VI SA/Wa 1604/13

VI SA/Wa 1604/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Zalewski
Grażyna Śliwińska /przewodniczący sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Radiofonia i telewizja
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2013 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej też jako "skarżąca", "spółka", "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], który utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej (Dz. U. Nr 153, poz. 903) - zwanej dalej "ustawą o wdrożeniu".
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] przeprowadzili kontrole w podległych spółce placówkach: C., przy ul. [...],[...] (w dniu [...] listopada 2012 r.); T. w C.H. [...], przy [...],[...] (w dniu [...] listopada 2012 r.), sklep dyskontowy w [...], przy ul. [...],[...] (w dniu [...] listopada 2012 r.). W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że w ww. placówkach, w miejscu widocznym i łatwo dostępnym nie uwidoczniono informacji dla potencjonalnego nabywcy o treści: "Jedynie odbiorniki cyfrowe zgodne z wymaganiami określonymi w przepisach dotyczących wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla urządzeń konsumenckich służących do odbioru cyfrowych naziemnych transmisji telewizyjnych umożliwiają odbiór naziemnej telewizji cyfrowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej".
W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 roku nałożył na T. Sp. z o. o., z siedzibą w [...], karę pieniężną w wysokości 3.000 zł z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej. Przepis ten nakłada obowiązek na przedsiębiorcę, którego działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych do umieszczenia w miejscu widocznym i łatwo dostępnym informację dla potencjalnego nabywcy o treści wskazanej przez ustawodawcę. Niewykonanie tego obowiązku stanowi o zaistnieniu sankcji z art. 19 ust. 1 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji: jeżeli przedsiębiorca, którego działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych, nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1, 2 lub 5, podlega karze pieniężnej w wysokości od 1 tys. zł do 50 tys. zł. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] podkreślił, że wymierzając karę w wysokości trzech tysięcy złotych, uwzględnił przesłanki określone w art. 19 ust. 2 ustawy o wdrożeniu tj. stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy. Stopień szkodliwości czynu organ pierwszej instancji uznał za wysoki, poprzez to, że przedsiębiorca nie umieszczając informacji, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji, naruszył interesy konsumentów pod względem ekonomicznym. Celem wprowadzenia obowiązku umieszczenia przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży odbiorników telewizyjnych ww. informacji było wyeliminowanie lub zminimalizowanie ilości przypadków dokonywania przez konsumentów, pod wpływem błędu, zakupu odbiorników telewizyjnych starszej generacji, nieprzystosowanych do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej. Dokonanie zakupu telewizora, który nie został fabrycznie przystosowany do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej wiąże się z koniecznością dokupienia przez konsumenta dekodera dostosowującego sygnał, co rodzi po jego stronie konieczność poniesienia dodatkowych kosztów. Jedynie nieliczni konsumenci posiadają specjalistyczną wiedzą techniczną umożliwiającą rozpoznanie, czy odbiornik telewizyjny posiada wszystkie oczekiwane przez niego parametry. W znacznej większości przypadków konsumenci muszą polegać na zapewnieniach sprzedawców. Analizując przesłankę dotyczącą zakresu naruszenia, [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] uznał, że czyn przedsiębiorcy narusza wymagania istotne z punktu widzenia regulacji rynku krajowego. Kontrolowany przedsiębiorca, w dniach przeprowadzonych czynności kontrolnych, posiadał w ofercie handlowej trzech placówek łącznie 13 odbiorników telewizyjnych. Wszystkie odbiorniki były przystosowane do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej. Według złożonych przez kierowników kontrolowanych sklepów oświadczeń, od dnia obowiązywania ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji strona nie posiadała w ofercie kontrolowanych placówek odbiorników nieprzystosowanych do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej. Organ zaznaczył przy tym, że przedsiębiorca zobligowany był do umieszczenia w podległych placówkach, w miejscach widocznych i łatwo dostępnych informacji wymaganych przepisem art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:
a/ przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej poprzez jego zastosowanie w stosunku do podmiotu, który nie prowadził sprzedaży cyfrowych odbiorników telewizyjnych nieprzystosowanych do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej;
- art. 19 ust. 3 ww. ustawy poprzez wyznaczenie wymiaru nałożonej w decyzji kary pieniężnej w oderwaniu od stopnia (w przedmiotowej sprawie - zerowego) spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek;
b/ przepisów postępowania, tj.: art. 107 Kpa poprzez wadliwe uzasadnienie prawne i faktyczne kwestionowanej decyzji, a w szczególności poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym przesłanek wpływających na wymiar kary oraz niewskazane okoliczności faktycznych, na podstawie których organ określił dwie z nich, tj. stopień szkodliwości czynu oraz zakres naruszenia.
Po rozpoznaniu odwołania Prezes UOKiK decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał m.in., iż przeprowadzone postępowania kontrolne w trzech sklepach należących do skarżącej jednoznacznie wykazało, że dokonując sprzedaży odbiorników cyfrowych nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej, to jest nie umieściła w miejscu widocznym i łatwo dostępnym dla potencjalnego nabywcy wymaganej prawem informacji. Organ podkreślił, że wskazany przepis nie warunkuje umieszczenia wymaganej prawem informacji od oferowania odbiorników niespełniających wymagań technicznych lub eksploatacyjnych, rozmiaru prowadzonej działalności lub liczby sprzedanych odbiorników. Brak zamieszczenia przez przedsiębiorcę wymaganej informacji w sposób oczywisty narusza przepisy. W ten sposób konsument został pozbawiony rzetelnej informacji, niezależnie od tego, jakiego rodzaju odbiorniki sprzedawca posiadał w danej chwili w swojej ofercie. Ponadto organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 107 Kpa związanego z niewyjaśnieniem w dostatecznym stopniu podstawy prawnej w zakresie dotyczącym przesłanek wpływających na wymiar kary, stwierdził, że ocena kryteriów wskazanych w art. 19 ust. 2 ww. ustawy została wykonana poprawnie przez organ pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej, poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie w wyniku błędnej, sprzecznej z ratio legis wykładni;
- art. 19 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej, poprzez wymierzenie kary pieniężnej mimo niespełnienia przesłanek jej wymiaru w stopniu choćby znikomym, względnie poprzez wymierzenie jej w wygórowanej wysokości;
2. naruszenia przepisów postępowania, tj.:
- art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez takie sformułowanie uzasadnień decyzji przez organy obu instancji, że sposób rozumienia przez nie przepisów był niejasny;
- art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie istotnej okoliczności, polegającej na braku w ofercie skarżącej telewizorów niespełniających wymagań niezbędnych do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej;
- art. 107 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, w szczególności zaś poprzez braki w wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji;
- art. 156 k.p.a. poprzez niestwierdzenie wydania decyzji organu pierwszej instancji z rażącym, naruszeniem prawa, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana w oparciu o podstawę prawną, która nie mogła być zastosowana w stosunku do skarżącej.
Skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji pominęły badanie celowościowe art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu, jego ratio legis. Zwróciła uwagę, że zgodnie z treścią uzasadnienia projektu ustawy o wdrożeniu, dostępnego na stronach Sejmu, obowiązek zamieszczenia informacji o określonej w ustawie treści ma zabezpieczać konsumentów przed zakupem odbiornika niespełniającego standardów niezbędnych do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej. Skoro więc konkretny przedsiębiorca zapewnił dalej idącą ochronę przed takim zagrożeniem, poprzez eliminację z własnej oferty starszych typów odbiorników, to nakładanie na niego kar, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, jest pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia. Podkreśliła, że w kontrolowanych przez inspektorów inspekcji handlowej w [...] placówkach skarżącej nie oferowano od daty wejścia w życie ustawy o wdrożeniu żadnych telewizorów nienadających się do odbioru cyfrowej telewizji naziemnej. Natomiast obowiązek rzetelnego informowania dotyczy właśnie oferowanych towarów, a nie np. urządzeń z oferty konkurencji. W przypadku skarżącej realizacja lub nie obowiązku zamieszczania informacji, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu w żaden sposób nie wpływa na sytuację konsumenta, gdyż nie występuje ryzyko zakupu w przedmiotowych placówkach odbiornika, który z powodu przestarzałej technologii nie będzie się nadawał do odbioru cyfrowej telewizji naziemnej. Do podobnej konkluzji prowadzi także porównanie treści ust. 1 i 2 art. 6 omawianej ustawy. Otóż ust. 1, ustanawiający obowiązek odbierania od klientów odpowiednich oświadczeń jest adresowany do przedsiębiorców, którzy chcą dokonać sprzedaży odbiornika cyfrowego niespełniającego wymagań technicznych i eksploatacyjnych określonych w odrębnych przepisach. Zawarty w ust. 2 tego przepisu obowiązek zamieszczania w widocznym miejscu określonych informacji w literalnym brzmieniu może być pojmowany, jako skierowany do wszystkich przedsiębiorców trudniących się sprzedażą telewizorów cyfrowych, jednak z uwagi na subsydiarny w stosunku do ust. 1 charakter tego przepisu powinien być stosowany jedynie do tego samego kręgu podmiotów. Skarżąca zarzuciła nadto niewłaściwe wyważenie wskazanych w art. 19 ust. 2 ustawy o wdrożeniu przesłanek wpływających na wysokość kary pieniężnej w kontekście szkodliwości czynu, zakresu naruszenia przepisów oraz dotychczasowej działalności przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle przywołanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na stwierdzenie, że stan faktyczny wyczerpuje przesłanki określone w Rozdziale I ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej (Dz. U. 2011, Nr 153, poz. 903). Ustawa ta bowiem co do zasady określa sposób wdrożenia naziemnej telewizji cyfrowej, obowiązki operatorów, nadawców oraz przedsiębiorców, których działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych.
Poza sporem pozostaje fakt, że skarżąca jest przedsiębiorcą, którego działalność polega (także) na sprzedaży odbiorników cyfrowych.
Obowiązek związany z powyższą działalnością został określony w sposób nie budzący wątpliwości w art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej. Stanowi on, że przedsiębiorca, którego działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych, jest obowiązany umieścić w miejscu widocznym i łatwo dostępnym informację dla potencjalnego nabywcy o treści: "Jedynie odbiorniki cyfrowe zgodne z wymaganiami określonymi w przepisach dotyczących wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla urządzeń konsumenckich służących do odbioru cyfrowych naziemnych transmisji telewizyjnych umożliwiają odbiór naziemnej telewizji cyfrowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej".
Co istotne, w myśl ust. 3 art. 6, obowiązek powyższy wygasa z dniem 31 lipca 2014 r.
Z ustalonego przez organ, niespornego stanu faktycznego wynika, że w dniu [...] listopada 2012 r., [...] listopada i [...] listopada 2012 r. w podległych skarżącej placówkach (C., T. w CH. [...] i sklepie dyskontowym w [...]) Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] przeprowadzili kontrole, poprzedzone zawiadomieniem przedsiębiorcy o zamiarze ich wszczęcia. Stwierdzono we wskazanych placówkach, w miejscu sprzedaży odbiorników cyfrowych, w miejscu widocznym i dostępnym dla potencjalnego nabywcy - brak informacji o treści: "Jedynie odbiorniki cyfrowe zgodne z wymaganiami określonymi w przepisach dotyczących wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla urządzeń konsumenckich służących do odbioru cyfrowych naziemnych transmisji telewizyjnych umożliwiają odbiór naziemnej telewizji cyfrowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej".
Przedmiotem sporu jest zatem, czy skarżąca naruszyła art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej i w związku z tym, czy na podstawie art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy zasadne było nałożenie na nią kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej, polegającego na umieszczeniu w miejscu widocznym i łatwo dostępnym dla potencjalnego nabywcy informacji o treści wskazanej w tym przepisie.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarżącej spółki, organ prawa nie naruszył. Należy przyznać mu rację, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ww. ustawy wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej ma obowiązek, w przypadku gdy przedsiębiorca, którego działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych, nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1, 2 lub 5 ww. ustawy, nałożyć karę pieniężną w wysokości od 1 tys. zł do 50 tys. zł. Przepis ten, w sposób nie wymagający dodatkowych założeń i wykładni, nakazuje właściwym organom wymierzyć karę podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało jednostkowy charakter. Dowiedzenie, że podmiot nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Organ nie ma możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, zaś ustalając jej wysokość uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy (ust. 2 art. 19 ww. ustawy).
Odnosząc się do zawartych w skardze argumentów dotyczących celowości obowiązku nakładanego przez art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej, należy zgodzić się z opinią organu drugiej instancji, że celem zamieszczenia informacji, wymaganej tym przepisem, jest informowanie konsumentów o warunkach odbioru naziemnej telewizji cyfrowej przez odbiorniki cyfrowe, które zamierzają kupić. Odbiorniki te muszą spełniać określone wymagania techniczne i eksploatacyjne. Zamiarem ustawodawcy było umożliwienie konsumentowi uzyskania informacji, że nie każdy zakupiony przez niego odbiornik będzie odbierał sygnał cyfrowy. Jak wynika z ww. przepisu obowiązek zamieszczenia takiej informacji nie jest zawężony jedynie do tych przedsiębiorców, którzy w swojej ofercie posiadają odbiorniki cyfrowe nieprzystosowane do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej. Obowiązek wynikający z treści art. 6 ust. 2 ww. ustawy oznacza, że umieszczenie takiej informacji jest obligatoryjne dla wszystkich przedsiębiorców, których działalność gospodarcza polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych. Co istotne - przepis nie warunkuje umieszczenia wymaganej prawem informacji od oferowania odbiorników niespełniających wymagań technicznych lub eksploatacyjnych, rozmiaru prowadzonej działalności lub liczby sprzedanych odbiorników. Brak zamieszczenia przez przedsiębiorcę wymaganej informacji w sposób oczywisty narusza przepisy i ma rację organ administracji, że jest to sprzeczne z prawem konsumenta do rzetelnej informacji niezależnie od tego, jakiego rodzaju odbiorniki sprzedawca posiada w danej chwili w swojej ofercie handlowej.
Sąd nie zgadza się z zarzutem skarżącego, że organy zastosowały błędną wykładnię.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, w przypadku wykładni naczelną zasadą jest zasada "clara non sunt interpretanda" zgodnie z którą, to co jest zrozumiałe i jasne nie wymaga interpretacji. Nie budzi bowiem wątpliwości rozumienie art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej, ani w zakresie wykładni językowej, literalnej ani celowościowej, systemowej czy funkcjonalnej.
Należy podnieść, że obowiązek nałożony tą normą na przedsiębiorcę, którego działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych należy traktować jako ograniczenie wolności działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 22 Konstytucji RP, dopuszczalnym tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Interes publiczny wynika z celów samej ustawy, która wdraża naziemną telewizję cyfrową i nakłada także obowiązki na wszystkich przedsiębiorców sprzedających odbiorniki cyfrowe. Skutkiem niewykonania tego obowiązku jest nałożenie kary pieniężnej.
Nie ma racji skarżący twierdząc, że przepis art. 6 ust. 2 jest subsydiarny w stosunku do ust. 1 art. 6, wobec tego "powinien być stosowany jedynie do tego samego kręgu podmiotów", nie precyzując tego kręgu podmiotów. Jeżeli miałby to być krąg podmiotów nabywających odbiorniki niespełniające wymagań, wniosek nie jest uprawniony. Należy podzielić pogląd organu, że ustawodawca dałby temu wyraz redakcyjny, np. w postaci odwołania się do ust. 1, czego nie uczynił. Adresatem zarówno przepisu ust. 1, jak i ust. 2 art. 6 jest przedsiębiorcą, którego działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych, ale różne są obowiązki wynikające z tych przepisów.
Z treści ustawy wywieść należy, że celem zamieszczenia informacji wymaganej przepisem art. 6 ust. 2, jest informowanie konsumentów, o warunkach odbioru naziemnej telewizji cyfrowej przez odbiorniki cyfrowe, które zamierzają kupić. Muszą one spełniać określone wymagania techniczne i eksploatacyjne. Dlatego zamiarem ustawodawcy było umożliwienie konsumentowi uzyskania informacji, że nie każdy zakupiony przez niego odbiornik będzie odbierał sygnał cyfrowy. Zgodnie z ww. przepisem obowiązek zamieszczenia takiej informacji nie jest zawężony jedynie do tych przedsiębiorców, którzy w swojej ofercie posiadają odbiorniki cyfrowe nieprzystosowane do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej. Jak wynika wprost z treści art. 6 ust. 2 ww. ustawy, umieszczenie takiej informacji jest obligatoryjne dla wszystkich przedsiębiorców, których działalność gospodarcza polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych. Słusznie podnosi organ, że przepis nie warunkuje umieszczenia wymaganej prawem informacji od oferowania odbiorników niespełniających wymagań technicznych lub eksploatacyjnych, rozmiaru prowadzonej działalności lub liczby sprzedanych odbiorników. Oznacza to, że brak zamieszczenia przez Przedsiębiorcę wymaganej informacji w sposób oczywisty narusza przepis art. 6 ust. 2 ustawy. Niezależnie od tego, jakiego rodzaju odbiorniki sprzedawca posiadał w danej chwili w swojej ofercie, to jest w interesie społecznym, w interesie konsumenta, by posiadał rzetelną informację.
Ustawa o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej nakłada na określone w niej podmioty obowiązki informacyjno-edukacyjne mające na celu przekazanie konsumentom informacji dotyczących zmian sposobu nadawania telewizji naziemnej oraz czynności, jakie konsument powinien podjąć w celu dostosowania lub zakupu odbiornika umożliwiającego prawidłowy odbiór naziemnej telewizji cyfrowej. I jest tak, jak skarżący podnosi w skardze, zostały one określone zarówno dla ministra właściwego do spraw łączności, nadawców telewizyjnych oraz na przedsiębiorców prowadzących sprzedaż odbiorników cyfrowych. Innymi słowy, obowiązki informacyjne obejmujące przedsiębiorców, których działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych zostały ujęte w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji do czasu ich wygaśnięcia z dniem 31 lipca 2014 r. Słusznie zatem organ wywiódł, że przepis art. 6 ust. 2 nie wskazuje, aby obowiązek umieszczenia informacji został nałożony wyłącznie na przedsiębiorcę posiadającego odbiorniki nieprzystosowane do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej. Wręcz przeciwnie: zarówno w ust. 1, jak i ust. 2 ustawodawca wskazuje ogólnie na każdego "Przedsiębiorcę, którego działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych''. Zatem ustawodawca w art. 6 ust. 2 ma na uwadze wszystkich przedsiębiorców oferujących odbiorniki cyfrowe, zaś w art. 6 ust. 1 umożliwia jedynie przedsiębiorcom, którzy posiadają w ofercie (zapewne obok odbiorników przystosowanych do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej) odbiorniki nieprzystosowane do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej, dokonanie ich sprzedaży wyłącznie po spełnieniu określonych w tym przepisie warunków.
Odnosząc się do argumentu skarżącego związanego z uzasadnieniem projektu ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej, a dotyczącego nie obejmowania obowiązkami wynikającymi z art. 6 ww. ustawy przedsiębiorców sprzedających odbiorniki analogowe należy zauważyć, że treść tej części uzasadnienia do projektu ustawy (na str. 8) brzmi: "Projektowana regulacja dotyczy jedynie przedsiębiorców, których działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych, albowiem w chwili obecnej sprzedaż analogowych odbiorników telewizyjnych stanowi jedynie znikomy margines ogólnej ilości sprzedaży odbiorników służących do odbioru transmisji telewizyjnych. Istotne jest, że w chwili wejścia w życie ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej w ofercie przedsiębiorców znajdowały się już w większości odbiorniki przystosowane do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej, jednak spory procent stanowiły jeszcze odbiorniki, które wymagały użycia dekodera, za który konsument musiałby dodatkowo zapłacić, aby odbierać telewizję cyfrową nowej generacji. Uprawniony zatem jest pogląd Prezesa UOKiK, że gdyby ustawodawcy zależało na tym, aby cały art. 6 (w tym ust. 2) dotyczył tylko przedsiębiorców oferujących do sprzedaży telewizory nieprzystosowane do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej, z całą pewnością treść art. 6 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej otrzymałaby inne brzmienie, co zapewne znalazłoby wyraz w uzasadnieniu do projektu ustawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia "przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 2 ww. ustawy poprzez wymierzenie kary pieniężnej mimo niespełnienia przesłanek jej wymiaru w stopniu choćby znikomym, względnie poprzez wymierzenie jej w wygórowanej wysokości" stwierdzić należy, że przepis stanowi jednoznacznie, że przedsiębiorca, którego działalność polega na sprzedaży odbiorników cyfrowych podlega karze, gdy nie wykonuje on m.in. obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy. Na gruncie niniejszej sprawy, postępowanie kontrolne, przeprowadzone przez [...] WIIH potwierdziło, że skarżąca prowadzi sprzedaż odbiorników cyfrowych. Mimo to, w miejscu widocznym i łatwo dostępnym (de facto w żadnym) nie umieściła informacji o treści podanej w art. 6 ust. 2 ustawy. W tej sytuacji organ zobowiązany był do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w drodze decyzji (art. 19 ust. 3 ustawy). Przy nakładaniu tej kary uwzględnił stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, o czym mowa w art. 19 ust. 2 ustawy, które to przesłanki wiążą się z wysokością kary pieniężnej. Nie mają one jednak wpływu na wyłączenie obowiązku nałożenia kary, co sugeruje skarżąca i zarzuca organom sprzeczność w ich ocenie.
Zdaniem Sądu, nie stanowi o naruszeniu procedury w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy ocena Prezesa UOKiK w zakresie wywodu o szkodliwości czynu odnosząca się do ustaleń kontroli. Wynika z nich, że skarżąca jako przedsiębiorca nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej i już ta sama okoliczność uzasadnia nałożenie kary pieniężnej i jako taka jest czynem szkodliwym. Nie może być także wątpliwości co do tego, że organ odwoławczy uprawniony jest do przedstawienia w uzasadnieniu decyzji do zamieszczenia własnego rozumienia tego kryterium szkodliwości czynu.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w sposób prawidłowy, odnosząc się do wszystkich kryteriów wskazanych w art. 19 ust. 2 ww. ustawy dokonał oceny stopnia szkodliwości czynu poprzez uwzględnienie wszystkich okoliczności wyznaczających w tym przypadku rozmiar szkodliwości czynu, od strony zarówno przedmiotowej, jak i podmiotowej. Nie sposób nie przyznać racji, że brak informacji wymaganej w art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej ingeruje w prawa konsumentów do rzetelnej informacji o tym, że jedynie odbiorniki spełniające wymagania określone w przepisach szczególnych umożliwiają odbiór naziemnej telewizji cyfrowej. Prawidłowo został oceniony fakt, że przedsiębiorca nie posiadał w placówce odbiorników cyfrowych nieprzystosowanych do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej, który nie miał wpływu na ocenę stopnia szkodliwości naruszenia. Uwzględnił bowiem rodzaj dobra, które zostało naruszone zachowaniem przedsiębiorcy. Dobrem tym, chronionym na gruncie art. 6 ust. 2 ww. ustawy, jest prawo konsumenta do rzetelnej informacji w zakresie objętym art. 6 ust. 2. Uprawniona jest ocena, że całkowity brak zamieszczenia przez przedsiębiorcę wymaganej informacji w sposób oczywisty narusza powyższe prawo niezależnie od tego, jakiego rodzaju odbiorniki sprzedawca posiadał w danej chwili w swojej ofercie. Przeciętny konsument nie dysponuje szczegółową wiedzą o tym jakiego rodzaju odbiorniki oferuje dany sprzedawca i nie można wykluczyć, że informacja ta może być jedyną związaną z wiedzą dotyczącą odbioru naziemnej telewizji cyfrowej. Wówczas ma ona istotne, a nie znikome - jak twierdzi skarżąca – znaczenie dla konsumentów. Dodatkowo można wskazać, że sprzedaż odbiorników nie jest jedyną ofertą handlową skarżącej, stąd informacja, o której mowa w art. 6 ust. 2 stanowiła istotny element dla końcowego odbiorcy (klienta) wdrożenia naziemnej telewizji cyfrowej. Kontrole w 3 sklepach należących do skarżącej wykazały, że w żadnym z tych sklepów nie była umieszczona informacja, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy. Potwierdzają to protokoły kontroli (wg akt kontroli w T. Sp. z o. o.): [...] z dnia [...] listopada 2012 r. - kontrola w C. ul. [...],[...];[...] z dnia [...] listopada 2012 r. - kontrola w CH [...] ul. [...],[...] oraz [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w Sklepie dyskontowym w [...] przy ul. [...],[...]. Skarżąca nie kwestionowała powyższych ustaleń, nie wnosiła uwag do protokołu kontroli. Jej linia obrony przed odpowiedzialnością w postaci nałożenia kary pieniężnej sprowadza się zasadniczo do zdyskredytowania zaskarżonej decyzji poprzez zbagatelizowania ustaleń kontroli jako czynu o nieznacznej czy minimalnej szkodliwości.
Z taką oceną skarżącej zgodzić się nie można chociażby z tego względu, że tożsame wyniki kontroli dotyczą nie jednego, a trzech sklepów należących do T. Sp. z o. o. i w żadnym z nich kontrolujący nie stwierdzili umieszczenia informacji wymaganej przez ustawę. Nie był to zatem odosobniony przypadek naruszenia art. 6 ust. 2 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej, lecz praktyka skarżącej. Z tego względu ocena, że zakres naruszenia był znaczący, nie narusza art. 7, 77 i 80 k.p.a. tym bardziej, że według oświadczenia kontrolowanego, że "nie został sprzedany żaden telewizor bez DVB4" – był on świadomy swojego obowiązku.
Sąd podziela w pełni argumentację organu, że w relacjach rynkowych między sprzedawcą a konsumentem, kluczową sprawą jest zawsze zapewnienie konsumentowi, słabszemu ogniwu w tych relacjach, rzetelnej informacji. Dlatego uwzględnił to ustawodawca. Nie tylko zobowiązał przedsiębiorców sprzedających odbiorniki cyfrowe do umieszczania informacji w miejscach widocznych i łatwo dostępnych, to jeszcze określił w ustawie treść tej informacji. Oznacza to, że umieszczenie treści tej informacji, jako obowiązkowej jest wystarczająca dla potencjalnego konsumenta do podjęcia korzystnej dla niego decyzji w sprawie zakupu telewizora. Organy obu instancji dostatecznie w ocenie Sądu, rozprawiły się z przesłanką szkodliwości czynu – tzn. nieumieszczenia informacji, wskazując na wysoki stopień jej szkodliwości odnosząc go do naruszenia interesów konsumentów pod względem ekonomicznym. Nie ulega wątpliwości, że chodzi o konsumenta potencjalnego, zatem nie ma znaczenia okoliczność, czy naruszenie interesu konsumenta faktycznie nastąpiło. Umieszczenie informacji ma chronić konsumenta przed ewentualnym zaistnieniem sytuacji w której poniósłby on szkodę w wymiarze ekonomicznym. Nie ma zatem sprzeczności, co do zasady, w zakresie stanowisk organów I i II instancji w zakresie oceny wysokiego stopnia szkodliwości czynu.
Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, że przesłanka ta w ogóle nie wystąpiła i brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej. Takie twierdzenie czyniłoby iluzorycznym uregulowanie, które jednoznacznie nakłada obowiązek w art. 6 ust. 2 ustawy, a konsekwencję jego niedochowania przewiduje w art. 19 ust. 2 tej ustawy.
Doświadczenie życiowe, jak słusznie zauważył organ, także wskazuje, że tylko nieliczni konsumenci posiadają specjalistyczną wiedzę techniczną, która umożliwi im rozpoznanie jakiego typu odbiorniki znajdują się w ofercie przedsiębiorców. Aby konsument mógł dokonać świadomego zakupu odbiornika cyfrowego, bez ponoszenia dodatkowych kosztów w wyniku popełnienia błędu w związku z brakiem odpowiednich informacji, przedsiębiorca ma obowiązek umieścić w miejscu widocznym i ogólnodostępnym informację, do której konsument ma prawo, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy.
Zdaniem Sądu nie budzą także wątpliwości ustalenia i ocena organu odnosząca się do "zakresu naruszenia", bowiem zarzut organu dotyczy "braku informacji" czyli zaniechania działań wymaganych przez ustawę. Należy zauważyć, że zaniechanie to dotyczyło wszystkich trzech placówek handlowych wytypowanych do kontroli i nie ma znaczenia, że w Polsce placówek tych jest blisko pół tysiąca.
Niewątpliwie taka "praktyka" zastosowana w trzech kontrolowanych placówkach handlowych należących do skarżącej narusza art. 6 ust. 2 ustawy zatem "waga tych naruszeń" oceniana jest z punktu widzenia ustalonego stanu faktycznego: wyników kontroli w trzech sklepach i stwierdzenia naruszenia prawa nie w jednym z nich, a nie wszystkich trzech. Zatem wysokość nałożonej kary w wysokości 3000 zł, mając na względzie możliwy jej zakres, którego rozpiętość wynosi od 1000 zł do 50000 zł wskazuje, że jej rozmiar jest w najniższej wysokości.
Taka ocena organu jest uprawniona zważywszy, że odnosząc wymierzoną wysokość kary do maksymalnego jej pułapu stanowi to 6% możliwego wymiaru.
Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń faktycznych, jednakże w ramach zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a. zobowiązany był dokonać zbadania prawidłowości oceny dokonanej przez organ, że wymierzona kara zbliżona jest do kary najniższej. Ponieważ skala wymiaru kary nie przebiega od 0 do 50000 zł, a od 1000 zł do 50000 zł, to w ramach 49000 zł kwota 3000 zł stanowi 6% maksymalnej wartości. Pozwala to potwierdzić ocenę organu, że jest zbliżona do kary najniższej.
Mając na uwadze powyższe brak jest jakichkolwiek podstaw do zarzutu nieważności postępowania (art. 156 k.p.a.) podniesionego w skardze wśród zarzutów procesowych. Brak jest podstaw do zarzutów błędnej wykładni art. 6 ust. 2 ustawy jak i niespełnienia przesłanek odpowiedzialności wynikającej z art. 19 ust. 2 ustawy, czy wymierzenia kary w wygórowanej wysokości.
Zdaniem Sądu podstawa materialnoprawna zastosowana w zaskarżonej decyzji znajduje w pełni potwierdzenie w ustalonym przez organy administracji stanie faktycznym, a jej ocena nie budzi wątpliwości. Stąd nieuprawnione są zarzuty naruszenia prawa procesowego.
Należy mieć na względzie, że zarzuty procesowe mogą znaleźć skuteczne odzwierciedlenie w wyeliminowaniu zaskarżonego aktu jedynie wówczas, gdyby uchybienia w tym zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a.). Warunku tego nie spełniają zarzuty naruszenia przez decyzję odwoławczą art. 8, 11 k.p.a., ani art. 7, 77 i 80 k.p.a., a tym bardziej zarzut naruszenia art. 107 k.p.a.
W ocenie Sądu zarzuty procesowe mają wyłącznie charakter polemiczny, nie odwołują się ani do konkretnego wskazania istotnego wpływu ich naruszenia na wynik sprawy ani do konkretnych jednostek redakcyjnych wskazanych norm, jeśli chodzi o art. 77 i 107 k.p.a. Teoretyczną bowiem polemiką jest kwestia, czy jak twierdzi skarżąca, realizacja lub nie obowiązku zamieszczenia informacji, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy w żaden sposób nie wpływa na sytuację konsumenta, gdyż w obu wypadkach ryzyko zakupu w placówkach skarżącej odbiornika, który z powodu przestarzałej technologii nie będzie nadawał się do odbioru cyfrowej telewizji naziemnej jest takie samo i wynosi 0% (k. 7 skargi).
Sąd administracyjny nie ocenia bowiem słuszności uregulowań zawartych w ustawie. Skarżący przyznaje (k. 6 uzasadnienia), że znajduje się w trzeciej grupie podmiotów, na które ustawa z dnia 30 czerwca 2011 r. o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej nakłada obowiązki związane ze zmianą sposobu nadawania – jako przedsiębiorca prowadzący sprzedaż odbiorników cyfrowych i wymienia trzy obowiązki zawarte w art. 6 ustawy, w tym obowiązek umieszczania w widocznym miejscu informacji o treści określonej w art. 6 ust. 2 ustawy. Także, trafnie powołuje cytat uzasadnienia projektu ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej.
Jednakże już w odniesieniu do wykonywania tego obowiązku polemizuje z nim wskazując, że nie musi go wykonywać ponieważ "zapewnił dalej idącą ochronę przed takim zagrożeniem, poprzez eliminację z własnej oferty starszych typów odbiorników. Dlatego uznał, że nakładanie na niego kar, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, jest pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia w ratio legis (str. 7 uzasadnienia skargi). Upatruje też braku podstaw swojej odpowiedzialności wskazując, że w placówkach skarżącej nie oferowano od daty wejścia w życie ustawy o wdrożeniu żadnych telewizorów nienadających się do odbioru cyfrowej telewizji naziemnej.
Wbrew tej polemice, podnieść należy, że ustawodawca nie przewidział żadnych podstaw wyłączających odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 2. Jedynym kryterium różnicującym jest wysokość kary, do której Sąd ustosunkował się powyżej. Organ miał bowiem na względzie przy jej wymiarze zarówno okoliczność, że przedsiębiorca nie oferował do sprzedaży telewizorów nieprzystosowanych do odbioru cyfrowej telewizji naziemnej jak i okoliczność, że w stosunku do przedsiębiorcy nie prowadzono dotychczas postępowania w sprawie nałożenia kary na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o wdrożeniu naziemnej telewizji cyfrowej.
Wskazując przy tym, że wymierzona kara zbliżona jest do kary najniższej – argumentacja organu była dostatecznie wyczerpująca z punktu widzenia art. 107 § 3 k.p.a., bo prawdopodobnie tej jednostki zarzut dotyczył.
Zarówno zatem okoliczności naruszenia normy art. 6 § 2 ustawy jak i zastosowanie art. 19 ust. 2 ustawy w zakresie wysokości kary pieniężnej zostały wyczerpująco ustalone z punktu widzenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak i należycie ocenione z uwzględnieniem wymogów art. 80 k.p.a. poprzez uwzględnienie całokształtu materiału dowodowego. Zdaniem Sądu także ocena przesłanek i podstaw wymiaru kary wyczerpuje wymogi zawarte w art. 8 i 11 k.p.a. Egzekwowanie bowiem odpowiedzialności finansowej skarżącej, wskutek naruszenia obowiązku, któremu nie sprostała, nie przeczy praworządnemu i sprawiedliwemu prowadzeniu sprawy przez organ. Nie została także naruszona zasada przekonywania wyrażona w art. 11 k.p.a., a realizowana w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ wyjaśnił skarżącej zasadność przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy.
Z powyższych względów Sąd skargę oddalił mając na uwadze art. 151 p.p.s.a.