VI SA/Wa 1702/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki farmaceutycznej na decyzję o karze pieniężnej za prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki poprzez programy rabatowe i lojalnościowe.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za prowadzenie reklamy apteki poprzez programy rabatowe i lojalnościowe. Skarżąca argumentowała, że programy te stanowiły jedynie kształtowanie polityki cenowej, a nie reklamę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że działania te miały na celu zachęcenie konsumentów do korzystania z usług apteki i stanowiły niedozwoloną reklamę, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi spółki F. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Kara została nałożona za prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej poprzez realizację programów "Karta rabatowa Programu [...]", programu [...] oraz programu [...]. Organy uznały, że programy te, oferujące rabaty i zniżki za zakupy, stanowiły niedozwoloną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a Prawa farmaceutycznego. Skarżąca podnosiła, że działania te były jedynie elementem polityki cenowej i nie stanowiły reklamy, a także kwestionowała ustalenie podmiotu odpowiedzialnego i okresu prowadzenia działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zinterpretowały przepisy i ustaliły stan faktyczny. Sąd podkreślił, że pojęcie reklamy apteki jest szerokie i obejmuje wszelkie działania mające na celu zachęcenie klientów do zakupu towarów lub skorzystania z usług, w tym programy rabatowe i lojalnościowe. Sąd uznał, że spółka, wdrażając te programy w swojej aptece, naruszyła zakaz reklamy, a kara pieniężna została nałożona prawidłowo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, programy te stanowią reklamę, ponieważ mają na celu zachęcenie konsumentów do korzystania z usług apteki poprzez oferowanie rabatów i zniżek, a także budowanie lojalności klientów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że szeroka definicja reklamy apteki obejmuje wszelkie działania mające na celu zachęcenie klientów do zakupu towarów lub skorzystania z usług, w tym programy rabatowe i lojalnościowe, które przyciągają konsumentów i zwiększają ich lojalność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.f. art. 94a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
P.f. art. 112 § ust. 1 pkt 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
P.f. art. 115 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
P.f. art. 129b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 16
ustawa o covid art. 15zzs(4) § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Programy rabatowe i lojalnościowe nie stanowią reklamy apteki, a jedynie kształtowanie polityki cenowej. Organ nie ustalił podmiotu odpowiedzialnego za organizację i zarządzanie kwestionowaną działalnością. Organ nie ustalił rzeczywistego czasookresu przypisanej Skarżącemu działalności. Kara pieniężna została nałożona w rażąco zawyżonej wysokości.
Godne uwagi sformułowania
reklamą apteki" jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabywania oferowanych przez aptekę towarów i która w taki sposób jest odbierana przez klientów. reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. Wszelkie promocje, w tym cenowe i rabatowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje.
Skład orzekający
Sławomir Kozik
przewodniczący sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia
Tomasz Sałek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia reklamy apteki w kontekście programów rabatowych i lojalnościowych oraz odpowiedzialności podmiotu wdrażającego takie programy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej regulacji Prawa farmaceutycznego, ale jego szeroka interpretacja pojęcia reklamy może mieć zastosowanie w innych sektorach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska programów lojalnościowych i rabatowych w aptekach, co jest istotne dla branży farmaceutycznej i konsumentów. Interpretacja pojęcia reklamy jest kluczowa.
“Programy lojalnościowe w aptekach to reklama? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
farmacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1702/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-12-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-08-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Sałek Symbol z opisem 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II GSK 1710/21 - Wyrok NSA z 2023-02-28 Skarżony organ Inspektor Farmaceutyczny Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 944 art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1, art. 129b Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie zakazu prowadzenia reklamy apteki oddala skargę Uzasadnienie Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: "GIF", "organ odwoławczy") decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...], na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ustawy z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r., poz. 944, dalej: "P.f.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w P. (dalej: "[...]WIF", "organ I instancji") z [...] maja 2019 r., w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej. Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniach [...] marca 2016 r. na podstawie upoważnienia udzielonego przez [...]WIF została przeprowadzona kontrola planowa apteki o nazwie [...] zlokalizowanej w J. przy ul. [...] (dalej: :Apteka"). Kontrola zakończyła się sporządzeniem protokołu z [...] czerwca 2016 r., znak: [...]. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości, które odnotowano w pkt XXI przedmiotowego protokołu: 1) w prowadzonej sprzedaży stwierdzono wystawione faktury VAT, na których jest informacja o udzielonym rabacie i/lub informacja o zapłaceniu faktury za pomocą [...] oraz dowodowy "POTWIERDZENIA ODEBRANIA RABATU PRZEZ UCZESTNIKA PRODGRAMU [...], 2) [...] marca 2016 r. stwierdzono fakt pojawienia się w Aptece pacjentki z "Kartą rabatową Programu [...] Do protokołu załączono: 1) kopie faktur VAT, na których jest informacja o udzielonym rabacie i/lub informacja o zapłaceniu faktury za pomocą [...], 2) kopie dowodów "POTWIERDZENIA ODEBRANIA RABATU PRZEZ UZCXESTNIKA PROGRAMU [...], 3) kopię "Karty Rabatowej programu [...]" wraz w wyjaśnieniami kierownika Apteki – M. G. W związku z powyższym pismem z [...] lipca 2016 r., [...]WIF poinformował Spółkę – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisu art. 94a P.f. tj. stosowanie niedozwolonej reklamy Apteki. Decyzją z [...] października 2016 r. [...]WIF nałożył na ww. przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. GIF po rozpatrzeniu złożonego przez ww. przedsiębiorcę odwołania, decyzją z [...] stycznia 2019 r., uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. [...]WIF pismem z [...] lutego 2019 r., znak: [...], wezwał Spółkę do złożenia pisemnych wyjaśnień na okoliczność prowadzenia reklamy Apteki. Spółka złożyła wyjaśnienia w piśmie z [...] marca 2019 r. Następnie [...]WIF, zakończył postępowanie decyzją z [...] maja 2019 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 112 ust. 3 w związku z art. 94a i art. 129b ust. 1 i ust. 2 P.f. i art. 104 § 1 i § 2, art. 107 § 1-3 K.p.a., którą: 1) umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej nakazania zaprzestania prowadzenia przez przedsiębiorcę: a) [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., nr wpisu do KRS: [...]; b) Spółkę – niedozwolonej reklamy Apteki poprzez promowanie placówki za pośrednictwem programu "Karta rabatowa Programu [...]", programu [...] oraz programu [...], 2) nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za prowadzenie reklamy działalności Apteki w okresie od października 2014 r. do marca 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił m.in., że po uwzględnieniu wytycznych zawartych w rozstrzygnięciu GIF z [...] stycznia 2019 r., zobowiązany był do zweryfikowania kręgu stron postępowania. Po dokonaniu w/w czynności [...]WIF uznał, że odpowiedzialnością za złamanie zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 P.F., należy obciążyć zezwoleniobiorcę prowadzącego Aptekę, której dotyczy postępowanie, bowiem podmiot ten - nawet jeśli nie podejmował działań promocyjnych bezpośrednio - przyzwolił na promowanie powadzonej przez siebie placówki ochrony zdrowia, co pozwala na przypisanie mu winy za wskazany wyżej delikt administracyjny. Rozpatrując odwołanie Strony od powyższej decyzji [...]WIF z [...] maja 2019 r., GIF wskazał, że podziela ocenę [...]WIF co do przyjęcia, że poprzez działania polegające na promowaniu placówki za pośrednictwem programu "Karta rabatowa [...]", programu [...] oraz programu [...] Spółka naruszyła zakaz reklamy aptek i ich działalności, o którym stanowi art. 94a ust.1 P.f. Fakt, iż przedmiotowe działania były prowadzone przez Stronę w Aptece, GIF uznał za bezsporny i udowodniony, gdyż wskazuje na to zebrany materiał dowodowy w sprawie - zgromadzona dokumentacja podczas kontroli planowej Apteki, protokół przesłuchania w charakterze świadka kierownika Apteki, a także wyjaśnienia złożone przez Spółkę. GIF wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, że w Aptece prowadzony był program "Karta rabatowa Programu [...] dzięki, któremu pacjenci mogli korzystać z rabatów podczas zakupów leków. Prowadzony był również program [...], który polegał na zbieraniu przez pacjenta punktów na kartę, gdzie za każde wydane w aptece 5 zł otrzymywał 1 pkt. Z kolei za uzbierane 100 pkt pacjentowi przysługiwał rabat w wysokości 10 zł i odpowiednio za uzbieranie 200 pkt rabat w wysokości 20 zł. Przy czym rabat nie obejmował leków refundowanych. W Aptece prowadzony był także program [...], który uprawniał pacjentów do zniżek na leki pełnopłatne. Klient, który uzyskał 100 pkt otrzymywał 10 zł, przy 200 pkt - 20 zł. Tego bonu pacjent nie dostawał do ręki, ale mógł dzięki niemu zapłacić taniej. Pacjent był zobowiązany jedynie do podpisania oświadczenia, że odebrał [...], które było przekazywane do księgowości. Zdaniem GIF, powyższe programy niewątpliwie stanowiły reklamę Apteki, gdyż zachęcały pacjentów do korzystania z tej konkretnej Apteki ze względu na możliwość uzyskania rabatu, a w konsekwencji tańszego zakupu leków. GIF nie zgodził się ze stanowiskiem Strony, że organ I instancji nie ustalił jaki podmiot prowadził i organizował działalność stanowiąca przedmiot postępowania. GIF zauważył, że udzielanie klientom rabatów na zakup leków wiąże się z poniesieniem wymiernych kosztów przez Aptekę, a w konsekwencji właściciela Apteki – Spółkę. Ponadto, podjęcie akcji marketingowej polegającej na udzielaniu rabatów pacjentom zazwyczaj przynosi reklamowanemu podmiotowi korzyści w postaci zwiększonego obrotu, wywołanego wzrostem zainteresowania jego ofertą. Tym samym nie sposób przyjąć, że inny podmiot podjąłby się tych działań, kierując się jedynie zamiarem zaszkodzenia Stronie czy też stworzenia podstaw do wszczęcia w stosunku do podmiotu prowadzącego Aptekę postępowania administracyjnego i obciążenia go karą pieniężną. Spółka brała czynny udział w programach "Karta rabatowa Programu [...]",[...]oraz [...] co potwierdzają wystawione przez Strone kopie faktur VAT, na których jest informacja o udzielonym rabacie i/lub informacja o zapłacenia faktury za pomocą [...]. Powyższe programy miały za zadanie doprowadzenie do wzrostu sprzedaży poprzez budowanie lojalności wśród obecnych i najbardziej wartościowych klientów, stanowiąc narzędzie promocji konsumenckiej. GIF uznał zarzut nieustalenia podstaw funkcjonowaniu ww. programów za nieznajdujący podstaw w zebranym materiale dowodowym, bowiem mimo braku takich informacji od podmiotów, wobec których prowadzone było postepowanie, organ ustalił takie informacje podczas przesłuchania w charakterze świadka kierownika Apteki. Odnosząc się natomiast do braku ustalenia czy prowadzone działania przełożyły się na poprawę wyników finansowych Apteki GIF wskazuje, że nie ma to znaczenia dla sprawy, ponieważ przedstawiony przez Stronę tok rozumowania prowadziłby do wniosku, że jeżeli podejmowana przez Stronę działalność reklamowa nie przyniosła zamierzonego rezultatu - tj. zwiększenia sprzedaży w Aptece, czy wzrostu zainteresowania usługami Apteki, to nie można przypisać jej charakteru reklamowego. Tymczasem w orzecznictwie ugruntowany jest odmienny pogląd, że dla oceny, czy doszło do naruszenia art. 94a ust. 1 P.f. nie ma znaczenia, czy prowadzona reklama apteki była reklamą skuteczną, a więc czy przyczyniła się do zwiększenia sprzedaży w reklamowanej aptece. GIF wskazał ponadto jakie okoliczności zostały uwzględnione przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej i stwierdził, że nie widzi możliwości obniżenia kary również ze względu na samą jej istotę. Kara pieniężna jest sankcją za nieprzestrzeganie przepisów, jak również ma zniechęcić do naruszenia prawa w przyszłości, przez co musi być dolegliwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżając decyzję GIF z [...] czerwca 2019 r., w całości, wniósł o jej uchylenie oraz decyzji I instancji i zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez zaniechanie zarówno przez organ I jak i II instancji podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, w szczególności przez: a) zaniechanie ustalenia, jaki podmiot odpowiadał za organizację i zarządzanie kwestionowaną działalnością, b) zaniechanie ustalenia rzeczywistego czasookresu przypisanej Skarżącemu działalności, – co doprowadziło do wydania decyzji opartej na materiale niepełnym, który nie dowodzi prowadzenia przez Aptekę jakiejkolwiek działalności, a tym bardziej – działalności o charakterze reklamowym, 2) art. 94a ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 129b ust. 1 P.f., poprzez błędną wykładnię, co doprowadziło do przyjęcia, że sam program lojalnościowy – niezależnie od sposobu informacji o nim - stanowi reklamę Apteki w świetle wyżej wskazanego przepisu, 3) art. 129b ust. 1 P.f., poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustalaniu wysokości nałożonej na Stronę kary pieniężnej, co doprowadziło do nałożenia kary w wysokości rażąco zawyżonej w stosunku do charakteru przypisywanego działania. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że organ, zarówno I jak i II instancji, nie przeprowadził postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na wyczerpujące ustalenia istotnych elementów stanu faktycznego. Organ nie ustalił czasookresu udziału Apteki w programie w sposób odpowiadający wymogom art. 7 K.p.a. Organ oparł swoje ustalenia przede wszystkim na tym, że Strona nie udzieliła dokładnych informacji na temat przedmiotowej działalności. Stanowisko prezentowane przez organ stanowi więc domniemanie, które zostało dodatkowo poczynione na niekorzyść Strony. Z ustaleń, zarówno organu I, jak i II instancji nie wynika także aby to Strona prowadziła rzekome programy. Informacje, które posiadł organ, zdają się przemawiać, że jest to spółka [...] sp. z o.o. Sama Strona w trakcie prowadzonego postępowania podkreślała, że nie jest organizatorem programów, a to podmiot prowadzący reklamę, a nie Aptekę ponosi odpowiedzialność za reklamowanie Apteki, co całkowicie traci z pola widzenia organ. Zdaniem Skarżącego, organ popełnia błąd, gdyż nie oddziela samego ewentualnego uczestniczenia w programach od działalności polegającej na reklamowaniu tych programów. O ile druga z opisanych działalności podlegać będzie mogła ocenie przez pryzmat regulacji art. 94a P.f., o tyle pierwsza - polegająca tylko i wyłącznie na obniżaniu cen leków i suplementów diety - sama w sobie nie narusza zakazu reklamy aptek i ich działalności. Podejmowanie przez Skarżącego zobowiązań do obniżenia ceny oferowanych produktów, stanowiło jedynie dopuszczalne prawem kształtowanie polityki cenowej Apteki, nakierunkowane na pomoc wszystkim potrzebującym. Skarżący podkreślił, że ca bezspornie nie reklamował prowadzonej przez siebie Apteki w zakresie kwestionowanego programu – co najwyżej uznać można, iż prowadziła Aptekę reklamowana przez podmiot trzeci. Zdaniem Skarżącego, organ, zarówno I jak i II instancji, popełnia błąd, gdyż sam fakt prowadzenia programu lojalnościowego uznaje za reklamę. Tymczasem sam fakt prowadzenia programu, o ile się tego w żaden sposób me komunikuje, nie może zostać uznany za niedowolną reklamę. Z daleko posuniętej ostrożności procesowej, Skarżący podniósł, że z całą pewnością nałożona kara jest bez wątpienia rażąco wygórowana, a przy tym oparta na błędnych przesłankach miarkowania. Wobec niewykazania przez organ w jakikolwiek sposób rzeczywistych okresów prowadzenia tej działalności ustalenia oparte jedynie na domniemaniach nie mogą stanowić podstawy do miarkowania zakresu odpowiedzialności finansowej. GIF w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie przez organy rozstrzygnięć stanowił art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i ust. 2 P.f. Przepisy te znajdują zastosowanie w przypadku stwierdzenia prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej. Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo zastosowały powyższe przepisy do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zgodnie z art. 94a ust. 1 P.f. zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Jak wynika natomiast z art. 129b ust. 1 P.f. karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Zgodnie z ust. 2 cytowanego artykułu karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w drodze decyzji. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. W niniejszej sprawie organy Inspekcji Farmaceutycznej uznały, że poprzez prowadzone w Aptece działania polegające na realizacji programu "Karta rabatowa [...]", programu [...] oraz programu [...], Skarżący uchybił zakazowi reklamy aptek wynikającemu z art. 94a ust. 1 P.f., za co organ I instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 15.000,00 zł, na podstawie art. 129b ust. 1 i ust. 2 P.f., z czym zgodził się organ II instancji. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów Inspekcji Farmaceutycznej, że powyższe działanie Skarżącego stanowiło reklamę Apteki ponieważ miało ono na celu zachęcenie konsumentów do korzystania z usług Apteki poprzez stosowanie rabatów podczas zakupów leków w ramach programu "Karta rabatowa Programu Dr. [...]", poprzez stosowanie punktacji za każde wydane w Aptece 5 zł, co skutkowało przy uzyskaniu 100 pkt uzyskaniem 10 zł rabatu, 200 pkt uzyskaniem 20 zł rabatu, w ramach programu [...] i poprzez stosowanie zniżek na leki pełnopłatne w związku z uzyskiwanymi punktami (100 pkt – 10 zł, 200 pkt – 20 zł), w ramach programu [...]. Na tej podstawie zarówno organ I instancji, jak i GIF, doszli do prawidłowego wniosku, że sporne przedsięwzięcie stanowiło zabronioną na podstawie art. 94a ust. 1 P.f., reklamę Apteki, co oznacza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 94a ust. 1 i ust. 3 oraz art. 129b ust. 1 P.f. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 marca 2015 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 753/14 – "reklamą apteki" jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów i która w taki sposób jest odbierana przez klientów. Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. Jak wskazano w wyroku z 12 grudnia 2018 r., II GSK 1648/18, wykładnia art. 94a ust. 1 P.f. dokonana przez organy jest prawidłowa i koresponduje z utrwalonym już w orzecznictwie sądów administracyjnych podejściem interpretacyjnym. Na tle tej regulacji, z której wynika, że pojęcie reklamy aptek - której nie stanowi informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego - ustawodawca potraktował stosunkowo szeroko. Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2017 r., II GSK 2583/15; wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., II GSK 682/15; wyroki NSA z dnia 25 sierpnia 2016 r., II GSK 97/15 oraz II GSK 550/15; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., II GSK 1718/13; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., II GSK 1981/13) i to niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków (por. np. wyroki NSA z dnia: 28 września 2017 r., II GSK 3346/15; z dnia 29 czerwca 2017 r., II GSK 2310/15). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 668/13 stwierdzono, że reklamą działalności apteki będzie zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece, niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków, jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych. Przyjmuje się też w orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. Wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyrażana zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wszelkie promocje, w tym cenowe i rabatowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje (por. wyroki NSA z 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 2979/14, z 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 518/15). Działania zatem prowadzone w Aptece polegające na wdrożeniu programu "Karta rabatowa [...]", programu [...] oraz programu [...], miały na celu zachętę do korzystania z usług Apteki poprzez możliwość uzyskania rabatów i zniżek na nabywane produkty, jak również trwalsze związanie klientów z Apteką uzależniając zniżki i rabaty od systematycznie uzyskiwanych punktów w miarę korzystania z usług Apteki. Jak zresztą wskazała kierownik Apteki w wyjaśnieniach złożonych w charakterze świadka [...] września 2016 r., programy miały służyć większemu zadowoleniu pacjentów odwiedzających Aptekę, miały wiązać się z większymi korzyściami z tytułu odwiedzania placówki, celem programów było nagradzania pacjentów za lojalne korzystanie z Apteki. Pod takim właśnie kątem, a więc ewentualnej zachęty do nabywania produktów farmaceutycznych w Aptece organy Inspekcji Farmaceutycznej miały ocenić sporne działanie Skarżącego i zdaniem Sądu, organy słusznie przyjęły, że taka właśnie przyświecała intencja Skarżącemu, który wdrożył powyższe programy w Aptece. Sąd stwierdza, że niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez w szczególności zaniechanie ustalenia, jaki podmiot odpowiadał za organizację i zarządzanie kwestionowaną działalnością oraz zaniechanie ustalenia rzeczywistego czasookresu przypisanej Skarżącemu działalności. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że to Skarżący wdrożył sporne programy w Aptece co jednoznacznie wynika z wyjaśnień Skarżącego zawartych w piśmie z [...] marca 2019 r. nadesłanym do organu I instancji w toku postępowania administracyjnego, jak również z wyjaśnień kierownik Apteki złożonych w charakterze świadka [...] września 2016 r. Nie ma przy tym znaczenie, że to nie Skarżący był organizatorem spornych programów. Ponieważ to Skarżący wdrożył w Aptece powyższe programy, Skarżący odpowiada, ze naruszenie zakazu reklamy apteki ogólnodostępnej wynikającego z art. 94a ust. 1 P.f. Organy również ustaliły okres, w którym programy te funkcjonowały w Aptece, od października 2014 r. do marca 2016 r., na podstawie wyjaśnień kierownik Apteki złożonych w charakterze świadka [...] września 2016 r. Skarżący kwestionuje te ustalenia, ale ani w postępowaniu administracyjnym ani w skardze nie wskazał okresu funkcjonowania programów w Aptece. W ocenie Sądu organy w przekonywujący sposób wykazały, że Skarżący dokonywał reklamy Apteki pomimo, że nie był organizatorem spornych programów wdrożonych przez Skarżącego w Aptece. Organy w przekonywujący sposób ustaliły okres w którym dokonywana była reklama Apteki poprzez funkcjonowanie powyższych programów w Aptece. Z powyższych względów Sąd uznał, że organy obu instancji, działając na podstawie przepisów prawa zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącej. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów prawa w zakresie odnoszącym się do wysokości nałożonej na Skarżącą kary pieniężnej. GIF dokładnie wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się organ I instancji ustalając wysokość kary pieniężnej z którymi zgodził się GIF utrzymując w mocy decyzję I instancji, spełniając przy tym wymogi art. 129b ust. 2 P.f. GIF wskazał, że przy ocenie wysokości kary pieniężnej nałożonej przez organ I instancji uwzględniono znaczny okres prowadzenia reklamy, okoliczność, że przedmiotem postępowania był jeden rodzaj działalności (programy rabatowe), naruszenie zakazu reklamy dotyczyło jednej apteki prowadzonej przez Stronę, Strona przed wydaniem decyzji przez organ I instancji zaprzestała prowadzenia reklamy Apteki, Strona była uprzednio karana za naruszenie art. 94a ust. 1 P.f. GIF wypełnił zatem normę wynikającą z art. 129b ust. 2 P.f., wykazując zasadność oraz prawidłowość wysokości nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez GIF przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto stołeczne Warszawa, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym, na podstawie zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym ( § 1 w zw. z § 3 tego rozporządzenia), a także brak technicznych możliwości przeprowadzenia zdalnie rozprawy z udziałem stron – Sąd rozpoznał tę skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid. Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI