VI SA/Wa 1630/04

VI SA/Wa 1630/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Halina Emilia Święcicka
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6229 Inne o symbolu podstawowym 622
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2005 r. sprawy ze skargi [...] T. na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 1999r. Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. i art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 1990r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. 1996 Nr 11, poz. 62 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku T. w W. z dnia [...] grudnia 1998r. wyraził zgodę na dokonanie przez T. lokaty środków funduszu ubezpieczeniowego przez nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu o wartości nieprzekraczającej 3.100 tys. zł.
Decyzją z dnia [...] maja 2004r. nr [...] wydaną na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 203 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. Nr 124, poz. 1151) w zw. z art. 155 ust. 9 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych (następca prawny Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń) stwierdziła wygaśnięcie w/w decyzji z dniem 1 stycznia 2004r.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż zgodnie z art. 63 ust l (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000r.) ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie mogło, co do zasady, stanowić pokrycia funduszu ubezpieczeniowego. Organ nadzoru mógł jednak wobec treści art. 63 ust. 2 tej ustawy, na wniosek zakładu ubezpieczeń, wyrazić zgodę na lokowanie funduszu ubezpieczeniowego w innych lokatach niż określone w ust. 1, w tym także w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
W związku ze zmianą powołanego przepisu wyrażoną w art. l pkt 35 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. o zmianie ustawy o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 70, poz. 819), T. od dnia l stycznia 2001r. mógł, w związku z decyzją PUNU z [...] stycznia 1999r., zaliczać spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu do aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno ubezpieczeniowych.
Z dniem l stycznia 2004 r. straciła moc ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej stanowiąca podstawę do wydania decyzji z dnia [...] stycznia 1999 r. ([...]) oraz weszły w życie przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151) i zgodnie z art. 154 ust. 6 pkt 10 tej ustawy zakład ubezpieczeń nie może zaliczać do aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych nieruchomości wykorzystywanych na własne potrzeby zakładu ubezpieczeń, zaś zgodnie z art. 155 ust. 9 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych (KNUiFE) może, na wniosek zakładu ubezpieczeń, udzielić, w drodze decyzji, zezwolenia na uznawanie za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, aktywów innych niż określone wart. 155 ust. 6 pod warunkiem, że są one związane z nowymi instrumentami finansowymi.
Od dnia l stycznia 2004r. wyłączona została zatem, zdaniem organu, możliwość uznania - na podstawie zezwolenia wydanego przez Komisję - za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, nieruchomości wykorzystywanych na własne potrzeby, w tym spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, gdyż przedmiotowa inwestycja nie jest związana z nowymi instrumentami finansowymi. Tym samym więc organ nie posiada możliwości uznania za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. W takim stanie rzeczy organ uznał, iż decyzja z dnia [...] stycznia 1999r. stałą się bezprzedmiotowa, bo w dniu l stycznia 2004r. wygasła podstawa prawna do wydania decyzji zezwalającej na czasowe uznanie za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno ubezpieczeniowych nieruchomości wykorzystywanych na własne potrzeby zakładu ubezpieczeń, a analogiczny przepis nowej ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej nie przewiduje takiej możliwości organ nadzoru uznał, że decyzja z dnia [...] stycznia 1999 r. stała się bezprzedmiotowa.
Zdaniem organu wygaśnięcie mocy wiążącej aktu administracyjnego, istniejącego w chwili wejścia w życie nowego przepisu prawnego, następuje nie tylko wtedy, gdy przepis ten wprost tak stanowi, ale też gdy wynika to z całokształtu unormowania danej dziedziny stosunków społecznych. Możliwe jest także pozbawienie aktu mocy wiążącej przez, np. zniesienie instytucji prawnej, której realizacji służył prawomocny akt administracyjny. Mimo, że w tych wypadkach brak jest wyraźnego przepisu prawa, stanowiącego o uchyleniu obowiązujących pod rządem starych przepisów aktów administracyjnych, należy przyjąć w ocenie organu zgodnie z funkcją i istotą określonych decyzji, że od chwili wejścia w życie takich przepisów dotychczasowe decyzje wygasają.
W tym przypadku dopuszczalne jest zatem stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ze względu na jej bezprzedmiotowość, pomimo faktu, że takiego skutku prawnego, wynikającego wprost ze zmiany regulacji prawnej odnoszącej się do rezerw techniczno ubezpieczeniowych, nie przewidują przepisy prawa. Takie działanie ustawodawcy może być utożsamiane ze zmianą stanu normatywnego, zaś zmiana stanu normatywnego równoznaczna jest ze zniesieniem instytucji prawnej, na podstawie, której spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego może być uznane za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. Przy czym nie chodzi tu o całkowite zniesienie instytucji prawnej uznawania aktywów, lecz o taką modyfikację omawianej instytucji, na skutek, której instytucja ujmowania aktywów nie może znaleźć swego zastosowania w ściśle skonkretyzowanym w decyzji administracyjnej z dnia [...] stycznia 1999 r. stanie faktycznym. Tym samym z punktu widzenia przedmiotowego stanu faktycznego instytucja prawna uległa zniesieniu.
Jednocześnie organ podniósł, iż w sprawie podstawą wygaśnięcia decyzji jest jej bezprzedmiotowość ze względu na interes społeczny w tym przypadku definiowany jako jednakowe traktowanie podmiotów prowadzących działalność ubezpieczeniową.
W związku ze wskazaną zmianą przepisów prawa, utrzymywanie w dalszym ciągu sytuacji, gdy jeden z zakładów ubezpieczeń mógłby - wbrew obecnie obowiązującym przepisom - wykazywać nieruchomość wykorzystywaną na własne potrzeby jako aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno - ubezpieczeniowych tego zakładu jest, zdaniem organu, sprzeczne ze zdefiniowanym powyżej interesem społecznym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, T. zarzuciło naruszenie Konstytucji RP oraz art. 7 i 16 kodeksu postępowania administracyjnego.
Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych bez podstawy i z naruszeniem Konstytucji RP i zasad obowiązujących w polskim systemie prawnym zdefiniowała, zdaniem skarżącego "interes społeczny.
W Kodeksie postępowania administracyjnego, nie wyrażono bowiem zasady, iż w toku postępowania administracyjnego przewagę ma mieć zawsze i bezwarunkowo interes społeczny, któremu zawsze ustępować winien interes indywidualny. Zdefiniowany przez organ nadzoru "interes społeczny", jako jednakowe traktowanie podmiotów prowadzących działalność ubezpieczeniową, jest w opinii T. definicją błędną i odnoszącą się raczej do zasady równości wobec prawa. Ustawodawca wart. 7 k.p.a. wskazał, iż organ administracji powinien dążyć do zharmonizowania interesu społecznego z interesem jednostki, zaś Komisja pominęła interes T. i jego członków, a w przypadku gdy w sprawie wystąpi sprzeczność pomiędzy interesem społecznym a interesem indywidualnym, organ obowiązany jest wyważyć słuszny interes w sprawie nie dając przewagi interesowi społecznemu.
Organ nie udowodnił jednak, w ocenie T., iż interes społeczny polegający na jednakowym traktowaniu podmiotów prowadzących działalność ubezpieczeniową jest ważniejszy niż uprawnienie T. jakie zostało mu przyznane zgodnie z obowiązującymi w czasie wydawania decyzji przez PUNU przepisami prawa. Zmiana przepisów prawa, w żadnym stopniu nie ma wpływu na uznanie, iż decyzja z dnia [...] stycznia 1999 r. wygasła ze względu na jej bezprzedmiotowość. Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 1998 r. (sygn. I SA 660/98), decyzja może zostać uznana za bezprzedmiotową z powodu zamiany stanu prawnego wyłącznie, gdy znowelizowane przepisy powodują taki skutek. Żaden zaś przepis ustawy o działalności ubezpieczeniowej z dnia 22 maja 2002r. nie przewiduje, iż decyzje, które zostały wydane pod rządami ustawy z dnia 28 lipca 1990r., stały się z mocy prawa nieważne. Wskazanie więc przez organ, że decyzja PUNU z dnia [...] stycznia 1999r. jest bezprzedmiotowa, jako następstwo zmiany stanu prawnego, z powodu braku możliwości w art. 155 ustawy o działalności ubezpieczeniowej uznania za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w/w własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, jest, zdaniem skarżącego, pozbawione podstaw prawnych.
Podniesiono przy tym, że decyzja KNUiFE została wydana bez podstawy prawnej, bowiem przywołany art. 155 ust. 6 nie występuje w ustawie z dnia 22 maja 2003 roku o działalności ubezpieczeniowej. Skarżący zarzucił nadto, iż organ naruszył także zasadę trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną wart. 16 § 1 k.p.a., a także zasadę poszanowania praw nabytych.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] organ uchylił w/w decyzję w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawartego w pkt I oraz w zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i stwierdził, że podstawą prawną rozstrzygnięcia w pkt I jest art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 203 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej i w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ ponownie rozpoznając sprawę uznał, że w związku z faktem, że w dniu 1 stycznia 2004r. wygasła podstawa prawna do wydania decyzji zezwalającej na czasowe uznanie za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych nieruchomości wykorzystywanych na własne potrzeby zakładu ubezpieczeń, a analogiczny przepis nowej ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej nie przewiduje takiej możliwości decyzja z dnia [...] stycznia 1999r. stała się bezprzedmiotowa.
Decyzja, na mocy której strona nabyła prawo, utraciła bowiem swój cel ekonomiczno - prawny po dniu 1 stycznia 2004r. z uwagi na zasadniczą zmianę kategorii aktywów, które mogą zostać zaliczone na pokrycie rezerw techniczno - ubezpieczeniowych.
Po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej zakłady ubezpieczeń mogą uznawać za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno ubezpieczeniowych szeroką gamę instrumentów, enumeratywnie wymienionych wart. 154 ust. 6 przedmiotowej ustawy.
Mając na względzie rozwój rynku kapitałowego ustawodawca umożliwił zaliczanie - za zgodą organu nadzoru - w poczet aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno - ubezpieczeniowych aktywów innych niż wymienione w art. 154 ust. 6 ww ustawy jedynie pod warunkiem, że są one związane z nowymi instrumentami finansowymi. Tym samym obecnie obowiązujący art. 154 ust. 6 ustawy o działalności ubezpieczeniowej wyłącza możliwość uznania za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno ubezpieczeniowych aktywów określonych w decyzji z dnia [...] stycznia 1999r. jako inwestycji nie związanej z nowymi instrumentami finansowymi.
W tym stanie rzeczy dopuszczalne jest, zdaniem organu, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 1999r. ([...]) ze względu na jej bezprzedmiotowość, pomimo faktu, że takiego skutku prawnego, wynikającego wprost ze zmiany regulacji prawnej odnoszącej się do rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, nie przewidują przepisy prawa.
Organ podtrzymał przy tym stanowisko co do słuszności i konieczności uwzględnienia interesu społecznego uznając, iż dalsze utrzymywanie stanu faktycznego wynikającego z decyzji PUNU z dnia [...] maja 1999r., godziłoby w zasadę równości działania i jednakowego traktowania zakładów ubezpieczeń. Utrzymanie takiego zróżnicowania pozycji T. względem innych działających zakładów ubezpieczeń, w opinii organu nie jest usprawiedliwione jakimkolwiek dobrem publicznym. Tym samym doprowadzenie do stanu, w którym wszystkie zakłady ubezpieczeń, w tym również T., prowadzą działalność na tych samych zasadach leży w interesie społecznym.
Zdaniem organu zapewnienie, by zakłady ubezpieczeń działały na zbliżonych zasadach i warunkach prawnych jest wartością prawną, wymagającą ochrony ze strony organu nadzoru.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zwrócono nadto uwagę, że ustawodawca nie umieścił spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, wykorzystywanego na własne potrzeby zakładu ubezpieczeń (jako nieruchomości wykorzystywanej na własne potrzeby) w katalogu aktywów dopuszczalnych jako aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno - ubezpieczeniowych. Tym samym, kierując się interesem ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia ustawodawca uznał, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu wykorzystywanego na własne potrzeby nie spełnia łącznie wymogów bezpieczeństwa, rentowności i płynności, aby zostało wyraźnie wskazane jako dopuszczalna lokata środków stanowiących pokrycie rezerw techniczno ubezpieczeniowych.
W tym stanie rzeczy organ uznał, iż dalsze utrzymywanie stanu, w którym - wbrew woli ustawodawcy określonej w przepisach ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej – T. nadal zaliczać będzie w poczet aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno - ubezpieczeniowych spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu wykorzystywanego na własne mogłoby skutkować naruszeniem interesów ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia. W odniesieniu do wspomnianego składnika aktywów istnieją bowiem ograniczenia, co do możliwości jego wykorzystania na pokrycie bieżących i przyszłych zobowiązań, jakie mogą wyniknąć z tytułu zawartych ubezpieczenia przejawiające się, z uwagi na sposób wykorzystania przedmiotowej nieruchomości przez zakład ubezpieczeń, w niskiej płynności tego rodzaju aktywów. Organ podkreślił przy tym, iż zakład ubezpieczeń wykorzystuje przedmiotową nieruchomość na potrzeby siedziby centrali i podstawowych komórek organizacyjnych. W związku z tym ewentualna sprzedaż tejże nieruchomości mogłaby wprowadzić zakłócenia w prawidłowym funkcjonowaniu zakładu ubezpieczeń.
Organ nie podzielił zarzutu T. w zakresie pominięcia interesu członków T. przy wydawaniu decyzji z dnia [...] maja 2004r.
Towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych, jako specyficzna forma zakładu ubezpieczeń zajmuje się przede wszystkim ubezpieczaniem swoich członków. Zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej TUW może pobierać nie więcej niż 10 % łącznej wartości składki przypisanej od osób, które nie są jego członkami i wobec tego organ stwierdził, że zabezpieczenie interesu ubezpieczonych w towarzystwie, które miał na uwadze PUNU wydając decyzję z dnia [...] maja 2004 r. może być utożsamiane również z zabezpieczeniem interesu członków towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych ubezpieczonych.
Z tych też względów organ uznał, iż w związku z wyżej wskazaną zmianą przepisów prawa oraz koniecznością uwzględnienia słusznego ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia, w tym członków T. - utrzymywanie w obrocie decyzji PUNU z dnia [...] stycznia 1999r. zezwalającej - wbrew obecnej woli ustawodawcy - na wykazywanie spółdzielczego, własnościowego prawa do lokalu wykorzystywanego na własne potrzeby jako aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno ubezpieczeniowych tego zakładu jest bezprzedmiotowe i skutkować może narażeniem na szkodę ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia. Jednocześnie podniesiono, iż brak możliwości zaliczenia przez T. przedmiotowego prawa w wysokości 3 100 tys. złotych do aktywów na okrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, w związku z posiadaną w chwili obecnej przez T. nadwyżką aktywów w wysokości 9 471 tys. złotych (bez uwzględnienia wartości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu) wiąże się jedynie z koniecznością dokonania stosownej zmiany w zakresie kwalifikacji tego prawa na potrzeby sprawozdawczości finansowej. Organ uznał za zasadny zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej i w tym zakresie decyzję uchylił wskazując prawidłową, jak podał, podstawę prawną.
W skardze na tę decyzję T. wniosło o jej uchylenie zarzucając, iż obie w/w decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej, bo przyjęcie, iż decyzja PUNU stała się bezprzedmiotowa jest nieuprawnione.
Żadne przepisy ustawy z 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej nie przewidują bowiem skutku powodującego bezprzedmiotowość w/w decyzji PUNU, a gdyby nawet istniała przesłanka bezprzedmiotowości to i tak nie została spełniona żadna z dodatkowych przesłanek dających zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia bezprzedmiotowej decyzji administracyjnej, tj. nie ma żadnego przepisu nakazującego stwierdzenie wygaśnięcia w/w decyzji PUNU, stwierdzenie jej wygaśnięcia nie leży w interesie T. a jest z jego interesem sprzeczne, zaś uznanie, że utrzymanie w/w decyzji powodowałoby nierówne traktowanie zakładu ubezpieczeń jest nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i /funduszy Emerytalnych wniosła o jej oddalenie z uwagi na bezzasadność jej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr. 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Badając skargę wg powyższego kryterium Sąd uznał, iż jest ona niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Zaskarżona decyzja (jak i decyzja ją poprzedzająca) została wydana na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 203 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach sprawy uzasadnione jest w świetle obowiązującego prawa stanowisko organu co do istnienia przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia z dniem 1 stycznia 2004r. decyzji PUNU z dnia [...] wrze 1999r. w rozumieniu powołanego wyżej przepisu k.p.a. W myśl art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdza się wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W tym przypadku organ uznał, iż spełniona została przesłanka bezprzedmiotowości decyzji PUNU z dnia [...] stycznia 1999r. a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży interesie społecznym. W ocenie organu wejście w życie nowej regulacji, tj. ustawy z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej, która nie przewiduje możliwości czasowego uznania za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno ubezpieczeniowych nieruchomości wykorzystywanych na własne potrzeby zakładu ubezpieczeń oznacza, iż z dniem 1 stycznia 2004r., tj. dniem wejścia w życie tej ustawy wygasła podstawa prawna do wydania decyzji w tym przedmiocie co w świetle art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. skutkuje bezprzedmiotowością decyzji a stwierdzenie jej bezprzedmiotowości leży w interesie społecznym.
Takie stanowisko organu znajduje potwierdzenie w obowiązującym na dzień wydania decyzji stanie prawnym jak i okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy i organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wskazał motywy swojego rozstrzygnięcia zarówno co do bezprzedmiotowości w/w decyzji jak i interesu społecznego w stwierdzeniu jej wygaśnięcia spełniając tym samym wymóg określony w art. 107 § 3 k.p.a.
Nie budzi wątpliwości fakt, iż bezprzedmiotowość decyzji z powodu zmiany w stanie prawnym następuje w przypadku, gdy znowelizowane przepisy przewidują taki skutek. Taki stan rzeczy w sprawie nie zachodzi i w tym skarżąca błędnie dopatruje się w uznaniu przez organ bezprzedmiotowości w/w decyzji naruszenia prawa. Należy bowiem podkreślić stanowisko prezentowane w literaturze przedmiotu szeroko przytoczonej przez organ w odpowiedzi na skargę, iż do pozbawienia mocy wiążącej decyzji administracyjnej (w rozumieniu jej bezprzedmiotowości) prowadzą nie tylko bezpośrednie postanowienia nowych regulacji prawnych. W tym względzie należy mieć bowiem również na uwadze istotę zmian tych regulacji. Z istoty zmiany regulacji prawnej objętej ustawą z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej wynika, iż doszło do znacznego zawężenia dopuszczalnego rozszerzenia przez organ nadzoru katalogu aktywów mogących stanowić pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. Organ nadzoru może bowiem, zgodnie z w/w ustawą podjąć decyzję rozszerzającą aktywa zakładu ubezpieczeń stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, ale tylko o te, które są związane z nowymi instrumentami finansowymi. W tym stanie prawnym nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji wyrażającej zgodę na uznanie za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Trafnie zatem organ podniósł, iż w nowym stanie prawnym zmodyfikowana została instytucja prawna uznania aktywów w taki sposób, że w skonkretyzowanym w decyzji administracyjnej z dnia [...] września 1999r. stanie faktycznym nie może ona znaleźć zastosowania.
Przyjąć zatem należy, iż w/w decyzja służyła realizacji zniesionej (w powyższym rozumieniu) instytucji prawnej i skutkiem zniesienia tej instytucji jest jej bezprzedmiotowość.
W świetle art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. bezprzedmiotowość decyzji nie jest jedyną przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia. W rozpoznawanej sprawie wymagało wykazania, iż stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym. W tym zakresie organ posłużył się prawidłowo rozumianym pojęciem interesu społecznego, bez naruszenia prawa uznając, iż za powyższym stwierdzeniem interes społeczny przemawia.
Zakłady Ubezpieczeń Społecznych, co wprost wynika z art. 153 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, są zobowiązane do prowadzenia działalności lokacyjnej środków finansowych z zachowaniem zasad bezpieczeństwa, rentowności i płynności. Skoro zatem spółdzielcze właściwe prawo do lokalu wykorzystywanego na własne potrzeby zakładu ubezpieczeń nie zostało przez ustawodawcę umieszczone w katalogu aktywów dopuszczalnych jako aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno ubezpieczeniowych z mocy ustawy to tym samym należy przyjąć (zgodnie z zasadą racjonalnego ustawodawcy), że to prawo nie spełnia wymogów bezpieczeństwa, rentowności i płynności, aby zostało wskazane jako dopuszczalna lokata środków na pokrycie rezerw techniczno ubezpieczeniowych. Tym samym dał wyraz określonej polityki lokacyjnej prowadzonej przez zakłady ubezpieczeń wskazując co leży w interesie ubezpieczonych, lub uprawnionych z umów ubezpieczenia i w sytuacji, gdy w/cyt. ustawa wyłącza możliwość uznania spółdzielczego prawa do lokalu jako aktywów stanowiących zabezpieczenia rezerw techniczno ubezpieczeniowych nawet za zgodą organu to, jak trafnie podkreślił organ, przyjąć należy, iż utrzymywanie decyzji administracyjnej sankcjonującej taką działalność lokacyjną jest sprzeczne z interesem ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia, a ich interes należy mieć na uwadze rozważając, czy stwierdzenie wygaśnięcia w/w decyzji leży interesie społecznym. W tym względzie trzeba także podkreślić, iż zasady prowadzenia polityki lokacyjnej przez zakładu ubezpieczeniowe co do rezerw techniczno ubezpieczeniowych stanowią gwarancję bezpieczeństwa funkcjonowania tych zakładów i jako takie decydują o stopniu zaufania ich klientów. Stąd też przyjąć należy, iż ustawodawcza wskazuje tylko tego rodzaju aktywa, stanowiące pokrycie rezerw techniczno ubezpieczeniowych, które służą osiągnięciu zamierzonego celu. W tym stanie rzeczy w interesie społecznym także leży, by wszystkie zakłady ubezpieczeń, w tym skarżący prowadziły działalność na tych samych zasadach. Dodatkowo, w zw. z zarzutami skargi, należy podnieść, iż podstawową formą działalności towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych (a w takiej formie skarżący działa) jest ubezpieczanie (głównie) swoich członków. Tym samym więc zabezpieczenie interesu ubezpieczonych wiąże się również z zabezpieczeniem interesu członków towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych ubezpieczonych.
Wprawdzie skarżący trafnie podnosi w skardze, iż twierdzenie organu, że wydając decyzję z dnia [...] stycznia 1999r. miał na uwadze jego trudną sytuację finansową, nie znajduje uzasadnienia w treści tej decyzji jednakże w przedstawionym wyżej stanie rzeczy ta okoliczność pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy i nie może skutkować uwzględnieniem skargi. Z przyczyn wskazanych wyżej brak bowiem podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja w pkt II narusza prawo. Znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a. nie nosi również rozstrzygnięcie z pkt I zaskarżonej decyzji (w tym względzie zresztą skarżący zarzutów w skardze nie podnosi).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, stosownie do art. 151 p.p.s.a.