VI SA/WA 1601/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
aplikacja radcowskakonkurswpis na listęKrajowa Rada Radców PrawnychOkręgowa Izba Radców Prawnychniezgodność z KonstytucjąTrybunał Konstytucyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuchwałauchylenie

WSA w Warszawie uchylił uchwałę o odmowie wpisu na aplikację radcowską z powodu niezgodności podstawy prawnej regulaminu konkursu z Konstytucją.

Skarżący D.W. został odmówiony wpisu na aplikację radcowską z powodu zbyt małej liczby punktów uzyskanych w konkursie. Zarzucał błędy w ocenie pracy pisemnej i odpowiedzi na pytanie testowe. WSA w Warszawie uchylił uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych, uznając, że została ona wydana na podstawie przepisu (art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych) uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła skargi D.W. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych, która utrzymała w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. odmawiającą wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące nieprawidłowej oceny jego pracy pisemnej oraz błędnej interpretacji przepisu art. 467 k.c. przy ocenie odpowiedzi na pytanie testowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych. Sąd uznał, że obie uchwały zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ opierały się na regulaminie przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską, który został wydany na podstawie art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2004 r. (sygn. akt P 21/02) orzekł, że ten przepis jest niezgodny z Konstytucją, ponieważ dopuszczał ograniczanie konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia. Sąd podkreślił, że uchwały te miały walor decyzji administracyjnych, a w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym, że uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych została wydana po dacie ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, powinna uwzględniać zmianę stanu prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała wydana na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją jest wadliwa i podlega uchyleniu.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji. W przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję, stanowi to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia takiej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Pomocnicze

u.r.p. art. 60 § pkt 8b

Ustawa o radcach prawnych

Uznany za niezgodny z Konstytucją ze względu na dopuszczenie ograniczania wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis określający, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

Kpa art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.c. art. 467

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący instytucji prawnej, której interpretacja była kwestionowana przez skarżącego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwały organów samorządu radcowskiego zostały wydane na podstawie przepisu (art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych) uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnej oceny pracy pisemnej i odpowiedzi na pytania testowe (niebadane przez sąd ze względu na rozstrzygnięcie merytoryczne).

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. uchwała [...] została wydana z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych [...] jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia.

Skład orzekający

Pamela Kuraś-Dębecka

przewodniczący

Ewa Marcinkowska

sprawozdawca

Piotr Borowiecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylanie aktów administracyjnych wydanych na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, nawet jeśli postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z wewnętrznymi regulacjami."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podstawa prawna aktu została uznana za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne sprawy administracyjne i jak sądy administracyjne stosują jego wyroki, nawet jeśli dotyczy to procedur korporacyjnych.

Niekonstytucyjny przepis pogrzebał szanse na aplikację radcowską – sąd administracyjny naprawia błąd.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1601/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ
Rada Radców Prawnych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie : Asesor Piotr Borowiecki WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi D.W. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia [...] lutego 2004 r., 2. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego D.W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
D.W. wniósł skargę na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia [...] lutego 2004 r.
Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich.
Z akt sprawy wynika, iż grudniu 2003 r. skarżący złożył do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. podanie o dopuszczenie do konkursu na aplikację radcowską w 2004 r.
W dniu [...] stycznia 2004 r. odbył się pierwszy etap konkursu na aplikację radcowską, w którym skarżący uzyskał 70 punktów.
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. odmówiła wpisania skarżącego na listę aplikantów radcowskich I roku wskazując na to, że zgodnie z załącznikiem do uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalania wysokości opłaty konkursowej, zdobył zbyt małą liczbę punktów.
Skarżący wniósł odwołanie od tej uchwały do Krajowej Rady Radców Prawnych zarzucając, że uchwała Rady Okręgowej Izby Radców w W. została podjęta z rażącym naruszeniem postępowania konkursowego oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Zarzucił, że jego praca pisemna została oceniona w sposób nieprawidłowy, gdyż recenzenci nie zapoznali się rzetelnie z jej treścią, natomiast w jego ocenie praca ta została przygotowana w sposób pełny i wyczerpujący i zasługiwała na najwyższą ocenę.
Biorąc pod uwagę treść uwag recenzentek skarżący sformułował wniosek, że nie odnosiły się one do jego pracy pisemnej, czyli pracy nr [...], lecz odnosiły się do pracy pisemnej innego kandydata. Za podstawę uchwały w jego sprawie Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. przyjęła więc recenzję, która odnosiła się do pracy pisemnej innej osoby. Ocena jego pracy została natomiast w wyniku rażącego błędu przypisana innej osobie.
Skarżący zarzucił też, że ocena jego odpowiedzi na pytanie testowe nr 52 została oparta na błędnej wykładni przepisu art. 467 k.c. Według skarżącego udzielona przez niego odpowiedź na to pytanie testowe, w świetle art. 467 k.c. była prawidłowa.
Krajowa Rada Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia [...] lutego 2004 r.
W uzasadnieniu swojej uchwały Krajowa Rada Radców Prawnych stwierdziła, że Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. nie naruszyła postępowania konkursowego, a ocena merytoryczna pisemnej pracy skarżącego nie budzi zastrzeżeń, gdyż praca ta zawiera wiele błędów.
Ustosunkowując się do zarzutu niewłaściwej oceny odpowiedzi na pytanie testowe nr 52 podtrzymano opinię, że skarżący udzielił tej odpowiedzi błędnie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie art. 7 Kpa powołując te same argumenty, które przedstawił wcześniej w odwołaniu od uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W..
Krajowa Rada Radców Prawnych w odpowiedzi na skargę podtrzymała stanowisko wyrażone wcześniej w uzasadnieniu swojej uchwały z dnia [...]czerwca 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, że uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Zaskarżona uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych oraz utrzymana nią w mocy uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. zostały bowiem oparte na przepisach regulaminu przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską wydanego na podstawie niekonstytucyjnej delegacji zawartej w art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt P 21/02 opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 4 marca 2004 r. orzekł bowiem, że art. 60 pkt. 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz U z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia.
W uzasadnieniu swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ograniczenia konstytucyjnie gwarantowanych wolności i praw obywatelskich powinny być unormowane w aktach prawnych o randze ustawowej.
Z uwagi na to, że przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych nie określały przesłanek i zakresu przeprowadzania konkursów na aplikację radcowską, umożliwiając dowolne normowanie tych kwestii w aktach prawnych wewnątrzkorporacyjnych, zostały uznane za niezgodne z Konstytucją.
Ponieważ uchwały w sprawie wpisu lub odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich mają walor decyzji administracyjnych należy stosować przy ich wydawaniu przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie zaś do art. 145a § 1 Kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego.
Art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi natomiast, że Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu z dnia 18 lutego 2004 r. nie określił daty utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego, a więc jest nią data ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw, czyli 4 marca 2004 r.
W uzasadnieniu swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny zawarł wprawdzie rozważania odnośnie zakresu obowiązywania jego wyroku w stosunku do rozpoczętych już postępowań konkursowych na aplikacje jednak uzasadnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy powszechnie wiążącej.
Krajowa Rada Radców Prawnych rozpoznając odwołanie od uchwały z dnia [...] lutego 2004 r. Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. po dniu publikacji tego orzeczenia powinna więc wziąć pod uwagę zmianę stanu prawnego wywołaną tą publikacją.
W świetle powyższych ustaleń rozważanie zarzutów podniesionych w skardze stało się zbędne.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI