VI SA/Wa 1636/05

VI SA/Wa 1636/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Andrzej Wieczorek
Dorota Wdowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak(spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant Aleksandra Borowiec - Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2006r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku nr [...]Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] marca 2005 roku stwierdzającą, że H. D. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od [...]r. do [...]r.
Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
W okresie od [...]r. do [...]r. H. D. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" pod numerem ewidencyjnym [...]– zgodnie z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...]r. oraz decyzją nr [...] z dnia [...].12.2002r., wydanymi przez Urząd Gminy w T. Z tytułu prowadzenia tej działalności zgłosiła się do ubezpieczenia zdrowotnego w następujących okresach:
- od [...]r. do [...]r.,
- od [...]r. do [...]r.,
- od [...]r. do [...]r.,
- od [...]r. do [...]r.,
- od [...]r. do - /brak wyrejestrowania z ubezpieczeń ZUS ZWUA/,
- od [...]r. do [...]r.,
- od [...]r. do [...]r.,
- od - /brak ZUA/ do [...]r.
Równocześnie, w okresie od [...]r. do [...]r., posiadała status pracownika. Była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie umowy o pracę w M. z siedzibą w B.
Do dnia 31.03.2003r. kwestie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego regulowała ustawa z dnia 06.02.1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym /Dz.U. nr 28, poz. 153 ze zm./. Zgodnie z art. 8 pkt 1 lit. c tej ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób powstawał i wygasał, stosownie do art. 11 ust 1 w/w ustawy, w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz.U. nr 137, poz. 887 z póz. zm./ obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, w ocenie organu, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej.
Pojęcie działalności gospodarczej wedle art. 7 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej /Dz.U. nr 101, poz. 1178 z póz. zm./ może nastąpić po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Ponadto dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenia ma moment rozpoczęcia i zakończenia wykonywania takiej działalności zgodny z przepisami prawa, nie zaś zaprzestania jej wykonywania np. wskutek zawieszenia działalności z uwagi na brak osiągania przychodów.
W przedmiotowej sprawie faktem jest, że H. D. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nr [...] z dniem [...].01.1998r. Wykreślenie z rejestru działalności gospodarczej nastąpiło na podstawie decyzji z dnia [...].12.2002r.- z dniem [...].12.2002r.
Odnośnie wymiaru oraz poboru składek na ubezpieczenie zdrowotne, to zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych czynności te należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.
Skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2005 roku utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia Wojewódzkiego dnia [...] marca 2005 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. D. wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonym decyzjom zarzuciła oparcie ich na niewłaściwej ocenie stanu faktycznego, co doprowadziło do wydania decyzji niezgodnych z prawem. Działalność gospodarcza została wyrejestrowana [...].12.2001r. i w okresie po tym wyrejestrowaniu nie była już więcej prowadzona, mimo istnienia aktualnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Nie ma podstaw do przyjmowania okresu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jako okresu prowadzenia działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie, przywołując argumentację zawarta w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Analiza skargi pozwala na przyjęcie, iż jej zarzuty sprowadzają się do naruszenia prawa materialnego polegającego na nieprawidłowej interpretacji przepisów dotyczących okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, a mianowicie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz.U. nr137, poz. 887 z póz. zm./ - poprzez wyrażenie poglądu, iż skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej w okresie po [...].12.2001r., mimo istnienia aktualnego wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Świadczą o tym dokumenty ubezpieczeniowe znajdujące się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, dokumenty podatkowe. Brak jest zatem podstaw do przyjmowania okresu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jako okresu prowadzenia działalności gospodarczej.
Wbrew zarzutom skarżącej organy administracyjne obu instancji, a więc zarówno Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozstrzygając niniejszą sprawę na niekorzyść skarżącej, nie naruszyły prawa w takim stopniu, w jakim mogłoby to skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Ponownie należało podnieść, że zgodnie z art. 8 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym /Dz.U. nr 28, poz. 153 z póz. zm./ obowiązującej do dnia 31 marca 2003 roku - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 11 ust. 1 w/w ustawy, powstawał i wygasał w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Przymusem ubezpieczenia objęte były osoby, które - stosownie do art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy - prowadziły działalność na podstawie przepisów o działalności gospodarczej. Obowiązek ubezpieczenia tych osób trwał - wedle art. 13 pkt 4 ustawy - "od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności". Wskazane wyżej przepisy prawne zostały przywołane przez organy jako podstawy materialnoprawne rozstrzygnięć. Ich interpretacja nie budzi wątpliwości sądu.
Skarżąca w przedmiotowym okresie prowadziła działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r. Według art. 2 ust. 1 tej ustawy, działalnością gospodarczą jest "zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły". Działalność taka podlega obowiązkowemu zgłoszeniu organowi ewidencyjnemu (art. 88b). Obowiązek ten obejmuje także zmiany "stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej [...] powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej". Wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu - między innymi - w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej (art. 88e ust. 1 pkt 1). Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej powiela w/w przepisy.
Wpis do ewidencji nie tylko więc "legalizuje" wykonywanie działalności gospodarczej, ale też wyznacza czasowe granice bycia przedsiębiorcą. Wynikają z niego również i inne konsekwencje prawne, przewidziane między innymi w prawie ubezpieczenia społecznego
Podsumowując analizę wyżej przedstawionego stanu prawnego, przywołanego prawidłowo przez organy obu instancji, zgodzić się należy z nimi, że dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Nie jest przy tym istotne czy uzyskuje się z niej przychody. Nie ma też żadnej zależności między obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i obowiązkiem podatkowym. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej zgłoszone tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych /skarżąca nazywa je wyrejestrowaniem/ nie powoduje ustania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jej skutki mogą mieć znaczenie w zakresie rozważań odnośnie opłacania składek. Jednakże materia wymiaru, poboru czy też zwolnień z opłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne należy, zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych /Dz.U.04.210.2135/, do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. W niniejszej sprawie były one przedmiotem takiej oceny, o czym świadczy wyrok z dnia [...] stycznia 2006 roku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. Między wyrokiem Sądu a decyzją Prezesa nie ma żadnej sprzeczności. Oba rozstrzygnięcia dotyczą różnych kompetencji.
Dla oceny ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma znaczenie fakt zarejestrowania działalności gospodarczej. Zarówno przepisy obowiązujące w dacie zaistnienia przedmiotowego zdarzenia prawnego/ustawa z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym-Dz.U. nr 28, poz. 153 z póz. zm./ jak i obecnie obowiązujące /ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych-Dz.U.04.210.2135/, wiążą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z ubezpieczeniem społecznym. Temu drugiemu, prowadzący działalność gospodarczą podlegają od dnia jej rozpoczęcia do dnia jej zaprzestania. W tym samym okresie objęci są oni obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.