VI SA/Wa 161/23

VI SA/Wa 161/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-09-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 par. 1.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 135, art. 145 par. 1, art. 134, art. 200, art. 205 par. 2.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1804
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. b.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 315, art. 69 ust. 1 pkt 3, art. 37 ust. 1, 2.
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Asesor WSA Joanna Dąbrowska Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego M. K. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2022 r., znak [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej jako: "UP RP", "organ") po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2022 r. wniosku [...] z siedzibą w [...] (dalej jako: "wnioskodawca") o unieważnienie prawa ochronnego na patent na wynalazek pt: "[...] o nr [...] udzielonego na rzecz M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w Z. (dalej jako: skarżący, uprawniony), na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j: Dz. U. z 2003r. nr. 119 poz. 1117 ze zm., dalej "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c., w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.:
1. unieważnił patent na wynalazek pt. [...] nr [...]
2. przyznał [...] z siedzibą w [...] od M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w Z. zwrot kosztów postępowania w sprawie.
Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
W dniu 12 listopada 2020 r. wpłynął do UP RP od uprawnionego wniosek o unieważnienie patentu pt: [...], udzielonego na rzecz M. K..
O udzieleniu patentu za nr [...] ogłoszono w dniu 29 lipca 2016 r.
Wnioskodawca wskazał, że przedmiotowy patent nie spełnia przesłanek określonych w art. 89 ust.1 pkt 1 – 4 oraz art.24 i 26 ust.1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Do wniosku wnioskodawca załączył następujące materiały dowodowe w sprawie:
Dl: Europejskie zgłoszenie patentowe [...]. (k.60-54);
D2: Europejskie zgłoszenie patentowe [...] (k.53-50);
D3: Japońskie zgłoszenie patentowe [...] {k.49-39;)
D4: Opinia prof. dr hab. inż. Z. B. (k.38-36);
D5: Notatka informacyjna o prof. dr hab. inż. Z. B. (k.35-33);
D6: Amerykański opis patentowy [...] (k.32-28);
D7 : Europejski opis patentowy [...] (k.27-12);
D8: Certyfikat zgodności nr [...] (k.11);
D9: Faktura Vat nr [...] (k.10);
D10: Opis zgłoszenia patentowego P.[...] (k.13-8);
W dniu 22 grudnia 2020 r. wnioskodawca przedłożył do akt przedmiotowej sprawy pismo stanowiące uzupełnienie wniosku o unieważnienie, załączając uwierzytelnione tłumaczenia części następujących materiałów dowodowych:
1. Tłumaczenie wynalazku [...] (k.125-121);
2. Tłumaczenie europejskiego zgłoszenia patentowego [...] (k.120-119);
3. Tłumaczenie japońskiego zgłoszenia patentowego [...] {k.118-108);
4. Tłumaczenie opisu patentowego [...] (k.107-104);
5. Tłumaczenie opisu patentowego [...] (k.103-101).
W dniu 26 lutego 2021 r. wpłynęła odpowiedź uprawnionego na wniosek o unieważnienie patentu [...] (k.153-137). Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku w całości oraz o zasądzenie od wnioskodawcy kosztów postępowania. Uprawniony stwierdził, że wnioskodawca nie wskazał, że przeciwstawione dokumenty podważają poziom wynalazczy. Jednocześnie wskazał, że przedłożona przez wnioskodawcę, opinia prof. Z. B., który oceniał kilka wybranych elementów konstrukcyjnych kwestionowanego palnika, nie podważa zdolności patentowej spornego patentu. W ocenie uprawnionego sporny patent spełniał wszystkie przesłanki patentowalności w dacie zgłoszenia.
Na rozprawie w dniu 26 stycznia 2022 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek pt. [...]., załączając do protokołu pismo procesowe (k.232-226) wraz załącznikami w postaci:
- japońskiego opisu patentowego [...] (k.222-210);
- certyfikatu zgodności nr [...] (k.209);
- świadectwa nr [...] (k.208).
Wnioskodawca nie zgadzając się ze stanowiskiem uprawnionego wskazał, że japoński dokument patentowy [...] ujawnia rozwiązanie zawierające ruchomy ruszt i zgarniacz analogiczne jak w rozwiązaniu uprawnionego. Wskazał, że zestawienie cech ze stanu techniki nie przyniosło w kwestionowanym patencie zaskakującego efektu technicznego, gdyż inne rozwiązania znane przed datą zgłoszenia posiadały takie same walory techniczne i użytkowe spełniające te same normy techniczne.
Uprawniony oświadczył, że podtrzymuje swój wniosek o oddalenie wniosku o unieważnienie patentu wynalazek pt. [...].
W dniu 28 lutego 2022 r. do akt przedmiotowej sprawy wpłynęło pismo uprawnionego będące odpowiedzią na pismo wnioskodawcy z dnia 26 stycznia 2022 r., w którym nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, stwierdzając, że powoływane kolejne dokumenty są odmienne od przedmiotowego wynalazku pod względem konstrukcji, rodzaju i zakresu funkcji i podtrzymał swoje stanowisko o oddalenie wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek pt. [...].
W dniu 02 marca 2022 r. do Urzędu wpłynęło pismo wnioskodawcy wraz z następującymi załącznikami:
1. Tłumaczenie wybranych fragmentów japońskiego opisu patentowego nr [...],
2. Fotografie palnika [...],
3. Stop klatki z filmu opublikowanego na stronie internetowej uprawnionego,
4. Dokumentacja techniczno-ruchowa palików [...],
5. Płyta CD z nagranym filmem i opublikowanym na stronie internetowej uprawnionego.
Wnioskodawca wskazał, że cele osiągnięte w rozwiązaniu objętym kwestionowanym patentem [...] oraz w przeciwstawionym patencie [...] są zbieżne i zostały zrealizowane za pomocą takich samych lub odpowiadających sobie środków technicznych, co oznacza, że rozwiązanie objęte patentem [...] pozbawione jest poziomu wynalazczego. Wnioskodawca przedstawił również dowody w postaci fotografii, DTK palników oraz filmu uprawnionego, z których, zdaniem wnioskodawcy wynika, że zastrzegane elementy konstrukcji palnika według wynalazku [...], nie realizują funkcji wskazanej w patencie i nie przyczyniają się w żaden sposób do rozwiązania problemu technicznego w postaci poprawy procesu spalania.
Na rozprawie w dniu 11 marca 2022 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek pt. [...]. Załączył analizę japońskiego patentu [...] w kontekście braku poziomu wynalazczego, a także przedłożył pismo procesowe będące odpowiedzią na pismo uprawnionego z dnia 25 lutego 2022 r. w którym odniósł się do twierdzeń argumentów uprawnionego i dokonał reasumpcji swojego stanowiska.
Uprawniony podtrzymał wniosek o oddalenie wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek pt. [...] i przedłożył do akt załącznik do protokołu w postaci pisma procesowego, w którym poddał analizie japoński dokument patentowy powołany przez wnioskodawcę, wskazując, iż, w jego ocenie, występują tu całkowicie różne rozwiązania i żaden istotny element techniczny użyty w obu rozwiązaniach nie jest tożsamy. Podobieństwa zaś ograniczają się do niewielkiego zakresu cech nieistotnych. W ocenie uprawnionego poddane analizie przez wnioskodawcę palniki [...] po badaniu w 2014 r. wykonane według wynalazku i udoskonalone w 2016 roku nie pozbawiają go poziomu wynalazczego, ani zdolności patentowej.
Decyzją z [...] marca 2022 r. organ unieważnił patent na wynalazek pt. [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku o unieważnienie spornego patentu podniesione zostały zarzuty naruszenia w dacie jego zgłoszenia art. 89 ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 24 i 26 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. 2020, poz. 286 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 89 p.w.p., obowiązującym w dacie złożenia wniosku, wnioskodawca nie był zobowiązany do wykazania interesu prawnego uzasadniającego wystąpienie o unieważnienie patentu [...]. Po rozpatrzeniu zasadności zarzutów braku poziomu wynalazczego oraz, że sporny wynalazek nie został przedstawiony na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić, jak również patent został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego, a także zastrzeżenia patentowe nie określają przedmiotu żądanej ochrony w sposób jasny i zwięzły lub nie są w całości poparte opisem wynalazku w świetle przedłożonego przez strony materiału dowodowego kolegium orzekające uznało, że przedmiotowy wniosek o unieważnienie patentu nr [...] zasługuje na uwzględnienie, bowiem patent został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia tub zgłoszenia pierwotnego, czyli nie spełnia wymogu art. art. 89 ust. 1 pkt 3 pwp.
Organ ponadto wskazał, że dokonując oceny prawidłowości udzielenia patentu dla spornego wynalazku miał na względzie przepisy materialne ustawy Prawo własności patentowej, obowiązujące w dacie zgłoszenia wniosku o jego unieważnienie, który wpłynął w dniu 12 listopada 2020 r.
Dokonując merytorycznej analizy zakresu żądanej ochrony przedstawionej w dacie przedmiotowego zgłoszenia wynalazku organ podkreślił, że zakres żądanej ochrony został określony w zastrzeżeniach patentowych w sposób następujący:
1. Palnik do kotłów grzewczych opalanych biomasą z poziomym paleniskiem, posiadający korpus paleniska w kształcie kwadratowej rury zaślepionej z tyłu ścianką z przelotowymi otworami, zapalarkę, dmuchawę oraz przesłonę spiętrzającą oddzielającą palenisko od komory nadmuchu, a także ruszt schodkowy połączony z siłownikiem liniowym, umieszczony przesuwnie w wewnątrz korpusu, znamienny tym, że do korpusu (1) jest zamocowany wahliwie zgarniacz (22), nachylony do poziomej płyty (17) w kierunku wylotu, którego swobodna krawędź jest oparta o przesuwną, płytę (17), której przednia część spoczywa na poziomym ramieniu spocznika (8), podpartego kołkiem (10) ustalającym i stopami (13) o dolną ścianę (Ib) korpusu (1), a ponadto w komorze (16) nadmuchu jest umieszczona przesuwnie kierownica (25) powietrza, której końcówki (27) i (28) są wygięte pod kątem ostrym, przy czym końcówka (27) od strony wlotu powietrza jest wygięta w górę, natomiast końcówka (28) po stronie wylotu jest skierowana ku dołowi, zaś przesłona (24) spiętrzająca przymocowana jest do obudowy (3) podajnika (4) ślimakowego.
2. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy dolną ścianą (1b) korpusu (1) a poziomą krawędzią pionowej ścianki (11) spocznika (8) jest skośna szczelina (15) rozszerzająca się w kierunku komory (16) nadmuchu
3. Palnik według zastrz. 1 znamienny tym, że pomiędzy ściankami bocznymi poziomej płyty (17) a bocznymi ścianami (1a) korpusu (1) posiada dwie podłużne szczeliny (21), na prawie całej długości, przy czym ścianki boczne (20) płyty (17) są skośne tak, że szczeliny (21) są rozszerzone ku dolnej ścianie (1b) korpusu (1).
4. Palnik według zastrz. 1 znamienny tym, że poziome ramię spocznika (8) od strony płyty (17) jest zakończone półką (9) zagiętą w kierunku dolnej ściany (1b) korpusu (1), natomiast od strony wylotu jest zakończone półką (14) zagiętą ku górze.
5. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że otwory (23) przelotowe w poziomej płycie (17) są zwężone łukowo w kierunku paleniska (12).
6. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że w tylnej części płyta (17) jest oparta na nogach (18) zakończonych półkulistymi stopami.
7. Palnik według zastrz. 5, znamienny tym, że nogi (18) posiadają śrubową regulację ich wysokości.
8. Palnik według zastrz. 1 znamienny tym, że w przesłonie (24) spiętrzającej są przelotowe półokrągłe otwory (30) rozmieszczone wokół obudowy (3) podajnika (4) ślimakowego.
9. Palnik według zastrz. 1 znamienny tym, że pomiędzy krawędziami przesłony (24) spiętrzającej a bocznymi ścianami (la) korpusu (1) są szczeliny (31).
10. Palnik według zastrz. 1 znamienny tym, że korpus (1) jest wyposażony w szyb (5) z przepustnicą (6) osadzoną wahliwie, przy czym na osi przepustnicy (6) jest zamocowana przeciwwaga (7).
11. Palnik według zastrz. 1 znamienny tym, że pomiędzy kierownicą (25) a jej prowadnicami jest płaska sprężyna (26).
12. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że pionowa ścianka (42) rusztu (41) jednoczęściowego, ma przy jego zewnętrznych krawędziach przytwierdzone noże (46), których ostrze przylega do bocznych ścian (la) korpusu (1).
Natomiast w dacie udzielenia patentu czyli w dniu 4 listopada 2015 r. żądanej ochrony został określony w zastrzeżeniach patentowych następująco:
1. Palnik do kotłów grzewczych opalanych biomasą z poziomym paleniskiem, posiadając korpus paleniska w kształcie kwadratowej rury zaślepionej z tyłu ścianką z przelotowym otworami, zapalarkę, dmuchawę oraz przesłonę spiętrzającą oddzielającą palenisko o komorę nadmuchu, a także ruszt schodkowy połączony z siłownikiem liniowym, umieszczony przesuwnie wewnątrz korpusu, znamienny tym, że do przesłony spiętrzającej (24 połączonej z obudową (3), jest zamocowany wahliwie zgarniacz (22), nachylony do poziome płyty (17) w kierunku wylotu, którego swobodna krawędź jest oparta o przesuwną płytę (17) której przednia część spoczywa na poziomej płycie spocznika (8), podpartego kołkiem (10 ustalającym i stopami (13), o dolną ścianę (1b) korpusu (1), przy czym płyta (17) i spocznik (8) stanowią ruszt, który może być wykonany jako jednoczęściowy ruszt (41), a ponadto w komorze (16) nadmuchu jest umieszczona przesuwnie kierownica (25) powietrza, której końcówki (27) i (28) są wygięte pod kątem ostrym, przy czym końcówka (27) od strony wlotu powietrza jest wygięta w górę, natomiast końcówka (28) po stronie wylotu jest skierowana ku dołowi, zaś przesłona (24) spiętrzająca przymocowana jest do obudowy (3) podajnika (4 ślimakowego.
2. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy dolną ścianą (Ib) korpusu (1) poziomą krawędzią pionowej ścianki (11) spocznika (8) jest skośna pierwsza szczelina (15 rozszerzająca się w kierunku komory (16) nadmuchu.
3. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy ściankami (20) bocznymi poziome płyty (17) a bocznymi ścianami (la) korpusu (1) są dwie podłużne drugie szczeliny (21), przy czym ścianki boczne (20) płyty (17) są skośne tak, że drugie szczeliny (21) są rozszerzone ku dolnej ścianie (Ib) korpusu (1).
4. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że pozioma płyta spocznika (8) od strony płyt (17) jest zakończona półką (9) zagiętą w kierunku dolnej ściany (Ib) korpusu (1), natomiast od strony wylotu jest zakończona półką (14) zagiętą ku górze.
5. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że płyta (17) ma przelotowe pierwsze otwór (23), zwężone łukowo w kierunku paleniska (12).
6. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że w tylnej części płyta (17) jest oparta na nogach (18) zakończonych półkulistymi stopami.
7. Palnik według zastrz. 5, znamienny tym, że nogi (18) posiadają śrubową regulację ich wysokości.
8. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że w przesłonie (24) spiętrzającej są przelotów półokrągłe trzecie otwory (30) rozmieszczone wokół obudowy (3) podajnika (4 ślimakowego.
9. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy krawędziami przesłony (24 spiętrzającej a bocznymi ścianami (la) korpusu (1) są trzecie szczeliny (31).
10. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, ze korpus (1) jest wyposażony w szyb (5) przepustnicą (6) osadzoną wahliwie, przy czym na osi przepustnicy (6) jest zamocowana przeciwwaga (7).
11. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy kierownicą (25) a jej prowadnicami jest płaska sprężyna (26).
12. Palnik według zastrz. 1, znamienny tym, że pionowa ścianka (42) jednoczęściowego rusztu (41), ma przy jego zewnętrznych krawędziach przytwierdzone noże (46), których ostrze przylega do bocznych ścian (la) korpusu (1).
W ocenie organu, analiza ww. aspektów w kontekście treści zarzutów wnioskodawcy i złożonych przez strony materiałów dowodowych prowadzi do wniosku, że sporny patent został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia. W spornym wynalazku nastąpiło bowiem udzielenie ochrony na odmianę wynalazku, która nie została objęta treścią zgłoszenia pierwotnego, a mianowicie na postać palnika, w którym jednocześnie występuje ruszt jednoczęściowy 41 i zgarniacz 22. Z analizy zgłoszenia pierwotnego, jak i już udzielonego patentu, zdaniem organu wynika, że taka postać palnika nie była ujawniona w dacie zgłoszenia wynalazku.
Organ wskazał, że w opisie wynalazku z daty zgłoszenia tj. z dnia 4 maja 2012 roku, w akapicie 6 opisu przedstawiającym opis istoty rozwiązania wyraźnie wskazano, że: "Palnik według wynalazku charakteryzuje się tym, że ruszt wykonany jest z trzech części. Przód rusztu stanowi nieruchomy spocznik (...) Drugą, przesuwną część rusztu stanowi pozioma płyta (...) Trzecią część rusztu stanowi zgarniacz osadzony wahliwie nad poziomą płytą rusztu ..." zgarniacz 22 jest tylko jednym z elementów trzyczęściowego rusztu potwierdzony został również w dalszej części opisu, m.in. w przykładach wykonania, gdzie w akapicie 18 wskazano "Ruszt trzyczęściowy, na który składają się zgarniacz 22, płyta 17 oraz spocznika 8 oraz na rysunkach, z których fig. 4 i 5 dotyczą palnika z rusztem jednoczęściowym (akapit 11 i 15 opisu, fig.4 i fig. 5), gdzie wyraźnie widać, że element w postaci zgarniacza 22 nie występuje w tej odmianie palnika. Obecności zgarniacza 22 wyłącznie w ruszcie trzyczęściowym potwierdza również treść pierwszego zastrzeżenia z daty zgłoszenia, które dotyczyło wyłącznie palnika z rusztem jednoczęściowym i nie było w nim mowy o ruszcie jednoczęściowy 41, a tym bardziej o palniku z rusztem jednoczęściowy 41 i zgarniaczem 22. Wyżej wskazana analiza również odzwierciedla stan faktyczny porównując zastrzeżenia patentowe z daty zgłoszenia jak i z daty udzielenia patentu.
Przedstawione powyżej okoliczności potwierdzają – w ocenie organu – okoliczność, że element w postaci zgarniacza oznaczonego w patencie symbolem 22 stanowi jedną z trzech składowych rusztu trzyczęściowego i występuje tylko w tej wersji rusztu. Element w postaci zgarniacza 22 nie występuje w wersji palnika z rusztem jednoczęściowym. Treść zastrzeżenia 1 ujawnionego w dacie zgłoszenia wykracza zatem poza zakres wynalazku, natomiast opis z daty zgłoszenia ujawniał tylko dwie postaci palnika, tj. z rusztem trzyczęściowy, złożonym ze spocznika 8, przesuwnej płyty 17 i zgarniacza 22 oraz z rusztem jednoczęściowym( 41). W dacie zgłoszenia nie został natomiast ujawniony palnik z rusztem jednoczęściowym 41 i dodatkowym elementem w postaci zgarniacza 22.
Organ wskazał, że zakres ochrony objęty patentem [...] chroni postać palnika z rusztem jednoczęściowym 41 i zgarniaczem 22, które to rozwiązanie nie było ujawnione w zgłoszeniu pierwotnym. Ponadto sposób mocowania zgarniacza 22 ujawniony w zgłoszeniu pierwotnym jest inny od tego, na jaki udzielony został patent [...]. W opisie z daty zgłoszenia wskazano bowiem, że zgarniacz 22 osadzony jest wahliwie w ścianach korpusu 1 (tak akapit 12 opisu, część znamienna zastrzeżenia 1 oraz rysunek fig. 1) podczas gdy w zastrzeżeniach patentowych udzielonego patentu [...] wynika, iż jest on mocowany do przesłony spiętrzającej 24. W opisie z daty zgłoszenia oraz na rysunkach przedstawiono wyraźnie sposób montażu zgarniacza polegający na jego osadzeniu w korpusie 1. Opisany sposób montażu został zobrazowany na fig. 1 (montaż za pomocą kołków w ścianach bocznych korpusu) oraz przedstawiony w opisie pierwszej wersji palnika "Trzecią część rusztu stanowi zgarniacz 22, osadzony wahliwie w ścianach la bocznych korpusu 1 nad płytą 17 rusztu ..."
Mając na względzie powyższe okoliczności sprawy organ wskazał, że sposób mocowania zgarniacza 22 - przedstawiony w zastrzeżeniach patentowych patentu [...] - nie został ujawniony ani w opisie zgłoszeniowym wynalazku, ani na rysunkach załączonych do zgłoszenia, ani w treści zastrzeżeń patentowych załączonych do zgłoszenia z dnia 4 maja 2012 r.
Organ nie podzielił argumentów uprawnionego, że: (l)w obydwu dokumentach zgłoszeniowych czy opisie patentowym występuje ten sam semantycznie skończony zbiór pojęć; (2) z opisu wynalazku, zarówno według zgłoszenia jak i patentu, wynika, iż przedmiotem wynalazku jest palnik w ekwiwalentnych wersjach szczegółowo tam opisanych i zobrazowanych w formie rysunków jako przykładu ich wykonania w wersji z rusztem wieloczęściowym jak i jednoczęściowym. Według zastrzeżeń, ochroną objęta jest wersja z płytą i spocznikiem co jak wynika z opisu razem ze zgarniaczem zostały nazwane przez uprawnionego rusztem trzyczęściowym oraz wersja z rusztem wykonanym jako jednoczęściowy, przy czym jak wynika z zastrzeżeń część palnika nazwana rusztem jednoczęściowym według opisu i zastrzeżeń patentowych zastępuje dwa elementy rusztu trzyczęściowego, a mianowicie płytę przesuwną i spocznik; (3) elementy mogą według zgłoszenia występować zasadniczo nawet w trzech wersjach ekwiwalentnych wersjach wynalazku, z których pierwsza i trzecia została pokazana na rysunkach, ponadto opisie patentowym istnieją pewne rozbieżności polegające na różnym ujęciu tego co jest rusztem i z ilu części się składa.
W ocenie organu wskazane przez Uprawnionego rozbieżności tylko potwierdzają, że patent został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia pierwotnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję zarzucono:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez:
a) naruszenie art. 2 Konstytucji RP - tj. zakazu retroakcji prawa wynikającego z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, poprzez nieprawidłowe zastosowanie wskazanej w art. 89 ust. 1 ust. 3 p.w.p. podstawy prawnej unieważnienia patentu, pomimo tego, że przepis ten został wprowadzony do tej ustawy ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. zmieniającą ustawę p.w.p. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1266) (dalej zwana "ustawą zmieniającą z 2015r."), a zatem później niż data zgłoszenia wynalazku do Urzędu Patentowego RP w 2012 r., co oznacza, że w stanie prawnym z daty zgłoszenia, z przepisem art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p., prawo nie wiązało skutków prawnych, a zatem przepis ten nie może stanowić podstawy do unieważnienia patentu [...]. Wydanie zaskarżonej decyzji na tej podstawie prawnej narusza konstytucyjny zakaz retroaktywnego stosowania prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie w całości;
b) naruszenie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3) ustawy prawo własności przemysłowej poprzez niewłaściwe zastosowanie do oceny zgłoszenia wynalazku wcześniejszego niż data wejścia w życie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p. skutkując tym, że organ sformułował ocenę prawną zgłoszenia, nie wynikającą z treści przepisów prawa obowiązujących w czasie jego dokonania, co w konsekwencji doprowadziło do unieważnienia przyznanego zgodnie z obowiązującym w dacie zgłoszenia wynalazku prawa. Stosując przepisy późniejsze do zgłoszenia, które miało miejsce wcześniej, organ wydał skarżoną decyzję w oparciu o normę prawną, której treść nie odpowiada treści prawa obowiązującego przed zmianą ustawy, co tym samym uzasadnia zarzut wydania decyzji na podstawie nieistniejącego w dacie zgłoszenia przepisu prawa oraz zarzut naruszenia przez organ konstytucyjnej zasady niedziałania prawa wstecz i w konsekwencji uzasadnia żądanie Uprawnionego uchylenia ww. decyzji w całości lub stwierdzenia jej nieważności;
c) naruszenie przepisu art. 315 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. - prawo własności przemysłowej poprzez jego pominięcie skutkujące przyjęciem przez organ za podstawę unieważnienia patentu [...] przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 wprowadzonego do ustawy prawo własności przemysłowej ustawą zmieniającą z 2015 r. wbrew zawartemu w art. 315 tej ustawy nakazowi stosowania do zgłoszeń wcześniejszych prawa dotychczasowego, skutkiem czego organ dokonał oceny ważności patentu na podstawie normy prawnej, która nie istniała w dacie zgłoszenia do wynalazku do ochrony i która w dacie zgłoszenia z tego powodu nie mogła stanowić podstawy do oceny wynalazku, naruszając w ten sposób wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP konstytucyjną zasadę niedziałania prawa wstecz i ochrony praw nabytych. Poprzez zastosowanie jako podstawy unieważnienia patentu podstawy wskazanej w art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p., organ unieważnił niewadliwie nabyte przez Uprawnionego prawo z patentu do zgłoszonego wynalazku na nie istniejącej w dacie zgłoszenia podstawie prawnej, co skutkowało tym, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą w postaci jej wydania na podstawie prawnej nie znajdującej zastosowania do zgłoszenia przedmiotowego wynalazku przez Uprawnionego, co uzasadnia uchylenie skarżonej decyzji w całości lub stwierdzenie jej nieważności;
d) [z ostrożności procesowej, na wypadek nieuznania zarzutów podniesionych powyżej] naruszenia przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy p.w.p., w przypadku gdyby podstawa ta mogła mieć zastosowanie, czemu jednak sprzeciwia się zarówno doktryna, jak i orzecznictwo, i co zostało zaaprobowane przez Kolegium Orzekające UP przy rozpoznawaniu tożsamego pod względem stron postępowania przedmiotu rozpoznania, jak i tożsamych okoliczności faktycznych i prawnych, w odniesieniu do nieprawidłowej oceny merytorycznej, jakiej w wyniku rozpoznania wniosku o unieważnienie patentu dokonał organ, wskazując na rozbieżność pomiędzy treścią zgłoszenia i treścią patentu, pomimo tego, iż kwestia ta była już badana przez ten sam organ pomiędzy tymi samymi stronami w odniesieniu do tego samego przedmiotu we wcześniejszym postępowaniu z wniosku [...] z dnia 29 maja 2017r. zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia 13 kwietnia 2018 r. oddalającej wniosek o unieważnienie patentu [...], w której organ pomimo ustalenia, iż wskazana podstawa nie znajdzie zastosowania, ustosunkował się merytorycznie do postawionego zarzutu, wskazując, iż w jego ocenie objęty ochroną patentową wynalazek spełnia wszystkie przesłanki wskazane w ustawie p.w.p., pozwalające na objęcie zgłoszonego wynalazku ochroną patentową, zaś okoliczności dotyczące postępowania zgłoszeniowego nie wchodzą w zakres oceny dokonywanej w postępowaniu spornym, jakim jest postępowanie o unieważnienie patentu. Kolegium Orzekające UP w tożsamej sprawie, ustaliło iż "patent kierowany jest do specjalisty w dziedzinie techniki, który ma za zadanie zbudować konstrukcję palnika w oparciu o wskazane instrukcje. Oznacza to, że ewentualne niedoskonałości, na które wskazywał Wnioskodawca we wniosku nie mają ,w ocenie Kolegium, wpływu na realizacje tego celu." Nieprawidłowa ocena merytoryczna wynalazku w kontekście treści zgłoszenia i treści udzielonego patentu nie uzasadnia podważenia zdolności patentowej unieważnionego zaskarżoną decyzją patentu, w szczególności w kontekście wcześniejszego stanowiska organu w odniesieniu do tego samego patentu, iż spełnia on wszystkie przesłanki ustawowe dla uznania, iż zgłoszony wynalazek posiada zdolność patentową i nie zachodzą jakiekolwiek podstawy do unieważnienia udzielonego Uprawnionemu prawa z patentu.
2) naruszenie przepisów postępowania poprzez:
a) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1070 ze zm.), poprzez brak spójności pomiędzy wskazaną podstawą prawną rozstrzygnięcia skarżonej decyzji z art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy p.w.p. wprowadzonej do ustawy ustawą zmieniającą z 2015 r., a prawem wskazanym w uzasadnieniu jako właściwe do oceny zdolności wzoru użytkowego z daty zgłoszenia wzoru do ochrony, co miało miejsce w 2012 r., sugerując, iż zastosowanie mają dwa reżimy prawne: jeden ustalony ustawą z 2015r. do oceny udzielonego prawa ochronnego w kontekście wystąpienia przesłanek do unieważnienia tego prawa oraz drugi reżim prawny obowiązujący w 2012r. z daty zgłoszenia właściwy dla zdolności wzoru użytkowego do objęcia prawem ochronnym zgodnie z ustawą p.w.p., co pozostaje niezgodne z obowiązującą regułą interpretacyjną z art. 315 ust. 3 ustawy p.w.p. oraz wywodzącymi się z konstytucyjnej zasady praworządności - zasadą zakazu retroakcji prawa, zasadą ciągłości i ochrony praw nabytych, nakazującą (o ile nie zachodzą szczególne okoliczności wskazane w ustawie pozwalające na odstępstwo od tych zasad, co nie ma miejsca w tej sprawie), stosowanie jednego reżimu prawnego - tj.: albo nowej albo dotychczasowej ustawy zarówno do oceny treści i zakresu jego ochrony, jak i do naruszenia tego prawa, które jest konsekwencją wkroczenia w zakres tego prawa: a także naruszenie ww. przepisów poprzez sformułowanie wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które nie wykazuje procesu myślowego, który doprowadził organ do podjęcia rozstrzygnięcia określonej treści, na wskazanej podstawie prawnej, a dodatkowo jest zachodzi niespójność rozstrzygnięcia i uzasadnienia, którego - w założeniu - celem winno być odtworzenie procesu stosowania prawa przez organ, co umożliwia sądową kontrolę legalności decyzji, lecz także przekonanie strony o jego zasadności; ponadto poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednej z ogólnych zasad postępowania - zasady przekonywania polegającej na pominięciu milczeniem twierdzeń Uprawnionego w odniesieniu do zarzutów wnioskodawcy zawartych we wniosku o unieważnienie wzoru użytkowego i nie odniesienie się do okoliczności podnoszonych przez Uprawnionego, podczas gdy organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z ww. art. 8 i 11 K.p.a.; zaniechanie przez organ uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 K.p.a.- skutkuje wadliwością tej decyzji jako naruszającej dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 K.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy, skutkując pozbawieniem Uprawnionego niewadliwie nabytego prawa ochronnego na wzór użytkowy, gdy stan prawny z tej daty nie dawał takiej podstawy, uznaniem stanowiska spółki [...] za prawidłowe, bez przeprowadzenia analizy wszystkich twierdzeń składanych w postępowaniu przez obie strony, w szczególności całkowitym przemilczeniem argumentacji Uprawnionego, przemawiającej za oddaleniem wniosku;
b) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 w zw. z art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1070 ze zm.), tj. naruszenie zasad praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zaufania do władzy publicznej poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanego jako podstawa wydania zaskarżonej decyzji przepisu prawa art. 89. ust. 1 pkt 3 ustawy prawo własności przemysłowej, wbrew obowiązującym regułom intertemporalnym, do będącego przedmiotem rozpoznania stanu faktycznego, poprzez oparcie rozstrzygnięcia o przepis ustawy prawo własności przemysłowej, który wszedł w życie w dacie późniejszej niż data zgłoszenia wynalazku, wbrew zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odesłaniu, iż "do oceny zdolności prawa ochronnego spornego wzoru kolegium miało na względzie przepisy ustawy prawo własności przemysłowej obowiązujące w dacie zgłoszenia spornego rozwiązania". Wskazując jako podstawę prawną decyzji przepis art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy pw.p. organ, który ją wydał wykreował nieznane prawu przed datą uchwalenia tego przepisu, kryterium oceny patentu, zapominając, iż granicę zastosowania wskazanego jako podstawa prawna skarzonej decyzji przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p. wyznacza zasada lex retro non agit wyrażona w art. 315 ust. 3 ustawy prawo własności przemysłowej. Zdaniem Uprawnionego za niezgodne z prawem kwalifikowane jest działanie organu, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do określonego działania. W tej sytuacji wydanie przez organ decyzji o unieważnieniu patentu w oparciu o przepis prawny wprowadzony do ustawy prawo własności przemysłowej po dacie zgłoszenia wynalazku, a zatem o przepis nieistniejący w tej dacie, uzasadnia kwalifikację działania organu, który wydał zaskarżoną decyzję jako działanie niezgodne z prawem uzasadniające wyeliminowanie wydanej decyzji z porządku prawnego, co miało wpływ na wynik spraw, ponieważ skutkiem zastosowania niewłaściwego przepisu prawa, zaskarżoną decyzją Kolegium Orzekające UP pozbawiło Uprawnionego prawa ochronnego z patentu, do zgłoszonego zgodnie z obowiązującymi w dacie zgłoszenia wynalazku przepisami prawa, co uzasadnia uchylenie skarżonej decyzji w całości lub stwierdzenie jej nieważności wobec braku podstawy prawnej jej wydania;
c) naruszenie przepisów art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnością który stanowi, że "nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, za słusznym odszkodowaniem za jej utratę wypłaconym we właściwym terminie" oraz art. 17 Karty Praw Podstawowych, według którego "Każdy ma prawo do władania, używania, rozporządzania i przekazania w drodze spadku mienia nabytego zgodnie z prawem", poprzez unieważnienie prawa ochronnego do zgłoszonego przez Skarżącego wynalazku niewadliwie nabytego na podstawie i zgodnie z obowiązującym w dacie zgłoszenia prawem, na skutek zastosowania przez Kolegium Orzekające UP podstawy prawnej wydanej decyzji z art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy p.w.p., nadając mu skutek retroaktywny przez co doszło do zastosowania podstawy prawnej nieistniejącej w dacie dokonania zgłoszenia, naruszając tym działaniem obowiązujący porządek prawny i dając tym samym podstawy do uchylenia wydanej decyzji w całości lub stwierdzenia jej nieważności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało przyjęciem przez organ, że prawo niewadliwie nabyte w poprzednim stanie prawnym może zostać odebrane na podstawie późniejszej normy prawnej wbrew obowiązującym zasadom stosowania prawa wskazanym w art. 2 Konstytucji RP w szczególności zasady nie retroakcji prawa oraz poszanowania praw nabytych, których wyrazem w ustawie p.w.p. jest przepis art. 315 tej ustawy.
W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości lub stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi szczegółowo rozwinął podniesione w jej petitum zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w skarżonej decyzji, odniósł się do stawianych zarzutów i wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 15 lutego 2023 r. Skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę i wskazał, że organ nieprawidłowo zastosował obowiązujące prawo, wskazując jako podstawę decyzji unieważniającej patent [...] przepis art. 89 ust.1 pkt 3 ustawy p.w.p., tj. przepis, który nie istniał w stanie prawnym z daty dokonania zgłoszenia i został wprowadzony ustawą zmieniającą ustawę p.w.p. z 2015 r. Wydanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń obowiązywania w tym zakresie norm prawnych powoduje brak podstawy materialnoprawnej decyzji , co obwarowane jest sankcją jej nieważności.
Pismem z dnia 30 maja 2023 r. Skarżący uzupełnił swoje stanowisko poprzez wskazanie na znaczenie reguły intertemporalnej w kontekście podniesionych w skardze zasad systemowych prawa, które powodują, że zastosowanie jako podstawy wydania zaskarżonej decyzji przepisów art. 89 ust.1 pkt 4 ustawy p.w.p. jest niedopuszczalne, zaś sama decyzja jest nieważna. Do ww. pisma Skarżący dołączył opinię prawną prof. J. O.z dnia 23 grudnia 2022 r., dotyczącą weryfikacji podstaw decyzji Kolegium Odwoławczego UP w sprawie unieważnienia patentu [...] oraz prawa ochronnego na wzór użytkowy [...].
Uczestnik postępowania [...] z siedzibą w S. przedstawił swoje stanowisko w sprawie pismem z dnia 5 czerwca 2023 r. Wskazał, że art. 89 ust.1 p.w.p. - w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą - znajduje zastosowanie do nowych wniosków o unieważnienie patentów złożonych po 27 lutego 2020 r. Z uwagi na fakt, że wniosek o unieważnienie patentu o nr [...] w niniejszej sprawie został złożony w dniu 12 listopada 2020 r., nie budzi w ocenie uczestnika postępowania wątpliwości , że organ rozpatrując sprawę miało nie tylko prawo ale przede wszystkim obowiązek zastosować przepisy znowelizowanego art.89 ust.1 p.w.p.
Pismem z 22 sierpnia 2023 r. Skarżący uzupełnił swoje stanowisko, na które pismem z 5 września 2023 r. odpowiedział uczestnik postępowania załączając opinię prof. dr hab. A. N. z dnia 31 sierpnia 2023 r., w sprawie wpływu nowych podstaw unieważnienia praw wyłącznych na udzielone patenty i prawa ochronne na wzory użytkowe.
Pismem z 11 września 2023 r. pełnomocnik uczestnika oraz pełnomocnik skarżącego złożyli dodatkowe pisma procesowe, jako załączniki do protokołu rozprawy z dnia 11 września 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, ma miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym oraz przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności podjętego przez organ rozstrzygnięcia.
W ramach tej kontroli, sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (vide: art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2023 r., poz. 259, zwana dalej "P.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
W wyniku rozpoznania niniejszej sprawy Sąd uwzględnił skargę uznając za uzasadnione zarzuty skargi dotyczące oparcia rozstrzygnięcia organu o niewłaściwą podstawę prawną, poprzez przyjęcie przepisów prawa materialnego, które nie znajdowały w tym przypadku zastosowania.
Sąd podzielił stanowisko Skarżącego, iż organ nieprawidłowo zastosował obowiązujące prawo, wskazując jako podstawę decyzji unieważniającej patent [...] przepis art. 89 ust.1 pkt 3 ustawy p.w.p., tj. przepis, który nie istniał w stanie prawnym z daty dokonania zgłoszenia spornego patentu, tj.: w 2012 r., gdyż przepis ten został wprowadzony ustawą zmieniającą ustawę p.w.p. w 2015 r. (ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz.1266).
W ocenie Sądu, nie można także wywodzić istnienia takiej podstawy unieważnienia spornego patentu w oparciu o przepis art. 2 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2019, poz.2309), zmieniającej ustawę p.w.p. z dniem 27 lutego 2020 r.
Wskazać należy, że istota problematyki stanu prawnego niniejszej sprawy dotyczy relacji art. 89 ust. 1 p.w.p. - po nowelizacji tej ustawy dokonanej w 2015 r. i następnie w 2020 r. oraz wprowadzonych ustawą nowelizującą przepisów intertemporalnych - w kontekście brzmienia ogólnej normy intertemporalnej wynikającej z art. 315 ustawy p.w.p., a w szczególności - czy przepisy te można uznać za mające charakter lex specialis w odniesieniu do regulacji zawartej w art. 315 p.w.p.
Przepisy art. 315 p.w.p. kształtują zasadę oceny nieważności udzielonych wcześniej patentów i praw ochronnych - zgodnie z kryteriami obowiązującymi w dacie ich udzielenia (a w istocie zgłoszenia do ochrony). Takie rozumienie przepisów art. 315 p.w.p. jest powszechne i dość jednolite w orzecznictwie oraz doktrynie.
Analizując relację norm art. 315 p.w.p. i nowelizacji ustawy p.w.p. dokonanej w 2015 r. zauważyć trzeba, że ustawą nowelizującą wprowadzono m.in. dodatkową przesłankę unieważnienia patentu, tj. gdy patent został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego (vide art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p.). Ustawa nowelizująca obowiązująca od grudnia 2015 r. nie zawierała w tym zakresie żadnych przepisów przejściowych (intertemporalnych), w związku z czym reguła z art. 315 p.w.p. pozostawała niezmienna (nieograniczona), gdyż do patentów wcześniejszych znajdowały nadal zastosowanie przepisy z dnia zgłoszenia patentu. Dokonana nowelizacja przepisów p.w.p. nie mogła mieć na to wpływu.
Bardziej złożona pozostaje natomiast kwestia nowelizacji przepisów p.w.p. dokonanej w 2019 r. i zawartych w tej ustawie przepisów intertemporalnych, tj. art. 2 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgodnie z którym przepis art. 89 ust. 1 p.w.p. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do złożonych po dniu wejścia w życie tej ustawy wniosków o unieważnienie patentów na wynalazki zgłoszone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Treść tego przepisu budzi uzasadnione wątpliwości co do zakresu jego stosowania tj. czy dotyczy on tylko badania istnienia interesu prawnego wnioskującego o unieważnienie patentu, który to obowiązek istniał do dnia wejścia w życie nowelizacji przepisów, co nastąpiło z dniem 27 lutego 2020 r., czy też ma on znacznie szersze, a wręcz systemowe znaczenie, gdyż przewiduje badanie wniosków o unieważnienie patentów także na podstawie nowych przesłanek stwierdzenia nieważności patentu, w tym wspomnianego art. 69.ust. 1 pkt 3 p.w.p., tj. przepisów nieobowiązujących ani w dacie zgłoszenia patentu do ochrony, ani w dacie uzyskania prawa ochronnego, czyli de facto z mocą wsteczną.
W związku z powyższym oraz wagą zagadnienia prawnego, w ocenie Sądu, niezbędne jest przeprowadzenie w tym przypadku oprócz wykładni gramatycznej, także innych rodzajów wykładni przepisów prawa, zwłaszcza wykładni systemowej, celowościowej oraz historycznej, tak aby należycie wyjaśnić i ustalić treść normy intertemporalnej dla prawidłowego stosowania przepisów prawa materialnego. Dokonując takiej pogłębionej wykładni w kontekście brzmienia przepisów art. 315 p.w.p., a w szczególności mając na uwadze umiejscowienie omawianych przepisów intertemporalnych jedynie w ustawie nowelizującej, a nie wprost w samej ustawie p.w.p. oraz cel nowelizacji przepisów art. 69 ust. 1 p.w.p., który przede wszystkim wskazuje na zastosowanie omawianych przepisów intertemporalnych, ze względu na ich umiejscowienie, do rozstrzygania kwestii wykazania interesu prawnego, a nie do rozstrzygania co do zasady o nieważności patentu, a także mając na uwadze fakt, że poprzednia nowelizacja z 2015 r. wprowadzająca. w istocie nową przesłankę nieważności patentu, o której mowa w art. 69 ust 1 pkt 3 p.w.p., nie przewidywała możliwości retroaktywnego jej zastosowania, tj. do stanów prawnych sprzed nowelizacji przepisów, uznać należało, że wspomniany przepis art. 2 ustawy nowelizującej nie stanowi wyjątku od ogólnej normy art. 315 p.w.p. i zasady lex retro non agit. Wykładnia tych przepisów wskazuje bowiem, że przedmiotowa norma intertemporalna znajduje tylko ograniczone zastosowanie, tj. w zakresie dotyczącym oceny stanu prawnego wniosków o unieważnienie patentu, czyli jedynie do wykazania interesu prawnego wnioskodawcy bądź jego braku, w zależności od daty złożenia wniosku. Tylko w takim zakresie ma zatem charakter normy lex specialis.
Wskazać trzeba, że taki kierunek wykładni został już potwierdzony w orzecznictwie sądowym (vide: wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa1288/19, z dnia 7 września 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa, 2613/20, z dnia 27 kwietnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 3076/21 oraz wyrok NSA z dnia 26 września 2023 r. o sygn. akt II GSK 644/20.
Nadmienić ponadto należy, że rozstrzygając niniejszą sprawę skład orzekający Sądu dodatkowo był związany wykładnią prawną dokonaną przez NSA w ww. wyroku z dnia 26 września 2023 r. o sygn. akt II GSK 644/20.
Sprawa w której zapadł cytowany wyrok dotyczyła tożsamego patentu [...], gdyż uprzednio toczyło się postępowanie w przedmiocie unieważnienia tego patentu, zakończone wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa1288/19 i wspomnianym wyrokiem NSA utrzymującym w mocy wyrok sądu I instancji. W wyrokach tych przesądzono m.in., że przepisy wprowadzone na mocy nowelizacji ustawy p.w.p. z 2015 r. nie mogły znaleźć zastosowania jako podstawa unieważnienia udzielonego wcześniej patentu. W wyroku NSA z dnia 26 września 2023 r. sygn. akt II GSK 644/20 wskazano w szczególności, iż: "Istota podniesionych zarzutów sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w postępowaniu o unieważnienie patentu na wniosek prowadzonym w trybie postępowania spornego, podstawą unieważnienia w świetle art. 89 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia wynalazku do UP, tj. w dniu 4 maja 2012 r., mógł być zarzut dokonania w toku postępowania zgłoszeniowego niedopuszczalnych zmian w zgłoszeniu pierwotnym. Autor skargi kasacyjnej zarzucił błędną wykładnię art. 89 ust. 1 p.w.p. polegającą na niezastosowaniu art. 37 ust. 1 i ust. 2 p.w.p., który to przepis według autora skargi kasacyjnej stanowi przesłankę proceduralną unieważnienia patentu. Autor skargi kasacyjnej podnosi, że uprawniony dokonał niedopuszczalnych zmian w zgłoszeniu patentowym, które spowodowały, że wynalazek ujawniony w opisie patentowym z daty zgłoszenia nie pokrywa się z wynalazkiem, na który udzielono ochrony w ramach spornego patentu [...]. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że sformułowane zarzuty są niezasadne. Trafnie bowiem Sąd I instancji wskazał na art. 315 ust. 3 p.w.p., że postępowania przed Urzędem Patentowym toczyło się na podstawie ustawy obowiązującej w dacie zgłoszenia spornego wynalazku, tj. w dniu 4 maja 2012 r. W dacie zgłoszenia spornego wynalazku przepis art. 89 zawierał wyłącznie materialnoprawne podstawy unieważnienia patentu, tj. niespełnienie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu. Natomiast zmiana treści art. 89 ust. 1 nastąpiła na mocy art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz.1266), przy czym weszła w życie z dniem 1 grudnia 2015 r. Tak więc, art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p. - jak słusznie stwierdził Sąd I instancji - ma zastosowanie do wynalazków zgłoszonych po dniu 1 grudnia 2015 r. i dlatego nie może być zastosowany jako podstawa unieważnienia w rozpoznawanej sprawie. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1490/11".
Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uchylił skarżoną decyzję, z uwagi na niewłaściwe zastosowanie wskazanego jako podstawa wydania tej decyzji przepisu art. 89. ust. 1 pkt 3 p.w.p., w brzmieniu obowiązującym od 2015 r, do będącego przedmiotem rozpoznania stanu faktycznego, tj. w dacie późniejszej niż data zgłoszenia spornego wynalazku do ochrony patentowej. Tymczasem cezurę zastosowania wskazanego jako podstawa prawna skarżonej decyzji przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 p.w.p. wyznacza wyrażona w art. 315 ust. 3 p.w.p. zasada stosowania przepisów dotychczasowych tj. właściwych na dzień zgłoszenia patentu do ochrony, które to tożsame kryteria powinny obowiązywać zarówno dla udzielenia patentu, jak i jego unieważnienia.
Za nieprawidłowe należało zatem uznać działanie organu, które zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, gdyż nie było w tym przypadku wystarczających podstaw stwierdzenia nieważności spornego patentu, w oparciu o kryteria nie obowiązujące w dacie jego udzielenia. W tej sytuacji wydanie przez organ decyzji o unieważnieniu patentu w oparciu o przepis prawny wprowadzony do ustawy p.w.p. po dacie zgłoszenia wynalazku, a zatem o przepis nieistniejący w tej dacie, uzasadnia kwalifikację działania organu, który wydał zaskarżoną decyzję, jako działanie niezgodne z prawem i w konsekwencji uzasadniające wyeliminowanie wydanej decyzji z porządku prawnego.
Wskazać przy tym należy, że wydanie decyzji na podstawie błędnych ustaleń obowiązywania w tym zakresie norm prawnych powoduje brak podstawy materialnoprawnej decyzji, co obwarowane jest sankcją jej nieważności. Jednakże ze względu na występujące w tym przypadku wątpliwości odnośnie zakresu stosowania analizowanych przepisów nowelizujących ustawę p.w.p. i konieczność dokonania ich wnikliwej interpretacji, Sąd uznał, że działania organu nie miały w tej sytuacji znamion rażącego naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a zasądzając na rzecz strony kwotę 1000 zł tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 poz. 1804 ze zm. ) kwotę 1217 zł (1200+17) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.