VI SA/WA 1646/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję o skreśleniu arbitra z listy z powodu błędnej wykładni przepisów dotyczących obowiązku składania oświadczeń o toczących się postępowaniach karnych.
Skarżąca, A. S., została skreślona z listy arbitrów przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych za niezłożenie w terminie oświadczenia o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych. Sąd uznał, że obowiązek złożenia takiego oświadczenia powstaje tylko wtedy, gdy postępowanie karne faktycznie się toczy, a nie w sytuacji negatywnej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że nie zostały spełnione przesłanki do skreślenia arbitra z listy.
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o skreśleniu jej z listy arbitrów. Podstawą skreślenia było niezłożenie w ustawowym terminie oświadczenia o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych. Organ administracji ustalił, że skarżąca złożyła oświadczenie o stanie majątkowym w terminie, jednak oświadczenie o postępowaniach karnych wpłynęło po terminie. A. S. argumentowała, że oba oświadczenia wysłała w terminie, a późniejsze wysłanie wynikało z błędów w segregowaniu korespondencji w urzędzie. Prezes UZP utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że termin na złożenie oświadczenia jest materialnoprawny i nie podlega przywróceniu, a niezłożenie któregokolwiek z wymaganych oświadczeń stanowi podstawę do skreślenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że przepis nakładający obowiązek złożenia oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych należy interpretować literalnie. Obowiązek ten powstaje tylko wtedy, gdy takie postępowanie faktycznie się toczy. Skoro przeciwko skarżącej nie toczyło się żadne postępowanie karne, nie miała ona obowiązku składania negatywnego oświadczenia. W związku z tym, przesłanka do skreślenia z listy arbitrów nie została spełniona. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że zostały podjęte z naruszeniem prawa wskutek błędnej wykładni przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek złożenia oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych powstaje tylko wtedy, gdy takie postępowanie faktycznie się toczy. Przepis należy interpretować literalnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 173 ust. 3 pkt 1 Prawa zamówień publicznych należy interpretować zgodnie z jego literalnym brzmieniem. Nakłada on obowiązek złożenia oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych, a nie oświadczenia negatywnego o ich braku. W związku z tym, jeśli postępowanie karne się nie toczy, obowiązek złożenia oświadczenia nie powstaje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.z.p. art. 173 § ust. 3 pkt 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Obowiązek złożenia oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych powstaje tylko wtedy, gdy takie postępowanie faktycznie się toczy. Nie obejmuje obowiązku składania oświadczenia negatywnego.
p.z.p. art. 173 § ust. 6 pkt 7
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Niezłożenie oświadczeń, o których mowa w ust. 3, stanowi przesłankę do skreślenia arbitra z listy. Jednakże, jeśli obowiązek złożenia oświadczenia nie powstał, przesłanka ta nie jest spełniona.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku naruszenia przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną wskutek ich błędnej wykładni, sąd uchyla decyzję.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o stwierdzeniu, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola administracji sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek złożenia oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych powstaje tylko wtedy, gdy takie postępowanie faktycznie się toczy. Interpretacja literalna przepisu. Niezłożenie oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych, gdy takie postępowanie się nie toczy, nie stanowi przesłanki do skreślenia arbitra z listy.
Odrzucone argumenty
Argument organu, że termin na złożenie oświadczenia jest materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Argument organu, że dowód nadania przesyłki nie jest wystarczający do udowodnienia załączenia wszystkich wymaganych dokumentów. Argument organu, że niezłożenie któregokolwiek z oświadczeń stanowi przesłankę do skreślenia z listy. Argument organu, że 355 z 362 arbitrów złożyło oświadczenia w terminie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja utrzymana nią w mocy z (dnia [...].05.2005 r.) naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Taki charakter przepisu oznacza, iż winien on być wykładany zgodnie z jego literalnym brzmieniem. Stosowanie wykładni rozszerzającej w takim przypadku jest niedopuszczalne. Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, iż tylko w sytuacji, gdy przeciwko arbitrowi toczy się postępowanie karne ma on obowiązek złożenia we wskazanym terminie oświadczenia, o którym w przepisie mowa wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania. Obowiązek ten nie obejmuje bowiem złożenia oświadczenia negatywnego w sytuacji, gdy postępowanie karne przeciwko arbitrowi się nie toczy.
Skład orzekający
Jolanta Królikowska-Przewłoka
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Śliwińska
członek
Olga Żurawska-Matusiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku składania oświadczeń przez arbitrów w kontekście postępowań karnych oraz zasady wykładni literalnej przepisów sankcjonujących."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu Prawa zamówień publicznych, ale zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna wykładnia przepisów, zwłaszcza tych o charakterze sankcyjnym, i jak literalne brzmienie prawa może chronić obywatela przed nadmiernymi konsekwencjami.
“Czy brak postępowania karnego zwalnia z obowiązku składania oświadczeń? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1646/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-02-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grażyna Śliwińska Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący sprawozdawca/ Olga Żurawska-Matusiak Symbol z opisem 6179 Inne o symbolu podstawowym 617 Sygn. powiązane II GSK 158/06 - Wyrok NSA z 2006-10-25 Skarżony organ Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska –Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy arbitrów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2005 r.; 2. stwierdza , że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].05.2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 173 ust. 8 w zw. z art. 173 ust. 6 pkt 7 ustawy z dnia 29.01.2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177) Prezes Urzędu Zamówień Publicznych skreślił A. S., skarżącą w niniejszej sprawie, z listy arbitrów. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło niezłożenie przez A. S. w przewidzianym w art. 173 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy terminie, tj. do 31.03.2005 r. oświadczenia o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych. Organ ustalił bowiem, iż A. S. w dniu [...].03.2005 r. złożyła bezpośrednio w siedzibie Urzędu Zamówień Publicznych oświadczenie o stanie majątkowym. Natomiast oświadczenie o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych przesłane zostało listem poleconym i wpłynęło do Urzędu w dniu [...].04.2005 r., a z daty stempla pocztowego wynika, iż przesyłkę nadano w placówce pocztowej w dniu [...].04.2005 r. Odnosząc się do wyjaśnień A. S., iż oba oświadczenia złożyła wcześniej, jednakże po uzyskaniu w dniu [...].03.2005 r. informacji o niewpłynięciu do Urzędu wysłała je ponownie w dniu [...].03.2005 r. Organ ustalił, iż w wyznaczonym terminie wpłynęło wyłącznie jej oświadczenie o stanie majątkowym. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. S. wniosła o uchylenie w/w decyzji i umorzenie postępowania w sprawie zarzucając rażące naruszenie zasad ogólnych obowiązujących organy administracji publicznej przy prowadzeniu spraw z zakresu swojej właściwości z uwagi na to, iż przytoczone przez organ fakty są sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy. Oba oświadczenia przesłała bowiem listem poleconym na adres Urzędu z zachowaniem wymaganego terminu. Jednakże poinformowana przez pracownika Urzędu w dniu [...].03.2005 r. o braku oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych wysłała oświadczenie ponownie w dniu [...].03.2005 r. zwykłą przesyłką, a nie listem poleconym i okoliczność, iż w obu przypadkach przypisuje się inny, niż był w rzeczywistości, sposób złożenia oświadczenia oznaczać może, iż w czasie segregowania korespondencji w Urzędzie dochodzi do nieprawidłowości, a obciążenie jej konsekwencjami tych nieprawidłowości jest sprzeczne z prawem. Decyzją z dnia [...].07.2005 r. nr [...] Prezes Urzędu Zamówień Publicznych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz na podstawie art. 173 ust. 8 powołanej ustawy w zw. z art. 173 ust. 6 pkt 7 tej ustawy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż A. S. nie wypełniła dyspozycji art. 173 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo Zamówień Publicznych, który nakłada na arbitra obowiązek złożenia co roku do dnia 31.03 oświadczenia o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania. Powyższy termin jest terminem materialnoprawnym, w przypadku którego nie ma możliwości jego przywrócenia. W związku z tym złożenie oświadczeń wskazanych w art. 173 § 3 powołanej ustawy z uchybieniem terminu należy traktować jako niewypełnienie ciążącego na arbitrze obowiązku skutkujące, wobec braku podstaw do przywrócenia terminu, wygaśnięciem możliwości dokonania tej czynności. Przytoczona przez A. S. argumentacja, iż dowód nadania przesyłki jest wystarczającym dowodem dokonania czynności odnosi się zdaniem organu, do sprawdzenia terminowości dokonania określonej czynności i nie może stanowić dowodu na załączenie do przesyłki wszystkich wymaganych dokumentów. Organ nie podzielił przy tym twierdzeń skarżącej, iż w czasie segregowania korespondencji dochodziło do nieprawidłowości, bo czynności związanych z weryfikacją korespondencji dotyczącej oświadczeń składanych przez arbitrów dokonywał upoważniony, posiadający odpowiednie przeszkolenie, pracownik Kancelarii Tajnej Urzędu. Organ podniósł nadto, iż w świetle art. 173 ust. 6 pkt 7 powołanej ustawy niezłożenie któregokolwiek z w/w oświadczeń stanowi przesłankę do skreślenia z listy arbitrów prowadzonej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Ten przepis, jak i przepis art. 173 ust. 3 pkt 1 i 2 cyt. ustawy nie budzi, zdaniem organu żadnych wątpliwości, na co wskazuje złożenie w/w oświadczeń w terminie przez 355 spośród 362 arbitrów. W skardze na tę decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. wniosła o stwierdzenie jej nieważności, uchylenie decyzji z dnia [...].05.2005 r. i umorzenie postępowania zarzucając naruszenie, wskazanych w podstawie prawnej obu decyzji, przepisów art. 173 ust 3 pkt 1 w zw. z art. 173 ust. 6 pkt 7 ustawy Prawo zamówień publicznych przez ich błędną wykładnię. Oświadczenie, którego niezłożenie w ustawowym terminie stanowi podstawę do skreślenia z listy arbitrów, ma bowiem dotyczyć toczących się postępowań. Jeśli więc nie złożono oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych, bo takie postępowania przeciwko skarżącej się nie toczą, to składanie oświadczenia jest bezprzedmiotowe. Brak jest bowiem nałożenia przez ustawę obowiązku składania oświadczeń o fakcie, czy wobec arbitra toczy się jakieś postępowanie karne. Informacja przekazana Prezesowi UZP ma dotyczyć postępowań w toku oraz ich przedmiotu. Zdaniem skarżącej brak jest w świetle art. 173 ust. 6 pkt 7 cyt. ustawy, przesłanki do skreślenia z listy arbitrów także z tego powodu, iż aby taka przesłanka zaistniała konieczne jest niezłożenie przez arbitra obu oświadczeń tj. oświadczenia o stanie majątkowym i oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych, a taki stan rzeczy w sprawie nie zachodzi, bo fakt złożenia w terminie oświadczenia o stanie majątkowym nie jest podważany. Skarżąca zarzuciła nadto, iż podniesione przez organ okoliczności są sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy i jako takie nie uzasadniają zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniach obu decyzji tak co do stanu faktycznego sprawy jak i zastosowanej przez organ wykładni powołanych przepisów ustawy Prawo o zamówieniach publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a.) Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja utrzymana nią w mocy z (dnia [...].05.2005 r.) naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną obu decyzji stanowi art. 173 ust. 6 pkt 7 ustawy Prawo o zamówieniach publicznych. Przepis art. 173 ust. 6 stanowi, iż arbitra skreśla się z listy arbitrów przed upływem kadencji wyłącznie w okolicznościach wskazanych w pkt 1-8 tego przepisu w tym w przypadku niezłożenia oświadczeń, o których mowa w ust. 3 art. 173. Przepis ten określa zatem przesłanki skutkujące utratą nabytych uprawnień arbitra. Taki charakter przepisu oznacza, iż winien on być wykładany zgodnie z jego literalnym brzmieniem. Stosowanie wykładni rozszerzającej w takim przypadku jest niedopuszczalne. Taka też zasada odnosi się do przepisu art. 173 ust. 3 pkt 1. powołanej ustawy. Przepis ten stanowi, że arbiter składa Prezesowi Zamówień Publicznych co roku do dnia 31.03. oświadczenie o toczących się przeciwko niemu postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania. Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, iż tylko w sytuacji, gdy przeciwko arbitrowi toczy się postępowanie karne ma on obowiązek złożenia we wskazanym terminie oświadczenia, o którym w przepisie mowa wraz z informacją dotyczącą przedmiotu postępowania. Przyjęte przez organ rozumienie powołanego przepisu jest sprzeczne z jego językową wykładnią i czyni uzasadnionym zarzut naruszenia tego przepisu, a w konsekwencji naruszenia art. 173 ust. 6 pkt 7 cyt. ustawy. Podnoszona przez organ okoliczność złożenia w terminie w/w oświadczenia przez 355 spośród 362 arbitrów pozostaje w tym względzie bez istotnego znaczenia. Przepis art. 173 ust. 3 pkt 1 ustawy nie stanowi bowiem o obowiązku złożenia oświadczenia o tym, czy toczą się przeciwko arbitrowi postępowania karne lecz wymaga złożenia oświadczenia o toczących się postępowaniach karnych. Statuowany tym przepisem obowiązek nie powstaje zatem w sytuacji, gdy tak, jak w tym przypadku, nie toczy się przeciwko arbitrowi postępowanie karne. Obowiązek ten nie obejmuje bowiem złożenia oświadczenia negatywnego w sytuacji, gdy postępowanie karne przeciwko arbitrowi się nie toczy. Skarżąca dopełniła obowiązku z art. 173 ust. 3 powołanej ustawy, bo w terminie ustawowym złożyła oświadczenie majątkowe. Natomiast nie miała w świetle powyższego obowiązku złożenia w tym terminie oświadczenia o toczących się przeciwko niej postępowaniach karnych wraz z informacją dotyczącą przedmiotu tego postępowania, bo takie postępowania przeciwko skarżącej się nie toczyły. Skoro zatem obowiązek złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 173 ust. 3 pkt 1 po stronie skarżącej nie powstał to w świetle powyższego nie została spełniona przesłanka z art. 173 ust. 6 pkt 7 do skreślenia skarżącej z listy arbitrów. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną, wskutek ich błędnej wykładni, a ta okoliczność stanowi w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. o wadliwości decyzji skutkującej ich uchyleniem. W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do powołanego przepisu orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku, zaś w pkt 2 orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI