VI SA/WA 1688/18

VI SA/Wa 1688/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Linkowski
Magdalena Maliszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Sałek
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Działalność gospodarcza
Sygn. powiązane
II GSK 1140/19 - Wyrok NSA z 2022-11-30
II GZ 437/18 - Postanowienie NSA z 2018-12-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 487
art. 9[6],  art. 18 ust. 7 pkt 6, art. 18 ust. 10 pkt 2
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 15,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skarg F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie F. S.A. z siedzibą w W.) na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargi
Uzasadnienie
Sygn. akt:
VI SA/Wa 1688/18
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzjami z dnia [...] czerwca 2018 r. nr:
- [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o cofnięciu [...] sp. z o.o. w W. (obecnie [...] S.A. z siedzibą w W.) – dalej skarżącej – zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w sklepie monopolowym przy ul. [...];
- [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o cofnięciu [...] sp. z o.o. w W. (obecnie [...] S.A. z siedzibą w W.) – dalej skarżącej – zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 4,5 % do 18% przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w sklepie monopolowym przy ul. [...];
- [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o cofnięciu [...] sp. z o.o. w W. (obecnie [...] S.A. z siedzibą w W.) – dalej skarżącej – zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18 % przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w sklepie monopolowym przy ul. [...].
Jako podstawa prawna rozstrzygnięć wskazane zostały przepisy art. 96, 18 ust. 7 pkt 6 oraz ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 487 ze zm.).
Do wydania wymienionych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.
W dniu 4 kwietnia 2017 r. organ pierwszej instancji uzyskał z Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej informacje o prowadzeniu przez skarżącą sprzedaży napojów alkoholowych poprzez stronę internetową [...]. Zakupiony alkohol klient mógł odebrać na dwa sposoby: osobiście w miejscu wskazanym w zezwoleniach na sprzedaż napojów alkoholowych (sklep przy ul. [...] w W.) lub za pośrednictwem upoważnionego przez niego przez niego dostawcy ([...] S.A.), z którym skarżąca miała zawartą umowę na usługi logistyczne polegające na dostarczaniu zamówionego alkoholu do miejsca odbioru wyznaczonego przez kupującego . Powyższe ustalenia zostały poczynione w wyniku kontroli przeprowadzonej u skarżącej w dniu [...] marca 2017 r. Do protokołu kontroli załączono zestawienie napojów alkoholowych oferowanych do sprzedaży w dniu [...] marca 2017 r. oraz oświadczenie skarżącej spółki z dnia [...] marca 2017 r. Organ wskazał nadto, że na stronie internetowej [...] znajduje się regulamin sklepu, który w pkt 2.5.1. - 2.5.4. oraz 5.1.1.3. reguluje zakup alkoholu przez Internet. W pismach z dnia 18 lipca 2017 r. pełnomocnik strony oświadczył, ze strona w pełni przestrzega warunków sprzedaży napojów alkoholowych wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 2016, poz. 487 ze zm.). W jego ocenie brak jest podstaw do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych we wskazywanych przez stronę okolicznościach sprawy. Podkreślił, że do sprzedaży dochodzi wyłącznie w miejscu wskazanym w posiadanych zezwoleniach, t.j. w sklepie przy ul. [...] w W.. Odbiór napojów alkoholowych, zamówionych za pośrednictwem strony internetowej, następuje właśnie w tej lokalizacji. W każdej opcji (odbiór osobisty, czy też przez upoważnioną osobę - dostawcę) - wydanie towaru, czyli sprzedaż, następuje więc w sklepie stacjonarnym. Zdaniem pełnomocnika strony, dokonywanie samych tylko zamówień napojów alkoholowych przez Internet nie narusza prawa (vide - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r. (II GSK 161/14) . Nakładanie na podmiot gospodarczy pozaustawowych nakazów i ograniczeń stanowić może, w jego ocenie, niedopuszczalne ograniczenie swobody gospodarczej, gwarantowanej w art. 22 Konstytucji RP oraz w art. 6 ust. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie gospodarczej. Strona wprowadziła obowiązek weryfikacji pełnoletności i trzeźwości klienta przy odbiorze zamówienia, czym niweluje ryzyko sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim bądź nietrzeźwym. Kolejnym pismem z dnia 10 sierpnia 2017 r. pełnomocnik zapewnił, że złożenie zamówienia napojów alkoholowych jest możliwe wyłącznie przy ustaleniu, ze dostawcą będzie spółka powiązana ze skarżącą. Dostawca przy wydawaniu alkoholu weryfikuje pełnoletność oraz stan trzeźwości klienta i w razie wątpliwości ma obowiązek zabrania alkoholu do magazynu. Nadto pełnomocnik złożył pismo z dnia 25 września 2017 r. w którym raz jeszcze zapewnił o przestrzeganiu zapisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Nadto załączył protokół kontroli z dnia [...] sierpnia 2017 r., podczas której nie stwierdzono żadnych uchybień.
Prezydent [...] wydał w dniu [...] grudnia 2017 r. opisane na wstępie decyzje o cofnięciu skarżącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A, B i C.
Organ wskazał na przepis art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przewidujący, że jednym z warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych jest wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniami i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniach. Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 ww. ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku "nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych".
W odwołaniach od ww. decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez przyjęcie, ze spółka naruszyła określone w ustawie warunki sprzedaży napojów alkoholowych - obowiązek wykonywania działalności gospodarczej tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu (określonym w art. 18 ust. 6 pkt 7 ustawy), art. 22 Konstytucji RP poprzez ograniczenie działalności gospodarczej wobec braku jednoznacznej regulacji ustawowej w tej kwestii, art. 6 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przez uzależnienie wydania decyzji od spełnienia przez skarżącą dodatkowych warunków, nieprzewidzianych prawem, art. 8 i 11 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania strony do organu władzy publicznej oraz art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia opartego na dowolnej ocenie dowodów.
Organ odwoławczy przytoczył przepisy znajdujące w sprawie zastosowanie. Zgodnie z treścią art. 96 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi: "1. Sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych, zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, prowadzi się w punktach sprzedaży, którymi są:
1) sklepy branżowe ze sprzedażą napojów alkoholowych;
2) wydzielone stoiska - w samoobsługowych placówkach handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 200 m2;
3) pozostałe placówki samoobsługowe oraz inne placówki handlowe, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż napojów alkoholowych.".
Z kolei art. 18 ww. ustawy stanowi, iż
7. Warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży jest: (...)
6/ wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu (...)
10. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku:
(...)
2) nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych".
Organ odwoławczy odwołał się do stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji. Wskazał nadto, ze skarżąca w obiekcie przy ul. [...] prowadzi m.in. tradycyjną sprzedaż alkoholu, co jednak pozostaje poza zakresem rozważań w rozpatrywanej sprawie. Spółka prowadzi bowiem także sprzedaż alkoholu za pośrednictwem swojej strony internetowej, przy czym zamówienie odbierane jest osobiście w sklepie, bądź za pośrednictwem upoważnionych dostawców, wobec których stosowane są wymagania, takie, jak skontrolowanie pełnoletności oraz stanu trzeźwości odbiorcy.
Zdaniem organu odwoławczego ww. wymagania wobec dostawców nie mają jednak w sprawie znaczenia, gdyż nie są stawiane stronie zarzuty naruszenia przepisów art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Podstawą cofnięcia zezwoleń Spółce były przepisy art. 18 ust. 10 pkt 2 w powiązaniu z art. 96 ust. 1 oraz art. 18 ust. 7 pkt 6 ww. ustawy. Organ wskazał na preambułę oraz kolejne przepisy ustawy, z których wynika jednoznacznie, iż w Polsce sprzedaż alkoholu doznaje dalekich ograniczeń, co nie stoi w sprzeczności z art. 22 Konstytucji RP. Przepis ten dopuszcza bowiem ograniczenie swobody działalności gospodarczej przepisami rangi ustawowej, z uwagi na ważny interes publiczny. Organ wskazał, ze w odniesieniu do sprzedaży alkoholu ważnym powodem ograniczenia swobody gospodarczej jest ograniczenie szerzenia się nałogu alkoholizmu oraz jego kosztów społecznych. Według przywołanych norm (art. 96 ustawy) jednym z przejawów reglamentacji jest dopuszczenie sprzedaży detalicznej alkoholu na wynos tylko w trzech rodzajach sklepów, w przepisie tym opisanych. Organ uznał za nieprawidłowe stanowisko skarżącej, że brak jest po jej stronie naruszenia ww. przepisu, gdyż do transakcji dochodzi w sklepie. Przywołał art. 155 § 2 k.c., zgodnie z którym w odniesieniu do rzeczy oznaczonych co do gatunku do przeniesienia własności rzeczy konieczne jest wydanie rzeczy nabywcy. Wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie klient, który zamawia alkohol za pośrednictwem strony internetowej, otrzymuje go w miejscu wskazanym przez siebie (najczęściej w miejscu zamieszkania). Zatem do wydania rzeczy, a tym samym do przeniesienia jej własności dochodzi nie w sklepie przy ul. [...], lecz w dowolnym innym miejscu, czego nie może zmienić nawet skomplikowany regulamin sprzedaży skarżącej. Sprzedaż alkoholu poza wskazanymi przez ustawę miejscami sprzedaży detalicznej jest zakazana i skutkuje obligatoryjnym cofnięciem zezwolenia.
W skargach na ww. decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia t.j. art. 15 kpa, gwarantującego dwuinstancyjność postępowania administracyjnego ( urzeczywistniającego zagwarantowane w art. 78 Konstytucji RP prawo zaskarżenia decyzji) polegające na nie rozpoznaniu sprawy "od nowa, tylko oparciu się, i to w wybiórczy sposób, wyłącznie na rozstrzygnięciu organu I instancji, co automatycznie stanowi także o naruszeniu art. 107 § 3 kpa poprzez uzasadnienie decyzji SKO w sposób uniemożliwiający kontrole instancyjną - i w konsekwencji nierozpatrzeniu istoty niniejszej sprawy; naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego i wszystkich okoliczności sprawy, niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wystarczający całego materiału dowodowego, w wyniku czego SKO, opierając się wyłącznie na ustaleniach organu i Instancji (w nie wiadomo jakim zakresie) błędnie ustaliło, że do wydania rzeczy napojów alkoholowych) nie dochodzi w sklepie przy ul. [...], lecz w dowolnym innym miejscu (s. 3 decyzji SKO), podczas, gdy z materiału dowodowego wynika, że wydanie napojów alkoholowych upoważnionemu przez klienta Spółki podmiotowi, będącego pracownikiem lub współpracownikiem [...] S.A. (podmiotu innego, niż Spółka), więc w sensie prawnym samemu klientowi, następuje w sklepie przy [...]. Decyzja SKO nie odnosi się w żaden sposób do kwestii stosowanego przez Spółkę modelu odbierania napojów przez klienta. Brak też odniesienia do znajdującego się w aktach protokołu kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Kontroli Handlowej z dnia [...] marca 2017 r., w którym precyzyjnie opisano model prowadzonej sprzedaży alkoholu przez Internet, nie stwierdzając jednocześnie żadnych nieprawidłowości czy naruszeń. Skarżąca zarzuciła też naruszenia prawa materialnego - przepisów art. 535 w zw. z art. 70 § 2 w zw. z art. 155 § 2 w zw. z art. 3531 w zw. z art.. 454 § 1 i 2 oraz w zw. z art. 4541 Kodeksu cywilnego (K.c.) przez przyjęcie, że zawarcie umowy sprzedaży następuje z chwilą wydania tego towaru, a więc następuje w miejscu wydania towaru przez dostawcę (str. 4 decyzji), prowadzące do nieprawidłowego wniosku o naruszeniu przepisów ustawy uzasadniające cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Pełnomocnik skarżącej wskazał na rażący, w jego ocenie, błąd SKO, które nie rozróżnia kwestii zawarcia umowy sprzedaży za pośrednictwem środków komunikowania na odległość od jej wykonania. Twierdzenie, że do zawarcia umowy sprzedaży doszło z wykorzystaniem środków komunikacji na odległość, jest jego zdaniem, kompromitujące. Prawidłowa wykładnia przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że zarówno do zawarcia, jak i do wykonania umowy sprzedaży alkoholu, dochodzi w sklepie. Pełnomocnik zarzucił ponadto naruszenie prawa materialnego, t,j, art. art. 96 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 6 Ustawy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wskazanie przez ustawodawcę w art. 69 ust. 1 miejsc, w których "prowadzi się sprzedaż napojów alkoholowych", należy rozumieć nie jako wskazanie miejsc, w których musi dojść do zawarcia umowy sprzedaży napojów alkoholowych, ale także jako enumeratywne wyliczenie lokalizacji, w których dozwolone jest spełnienie przez przedsiębiorcę świadczenia polegającego na wydaniu przedmiotu sprzedaży do rąk własnych kupującego, przez co organy błędnie zastosowały art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy, cofając Spółce zezwolenia. Zdaniem pełnomocnika, prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że we wskazanych miejscach musi dochodzić jedynie do zawarcia umowy sprzedaży napojów alkoholowych, natomiast jej wykonanie może nastąpić w innym miejscu. Według pełnomocnika, powyższe naruszenie mogło być wynikiem przywołania nieadekwatnego wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt: II GSK 2566/14 i oparcia na nim, jak na dogmacie, rozstrzygnięcia SKO.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o poprzedzających je decyzji o cofnięciu zezwoleń.
W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniach decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje w przedmiocie cofnięcia posiadanych przez skarżącą zezwoleń na sprzedaż alkoholu kategorii A,B oraz C.
Zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie pozostawia żadnych wątpliwości, że chodziło o sprzedaż alkoholu z zastosowaniem technologii składania zamówień przy pomocy środków komunikacji na odległość, tj. przez Internet. Organ zasadnie przyjął, że skarżąca prowadziła sprzedaż za pośrednictwem Internetu.
Na wstępie należy wskazać, iż w myśl art. 1 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nakłada na organy administracji rządowej i samorządowej obowiązki podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych. Ograniczenie spożycia alkoholu jest więc głównym celem ustawy określonym w samej ustawie. Z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że przeciwdziałanie alkoholizmowi realizuje się m.in. przez ograniczenie dostępności alkoholu.
Powyższe przepisy trzeba mieć na względzie wykładając i stosując wszystkie przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości, bowiem dalsze uregulowania zawarte w ustawie służą właśnie realizacji wyżej wskazanych celów.
Sposobem na ograniczenie dostępu do alkoholu jest dopuszczalność jego sprzedaży tylko za stosownym zezwoleniem i tylko w miejscach ściśle określonych w tym zezwoleniu.
W myśl przepisu art. 96 ustawy, sprzedaż detaliczną alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży prowadzi się w: 1/ sklepach branżowych, 2/ wydzielonych stoiskach samoobsługowych w sklepach o powierzchni powyżej 200 m2, 3/ innych placówkach, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż alkoholu. Wyliczenie to jest wyczerpujące, co oznacza, że w inny sposób i w innych miejscach prowadzić sprzedaży alkoholu nie wolno.
Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy, wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu zawiera m.in. adres punktu sprzedaży. W zezwoleniu adres ten jest wskazany, natomiast art. 18 ust. 6 pkt 6 ustawy stanowi, że wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem może odbywać się wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu. Podkreślenia wymaga, iż podstawą rozstrzygnięcia zapadłego w aktualnie rozpoznawanej sprawie był przepis art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym: Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych.
Odnosząc się do podnoszonych przez stronę kwestii cywilistycznych wskazać trzeba, że alkohol jest rzeczą oznaczoną co do gatunku. Zgodnie z art. 535 k.c. umowa sprzedaży jest umową wzajemną, zobowiązującą, mocą której sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy na kupującego i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się zapłacić cenę i odebrać rzecz. Zgodnie z art. 454 § 1 k.c. miejsce spełnienia świadczenia strony określają w umowie. Zgodnie z art.155 § 2 k.c., przy rzeczach oznaczonych co do gatunku, przeniesienie własności rzeczy, które stanowi rozporządzający skutek zobowiązującej umowy sprzedaży, następuje w chwili przeniesienia posiadania rzeczy, czyli jej wydania nabywcy. Z powyższego wynika, że co do zasady sprzedaż rzeczy oznaczonych co do gatunku realizuje się z chwilą wydania rzeczy nabywcy w miejscu oznaczonym w umowie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2566/14).
Przenosząc rozważania powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy na skutek złożenia zamówienia przez Internet, sprzedający - chociażby korzystając z pośrednictwa podmiotu trzeciego - dostawcy - dostarcza alkohol do miejsca wskazanego przez kupującego i tam następuje wydanie nabywcy rzeczy oznaczonej co do gatunku, to w tym właśnie miejscu dochodzi do przeniesienia własności rzeczy, co stanowi realizację zawartej umowy sprzedaży. Należy w tym miejscu wskazać, iż dodatkowe "ogniwo" transakcji sprzedaży w postaci pośredniczącego w dostawie podmiotu "typowane" jest przez skarżącą, a klient (nabywca) nie ma na tę część umowy żadnego wpływu. Nie ma też ona dla niego żadnego praktycznego znaczenia. Z jego punktu widzenia - składa on zamówienie za pośrednictwem strony internetowej, a następnie dostarczane mu jest w uzgodnionym czasie, pod wskazany przez niego adres. W ocenie Sądu nie sposób uznać, aby wskazany za pośrednictwem tej samej strony internetowej należącej do skarżącej spółki pracownik, czy też współpracownik podmiotu [...] S.A. (nie wnikając w formę jego zatrudnienia), który fizycznie odbiera zamówienie, a następnie dostarcza je do nabywcy, mógł być na skutek udzielonego upoważnienia utożsamiany z nabywcą, co miałoby w rezultacie niwelować odium związane ze sprzedażą alkoholu poza miejscami wskazanymi w art. 96 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Tak więc, ponieważ miejsce wydania rzeczy (alkoholu) nie jest miejscem, w którym prowadzony jest lokal dysponujący zezwoleniem na sprzedaż alkoholu, dochodzi do zrealizowania skutku rozporządzającego umowy sprzedaży poza tym lokalem, w istocie rzeczy w dowolnym miejscu wskazanym przez nabywcę. W świetle powyższego postanowienia regulaminu przywoływane przez pełnomocnika skarżącego pozostają bez znaczenia i nie mogą zmienić kwalifikacji analizowanego stanu faktycznego.
Reasumując, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dla oceny zgodności opisanej sytuacji z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie ma żadnego znaczenia, że zamówienie na dostarczenie alkoholu do miejsca wskazanego przez nabywcę zrealizował podmiot zewnętrzny - dostawca, któremu nabywca udzielił (również za pośrednictwem Internetu) stosownego upoważnienia. Przepis art. 96 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wskazuje w postaci zamkniętego katalogu miejsca w których ustawodawca dopuścił sprzedaż alkoholu "na wynos". Takie działanie ustawodawcy stanowi przejaw, dopuszczalnego z mocy art. 22 Konstytucji RP, ograniczenia swobody działalności gospodarczej. Przepis ten stanowi, iż "Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.". Interesem publicznym jest w rozpatrywanym przypadku niewątpliwie ograniczenie zasięgu rozprzestrzeniania się nałogu alkoholizmu i związanych z tym zjawiskiem skutków społecznych.
Nie ulega więc wątpliwości, że niezależnie od tego, czy złożenie zamówienia przez Internet jest tylko złożeniem oferty kupna przez nabywcę, czy też jest zawarciem umowy na skutek ofert sprzedawcy, rozporządzający skutek umowy sprzedaży następuje poza punktem sprzedaży stacjonarnej, którym w rozpatrywanej sprawie był lokal sklepu przy ul. [...] w W.. Skutkiem odmiennego rozumienia obowiązujących unormowań byłoby to, że alkohol niezgodnie z udzielonym zezwoleniem oraz z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa jak również z intencją ustawodawcy, wyrażoną m.in. w art. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - stałby się dostępny w praktycznie niczym nieograniczonej liczbie miejsc. Zatem nazwanie działań skarżącej sprzedażą internetową, czy też tylko złożeniem internetowej oferty i zamówień przez Internet, w świetle skutku transakcji, którym jest dostarczenie alkoholu klientowi we wskazane przez niego miejsce - nie ma w istocie znaczenia, ponieważ prowadzi do zrealizowania rozporządzającego skutku sprzedaży poza lokalem, którego dotyczy zezwolenie na sprzedaż alkoholu, a to właśnie nie jest dozwolone.
Trzeba przyjąć, że w obowiązującym stanie prawnym całkowicie niedozwolone jest wszelkie "łagodzenie" przyjętych w niej ograniczeń dostępności alkoholu i stosowanie jakichkolwiek ułatwień w jego nabyciu, np. poprzez przyjmowanie zamówień na odległość i dowożenie alkoholu do miejsca wyznaczonego przez klienta. Uznanie dopuszczalności takich działań, przy obecnej treści ustawy, całkowicie zaprzecza jej celowi, jak i pozbawia sensu płynące z niej ograniczenia, bowiem daje sposób na proste i pełne ich obejście. Tymczasem celem ustawy było utrudnienie dostępności alkoholu, nie zaś uproszczenie jego dostarczenia klientowi.
Końcowo należy wskazać, iż poza wskazywanym przez organ wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie sygn. akt: II GSK 2566/14 zapadło przed sądami administracyjnymi obydwu instancji więcej rozstrzygnięć, wskazujących na zbieżne, negatywne zapatrywanie co do dopuszczalności sprzedaży napojów alkoholowych przy użyciu Internetu. Przykładowo na takim stanowisku stanął NSA w wyroku z dnia 16 października 2016 r. sygn. akt: II GSK 212/18 oraz Wojewódzki Sad Administracyjny w P. wyroku z dnia 3 października 2018 r. sygn. akt: III SA/Wa 387/18 (nieprawomocny).
Nie jest więc zasadny zarzut strony, że organ oparł się na jednostkowym, a w dodatku niemiarodajnym dla rozpoznania niniejszej sprawy orzeczeniu.
Należy na marginesie wskazać, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2015 r., wydany w sprawie sygn. akt: II GSK 161/14 (przywoływany w toku postępowania przez pełnomocnika strony), dotyczył odmiennej, aniżeli ta, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie sytuacji. Mianowicie, NSA zarzucił, że "Sąd I instancji wadliwie zaakceptował stan faktyczny sprawy, mimo iż w sprawie nie wyjaśniono w sposób należyty, czy strona skarżąca za pomocą platformy internetowej dokonywała jedynie prezentacji oferty handlowej, czy też zawierała umowy sprzedaży, a następnie dostawy zamówionego towaru bezpośrednio do wskazanego przez klienta miejsca, czyli miejsca innego, aniżeli określone w zezwoleniu." W niniejszej sprawie natomiast okoliczności faktyczne zostały zbadane w sposób wyczerpujący, rozstrzygnięciu Sądu został poddany jedynie problem prawny polegający na przesądzeniu, w którym momencie dochodzi do sprzedaży oraz, czy sprzedaż alkoholu przez osobę upoważnioną przez nabywcę, która jest jednak wskazana oraz "zorganizowana" przez sprzedającego w ramach wykonywanej usługi realizacji zamówienia, stanowi naruszenie ustawowych zasad sprzedaży alkoholu.
Wbrew zarzutom skargi, organ prowadził sprawę w sposób odpowiadający przepisom procedury administracyjnej, nie uchybiając w sposób istotny zasadom gromadzenia dowodów i poddania ich stosownej analizie prawnej (art, 7, 77 § 1 i 80 kpa). Nie uchybił zasadzie dwuinstancyjności postępowania, odwołując się do ustaleń faktycznych przyjętych przez organ I instancji (art. 15 kpa). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszystkie wymogi zawarte w art. 107 § 3 kpa. Stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy art. 18 ust. 10 pkt 2 w powiązaniu z art. 96 ust. 1 oraz art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi zostały zastosowane w sposób prawidłowy.
Mając powyższe na uwadze, uznając za uprawnione ustalenie, że skarżąca spółka prowadziła sprzedaż alkoholu niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, należy w konsekwencji stwierdzić, że zasadne było zastosowanie sankcji przewidzianej art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy - cofnięcie udzielonych Spółce zezwoleń.
Wobec powyższego skargi podlegają oddaleniu na mocy art.151 p.p.s.a.