VI SA/Wa 169/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-07-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowespółdzielniasąd administracyjnytransportkara pieniężnaprzejazd nienormatywnyuzasadnienieorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uznając, że spółdzielnia posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów postępowania.

Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca wskazała na trudności finansowe spowodowane złą koniunkturą i kradzieżą ciągnika. Sąd, analizując dochody spółdzielni z lat poprzednich, wartość środków trwałych oraz przepływy finansowe na rachunkach bankowych, uznał, że spółdzielnia prowadzi działalność na dużą skalę i posiada wystarczające środki na pokrycie kosztów postępowania, odmawiając tym samym przyznania prawa pomocy.

Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna ("skarżąca") zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca uzasadniała wniosek trudną sytuacją finansową, wynikającą ze złej koniunktury na produkty spółdzielni oraz kradzieży ciągnika, co wymusiło konieczność zakupu nowego. W formularzu wniosku spółdzielnia podała wartość środków trwałych na ponad 956 tys. zł, zysk na koniec 2016 roku w wysokości ponad 240 tys. zł oraz środki pieniężne na rachunkach bankowych w kwocie ok. 977 zł. Sąd, po analizie przesłanych dokumentów, w tym bilansów i wyciągów z rachunków bankowych, stwierdził, że skarżąca osiągnęła znaczące dochody w latach 2014-2016 (od ok. 387 tys. zł do ponad 476 tys. zł rocznie). Ponadto, wyciągi z rachunku bankowego za okres od stycznia do kwietnia 2017 r. wykazały wahania środków pieniężnych od 297 zł do 38.000 zł, przy łącznych przepływach finansowych w tym okresie wynoszących około 770.000 zł. Sąd, powołując się na art. 246 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że osoba prawna ubiegająca się o prawo pomocy musi wykazać brak jakichkolwiek środków na koszty postępowania oraz podjęcie wszelkich kroków w celu zdobycia funduszy. W ocenie sądu, skala działalności spółdzielni, jej środki trwałe, dochody oraz przepływy finansowe wskazują, że nie zachodzi przypadek braku środków na pokrycie kosztów sądowych. Sąd uznał, że koszty postępowania sądowego stanowią zwykłe koszty działalności gospodarczej profesjonalnego uczestnika obrotu i nie mogą być przerzucane na podatników poprzez finansowanie ze środków publicznych. W konsekwencji, sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, spółdzielnia taka nie może zostać zwolniona z kosztów postępowania sądowego ani otrzymać pełnomocnika z urzędu, jeśli posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie tych kosztów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółdzielnia, prowadząc działalność gospodarczą na dużą skalę, osiągając wysokie dochody i posiadając znaczące środki trwałe oraz przepływy finansowe, nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Koszty sądowe są traktowane jako zwykłe koszty działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków pieniężnych.

p.p.s.a. art. 258 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazuje na podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielnia posiada znaczące środki trwałe. Spółdzielnia osiąga wysokie dochody. Przepływy finansowe na rachunkach bankowych spółdzielni są znaczące. Koszty postępowania sądowego są zwykłymi kosztami działalności gospodarczej profesjonalnego uczestnika obrotu.

Odrzucone argumenty

Brak płynności finansowej spowodowany złą koniunkturą. Kradzież ciągnika i konieczność spłaty zakupu nowego. Wartość środków trwałych wynosi 956.102 zł. Zysk na koniec 2016 roku to 240.002,56 zł. Posiadanie środków pieniężnych na rachunkach bankowych w kwocie 977,73 zł.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. prowadzi ona działalność dużych rozmiarów, w związku z tym brak jest podstaw do uznania, że konieczność poniesienia w niniejszej sprawie kosztów postepowania przekracza zakres jej możliwości finansowych. skarżąca jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, prowadzącym swą działalność w celach zarobkowych, z tego też względy koszty prowadzenia spraw sądowych zaliczają się do zwykłych kosztów jej działalności, nie może więc oczekiwać, że zostaną one pokryte ze środków publicznych, co w praktyce oznacza przerzucenie ich na podatników. Ubieganie się przez stronę skarżącą o prawo pomocy nie może prowadzić do redystrybucji jej środków w kierunku wykonywania umów cywilnoprawnych bądź regulowania innych należności, kosztem opłat sądowych należnych względem Skarbu Państwa.

Skład orzekający

Andrzej Siwek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy dla osób prawnych, zwłaszcza w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej i wykazywania braku środków na koszty postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby prawnej (spółdzielni) i jej sytuacji finansowej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do osób fizycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego wniosku o prawo pomocy, gdzie sąd szczegółowo analizuje sytuację finansową spółdzielni. Jest to typowa sprawa proceduralna, ale pokazuje praktyczne podejście sądu do oceny zdolności finansowej podmiotów gospodarczych.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 169/17 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-07-31
Data wpływu
2017-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 246 par. 2 pkt 1, art. 258 par. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w [...] prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Uzasadnienie
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "[...]" w [...] (dalej jako skarżąca, strona skarżąca) wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że wartość środków trwałych wynosi 956.102 złotych, a wysokość zysku na koniec 2016 roku to 240.002,56 złotych. Skarżąca wskazała także, że posiada na rachunkach bankowych środki pieniężne w kwocie 977,73 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że brak płynności finansowej spowodowany jest złą koniunkturą na produkty spółdzielni. Dodatkowo skradziono ciągnik będący własnością strony skarżącej, obecnie skarżąca zobowiązana jest do spłaty zakupu nowego ciągnika.
Z kolei z przesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że strona skarżąca w roku 2014 osiągnęła dochód w wysokości 476.629 zł, w roku 2015 roku osiągnęła dochód w kwocie 387.718,18 zł (załączono bilans i uchwałę walnego zgromadzenia członków spółdzielni potwierdzające powyższe), podobny dochód strona skarżąca uzyskała w roku 2016 (załączono bilans potwierdzający powyższe). Ponadto skarżąca nadesłała także wyciągi z rachunków bankowych.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Istotnym jest, że ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08; postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Istotne w sprawie jest, że skarżąca w roku 2014 osiągnęła dochód w wysokości 476.629 zł, w roku 2015 roku osiągnęła dochód w kwocie 387.718,18 zł, podobny dochód strona skarżąca uzyskała w roku 2016. Skarżąca posiada środki trwałe o wartości 956.102,42 zł, a z wyciągu z rachunku bankowego strony skarżącej za okres 1 stycznia 2017 – 4 kwietnia 2017 r. wskazuje, że stan środków pieniężnych w ww. koncie wahał się od 297 zł do 38.000 zł, a łączne przepływy środków pieniężnych w tym wyniosły ok. 770.000 zł.
Reasumując, przy uwzględnieniu zarówno wartość środków trwałych, skali przepływów finansowych na rachunkach skarżącej oraz dochodów uzyskiwanych w latach poprzednich i bieżącym stwierdzić należy, że prowadzi ona działalność dużych rozmiarów, w związku z tym brak jest podstaw do uznania, że konieczność poniesienia w niniejszej sprawie kosztów postepowania przekracza zakres jej możliwości finansowych. Zauważyć należy, że skarżąca jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, prowadzącym swą działalność w celach zarobkowych, z tego też względy koszty prowadzenia spraw sądowych zaliczają się do zwykłych kosztów jej działalności, nie może więc oczekiwać, że zostaną one pokryte ze środków publicznych, co w praktyce oznacza przerzucenie ich na podatników.
W konkluzji podkreślić należy że skarżąca nie wykazała, by konieczność poniesienia przez nią kosztów postępowania odbiegała od innych ciężarów finansowych, jakie ponosi w związku z prowadzoną przez nią działalnością. Ubieganie się przez stronę skarżącą o prawo pomocy nie może prowadzić do redystrybucji jej środków w kierunku wykonywania umów cywilnoprawnych bądź regulowania innych należności, kosztem opłat sądowych należnych względem Skarbu Państwa.
Tym samym stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI