VI SA/Wa 1685/17

VI SA/Wa 1685/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Sygn. powiązane
II GSK 2043/18 - Wyrok NSA z 2022-11-28
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1999
art. 69a ust. 1 i z art. 65 pkt 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia[...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę adwokatów oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) w związku z art. 69a ust. 1 i z art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1999 z późn. zm.) decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] sprzeciwił się wpisowi Pana J. L. na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej w K. dokonanemu na mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. Nr [...] z dnia [...] marca 2017 roku.
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pan J. L. (zwany dalej "skarżącym") zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z wnioskiem o wpis na listę adwokatów w trybie art. 65 i 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o adwokaturze, w związku z zajmowaniem stanowiska sędziego. Do wniosku dołączył kwestionariusz osobowy, życiorys, odpis dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych, świadectwo ukończenia studiów podyplomowych, dyplom złożenia egzaminu sędziowskiego, zaświadczenie o niefigurowaniu w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego, powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w K., zaświadczenia o odbytych szkoleniach, świadectwo pracy oraz opinie współpracujących sędziów i rekomendacje adwokatów.
W oparciu o załączone dokumenty oraz uzupełniony materiał dowodowy ustalono, że skarżący, obwiniony o to że jako sędzia Sądu Rejonowego w J. uchybił godności urzędu sędziego w ten sposób, że w dniu [...] września 2012 roku w K., w miejscu publicznym, użył w stosunku do poszkodowanego słów i gestów powszechnie uznanych za obraźliwe, a nadto poprzez kopnięcie oraz celowe uderzenie prowadzonym przez siebie samochodem osobowym w samochód osobowy prowadzony przez poszkodowanego umyślnie uszkodził go na kwotę co najmniej 3 411, 82 zł, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych został skazany na karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu. Podstawą prowadzenia postępowania dyscyplinarnego było postępowanie karne zakończone prawomocnym skazaniem skarżącego na karę grzywny za przestępstwo z art. 288 § 1 kodeksu karnego.
Na posiedzeniu Okręgowej Rady Adwokackiej w K., poprzedzającym rozpatrzenie wniosku o wpis na listę adwokatów, stawił się skarżący, który podkreślił incydentalny charakter zachowania jakiego dopuścił się w dniu [...] września 2012 roku, które stanowiło podstawę wydania wyroków sądów dyscyplinarnych i karnych oraz zaprezentował wyraźnie krytyczny stosunek do tego czynu.
Okręgowa Rada Adwokacka w K., przyjmując za podstawę wpisu na listę adwokatów art. 65 pkt 1 - 4, art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 68 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, uznała, że wniosek skarżącego o wpis na listę adwokatów zasługuje na uwzględnienie z uwagi na posiadane przez niego wykształcenie, potwierdzone dyplomami, zaświadczeniami i certyfikatami oraz przebieg jego kariery zawodowej, w tym wieloletnie wykonywanie pracy orzeczniczej sędziego, jak również pełnienie funkcji kierowniczych na poziomie wydziałów jak i całego sądu.
Minister Sprawiedliwości analizując niniejszą sprawę wskazał na obowiązujące przepisy ustawy Prawo o adwokaturze m.in. na art. 69a ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, może zostać wpisany na listę adwokatów ten kto ma nieskazitelny charakter i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Zdaniem organu, w sprawie niniejszej z zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] lutego 2017 roku wynika, iż skarżący nie figuruje również w Kartotece Karnej tego Rejestru. Minister Sprawiedliwości zwrócił uwagę, że Sąd Rejonowy w K. skazał skarżącego na karę grzywny w toku postępowania prowadzonego pod sygn. akt [...], wobec jej wykonania w sierpniu 2015 roku skazanie uległo zatarciu, stosownie do treści art. 107 § 4a kodeksu karnego. W ocenie organu, skarżący spełnia wynikające z art. 65 Prawa o adwokaturze wymagania formalne, to w ocenie Ministra Sprawiedliwości nie można przyjąć, iż spełnia wymóg nieskazitelnego charakteru i daje swym dotychczasowym zachowaniem rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata (art. 65 pkt 1 ustawy). Z akt sprawy wynikało również, że Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny w K. orzekł wobec skarżącego karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu. Orzeczenie uprawomocniło się dnia 25 października 2016 roku.
Minister Sprawiedliwości powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że w świetle wskazanych okoliczności faktycznych dokonał negatywnej oceny przesłanki rękojmi skarżącego, dotyczącej uprzedniego zachowania, polegającego na tym, że podczas wykonywania zawodu sędziego, w dniu [...] września 2012 roku w K., w miejscu publicznym, użył w stosunku do innej osoby słów i gestów powszechnie uznanych za obraźliwe, a nadto poprzez kopnięcie oraz celowe uderzenie prowadzonym przez siebie samochodem osobowym w samochód osobowy prowadzony przez poszkodowanego umyślnie uszkodził go, powodując dodatkowo straty materialne. Podkreślił, że zatarcie skazania w rozumieniu prawnokarnym na gruncie postępowania administracyjnego nie oznacza, że zachowanie takie nie miało miejsca. Zachowanie to nadal istnieje jako fakt społeczny i winno być przedmiotem oceny, szczególnie przy badaniu przesłanki spełniania rękojmi należytego wykonywania zawodu zaufania publicznego. Ponadto, w ocenie Ministra Sprawiedliwości, okoliczność, że skazanie za określone przestępstwo uległo zatarciu, nie wyłącza możliwości oceny zachowania się osoby, w stosunku do której zatarcie nastąpiło, w celu ustalenia, czy spełnia ona ustawowo określone przesłanki. Stwierdził, że zwrotu "skazanie uważa się za niebyłe" nie można interpretować w ten sposób, że uważa się je za niebyłe z mocą wsteczną, a więc, że skazany odzyskuje m.in. wypracowane przed zapadnięciem wyroku dobre imię.
Ponadto organ uznał, że na ocenę nieskazitelności charakteru skarżącego pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata miał wpływ fakt dopuszczenia się zachowania, które skutkowało skazaniem w postępowaniu dyscyplinarnym na karę najsurowszą i uniemożliwiającą powrót do danego zawodu - karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, dopuszczenie się przez skarżącego zachowań będących przedmiotem postępowania dyscyplinarnego, sygn. akt [...], rzutuje na jego wiarygodność, odpowiedzialność oraz uczciwość. Swoim zachowaniem sprzeniewierzył się on podstawowym zasadom wykonywanego zawodu sędziego wynikającym z art. 82 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2016, poz. 2062 z późn. zm.), który stanowi, że powinien on w służbie i poza służbą strzec powagi stanowiska sędziego i unikać wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności sędziego lub osłabiać zaufanie do jego bezstronności. Ponadto istotne znaczenie dla dokonanej oceny miała przy tym okoliczność, że od zaistnienia zdarzeń będących przedmiotem postępowania dyscyplinarnego upłynęło niespełna 5 lat, a od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego, tj. od dnia 25 października 2016 roku upłynęło niespełna pół roku. Nie są to okresy wystarczające do przyjęcia, że skarżący odzyskał przymiot nieskazitelności charakteru i daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata.
Reasumując, Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż skarżący nie spełniał przesłanki określonej w art. 65 pkt 1 ustawy, co podważa jego przydatność do wykonywania zawodu adwokata, jako zawodu zaufania publicznego sprawowanego zarówno w interesie wymiaru sprawiedliwości, jak i przyszłych klientów.
Następnie skarżący złożył skargę do Sądu w której zarzucił decyzji Ministra Sprawiedliwości:
1. naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 80 k.p.a., wyrażające się w przyjęciu dla ustalenia faktów: "nieskazitelnego charakteru", "dotychczasowego zachowania", "dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata", wyłącznie okoliczności związanych ze zdarzeniem z dnia [...] września 2012 r., z pominięciem okoliczności wynikających z akt osobowych sędziego z lat 1999 - 2012 (do 2002 r. akta SR w K.), poręczeń adwokatów M. R. i M. B. oraz sędziów A. S. i M. R.;
2. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niezasadne przyjęcie, że w stosunku do skarżącego nie istnieje przesłanka wpisu na listę adwokatów wyrażona w przepisie art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, tj. ustalenie, że skarżący nie jest "nieskazitelnego charakteru" i swym "dotychczasowym zachowaniem" nie "daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata";
3. naruszenie art. 65 pkt 1 ustawy prawo o adwokaturze, poprzez jego błędną wykładnię i rozszerzenie zakresu wymogów, które musi spełniać kandydat na adwokata poza te, które wynikają z wymienionego przepisu;
4. niepodpisanie sprzeciwu przez osobę uprawnioną w terminie 30 dni od dnia doręczenia;
5. brak na decyzji podpisu osoby uprawnionej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (w przypadku uwzględnienia zarzutów 1-3), bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiocie sprzeciwu (w przypadki: uwzględnienia zarzutów 4-5).
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby naruszała ona prawo w stopniu skutkującym jej uchylenie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2017 r., którą organ ten sprzeciwił się wpisowi Pana J. L. na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej w K. dokonanemu na mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...].
Podstawę prawną decyzji stanowił art. 69a ust. 1 i art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze.
W myśl art. 69a ust. 1 Prawa o adwokaturze wpis uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata.
W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości złożył sprzeciw w trybie powołanym w ww. przepisie uznając, że skarżący nie spełnia przesłanki do wpisu na listę adwokatów przewidzianą w art. 65 ust. 1 Prawa o adwokaturze tj. nie jest on nieskazitelnego charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Według oceny Sądu zarzuty skargi nie są zasadne, albowiem organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie oraz zastosował do niego właściwy przepis prawa materialnego. Swoim działaniem nie naruszył art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. a także art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze.
Organ w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że nieskazitelność charakteru to szlachetność, prawość, uczciwość czyli cechy wartościujące kandydata wyłącznie w sferze etyczno-moralnej. Oznacza to także pełną wiarygodność kandydata, odpowiedzialność i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę.
"Dotychczasowe zachowanie" oznacza zaś takie zachowanie przed wpisem na listę adwokatów, które odpowiada ocenom moralnym i etycznym, gwarantującym właściwe wykonywanie zawodu adwokata. Pojęcie "rękojmi" oznacza uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiedniego w sferze etycznej i moralnej.
Należy zgodzić się z Ministrem Sprawiedliwości, że skarżący nie spełnia przesłanki wpisowej przewidzianej w art. 65 pkt 1 Prawo o adwokaturze. Z niespornego stanu faktycznego w sprawie wynika, że skarżący był skazany prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo z art. 288 § 1 k.k., w konsekwencji czego wszczęte zostało przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne, które zakończyło się orzeczeniem kary najsurowszej tj. złożeniem sędziego z urzędu.
Wbrew twierdzeniom skargi, orzekając w sprawie co wynika z uzasadnienia sprzeciwu Minister Sprawiedliwości miał na uwadze cały nienaganny przebieg służby sędziowskiej skarżącego, piastowane przez niego funkcje oraz opinie i rekomendacje, dołączone do akt sprawy, jednakże zdaniem organu czyn, jakiego dopuścił się skarżący podważa jego kandydaturę w sferze etyczno-moralnej. Z tą oceną zgodził się Sąd orzekający w sprawie, stojąc na stanowisku, że jest pewna granica postępowania, której z racji szczególnych wymogów urzędu sędziego, jak również adwokata będącego zawodem zaufania publicznego nie można przekroczyć. Czyn jakiego dopuścił się skarżący został popełniony z winy umyślnej, używanie przez skarżącego w stosunku do pokrzywdzonego słów obelżywych negatywnie charakteryzuje skarżącego w sferze moralno-etycznej a zatem prawidłowo organ uznał, że skarżący nie jest nieskazitelnego charakteru oraz nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata.
W tym stanie rzeczy organ nie dopuścił się naruszenia art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze.
Sąd nie podzielił również słuszności zarzutu 4 skargi, albowiem uchwała o wpisie wraz z aktami sprawy wpłynęła do Ministerstwa Sprawiedliwości w dniu [...] marca 2017 r. a sprzeciw został podpisany w dniu [...] kwietnia 2017 r. a zatem został skutecznie dokonany.
Niezasadnie również skarżący wywodzi, że decyzję w sprawie podpisała osoba nieuprawniona.
W myśl art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2012 r. poz. 392 i z 2015 r. poz. 1064) minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, gabinetu politycznego ministra oraz dyrektora generalnego urzędu a zakres czynności sekretarza i podsekretarzy stanu ustala właściwy minister, zawiadamiając o tym Prezesa Rady Ministrów. Zaskarżoną decyzję w dniu [...] kwietnia 2017 r. podpisał podsekretarz stanu L. P. zgodnie z przepisami § 5 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2 obowiązującego w tej dacie zarządzenia nr 139/17/BM Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 2017 r. w sprawie ustalenia zakresu czynności członków kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Dyrektora Generalnego Urzędu, wydanego z upoważnienia art. 37 ust. 2 ustawy o Radzie Ministrów. W świetle powyższych wywodów zarzut 5 skargi należy uznać za chybiony.
Reasumując Sąd nie stwierdził, aby Minister Sprawiedliwości naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak również zastosował właściwy przepis prawa materialnego stąd skargę Sąd oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.