VI SA/Wa 1622/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wspólnika spółki jawnej na decyzję Prezesa NFZ, potwierdzając jego obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w okresie likwidacji spółki, niezależnie od faktycznego braku przychodów.
Skarżący kwestionował objęcie go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako wspólnika spółki jawnej w okresie jej likwidacji, argumentując brakiem faktycznego prowadzenia działalności i przychodów. Sąd administracyjny, podzielając stanowisko Prezesa NFZ, uznał, że sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej wpisanej do KRS, aż do jej wykreślenia, rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności czy uzyskiwania dochodów.
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję o objęciu skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki jawnej "S. Spółka Jawna" w okresie od 1 września 2009 r. do 27 października 2017 r. Skarżący podnosił, że w tym okresie spółka była w likwidacji, nie prowadził faktycznie działalności ani nie uzyskiwał przychodów, co jego zdaniem wyłączało obowiązek ubezpieczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że kluczowy jest sam status wspólnika spółki jawnej wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd podkreślił, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa wraz z okresem bycia wspólnikiem, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej czy uzyskiwania przychodów, a spółka w okresie likwidacji nadal istnieje w obrocie prawnym. Sąd powołał się na jednolite stanowisko NSA i SN, zgodnie z którym wspólnik spółki jawnej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z samego faktu posiadania tego statusu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wspólnik spółki jawnej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z samego faktu posiadania tego statusu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej czy uzyskiwania przychodów, aż do momentu wykreślenia spółki z rejestru.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując, że kategoria 'osób prowadzących działalność pozarolniczą' obejmuje wspólników spółki jawnej. Obowiązek ubezpieczenia powstaje i wygasa wraz z okresem bycia wspólnikiem, a spółka w likwidacji nadal istnieje prawnie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § pkt 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.o.z. art. 82 § 5 pkt 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 82 § 5 pkt 9
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 102 § 5 pkt 24
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 109 § 5 i 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
k.s.h. art. 22 § § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 22 § § 2
Kodeks spółek handlowych
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu art. 40 § ust. 1
u.k.r.s. art. 4 § ust. 4aa
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Argumenty
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z uwagi na likwidację Spółki i zaprzestanie działalności. Brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej i nieuzyskiwanie przychodów.
Godne uwagi sformułowania
Podstawą podlegania Skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. Spółka w okresie likwidacji nadal istnieje w obrocie prawnym z dodatkowym zapisem 'w likwidacji'. Kategoria 'osób prowadzących działalność pozarolniczą' jest szersza niż 'osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą', gdyż obejmuje również inne kategorie podmiotów, w tym wspólników spółki jawnej.
Skład orzekający
Magdalena Maliszewska
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
sędzia
Agnieszka Jendrzejewska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek jawnych w okresie likwidacji, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika spółki jawnej w okresie likwidacji; kwestia opłacania składek i przedawnienia jest odrębną sprawą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku ubezpieczeniowego i jego interpretacji w specyficznej sytuacji likwidacji spółki, co może być interesujące dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych i handlowym.
“Czy wspólnik spółki jawnej w likwidacji musi płacić składki zdrowotne? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1622/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-12-10 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-05-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jendrzejewska Agnieszka Łąpieś-Rosińska Magdalena Maliszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Ubezpieczenia Sygn. powiązane II GSK 1206/25 - Wyrok NSA z 2026-01-29 Skarżony organ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2492 art. 1 § 1 § 2, art. 134 § 1, art. 145 §1, Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2023 poz 1230 art. 8 ust. 6 pkt 4, art. 6 ust .1 pkt 5, Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 7 , art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Uzasadnienie Sygn. akt: VI SA/Wa 1622/24 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2024 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] listopada 2019 r., stwierdzającej objecie ubezpieczeniem zdrowotnym W. S. (dalej: strona, Skarżący) z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki S. Spółka Jawna (dalej: płatnik składek) w okresie od dnia 1 września 2009 r. do dnia 27 października 2017 r. Podstawą prawna wydanego rozstrzygnięcia były przepisy: art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146 dalej jako: ustawa o świadczeniach), w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Jak wynika z akt, postępowanie będące przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie toczyło się na skutek wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P., Inspektorat w S. (dalej jako: ZUS) z dnia 11 lipca 2019 r. o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie podlegania obowiązkowemu zdrowotnemu Strony, z tytułu bycia wspólnikiem spółki S. Spółka Jawna w Likwidacji. ZUS poinformował, iż w postępowaniu przed tym organem ustalono, że ww. w okresie od 01.01.1999 zgłosił się: • do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z kodem 0510 00 tj. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą i opłacił jedną składkę na ubezpieczenie zdrowotne NIP [...]; • do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 01.08.2005 do 31.12.2009 jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą S. SPÓŁKA JAWNA NIP [...]. Nadto ZUS podał, ze za Stronę nie są naliczane składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu bycia wspólnikiem S. Spółka Jawna w Likwidacji. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. organ I instancji ustalił, że Zainteresowany podlega w okresie: od dnia 1 września 2009 r. do dnia 27 października 2017 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik spółki jawnej S. Spółka Jawna. W dniu 20 listopada 2019 r. Strona wniosła od powyższej decyzji odwołanie. Zarzuciła brak podstaw do objęcia jej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego we wskazanym okresie z uwagi na likwidację Spółki na mocy uchwały wspólników i zaprzestanie jakiejkolwiek działalności, które to fakty były znane organowi I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ przywołał relewantne w sprawie normy prawne. Wskazał, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie właściwych przepisów. Według art. 5 pkt 21 tej ustawy użyte w niej określenie osoba prowadząca działalność pozarolniczą oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o systemie". Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m. in. wspólników spółki jawnej. W myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Z kolei według art. 13 pkt 4 ustawy o systemie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Organ odwoławczy zaznaczył, że art. 82 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach stanowi, iż rodzajem działalności jest działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki jawnej, natomiast zgodnie z art. 82 ust. 5 pkt 9 cytowanej ustawy w ramach rodzajów działalności wyróżnia się także inną niż określona w pkt 1-8 (cyt. art.) pozarolniczą działalność gospodarczą, prowadzoną na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Wskazał następnie na treść art. 22 § 1 kodeksu spółek handlowych (dalej: ksh), zgodnie z którym spółką jawną jest taka spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Termin "przedsiębiorstwo" użyty tu został w znaczeniu funkcjonalnym. Jest nim prowadzenie działalności gospodarczej zarobkowo w sposób zorganizowany i ciągły. W obrocie prawnym spółka jawna występuje pod firmą i prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek. Jednak każdy ze wspólników prowadzi sprawy spółki bez wynagrodzenia, ma udział w zysku, odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką (art. 22 § 2 ksh). Jakkolwiek podmiotem gospodarczym jest spółka, to w sferze ubezpieczenia społecznego jej wspólnicy traktowani są jak osoby prowadzące działalność pozarolniczą. Jak wynika z informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym działalność: S. SPÓŁKA JAWNA w dniu [...] lipca 2005 r. dokonano wpisu w Rejestrze Przedsiębiorców pod nr KRS [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczyło wyłącznie ustalenia, czy odwołujący w myśl obowiązujących przepisów podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jako wspólnik spółki jawnej od dnia 1 września 2009 r. Zgodnie z Uchwałą nr [...] wspólników spółki S. Sp. j. z dniem 31 sierpnia 2009 r. Strona została powołana na likwidatora Spółki po jej rozwiązaniu. Ostatecznie spółka została wykreślona z rejestru KRS w dniu 9 października 2017 r. W dniu 27 października 2017 r. uprawomocniło się wykreślenie spółki z KRS. (wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego [...]. Organ stwierdził, że bez znaczenia jest fakt nieuzyskiwania przez Stronę przychodów z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Istotnym w sprawie jest jedynie fakt rejestracji spółki jawnej w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz fakt jej braku wykreślenia z tego rejestru. Tym samym, w ocenie Prezesa NFZ, podnoszone przez Stronę argumenty wskazujące, że nie prowadził w rzeczywistości działalności oraz nie osiągał przychodów z tejże działalności pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia spornej sprawy. Skarżący wywiódł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 66 ust. 1 pkt. 1) lit. c) w zw. z art. 82 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie. W oparciu o powyższy zarzut, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie, że Skarżący w okresie od 1 września 2009 roku do dnia 27 października 2017 roku nie był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik spółki S. jawna. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania przed Narodowym Funduszem Zdrowia wobec drugiego wspólnika spółki Skarżącego S. spółka jawna, A. S.. Końcowo wniósł o zasądzenie od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację z nim związaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Badając przedmiotową skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień procesowych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. W działaniu Prezesa NFZ Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Kwestią sporną w tej sprawie jest prawidłowość działania Prezesa NFZ, który zaakceptował rozstrzygnięcie dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, który z kolei decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., stwierdził objecie ubezpieczeniem zdrowotnym Skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika spółki jawnej w okresie od dnia 1 września 2009 r. do dnia 27 października 2017 r. Skarżący podnosi, iż brak było podstaw, do objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w ww. okresie, z uwagi na niewykonywanie w sensie faktycznym działalności o charakterze gospodarczym. Wykazywał w tym zakresie brak zysków i fakt zaprzestania działalności przez spółkę na mocy uchwały wspólników. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że Skarżący przez cały czas trwania spornego okresu, z tytułu działalności pozarolniczej był wspólnikiem spółki jawnej wpisanej do wpisany do Rejestru (KRS). Kwestii tej Skarżący nie podważa, ma więc ona charakter bezsporny. W rozpatrywanej sprawie jej zakres przedmiotowy wyznaczał przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy. Zgodnie z nim, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniami społecznymi rolników, które są: osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide - np. wyrok NSA z 12 września 2024 r. w sprawie sygn. akt: II GSK 856/24) jest wyrażane jednolite stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 24 czerwca 2021 r. wynika, że osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność są między innymi wspólnicy spółki jawnej (art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Kategoria "osób prowadzących działalność pozarolniczą" jest zatem szersza niż "osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą", gdyż obejmuje również inne kategorie podmiotów, w tym wspólników spółki jawnej. Z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c), powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Z kolei z art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (niezależnie od zmian wprowadzanych do tego przepisu przed 18 września 2021 r.) wynika zasadniczo, że osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, przy czym od dnia 20 września 2008 r. z okresu tego wyłączony jest okres, w którym wykonywanie działalności było zawieszone. Z kolei, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 marca 2020 r., II UK 295/18, OSNP 2021 Nr 4, poz. 43 (wydanym pod rządami art. 13 pkt 4 sprzed nowelizacji) przyjął, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega ubezpieczeniom społecznym, choćby spółka nie prowadziła działalności gospodarczej (art. 8 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej). O objęciu ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi wspólników spółek osobowych: spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej tworzonych na podstawie Kodeksu spółek handlowych - oraz wspólników jednej tylko ze spółek kapitałowych, to jest jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o których stanowi art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, decyduje zatem prowadzenie przez nich działalności pozarolniczej, której zakres pojęciowy nie pokrywa się ściśle z definicjami działalności gospodarczej. Jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na podstawie tytułu określonego w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej. Z treści tego przepisu wynika, że samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością decyduje o podleganiu przez niego ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (zob. również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2021 r., I USKP 1/21, OSNP 2021 Nr 12, poz. 136). Ponieważ ubezpieczeniowy status wszystkich wspólników spółek, w tym wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, regulują te same przepisy, nie ma wątpliwości, że przywołane stanowisko jest również adekwatne w odniesieniu do wspólników spółki jawnej - tym bardziej, że wynika ono wprost z brzmienia art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2020 r., I UK 337/19, LEX nr 3054462. Od dnia 18 września 2021 r. ww. wykładnia została potwierdzona przez ustawodawcę przez dodanie art. 13 pkt 4a i 4b do ustawy systemowej (w art. 13 pkt 4b ustawy systemowej jednoznacznie doprecyzowano - zob. uzasadnienie projektu ustawy, którą wprowadzono ten przepis - druk sejmowy nr 1188, Sejm IX kadencji - że wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców). Tak więc w tej sprawie Prezes NFZ prawidłowo uznał, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność będąca wspólnikiem spółki jawnej (a nie jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą). Także zdaniem Sądu, podstawą podlegania Skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. Okoliczności zaś w tym zakresie wynikają jednoznacznie ze znajdujących się w aktach administracyjnych wydruków informacji odpowiadających odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pobranych w trybie art. 4 ust. 4aa ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, dotyczących wskazanych spółek. Z wpisów zawartych w dziale 1 w rubryce 7 odpisów z Rejestru Przedsiębiorców jednoznacznie wynika, że od momentu wpisu spółki jawnej do Krajowego Rejestru Sądowego Skarżący pozostawał jej wspólnikiem. W dziale 6 w rubryce 7 brak zaś wpisów o zawieszeniu działalności gospodarczej. W związku z powyższym stanowiskiem, nie było konieczne, ani przydatne dla rozpoznania sprawy przeprowadzenie dowodu z akt postępowania przed Narodowym Funduszem Zdrowia wobec drugiego wspólnika spółki Skarżącego S. spółka jawna, A. S. Podkreślić należy, że podjęcie uchwały o likwidacji spółki nie powoduje utraty bytu prawnego przez spółkę, a jedynie rozpoczyna procedurę jej likwidacji. Spółka w okresie likwidacji dalej istnieje w obrocie prawnym z dodatkowym zapisem "w likwidacji". Zatem status wspólnika spółki jawnej przysługiwał Skarżącemu aż do chwili jej wykreślenia z KRS. Stan faktyczny został w tej sprawie ustalony prawidłowo, na podstawie zgromadzonych zgodnie z przepisami prawa dowodów i ich rzetelnej oceny. Nie można Organowi przypisać naruszenia art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 k.p.a. Decyzja została należycie i przekonująco uzasadniona, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Ustalony zaś w toku postępowania administracyjnego stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy prawa materialnego rekonstruowanej początkowo na podstawie art. 8 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), następnie na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391 ze zm.), i w końcu - na podstawie art. 66 ust 1 pkt 1 lit c) ustawy o świadczeniach. W konsekwencji, prawidłowo Prezes NFZ uznał, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w charakterze wspólnika spółki jawnej w okresie od dnia 1 września 2009 r. do dnia 27 października 2017 r. Odrębną kwestią jest natomiast, czy skarżący będzie zobowiązany opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Ta kwestia będzie uzależniona od ustalenia, czy skarżący uzyskiwał przychody, a także od tego, czy nie nastąpiło przedawnienie domagania się składek za poszczególne okresy. Ustalenia te należą do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odrębnej sprawie, w której skarżący ma możliwość stosownego działania na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Ustalenia te nie są przedmiotem postępowania w sprawie toczącej się przed organami NFZ, dotyczącej objęcia skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego (por. wyroki NSA z 5 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 709/10, z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt: II GSK 433/19). Orzecznictwo wyżej przywołane jest opublikowane w internetowej bazie orzeczeń CBOSA. Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak na wstępie
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI