VI SA/WA 1701/06

VI SA/Wa 1701/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Bosakirska /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi "A" SA z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "A" SA z siedzibą w Z. kwotę 735 (siedemset trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], nakładającą na spółkę "A" SA z siedzibą w Z. karę pieniężną w kwocie 3000 złotych, za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lutego 2006 r. na drodze krajowej nr [...], w miejscowości M. Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę samochodu marki [...] o nr rej. [...], z naczepą marki [...] nr rej. [...] kierowanego przez J. M. Kierowca do kontroli okazał m.in. dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w postaci półrocznej karty opłaty nr [...] zakupionej w dniu [...] października 2005 r. W wyniku kontroli ww. dokumentu stwierdzono, że był on poprawiany, a na poprawkach znajduje się podpis i pieczątka przedsiębiorstwa, które zakupiło ową kartę opłaty - tj. "A" SA.
W toku postępowania administracyjnego spółka złożyła do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) dwa oświadczenia:
z dnia [...] marca 2006 r. Z. R., który wyjaśnił, że zakupił w Stowarzyszeniu Przewoźników [...] winietę półroczną na samochód o nr rej. [...], a następnie przekazał ją w stanie nienaruszonym, bez nanoszenia żadnych poprawek innemu pracownikowi Z. P.,
z dnia [...] marca 2006 r., w którym Z. P. oświadczył, że prawdopodobnie karta będąca przedmiotem kontroli była wypełniona przez niego, lecz nie wie czy była ona od początku wadliwie wypełniona, czy też poprawiono miesiąc ważności. Przyznał także, że żadnych pieczątek nie stawiał.
W odpowiedzi na pismo WITD z dnia [...] marca 2006 r., zawierające prośbę o wyjaśnienie czy zakupiona przez "A" SA dnia [...] października 2005 r. ww. półroczna karta opłaty drogowej nr [...] została wypełniona przez Stowarzyszenie Przewoźników [...], Stowarzyszenie poinformowało organ, że dokument został wypełniony w Biurze Stowarzyszenia przy jego sprzedaży dla firmy "A".
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 93 ust 1 w zw. z art. 92 ust 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), cytowanej dalej jako t.d., w zw. z Ip. 4.1 załącznika do t.d., nałożył na spółkę "A" SA karę pieniężną w kwocie 3000 złotych. Organ I instancji stwierdził, że transport drogowy rzeczy wykonywany był bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem zgodnie z § 5 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), cytowanego dalej jako Rozporządzenie, karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż wskazany w przepisach ust. 1 i ust. 3 - 5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.
Od tego rozstrzygnięcia strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości i o umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu podniosła, że za wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych, wysokość kary wynosi 1000 złotych, a nie 3000 złotych. Spółka stwierdziła ponadto, że przedmiotowa karta była ważna w dniu kontroli, bowiem wydana została dnia [...] października 2005 r. i miała ważność do [...] kwietnia 2006 r. Strona nie zgodziła się również z przyjętym przez organ I instancji stanowiskiem, że uiszczenie opłaty za kartę opłaty nie jest tożsame z uiszczeniem opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Główny Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] lipca 2006 r. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), cytowanej dalej jako k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 t.d. oraz Ip. 4.1 załącznika t.d. i § 4 a także § 5 Rozporządzenia, wydał decyzję utrzymującą w całości w mocy rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Główny Inspektor stwierdził,
że bezspornym faktem w sprawie jest okazanie przez kontrolowanego kierowcę półrocznej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych o nr [...], która została "zakupiona [...] października 2006 r. i wypełniona z terminem ważności od [...] października 2006 r. do [...] września 2006 r." Ponadto dla organu oczywistym jest również, że przedmiotowa karta nosi ślady poprawek w polach określających miesiące jej ważności oraz została opatrzona pieczęcią firmy "A" SA przystawioną na przedniej stronie karty. Wobec tego Główny Inspektor podzielił stanowisko organu I instancji, że w chwili kontroli okazana karta opłaty drogowej nie stanowiła dokumentu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Organ II instancji w uzasadnieniu stwierdził więc, że argumentacja strony zawarta w rozpoznawanym odwołaniu nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji organu I instancji, bowiem skutek prawny uiszczenia opłaty następuje nie przez sam fakt wykupienia odpowiedniej karty, ale dopiero przez wypełnienie jej w przewidziany prawem sposób. Jakakolwiek wątpliwość w tym zakresie oznacza według organu wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i tym samym uzasadnia nałożenie kary pieniężnej z tego tytułu. Zatem w ocenie Głównego Inspektora uiszczenie opłaty nie polega tylko na wykupieniu odpowiedniej karty opłaty, ale i na jej wypełnieniu w sposób ściśle sformalizowany - wskazany w Rozporządzeniu.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. "A" SA złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. Spółka zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i przepisu l.p. 4.1. załącznika do tej ustawy. Wskazała, że Minister Infrastruktury bez legitymacji ustawowej wprowadził w przepisie § 5 Rozporządzenia punkt 6, który stanowi, że karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w inny sposób niż określony w ust. 1 i ust. 3-5 Rozporządzenia, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Taki zapis, w ocenie strony, rażąco narusza interesy przewoźników drogowych. Ponadto strona podniosła, że zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, dowodem opłaty jest faktura wraz z przelewem bankowym, potwierdzonym przez bank lub dokumentem opłaty gotówkowej, i wskazała, że taką fakturę za zakup przedmiotowej karty przedstawiła w toku
postępowania administracyjnego przed organem I instancji. Zdaniem spółki, poprawka naniesiona przez jej pracownika na kartę opłaty jest wadą usuwalną, poprzez przeprowadzenie dowodu uiszczenia stosownej opłaty pieniężnej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na powyższą skargę, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uznał, że jedynym dokumentem potwierdzającym wniesienie opłaty za przejazd po drogach krajowych jest prawidłowo wypełniona - przed rozpoczęciem przejazdu, karta opłaty. Zatem w rozpoznawanym przypadku brak takiego dokumentu w chwili kontroli był sankcjonowany karą w kwocie 3000 złotych, która to kwota jest ściśle określona przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.
Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
W niniejszej sprawie organy przyjęły, iż kontrolowana winieta była przerabiana. Jednocześnie z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, jakiego rodzaju była to poprawka. Organ wskazał tylko, że karta opłaty została poprawiona, a na poprawkach znajduje się podpis i pieczątka przedsiębiorstwa, które zakupiło kartę. Natomiast organ II instancji przyjął, że karta została wypełniona od dnia [...] października 2006 r. (powinno być 2005 r.) do [...] września 2006 r. Według organu II instancji przedmiotowa karta opłaty nosi ślady poprawek w polach określających miesiące jej ważności.
Jednakże, w ocenie Sądu, pozostałe dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego i przedstawione przez stronę skarżącą nie zostały poddane właściwej analizie przez organy z punktu widzenia prawidłowości wypełnienia karty i ewentualnych uchybień w tym zakresie. Przede wszystkim organ nie uwzględnił faktu, iż z oświadczenia Stowarzyszenia Przewoźników [...] z dnia [...] marca 2006 r. wynika, iż sporna winieta o nr [...] została wypełniona w Biurze Stowarzyszenia przy sprzedaży dla firmy "A". Karta ta została zakupiona przez Z. R., a następnie przekazana w stanie nienaruszonym innemu pracownikowi firmy Z. P. (vide oświadczenie z dnia [...] marca 2006 r.). Z kolei Z. R. w swoim oświadczeniu z dnia [...] marca 2006 r. stwierdził, że prawdopodobnie karta była wypełniona przez niego lecz nie pamięta czy była od początku wadliwie wypełniona, czy też poprawiono miesiąc ważności.
Zdaniem Sądu, wyżej opisane dokumenty wskazują na sprzeczności w zgromadzonych przez organ dowodach, w szczególności przez kogo winieta została wypełniona, czy przez pracowników strony skarżącej, czy też przez Biuro Stowarzyszenia Przewoźników [...], gdzie ją zakupiono. Jednocześnie ze znajdującej się w aktach rozpoznawanej sprawy kserokopii spornej karty opłaty nie wynika, aby była ona poprawiana, widoczna jest jedynie mała kreska na dole w oznaczeniu miesiąca (wpisano cyfrę 4) w rubryce "ważna do". Sposób wypełnienia karty wskazuje, iż wymagane dane zostały wpisane na kartę a następnie pogrubione, aby stały się bardziej czytelne. W każdym razie istniejąca pozioma kreska pod cyfrą "4", w ocenie Sądu, nie świadczy o przerobieniu jej z cyfry "9", jak zdaje się sugerować organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji. W tej sytuacji należy uznać, że brak jest w materiale dowodowym zebranym w sprawie jakiegokolwiek dowodu na okoliczność dokonania poprawek z cyfry "9" na cyfrę "4", w polach określających miesiąc jej końcowej ważności, jak to, wydaje się, zostało przyjęte w sprawie. Ustalenie przez organ, jakie konkretne poprawki były dokonane, jest konieczne dla przyjęcia, iż karta opłaty została nieprawidłowo wypełniona, co w konsekwencji powoduje sankcje w postaci nałożenia kary pieniężnej.
Sąd doszedł do wniosku, iż wszystkie te okoliczności nie zostały poddane właściwej analizie przez organ, który nie wyjaśnił istniejących wątpliwości, stosownie do wymogów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie
zawiera wskazania dowodów, które doprowadziły organ do ustalenia, że dokonano poprawki w polu przeznaczonym do wpisania miesiąca terminu ważności końcowej spornej karty opłaty. Natomiast fakt umieszczenia pieczątki firmowej na kontrolowanej karcie opłaty, w ocenie Sądu, pozostaje bez wpływu na ważność karty. W myśl przepisu § 5 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż wskazany w przepisach ust. 1 i ust. 3 - 5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Cytowany przepis nie sankcjonuje zatem sytuacji umieszczenia pieczątki firmowej na zakupionej karcie.
Dlatego też rozpatrzenie sprawy niniejszej z punktu widzenia kryteriów zastosowanych przez organ było niewystarczające. Co prawda Sąd podziela stanowisko organu, iż skutek prawny uiszczenia opłaty wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowej pod każdym względem, a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA 737/03) lecz z drugiej strony, zdaniem Sądu, nie została poddana właściwej analizie szczególna sytuacja faktyczna jaka zaistniała w sprawie.
W ocenie Sądu, materiał dowodowy zebrany w toku postępowania zawiera nie dające się usunąć braki, które przy ponownym rozpoznaniu sprawy muszą być uzupełnione w kierunku wyżej wskazanym.
W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Na zasadzie art. 152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a.