II GSK 675/22

II GSK 675/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1280/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-24
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Protokolant asystent sędziego Jan Pankiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A(...)Sp. z o.o. Sp. k. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1280/21 w sprawie ze skargi A(...)Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 lutego 2021 r. nr 644/07/2020/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz N (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednio: A (...)Sp. z o.o. Sp. k. w W.) 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1280/21) oddalił skargę A.W. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W.na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 lutego 2021 r. nr 644/07/2020/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie (dalej: ZUS) wnioskiem z dnia 6 listopada 2020 r. zwrócił się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej przywoływany jako: "Prezes NFZ", "Organ") o wydanie decyzji w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym D. B. (dalej przywoływany jako: "Zainteresowany", "Uczestnik postępowania", "Ubezpieczony") z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia na rzecz płatnika A. W. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. (dalej przywoływana jako: "Płatnik", "Skarżąca", "Spółka").
ZUS wskazał, iż w toku kontroli przeprowadzonej u ww. płatnika ustalono, iż w dniu 13 kwietnia 2018 r. Zainteresowany nie został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Ponadto Zakład poinformował, iż w powyższym okresie Zainteresowany posiadał inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.
2. Decyzją z dnia 17 lutego 2021r. nr 644/07/2020/Ub Prezes NFZ działając na podstawie art. 109 ust. 1 i 4, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) i art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 i art. 85 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, ze zm.) ustalił, że Zainteresowany podlegał w dniu 13 kwietnia 2018r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zawartej z A. W. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W..
W uzasadnieniu Organ przytoczył przepisy mające w sprawie zastosowanie i wskazał, że przedmiotem analizowanej umowy było stworzenie playlist dla klubu "N." z przeniesieniem praw autorskich.
Analizując treść umowy, organ stwierdził, że jej celem nie było osiągnięcie oznaczonego rezultatu, określonego w umowie jako dzieło o indywidualnych, niepowtarzalnych, opisanych z góry cechach. Przyjmujący zamówienie zobowiązał się nie do osiągnięcia z góry założonego w umowie rezultatu, lecz do starannego działania, polegającego na stworzeniu playlist. Wykonanie umowy polegało na dokonywaniu ciągu określonych czynności faktycznych, określonych działań zmierzających do osiągnięcia wyniku, który nie jest tożsamy z pojęciem dzieła.
W wyniku czynności będących przedmiotem spornej umowy nie było możliwe określenie, jakie dzieło miałoby powstać w efekcie wykonywania tychże czynności. Skoro przedmiotowa umowa o dzieło jest umową rezultatu, to wykonawca dzieła musi mieć możliwość przedstawienia finalnego efektu swojej pracy i za tę pracę winien ponosić odpowiedzialność.
Organ wskazał, że we wspomnianej umowie, kwestia ta nie została w żaden sposób uregulowana, bowiem nie wynika z niej, jakie okoliczności miałyby prowadzić do uznania, że wykonane dzieło zawiera wady.
Organ podkreślił, że umowa o dzieło może zawierać regulację w przedmiocie przeniesienia praw autorskich do utworu (jest to umowa zbycia praw autorskich). W zawartej umowie wprawdzie widnieje zapis dotyczący praw autorskich, jednakże brak jest zapisu określającego wynagrodzenie z tegoż tytułu. Należy też zaznaczyć, iż umowa zbycia praw autorskich jest umową konsensualną odpłatną, a zatem wynagrodzenie określone kwotowo winno zostać z góry w umowie uregulowane. Ponadto, jeśli rezultatem umowy nie jest stworzenie dzieła to i przeniesienie praw autorskich do nieistniejącego dzieła nie ma żadnego znaczenia. W związku z powyższym o ocenie całokształtu zobowiązania decyduje wyeksponowanie świadczenia, które miało znaczenie zasadnicze, a wykładając wolę stron, należy stwierdzić, że takim zasadniczym znaczeniem było stworzenie playlist.
Biorąc pod uwagę powyższe, Organ stwierdził, że w spornej umowie nie powstało, ani nie zostało oznaczone żadne konkretne dzieło. Umowa zawarta z Zainteresowanym nie miała charakteru umowy o dzieło. Sporna umowa sprowadzała się do starannego działania wykonawcy bez możliwości weryfikacji rezultatu po jego wykonaniu. Na ww. osobie spoczywała jedynie odpowiedzialność za staranne wykonanie powierzonych czynności, nie zaś za rezultat. Brak rezultatów wykonywanych czynności w przedmiotowej umowie przesądza o tym, że winna ona być zakwalifikowana jako umowa o świadczenie usług.
3. Pismem z dnia 25 marca 2021r. A. W. Sp. z o.o. Sp. k., z siedzibą w W.wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że Organ dokonał dowolnej oceny dowodów z przekroczeniem zasad swobodnej jej oceny przyjmując, że treść umowy o dzieło zawartej z Zainteresowanym wskazuje, że zobowiązał się on do starannego działania polegającego na stworzeniu playlist dla zamawiającej spółki, nie zaś do osiągnięcia oznaczonego rezultatu. Jej zdaniem z treści spornej umowy wynika wprost, że w jej ramach wykonawca zobowiązuje się do stworzenia playlist dla klubu "N." z przeniesieniem praw autorskich. Rezultatem spornej umowy miały być playlisty stanowiące konkretnie i indywidualnie oznaczony rezultat. Sporna umowa została zawarta z DJ w celu realizacji programu rozrywkowego w klubie "N.". Wskazując powyższe wyjaśniła, że praca DJ polega na wyborze, a następnie odtwarzaniu i jednoczesnym miksowaniu różnych utworów lub ich fragmentów, a nadto na dodawaniu własnych słownych uwag i komentarzy, nowych efektów dźwiękowych, sampli, a nawet utworów innego rodzaju. Powstałe w taki sposób widowisko bez wątpienia cechuje się indywidualnością, albowiem jest subiektywnie nowe i zachodzi małe statystyczne prawdopodobieństwo stworzenia go w przyszłości przez inną osobę. Występ DJ należy zakwalifikować jako utwór, zatem jest on dobrem niematerialnym stanowiącym dzieło będące rezultatem łączącej strony umowy.
Odnośnie do nieuregulowania w treści umowy kwestii odpowiedzialności za wady dzieła przyjmującej zamówienie Spółka podniosła, że powyższa kwestia została wprost uregulowana w § 4 spornej umowy. Ponadto w § 9 tej umowy wskazano, że w sprawach nieuregulowanych treścią umowy zastosowanie znajdują przepisy kodeksu cywilnego. Kwestie wadliwego wykonania działa uregulowane są w art. 637 k.c. Spółka podkreśliła również, że podczas zawierania umowy zamawiający ustnie określał, jaki program rozrywkowy ma być realizowany konkretnego wieczoru. Powyższe doprecyzowanie umożliwiało poddanie umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad. Występ wykonawcy (DJ) w konkretnym terminie wskazanym w umowie był prezentacją finalnego efektu jego pracy umożliwiającą określenie, w jakim zakresie ma odpowiadać za rezultat.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 24 września 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1280/21) oddalił skargę.
Sąd I instancji podkreślił, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny umowy zawartej przez Skarżącą z Uczestnikiem postępowania. Spór dotyczy zatem kwalifikacji prawnej umowy i wymaga określenia, czy strony zawarły umowę o dzieło, nierodzącą obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, czy też zawarły umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o umowie zlecenia, stanowiące tytuł do podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Sąd I instancji, biorąc pod uwagę mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy, uznał, że Organ poczynił wyczerpujące ustalenia faktyczne i przeprowadził wyczerpującą analizę stanu prawnego, dochodząc do prawidłowych wniosków, że zakwestionowana umowa zawarta przez Skarżącą spółkę z Wykonawcą była umową o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a nie umową o dzieło. Sąd rozpoznając skargę nie dopatrzył się w działaniu Organu nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy ani zastosowania do jego oceny przepisów prawa.
Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotem analizowanych umów było stworzenie playlist dla klubu "N." z przeniesieniem praw autorskich. Umowa przewidywała ponadto, że wykonawca może powierzyć wykonywanie prac określonych w umowie osobie trzeciej a zainteresowany nie przyjął na siebie odpowiedzialności za rezultat. Analizując treść umowy, Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że jej celem nie było osiągnięcie oznaczonego rezultatu, określonego w umowie jako dzieło o indywidualnych, niepowtarzalnych, opisanych z góry cechach. Przyjmujący zamówienie zobowiązał się nie do osiągnięcia z góry założonego w umowie rezultatu, lecz do starannego działania, polegającego na stworzeniu playlist. Wykonanie umowy polegało na dokonywaniu ciągu określonych czynności faktycznych, określonych działań zmierzających do osiągnięcia wyniku, który nie jest tożsamy z pojęciem dzieła.
W wyniku czynności będących przedmiotem spornej umowy nie było możliwe określenie, jakie dzieło miałoby powstać w efekcie wykonywania tychże czynności. Przedmiot umowy został określony bardzo ogólnie i dlatego nie można powiedzieć, że w spornej umowie zostało oznaczone konkretne dzieło.
W ocenie Sądu I instancji Organ zasadnie uznał, że umowa zawarta z Uczestnikiem postępowania nie miała charakteru umowy o dzieło. Sporna umowa sprowadzała się do starannego działania wykonawcy bez możliwości weryfikacji rezultatu po jego wykonaniu. Na ww. osobie spoczywała jedynie odpowiedzialność za staranne wykonanie powierzonych czynności, nie zaś za rezultat. Brak rezultatów wykonywanych czynności w przedmiotowej umowie przesądza o tym, że winna ona być zakwalifikowana jako umowa o świadczenie usług.
Z uwagi na powyższe za uzasadnioną Sąd I instancji uznał ocenę, że zawarte umowy nie przewidywały określonego rezultatu w postaci zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu przepisów k.c. czy też utworu w rozumieniu przepisów prawa autorskiego. Obowiązki Zainteresowanego sprowadzały się do wykonywania typowych czynności związanych z pracą DJ i nie budzi wątpliwości, że ich wykonanie stanowiło ciąg czynności faktycznych poddanych rygorowi starannego działania.
W konsekwencji powyższego Sąd I instancji doszedł do przekonania, że Zainteresowany zobowiązał się jedynie do starannego wykonania powierzonego mu zadania w postaci stworzenie playlist co nie stanowi rezultatu w rozumieniu art. 627 k.c.
5. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie merytorycznie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit, a i art 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej jako: "k.p.a."), tj. braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i stanowiska skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 627 k.c., art. 734 § 1 w zw. z art.750 k.c. oraz art. 65 § 1 i 2 k.c., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy;
a) naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wykonujący umowę o dzieło zawartą ze Skarżącą, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podczas gdy wykonujący umowę o dzieło zawartą ze skarżącą nie spełnił przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia, co w konsekwencji prowadziłoby do objęcia go obowiązkowymi ubezpieczeniem zdrowotnym;
- art. 627 k.c. polegające na jego błędnej wykładni i w konsekwencji jego niezastosowaniu, a w następstwie uznanie, że umowa zawarta przez Skarżącą z Uczestnikiem postępowania, której przedmiotem, mimo woli stron oraz mimo sposobu realizacji umowy, które odpowiadają znamionom umowy o dzieło, nie było osiągnięcie oznaczonego rezultatu;
- art. 734 § 1 w zw. z art. 750 k.c. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w
konsekwencji przyjęciu, że zawarta przez Skarżącą z Uczestnikiem postępowania umowa o dzieło jest umową oświadczenie usług (do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu), z uwagi na to, że zamiarem stron nie było osiągnięcie samoistnego rezultatu, a raczej wykonanie czynności - pomimo iż dokładna analiza akt sprawy powinna prowadzić do wniosku, że skarżąca miała osiągnąć określony rezultat, a tym samym, że strony łączyła umowa o dzieło;
- art. 65 § 1 i § 2 k.c. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w sprawie, skutkujące dokonaniem wykładni charakteru umowy, która jest sprzeczna ze zgodnym zamiarem i celem stron poprzez uznanie, że Strony (skarżąca i wykonujący dzieło) zawarły umowę oświadczenie usług, podczas gdy celem i zamiarem stron było zawarcie umowy o dzieło w rozumieniu art. 627 k.c.
W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
6. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest zasadna.
7. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, co znalazło swój wyraz również w przymusie adwokacko-radcowskim, tj. obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 578/20). Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
8. Skoro w skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego, to co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.
9. W ocenie NSA w sprawie uzasadnione są zarzuty naruszenia prawa procesowego sformułowane w pkt a) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit, a i art 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a., kwestionujące stanowisko Sądu I instancji w zakresie procesu ustalania charakteru spornej umowy.
10. W szczególności należy podkreślić, że w sprawach dotyczących ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, w których spór sprowadza się do zakwalifikowania łączącej strony umowy jako umowy o świadczenie usług lub jako umowy o dzieło, niezbędne jest, by organ o charakterze umowy wnioskował zarówno z jej treści, biorąc przy tym pod uwagę wszystkie jej postanowienia, jak również z okoliczności towarzyszących jej podpisaniu oraz sposobu i okoliczności jej wykonywania.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, Organ ograniczył ustalenia stanu faktycznego do przywołania treści zobowiązania uczestnika bez dokonania wszechstronnej oceny określonego w umowie przedmiotu, jaki tym zobowiązaniem został objęty. Należy podkreślić, że Prezes NFZ nie rozważył, czym jest sporządzenie playlisty składającej się na przedmiot umowy. W tym zakresie nie dokonał analizy charakteru prawnego spornej umowy, z odwołaniem do okoliczności faktycznych poświadczających ich przedmiot, sposób realizacji czy osiągnięty rezultat.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak określenia w umowie cech i parametrów indywidualizujących dzieło - na co powołuje się Organ w uzasadnieniu decyzji – nie zwalniało go z obowiązku ustalenia i przeanalizowania, co składa się na tak określony przedmiot umowy oraz czy i ewentualnie, jakie inne czynności ze strony zainteresowanego zostały podjęte w ramach należytego wywiązania się z przyjętego zobowiązania. Ponadto należy podkreślić, że umowa złożona do akt administracyjnych jest krótka i zawiera jedynie podstawowe informacje o łączącym strony stosunku prawnym. Stąd też dokonanie w tym zakresie koniecznych ustaleń i ich rzetelne rozważenie przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie było niezbędne. Tymczasem Organ w obszernych, jeżeli chodzi o ilość tekstu, wywodach decyzji nie skoncentrował się na kwintesencji sporu i nie dokonał analizy umowy. Tym bardziej, że okoliczności związane z zawieranymi przez Skarżącą umowami z Dj-ami były przedstawione przez Stronę w treści zastrzeżeń do protokołu ZUS z dnia 26 czerwca 2019 r. załączonego do akt administracyjnych, jak i szeroko omówione w dołączonej do nich opinii prawnej z dnia 28 lipca 2019 r. sporządzonej przez prof. zw. dr hab. Wojciecha Kowalskiego. Kwestia istoty zobowiązania zainteresowanego polegająca na stworzeniu playlisty, jak i jego ewentualnego udziału w charakterze DJ-a w imprezie organizowanej w klubie "N." pozostała poza ustaleniami stanu faktycznego podjętymi przez organ i nie stała się w konsekwencji przedmiotem jego oceny co do charakteru prawnego zobowiązania uczestnika. Poza zainteresowaniem Prezesa NFZ przy wydaniu zaskarżonej decyzji pozostało bowiem wyjaśnienie, na czym konkretnie miało polegać świadczenie uczestnika (czy stworzona playlista odpowiadała wskazanym powyżej warunkom) i czy zainteresowany brał udział w imprezie jako DJ.
NSA stwierdza, że kwestionując nadaną przez strony nazwę umowy nie można poprzestać na odwołaniu się do ogólnie tylko związanych z przedmiotem sprawy poglądów orzecznictwa i doktryny, lecz konkretnie wskazać na okoliczności przemawiające za innym charakterem prawnym kontraktu. Tylko w ten sposób można podważyć wyrażoną przez Strony w treści umowy ich wolę. Dopóki Organ nie wykaże, że treść umowy, jej przedmiot i towarzyszące zawarciu kontraktu okoliczności świadczą o innym jej charakterze niż jej nazwa, nie można skutecznie oznaczenia tego podważyć. Ograniczając wywód decyzji do ogólników Organ nie zmierzył się więc z istotą rozpoznawanej sprawy. Ten zaś wymagał rozważenia tego, co stanowiło przedmiot umowy, czego dotyczyło owo tworzenie playlisty. Dopiero na tej podstawie można dokonać rzetelnej analizy zawartej przez strony umowy i w konsekwencji zasadności obowiązku w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego. Doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. o istotnym wpływie na wynik sprawy. Gdyby bowiem zebrano niezbędny do wydania decyzji materiał i dokonano jego pełnej analizy, wynik postępowania mógłby być inny.
11. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego deficytów tychże ustaleń oraz ocen nie mogą zastąpić ani wypełnić eksponowane przez Prezesa NFZ argumenty odwołujące się do wykazywania doktrynalnych różnic wymienionych umów cywilnoprawnych. Jakkolwiek nie sposób jest odmówić im racji, albowiem posiadają one podstawy teoretyczne, to jednak, aby można je było uznać za istotne, a tym samym i przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy i udzielenia odpowiedzi na kluczowe w niej pytanie, a mianowicie o charakter spornej umowy, za uzasadnione należało uznać oczekiwanie odnośnie do potrzeby osadzenia tych argumentów na gruncie wszechstronnie ustalonych i rozważonych faktów.
12. Zdaniem NSA w świetle stanowiska Skarżącej, wyrażonego w treści złożonych zastrzeżeń do protokołu ZUS, jak i skargi, należałoby mieć na uwadze, iż w ocenie Stron umowy playlista to układ, zestawienie poszczególnych utworów w określony sposób stanowiący rezultat działania wykonawcy a warunkowany oczekiwaniami Skarżącej co do programu rozrywkowego, jaki miał być realizowany konkretnego wieczoru w klubie "N.". Jak podniesiono w skardze i na co nie zwrócił Sąd I instancji uwagi - wykonawca nie był ograniczony w swojej inwencji twórczej i tworzył playlistę według swojej własnej koncepcji, znając jedynie ogólny zarys programu imprezy. W takim przypadku stworzona na zamówienie playlista ma niepowtarzalny charakter warunkowany, co prawda, zgodnie z oczekiwaniami zamawiającego ale uzależniony w pierwszym rzędzie od twórczej inwencji wykonawcy, jego wiedzy i doświadczenia w komponowaniu zestawów utworów muzycznych. Stąd też w umowie zostało wyraźnie zawarte postanowienie, że wykonawca ma swobodę co do sposobu i tempa wykonania prac.
W tym kontekście, Sąd I instancji powinien był przyjąć, że stworzenie playlisty należy postrzegać za rezultat wymagany dla dzieła, w sytuacji gdy stanowi zestawienie różnych utworów muzycznych w ramach zindywidualizowanej koncepcji jej autora (uczestnika), także wówczas gdy spełnia oczekiwania zamawiającego co do zakreślonego ogólnie tematycznego motywu przewodniego imprezy rozrywkowej na której dojdzie do jej przedstawienia. W tym też znaczeniu poddaje się ocenie co do istnienia wad w wykonanym dziele. Ponadto, Sąd I instancji błędnie przyjął stanowisko organu – że istotne znaczenie ma brak wskazania w umowie z uczestnikiem określenia wynagrodzenia za przeniesienie praw autorskich.
13. Sąd I instancji pominął również wyrok SN, w którym Sąd ten stwierdził, że utworem w rozumieniu art. 1 ustawy o prawie autorskim może być kompilacja wykorzystująca dane powszechnie dostępne pod warunkiem, że ich wybór, segregacja i sposób przedstawienia ma znamiona oryginalności (wyrok z 25 stycznia 2006 r., sygn. akt I CK 281/05). Zaś NSA zauważył w orzecznictwie, że utworem jest stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. Co istotne, nawet w przypadku odmowy nadania playliście statusu utworu nie przesądza to o tym, że przedmiotowa umowa nie może być uznana za umowę o dzieło w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
14. Zdaniem NSA, przeprowadzone w sprawie ustalenia faktyczne, które legły u podstaw kontrolowanej decyzji były niewystarczające, aby przyjąć, że umowa zawarta przez Skarżącą z uczestnikiem była umową o świadczenie usług, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu. WSA winien wskazać na konieczność przeprowadzenia w sprawie pełnego postępowania dowodowego, celem wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, po przeprowadzeniu którego dopiero będzie możliwe jej rozstrzygnięcie, czy zawarta przez strony umowa, której przedmiotem było stworzenie playlist dla klubu "N." z przeniesieniem praw autorskich - była w istocie umową o dzieło - czy umową o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. To w ocenie NSA powoduje, że zaskarżona decyzja dotknięta jest naruszeniem przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
15. W takiej sytuacji stwierdzić należy, że zarzuty kasacyjne odnoszące się do prawa materialnego są niezasadne, bowiem zostały postawione przedwcześnie. Dopiero w sytuacji ustalenia, że stan faktyczny stanowiący podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie zostanie skutecznie podważony można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II GSK 1297/19).
16. Stwierdzone uchybienia - stosownie do poczynionych wyżej rozważań, nie przesądzając rozstrzygnięcia - Sąd I instancji zobowiązany będzie usunąć po ponownym rozpoznaniu sprawy.
17. Z tych wszystkich względów - skoro zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania uznać należało za usprawiedliwiony - Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
18. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).