VI SA/WA 1677/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przewóz ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, uznając odpowiedzialność załadowcy.
Spółka K. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję nakładającą na nią karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za przewóz ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, który przekroczył dopuszczalną masę całkowitą. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia i że załadowano towar poniżej dopuszczalnej ładowności naczepy. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że załadowca ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów, jeśli miał wpływ lub godził się na jego powstanie, a brak należytej staranności w postaci niezważenia pojazdu po załadunku świadczy o takiej odpowiedzialności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Kara została nałożona za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż niepodzielne, w sytuacji gdy rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów przekroczyła dopuszczalną normę o 1,50 tony (3,75%). Skarżąca spółka, będąca załadowcą towaru (kredy nawozowej węglanowej), zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, w tym pominięcie istotnych okoliczności związanych z załadunkiem i dokumentów, a także niewłaściwe zastosowanie art. 140aa ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Twierdziła, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, ponieważ załadowano towar poniżej dopuszczalnej ładowności naczepy, a kierowca samodzielnie podjął decyzję o sposobie załadunku. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Podkreślono, że przepisy Prawa o ruchu drogowym przewidują odrębną odpowiedzialność załadowcy za czynności ładunkowe, które doprowadziły do przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu, jeśli miał on wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Sąd stwierdził, że brak należytej staranności ze strony załadowcy, objawiający się m.in. niedokonaniem ważenia pojazdu po załadunku i brakiem weryfikacji zezwolenia, świadczy o jego wpływie na powstanie naruszenia. Podkreślono, że zważenie pojazdu daje możliwość korekty załadunku, a zaniechanie tej czynności jest zasadniczym uchybieniem załadowcy. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, załadowca ponosi odpowiedzialność, jeśli czynności ładunkowe doprowadziły do przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu, a dowody wskazują na jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak należytej staranności ze strony załadowcy, w tym niedokonanie ważenia pojazdu po załadunku, świadczy o jego wpływie na powstanie naruszenia i godzeniu się na ewentualność przekroczenia dopuszczalnych norm.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.r.d. art. 64 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 140aa § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 140aa § 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 140ab § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 140ab § 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.r.d. art. 64d
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 140aa § 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 2 § 35a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Definicja pojazdu nienormatywnego.
u.p.r.d. art. 2 § 35
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Definicja ładunku niepodzielnego.
Dz.U. 2016 poz. 2022 ze zm. art. 3 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności związanych z załadunkiem. Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 140aa ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, polegający na przyjęciu, że skarżąca miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia. Twierdzenie, że załadowano towar poniżej dopuszczalnej ładowności naczepy i że kierowca samodzielnie podjął decyzję o sposobie załadunku.
Godne uwagi sformułowania
Niedochowanie podstawowych czynności sprawdzających, tj. ważenia pojazdu z ładunkiem na odpowiedniej wadze i weryfikacji posiadanego zezwolenia przed wyjazdem pojazdu z ładunkiem na drogę publiczną, należy uznać za niedochowanie należytej staranności i godzenie się z ewentualnością nienormatywności pojazdu. Zaniechanie czynności sprawdzających w zakresie nieprzekroczenia masy pojazdu, a więc niezwykle istotnego parametru, jest zasadniczym uchybieniem załadowcy, gdyż ten właśnie parametr jest ściśle powiązany z czynnościami załadunkowymi i jego przekroczenie w momencie załadunku powoduje powstanie naruszenia jeszcze przed wyjazdem pojazdu na drogę publiczną. Przewoźnik nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności przez przeniesienie konsekwencji wykonania przejazdu pojazdem nienormatywnym na załadowcę i odwrotnie - załadowca nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności tylko dlatego, że przewoźnik zdecydował się na przejazd pojazdem niewłaściwie załadowanym.
Skład orzekający
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
przewodniczący
Anna Fyda-Kawula
sprawozdawca
Honorata Łopianowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność załadowcy za naruszenia przepisów dotyczących masy pojazdów nienormatywnych, znaczenie należytej staranności w czynnościach ładunkowych, odrębność odpowiedzialności przewoźnika i załadowcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności załadowcy w transporcie drogowym, co jest istotne dla firm z branży. Pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'wpływu' i 'należytej staranności' w kontekście przepisów o ruchu drogowym.
“Czy za przeładowanie ciężarówki odpowiada tylko kierowca? Sąd wyjaśnia rolę załadowcy.”
Dane finansowe
WPS: 5000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1677/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-10-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-05-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Łąpieś-Rosińska /przewodniczący/ Anna Fyda-Kawula. /sprawozdawca/ Honorata Łopianowska Symbol z opisem 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym Hasła tematyczne Kara administracyjna Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Uzasadnienie Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.) i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania K. Sp. z o.o. z siedzibą w D. (Skarżąca), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2023 r. nr [...] o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] czerwca 2023 r. w miejscowości A. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki [...] nr. rej. [...]oraz naczepy marki [...] nr rej. [...]. Pojazdem kierował B. T., który wykonywał przewóz drogowy z ładunkiem kredy nawozowej węglanowej (ładunek podzielny). Załadowcą towaru była Skarżąca. Faktura nr [...], którą okazał kierowca w czasie kontroli, określała masę transportowanego ładunku. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...] z [...] czerwca 2023 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego - 41,50 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,11 w górę) - przekroczenie dopuszczalnej normy wynoszącej 40,00 t o 1,50 t, co stanowi przekroczenie o 3,75 %. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ww. decyzją z [...] października 2023 r. nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, dla którego wymagane jest zezwolenie kategorii II-IV z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 140 aa ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżąca miała wpływ lub godziła się na powstanie stwierdzonych nieprawidłowości oraz prawa procesowego poprzez naruszenie art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności istotnych dla sprawy, to jest przebiegu czynności związanych z załadunkiem, a w szczególności niewzięcie pod uwagę dokumentów legalizacyjnych ładowarek, dokumentów wskazujących na ilość załadowanego towaru oraz zeznań świadka Z. P., z których wynika, że na naczepę załadowano dopuszczalną masę towaru, a dodatkowo to kierowca podejmował wyłączną decyzję o sposobie załadunku, a Skarżąca nie ma (i nie musi mieć) możliwości sprawdzenia dopuszczalnej ładowności zespołu pojazdów. W uzasadnieniu powołanej na wstępie zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i stwierdził, że pomiary masy całkowitej i nacisków osi wykonano przy użyciu przenośnych wag dynamicznych [...] nr [...], legitymujących się w chwili kontroli świadectwami legalizacji ponownej, z okresem ważności legalizacji do dnia 13 lipca 2024 r. Pomiarów dokonano zgodnie z instrukcją producenta wagi. Kierowca przed rozpoczęciem pomiarów został zapoznany z zasadami dynamicznej kontroli nacisków osi i masy pojazdu, z przysługującą możliwością złożenia wniosku o powtórne ważenie, z aktualnymi świadectwami legalizacji przyrządów, z protokołem z pomiarów na stanowisku kontrolnym oraz z możliwością udostępnienia instrukcji wagi do osobistego zapoznania się. W trakcie wykonywania pomiarów strefa ważenia - w tym dół fundamentowy, w którym umieszczone były wagi przenośne – nie zawierały żadnych zanieczyszczeń. Kierujący pouczony o takiej możliwości, nie wniósł o powtórzenie ważenia i podpisał protokół kontroli bez wnoszenia uwag do jego treści. Procedura ważenia kontrolowanego pojazdu przebiegła więc prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym. Przekroczenie dopuszczalnych parametrów obliczono na podstawie wartości odczytanych wprost z wagi, gdyż nawet po zastosowaniu 2% tolerancji od wskazań, wartości te były przekroczone względem dopuszczalnych norm. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii II-IV. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd i załadowcy jest odrębna, co wynika z treści art. 140aa ust. 3 powołanej ustawy. Brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska Skarżącej, zgodnie z którym to za wykonanie czynności załadunkowych, ostateczną odpowiedzialność miałby ponosić wyłącznie podmiot wykonujący przejazd. Przecież to Skarżąca dokonała załadunku i wydała towar. To w jej interesie było dopilnowanie czynności, które wykonywała, aby nie narazić się na odpowiedzialność. Skarżąca miała wpływ na powstanie naruszenia przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu poprzez wydanie ilości ładunku powodującego przekroczenie parametrów i niedokonanie ważenia pojazdu po załadunku, a co wynika z zeznań kierowcy oraz pracownika Skarżącej – przesłuchanych w charakterze świadka. Pośrednio wpłynęło to również na pogorszenie się stanu technicznego dróg i przyczyniło się do pogorszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W konkluzji Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że za załadunek skontrolowanego pojazdu odpowiedzialna była Skarżąca Spółka. Między zachowaniem załadowcy (działaniem lub zaniechaniem), a skutkiem jakim jest wykonywanie przewozu z naruszeniem dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu - istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Przepis art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, będący podstawą do nałożenia kary pieniężnej m.in. na załadowcę, jako przesłanki warunkujące odpowiedzialność wskazuje jedynie jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w całości wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, a to: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie w ramach ustalania okoliczności istotnych dla sprawy przebiegu czynności związanych z załadunkiem przedmiotowego pojazdu w sposób niepozwalający na przypisanie Skarżącej winy w powstaniu stwierdzonych przez Organ nieprawidłowości, a w szczególności nie wzięcie pod uwagę dokumentów legalizacyjnych ładowarek, dokumentów wskazujących na ilość załadowanego towaru oraz zeznań świadka Zbigniewa Piotrowskiego, z których wynika, że na naczepę załadowano dopuszczalną masę towaru - zgodnie z danymi technicznymi naczepy; b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w zupełności postępowania dowodowego i tym samym pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności, czy przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów związane było z przekroczeniem masy ciągnika samochodowego, czy naczepy, podczas gdy czynności załadowcy obejmowały wyłącznie załadunek naczepy, na którą załadowano towar poniżej jej dopuszczalnej ładowności (załadowano 27 000 kg w stosunku do dopuszczalnej ładowności naczepy wynoszącej 29 850 kg); c) art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie czynności wykonała strona w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, a także z jakich okoliczności organ wywiódł stwierdzenie, że strona miała wpływ lub godziła się na powstanie takich naruszeń; 2) przepisów prawa materialnego, a to art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżąca miała wpływ lub godziła się na powstanie stwierdzonych nieprawidłowości, podczas gdy Skarżąca nie miała żadnej możliwości zweryfikowania, czy dojdzie do przekroczenia masy dopuszczalnej pojazdu, a z danych technicznych naczepy udostępnionych przez kierowcę (oraz przytaczanych przez Organ) wynikało, że ilość załadowanego towaru nie mogła doprowadzić do przekroczenia dopuszczalnej ładowności. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie powołanego kryterium i stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem z następujących powodów. Rozpoznawana sprawa dotyczy odpowiedzialności załadowcy przewożonego w dniu kontroli ładunku, tj. kredy nawozowej węglanowej (ładunek podzielny). Zgodnie z definicją pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zgodnie zaś z treścią art. 64 ust. 2 powołanej ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Z przytoczonych przepisów wynika zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Stosownie do treści art. 2 pkt 35 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Odpowiedzialność załadowcy przewożonego towaru wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 powołanej ustawy, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W sprawie tej kara pieniężna została wymierzona Skarżącej Spółce – załadowcy towaru przewożonego nienormatywnym pojazdem członowym, składającym się z ciągnika samochodowego marki [...] oraz naczepy marki S., co do którego w trakcie kontroli drogowej stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy: rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego wyniosła 41,50 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,11 w górę), co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej normy wynoszącej 40,00 t o 1,50 t, to jest przekroczenie o 3,75 %. W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z treścią art. 140ab ust. 1 pkt 2 tej ustawy, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5.000 zł za brak zezwolenia kategorii II-IV. W myśl natomiast art. 140ab ust. 2 powołanej ustawy w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo więc nałożono na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, to jest okoliczności istotnych dla przebiegu czynności związanych z załadunkiem kontrolowanego pojazdu. Istota odpowiedzialności załadowcy sprowadza się do czynności załadunkowych i ich wpływu na nienormatywność pojazdu, z uwzględnieniem charakteru wpływu lub godzenia się na wykonywanie przejazdu bez zezwolenia. Z kolei czynnością, za którą odpowiada podmiot wykonujący przejazd jest przewóz. Odpowiedzialność przewoźnika może być konsekwencją niewłaściwego załadowania towaru, ale nie jest to okoliczność istotna dla wyłączenia jego odpowiedzialności z uwagi na to, że odpowiada on za przejazd już załadowanego pojazdu, a więc zawsze może "przerwać" łańcuch błędnych decyzji, np. załadunkowych, za które ponosi odpowiedzialność podmiot wykonujący czynności ładunkowe. Wymienione podmioty ponoszą odpowiedzialność na innych podstawach: przewoźnik (podmiot wykonujący przejazd) ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, a załadowca ponosi odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu (por. wyrok NSA z 15 września 2011 r., sygn. akt II GSK 764/10). W tym sensie przewoźnik nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności przez przeniesienie konsekwencji wykonania przejazdu pojazdem nienormatywnym na załadowcę i odwrotnie - załadowca nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności tylko dlatego, że przewoźnik zdecydował się na przejazd pojazdem niewłaściwie załadowanym. Prawidłowo też Organy nie stwierdziły w tej sprawie podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w takiej sprawie umarza się, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot, dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Skarżąca nie dostarczyła bowiem dowodów i nie wskazała okoliczności, z których wynikałoby dołożenie należytej staranności przy umieszczeniu ładunku na pojeździe i brak wpływu na powstanie naruszenia. Organ odwoławczy zasadnie podniósł w tej kwestii, że okoliczności takie, jak to, że Skarżąca nie wykonuje ważenia pojazdów i nie sprawdza dowodów rejestracyjnych w celu obliczenia prawdopodobnej masy całkowitej pojazdów dowodzą, że Skarżąca miała wpływ na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny. W takich warunkach załadunkowych nie może być mowy o dochowaniu przez Skarżącą należytej staranności, czy o braku wpływu na powstanie naruszenia. Należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju jest oceniana przy uwzględnianiu odpowiednio wysokiej wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, które winny być udziałem przedsiębiorcy podejmującego w danym przypadku działalność. To przedsiębiorcom pozostawia się sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur załadunku, czy też nadzoru nad załadunkiem, porozumienie przewoźnika z załadowcą). Z kolei zaistnienie przesłanki braku wpływu podmiotu wykonującego załadunek na powstanie naruszenia ma miejsce wtedy, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do jego powstania, np. jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu działania siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący załadunek nie był w stanie się przeciwstawić. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny niedochowanie podstawowych czynności sprawdzających, tj. ważenia pojazdu z ładunkiem na odpowiedniej wadze i weryfikacji posiadanego zezwolenia przed wyjazdem pojazdu z ładunkiem na drogę publiczną, należy uznać za niedochowanie należytej staranności i godzenie się z ewentualnością nienormatywności pojazdu, a w konsekwencji na powstanie naruszenia określonego w art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (vide wyrok NSA w dnia 2 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1338/20). Zaniechanie czynności sprawdzających w zakresie nieprzekroczenia masy pojazdu, a więc niezwykle istotnego parametru, jest zasadniczym uchybieniem załadowcy, gdyż ten właśnie parametr jest ściśle powiązany z czynnościami załadowczymi i jego przekroczenie w momencie załadunku powoduje powstanie naruszenia jeszcze przed wyjazdem pojazdu na drogę publiczną. Zważenie pojazdu daje bowiem możliwość korekty załadunku (tak NSA wyroku z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1811/18). Mając powyższe na uwadze Sąd podziela pogląd wyrażany wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że niepodjęcie czynności sprawdzających (ważenia pojazdu) wskazuje na godzenie się załadowcy na ewentualne powstanie naruszeń. W sposób jasny i przekonujący, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśnione zostały motywy podjęcia wydanych decyzji, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja potwierdza podjęte rozstrzygnięcia. Organy obu instancji nie naruszyły również innych przepisów postępowania administracyjnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Wypełniły obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Zgromadziły bowiem w sprawie dowody konieczne do prawidłowego jej rozstrzygnięcia i prawidłowo je oceniły (vide akta administracyjne: protokół kontroli – k. 1-2 oraz zeznania kierowcy – k. 26 i pracownika Skarżącej – k. 55-56, z których wynika, że kontrolowany pojazd nie został zważony po załadunku). Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wydane w tej sprawie decyzje są zgodne z prawem i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI