VI SA/WA 1669/06

VI SA/Wa 1669/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Andrzej Wieczorek /przewodniczący sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II GSK 31/08 - Wyrok NSA z 2008-04-23
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Kinga Krzemińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r., 2. stwierdza, ze uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S. W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.11.7.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), art. 3, art. 13, art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] stycznia 2006r. wniesionego przez skarżącego S. W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł (trzech tysięcy złotych), utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu stanowił brak urządzenia rejestrującego - tachografu. Powyższe ustalenia miały miejsce w dniu [...] grudnia 2005 r., w miejscowości I. podczas przeprowadzonej tam kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] należącego do firmy skarżącego wykonującej przewozy regularne osób na trasie W.Ł.. Wyniki przeprowadzonej kontroli udokumentował inspektor [...] w W. w protokole kontroli nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni na podstawie art. 13 za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących.
Podniósł, iż według art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.11.7 ust. 1 załącznika do w/w ustawy, który nakłada karę pieniężną w wysokości 3000 zł w przypadku gdy przyrząd kontrolny nie jest zainstalowany.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym miało miejsce naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w zakresie braku instalacji przyrządu pomiarowo-kontrolnego.
Wskazał, iż od 1 maja 2004 r. wszystkie pojazdy określone w art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3821/85 muszą mieć zainstalowany tachograf, a kontrolowany samochód należący do skarżącego nie miał zainstalowanego urządzenia rejestrującego, w związku z czym organ uznał, że w świetle obowiązujących przepisów prawa słusznym jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł.
Nadto organ zaznaczył, iż w dniu 21 grudnia 2005 roku weszły w życie zmiany do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie jednak z art. 5. ustawy (nowelizującej) z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe i z tego też względu przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie przepisów dotychczasowych.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżący S. W. wniósł o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym;
2. przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
Zdaniem skarżącego art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym mówi, iż urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Natomiast art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego wyraźnie stwierdza, iż wyłączone z obowiązku zainstalowania urządzenia rejestrującego są pojazdy wykorzystywane do transportu drogowego w przypadku - regularnych krajowych usług przewozu osób.
Skarżący podniósł, iż decyzja wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wyraźnie narusza przywołane przepisy i pozbawiona jest podstaw prawnych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia z dnia [...] stycznia 2006r. o nałożeniu kary pieniężnej naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot obowiązki lub karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne.
Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń.
Gdy naruszenia te mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy decyzja ulega uchyleniu. W zaskarżonej decyzji doszło do uchybień przepisom postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego też skarga została uwzględniona.
Zgodnie z art. 90 ust. 3 Konstytucji oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. Nr 57, poz. 507 ze zm.) uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 kwietnia 2003 r. zostało zarządzone i przeprowadzone referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (Dz. U. Nr.66.613). W związku z powyższym Prezydent został upoważniony do ratyfikowania Traktatu Akcesyjnego, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. Traktat został przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony w dniu 23 lipca 2003 r. przez Prezydenta RP i ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 90, poz. 864.
Na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej, które obowiązuje bądź bezpośrednio, bądź wymaga wdrożenia do krajowego porządku prawnego.
Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). Podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustaloną w orzecznictwie ETS, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym.
Do aktów prawa pierwotnego zalicza się przede wszystkim traktaty wraz z towarzyszącymi im załącznikami i protokołami. Obecnie do obowiązujących traktatów należą m.in. Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej oraz Traktat o Unii Europejskiej. Ponadto do prawa pierwotnego zalicza się wszelkie kolejne traktaty nowelizujące oraz traktaty o przystąpieniu nowych państw.
Zgodnie z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej do aktów wspólnotowego prawa wtórnego należy zaliczyć m.in. rozporządzenia, które są aktami wiążącymi w całości i bezpośrednio stosowanymi w każdym państwie członkowskim. Zatem akty te stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności wdrożeniowych i wywierają skutki bezpośrednie. Stosownie do art. 249 II TWE [189 II] rozporządzenia mają ogólne zastosowania i "obowiązują we wszystkich swoich częściach" oraz stosuje się je "bezpośrednio w każdym państwie członkowskim".
Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Zasady stosowania prawa wspólnotowego w Polsce zawiera ogłoszenie Prezesa Rady Ministrów z 11 maja 2004 r. w sprawie stosowania prawa Unii Europejskiej, opublikowane na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 62, poz.718 z późn. zm.), zgodnie z którym "ogłoszenie aktów prawa Unii Europejskiej w języku polskim będzie miało miejsce w specjalnym wydaniu Dziennika Urzędowego Wspólnot Europejskich".
Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, iż w niniejszym stanie faktycznym sprawy miało miejsce naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w zakresie braku instalacji przyrządu pomiarowo-kontrolnego. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Nadto, według art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł.
W związku z powyższym zdaniem organu jego działanie było prawidłowe i zgodne z prawem.
Zdaniem Sądu stwierdzić należy, iż zgodnie z literalną treścią art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – Wydanie polskie/Wydanie specjalne 2004r.,Tom 01, str. 321), rozporządzenie powyższe nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych "pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km".
W tym stanie rzeczy uznać trzeba, iż skarżący nie może być adresatem nałożonych na niego zaskarżoną decyzją sankcji administracyjnych, bowiem zgodnie z treścią przywołanego art. 4 pkt 3 ww. rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km.
W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, iż oficjalna wersja rozporządzenia w języku angielskim (dostępna w bazie internetowej aktów prawnych Unii Europejskiej – EUROLEX) dotycząca punktu 3 artykułu 4 przedmiotowego rozporządzenia zawiera unormowanie "does not exceed 50 kilometers", co należy przetłumaczyć jako "nie przekracza 50 kilometrów".
Z powyższego wynika, iż w tym zakresie mamy dotyczenia z ewidentnym błędem dotyczącym nieprawidłowego przekładu aktu prawnego Wspólnot Europejskich na język ojczysty państwa członkowskiego - w tym przypadku jest nim język polski.
Jedną z podstawowych zasad państwa prawa, wchodzącą także w zakres dorobku prawnego Wspólnot Europejskich, jest wymóg publikacji w języku urzędowym danego państwa wszystkich praw i obowiązków dotyczących obywateli danego państwa. Dla zapewnienia obowiązywania prawa wspólnotowego w Polsce konieczne jest opublikowanie dorobku prawnego Unii Europejskiej w języku polskim. Ma to na celu zapewnienie obywatelom możliwości zapoznania się z dotyczącym ich zakresem praw i obowiązków w języku urzędowym danego państwa. Brak możliwości zapoznania się z tekstem aktu prawnego w języku urzędowym skutkuje pogorszeniem sytuacji faktycznej i prawnej podmiotów z tego kraju. Osoby te nie mają bowiem możliwości zapoznania się we własnym języku z przysługującymi im uprawnieniami czy nałożonymi na nich obowiązkami, które mają być dla nich wiążące.
Brak możliwości zapoznania się z treścią aktu prawnego, z zakresem uprawnień i obowiązków w swoim urzędowym języku, prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej tych podmiotów.
W tym zakresie naruszona jest jedna z naczelnych zasad prawa wspólnotowego – zasada dyskryminacji ze względu na narodowość, wyrażona m.in. w art. 12 TWE. Poszanowanie praw podstawowych stanowi integralną część ogólnych zasad prawa, chronionych przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. W jego orzecznictwie wielokrotnie przyjmowano zaś, że w ramach struktury i celów TWE należy zapewnić ochronę tego rodzaju prawom, wynikającym z tradycji konstytucyjnych wspólnych państwom członkowskim. Podobne wnioski można wywieść z sytuacji braku urzędowego tłumaczenia lub nieprawidłowe tłumaczenie aktu prawnego w danym języku. W demokratycznym systemie prawa należy bowiem stworzyć warunki, w których przepis prawa będzie powszechnie dostępny i zrozumiały, a brak tłumaczenia lub nieprawidłowe tłumaczenie nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji adresatów tego przepisu.
Należy przyjąć, iż opublikowanie tekstu aktu prawnego przez uprawniony organ w trybie oficjalnej promulgacji, jest wystarczające dla oparcia rozstrzygnięcia konkretnej sprawy na takim źródle prawa. Takie stanowisko jest uzasadnione, a takie urzędowe tłumaczenia może stanowić źródło prawa, którego normy mają być stosowane w zakresie regulowania praw i obowiązków obywateli jako, iż posiadają one walor aktów urzędowych.
W ocenie Sądu organ nie przeprowadzając postępowania mającego na celu wyjaśnienie okoliczności dotyczących błędnego przekładu aktu prawnego nie był upoważniony zastosowania przepisów powołanego rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3821/85 w zakresie dotyczącym tej sprawy, a zatem nie mógł wskazać jako podstawę materialnoprawną odpowiedzialności skarżącego art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w związku z Lp. 1.11.7 ust.1 załącznika do tej ustawy. Z tych też powodów zarzut skarżącego dotyczący braku postawy prawnej należy uznać za niedostatecznie wyjaśniony przez organ.
Nie przesądzając jednak sprawy, należy uznać, że przy założeniu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i prawnego organ był w pełni uprawniony i zobowiązany do prowadzenia postępowania w kierunku wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości.
Niemniej jednak w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku, powinno stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie, których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz zawierać uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu taką okolicznością niewyjaśnioną przez organ w trakcie postępowania i mogącą mieć wpływ na wynik sprawy jest podnoszony przez stronę fakt braku podstawy prawnej lub kwestia błędnego tłumaczenia aktu prawnego.
Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 o ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.