym, że prawo do posiadania broni jest prawem wyjątkowym, związanym z reglamentacją dostępu do broni. Może je zatem posiadać osoba o nieskazitelnej opinii, a skazanie prawomocnymi wyrokami sądu za określone wyżej czyny taką opinie podważa. Tak więc, w ocenie Sądu, organy Policji wykazały w rozpatrywanej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości istnienie bezpośredniego związku między popełnionymi przez skarżącego czynami, za które został skazany prawomocnym wyrokiem, i cechami jego charakteru oraz jego postępowaniem w ostatnich latach, które uprawdopodobniło obawę, że p. G. P. – od ponad 27 lat posiadacz pozwolenia na broń, może użyć tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
Strona nie przyjęła tych ustaleń do wiadomości stwierdzając, że popełnione przez nią przestępstwo nie pozostawało w jakimkolwiek związku z posiadaniem i posługiwaniem się bronią myśliwską.
W związku z powyższymi ustaleniami należy stwierdzić, że prawomocne orzeczenia sądu karnego, skazujące za popełnienie przestępstwa z art. 233 § 6 kk., tj. za przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, są dla organów Policji wiążące co do ustalenia faktycznych i prawnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnianie przestępstw tego rodzaju, udokumentowane prawomocnymi wyrokami sądu, choć nie mieści się w kategorii przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, a także przestępstw wymienionych w obecnej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w sposób wystarczający uzasadnia obawę, że osoba skazana za tego rodzaju przestępstwa może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tej sytuacji właściwe organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Takie stanowisko nie jest, jak zarzuca strona, wynikiem nadinterpretacji powołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Sąd podzielił również stanowisko organów Policji, że w rozpatrywanej sprawie nie miała znaczenia dobra opinia skarżącego w środowisku myśliwych, ani fakt jego codziennej pracy, wykonywanej w bezpośrednim kontakcie z bronią. Skarżącemu cofnięto bowiem pozwolenie na broń palną myśliwską z powodu skazania prawomocnymi wyrokami sądu za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości i w konsekwencji uzasadniające obawę użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.