II SA/Wa 1574/19

II SA/Wa 1574/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący/
Andrzej Wieczorek
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
II OSK 1001/20 - Wyrok NSA z 2023-04-25
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7; art. 77; art. 8; art. 88
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
art. 18 ust. 1; art. 18 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant referent Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową do celu kolekcjonerskiego oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r., poz. 284), zwanej dalej "u.b.a.", utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] orzekającą o cofnięciu K. G. pozwolenia na broń palną sportową do celu kolekcjonerskiego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że organ I instancji wszczął w dniu [...] czerwca 2018 r. postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia K. G. pozwolenia na broń palną sportową do celu kolekcjonerskiego na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Należącą do strony broń – postanowieniem z tegoż dnia przejęto do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji. Działanie organu Policji było konsekwencją uzyskania z Komendy Powiatowej Policji w P. informacji, iż K. G. w związku z wtargnięciem nieznanego mężczyzny na teren jego posesji "wykorzystał broń palną". Przeprowadzone przez przybyłych na miejsce zdarzenia funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w P. badanie wymienionego na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu w dniu [...] czerwca 2018 r. wskazało: I wynik – 0,44 mg/l, II wynik – 0,42 mg/l.
Komendant Komisariatu Policji w N. poinformował o pozytywnej opinii o stronie oraz przesłał informację, iż prowadzone postępowanie zostało zakończone. Odstąpiono od skierowania wniosku o ukaranie do Sądu Rejonowego w P. z uwagi na zastosowanie art. 5 § 1 pkt 3 k.p.o.w., zgodnie z którym postępowanie umarza się, gdy ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze. W niniejszej sprawie zastosowano kontratyp obrony koniecznej.
Organ Policji wystąpił do Komendanta Komisariatu Policji w N., o przesłanie uwierzytelnionych kopii wszelkich materiałów dotyczących zdarzenia z udziałem K. G., które miało miejsce w dniu [...] czerwca 2018 r.
Strona pismem z dnia [...] października 2018 r. zażądała uzupełnienia dowodów i materiałów w jej sprawie, jak również umorzenia postępowania. Organ Policji postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. odmówił dopuszczenia dowodów, wskazując, iż przeprowadzenie czynności nie przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, a jedynie bezzasadnie przedłuży czas prowadzonego postępowanie.
Następnie organ I instancji poinformował stronę, iż uzyskał dokumenty, o które wnioskował, m. in. uwierzytelnione świadectwo wzorcowania analizatora wydechu, na którym została poddana badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu w dniu zdarzenia, tj. [...] czerwca 2018 r. oraz skróconą instrukcję jego obsługi. Poinformował także, że badanie stanu jej trzeźwości, dokonywane przez funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w P. na miejscu zdarzenia, zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, tj. zarządzeniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. w sprawie pełnienia służby na drogach.
Organ pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. poinformował o zakończeniu przedmiotowego postępowania oraz o przysługujących w związku z tym prawach. Strona z przysługującego jej prawa wynikającego z art. 10 k.p.a. skorzystała w dniu [...] stycznia 2019 r., zapoznając się z aktami osobiście. Natomiast pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy w świetle wyników badań trzeźwości jego mandanta wykonanych w dniu zdarzenia, przy uwzględnieniu współczynnika niepewności pomiaru i urządzenia oraz jego zeznań dotyczących spożycia alkoholu bezpośrednio po dokonaniu zgłoszenia wtargnięcia na teren jego posesji, znajdował się on w stanie po spożyciu alkoholu w chwili przemieszczania się z bronią w trakcie zdarzenia. W dniu zaś [...] stycznia 2019 r. zapoznał się z aktami sprawy.
Komendant [...] Policji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. odmówił dopuszczenia dowodu, wskazując, że powołanie biegłego nie przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, a tylko bezzasadnie przedłuży czas prowadzenia niniejszego postępowania administracyjnego.
K[...]P decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. cofnął K. G., pozwolenie na broń palną sportową do celu kolekcjonerskiego, wskazując w podstawie prawnej art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Organ podkreślił, iż przepis ten nie wskazuje okoliczności usprawiedliwiających noszenie broni w stanie po użyciu alkoholu, a tym bardziej nie uzależnia możliwości cofnięcia pozwolenia od ich braku.
Od decyzji strona wniosła odwołanie oraz zarzuciła naruszenie:
‒ art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji poprzez jego zastosowanie i cofnięcie pozwolenia na broń palną do celu kolekcjonerskiego, pomimo niewykazania, iż jego mocodawca nosił broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu,
‒ art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania,
‒ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie w sposób wyczerpujący, materiału dowodowego.
Pełnomocnik strony podniósł, że organ oddalił wnioski dowodowe oraz nie dokonał oceny udowodnionych faktów przez pryzmat zebranych dowodów, w szczególności w zakresie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu toksykologii na okoliczność ustalenia, czy w świetle wyników badania trzeźwości jego mocodawcy oraz złożonych przez niego zeznań dotyczących spożycia alkoholu bezpośrednio po dokonaniu wtargnięcia na teren jego posesji, znajdował się w stanie po użyciu alkoholu w chwili przemieszczania się z bronią w trakcie tego zdarzenia.
Organ Policji pominął niektóre dokumenty z postępowania w sprawie dotyczące zeznań odnośnie ilości spożytego po użyciu broni, a przed wykonanym badaniem trzeźwości, alkoholu. Podkreślił, że w żadnym miejscu nie potwierdził, że nosił broń w stanie po spożyciu alkoholu. Wskazał jedynie momenty, w których spożywał alkohol i jego ilość – na wiele godzin przed zdarzeniem, które miało miejsce w nocy z [...] na [...] czerwca 2018 r. na terenie jego posesji oraz bezpośrednio po tym zdarzeniu.
Ponadto skarżący nie odnosił się do faktu noszenia lub przemieszczania się z bronią po użyciu alkoholu, lecz przesłuchiwany w charakterze świadka, dokonywał opisu przebiegu zdarzenia. Organ Policji nie wykazał, że do noszenia broni po spożyciu alkoholu przez skarżącego, rzeczywiście doszło. Organ poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że ze względu na brak popełnienia czynu (petitum wniosku) oraz działanie w obronie koniecznej, uzasadnione jest odstąpienie od skierowania wniosku o ukaranie.
Błędne jest zatem wskazanie przez organ, że skarżący uznany został za sprawcę wykroczenia określonego w art. 51 ust. 2 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, gdy tymczasem podstawą odstąpienia od wniosku o ukaranie był brak przestępczości czynu.
Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie przedmiotowego postępowania w całości, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Komendant Główny Policji w treści decyzji z dnia [...] maja 2019 r. stwierdził, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano przemieszcza się z rozładowaną bronią albo nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego. W rozumieniu ustawy, noszenie broni oznacza każdy sposób przemieszczania załadowanej broni przez osobę posiadającą broń (art. 10 ust. 9 omawianej ustawy). Słowo "nosić" nie może być zatem interpretowane wyłącznie dosłownie, wynika to zarówno z zestawienia przepisów całej ustawy o broni i amunicji, jak też celu i sensu wprowadzenia tej regulacji. Użyty w art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji czasownik "nosić" jest wyrazem wieloznacznym. Słowniki języka polskiego podają wśród jego znaczeń, oprócz "trzymając coś w rękach, na plecach lub w inny sposób na sobie, chodzić z tym, czyniąc to długo i wielokrotnie, dźwigać" także i takie znaczenia jak "mieć, trzymać coś przy sobie, nie rozstawać się z czymś".
Z kontekstu, w jakim w przepisach ustawy o broni i amunicji stosuje się słowo "nosić" wynika, że ustawodawca miał na myśli wszelkie przypadki, gdy dana osoba przemieszcza się z bronią, poza miejscem, w którym ją przechowuje. Ponadto, wynik wykładni systemowej w przypadku art. 18 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy wspiera także wykładnia celowościową. Konstrukcja powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że w przypadku zaistnienia okoliczności w tym przepisie przewidzianych organ Policji obowiązany jest cofnąć udzielone wcześniej pozwolenie na posiadanie broni. Rozstrzygnięcie podjęte w oparciu o omawiany przepis ma charakter tzw. decyzji związanej, nie pozostawiającej organowi jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. Tym samym jego zastosowanie w konkretnej sprawie i wydanie decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni, wymaga uprzedniego ustalenia, w toku postępowania administracyjnego, że adresat decyzji po pierwsze znajdował się w stanie po użyciu alkoholu lub innego wymienionego w art. 18 ust. 1 pkt 4 środka, a po drugie, będąc w takim stanie, nosił broń lub przemieszczał się z rozładowaną bronią.
Zdaniem KGP zebrany w sprawie materiał dowodowy wyczerpuje przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. W świetle poczynionych ustaleń okoliczności samego zdarzenia, które miało miejsce w dniu [...] czerwca 2018 r., nie budzą zastrzeżeń. Okolicznością bezsporną jest fakt, iż K. G. w dniu zdarzenia, przebywając na terenie swojej posesji, spożywał alkohol w postaci piwa. Różnice natomiast dostrzec należy w tym, jaką ilość alkoholu spożył wymieniony i w jakim czasie. Strona wskazała, że spożywała alkohol w postaci piwa na wiele godzin przed zdarzeniem oraz bezpośrednio po tym zdarzeniu, a przed badaniem stanu trzeźwości. W notatce urzędowej sporządzonej w dniu [...] czerwca 2018 r. przez przybyłego na miejsce zdarzenia funkcjonariusza widnieje informacja, iż K. G. oświadczył, że w dniu [...] czerwca 2018 r. "spożywał około godz. [...] po obiedzie piwo w ilości 1,5 l oraz w trakcie oczekiwania na Policję w ilości 0,5 l". W protokole z dnia [...] czerwca 2018 r. badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu, widnieje zaś informacja, iż badany oświadczył, że "w dniu [...].06.2018 r. o godz. [...] spożył piwo – 1,5 l oraz w dniu [...].06 2018 r. o godz. [...] spożył piwo w ilości 0,5 l". Natomiast składając zeznania do protokołu w dniu [...] czerwca 2018 r., strona oświadczyła, że "w ciągu dnia wypiła trzy piwa. Pierwsze zaczęła około godz. [...], a około godz. [...] skończyła ostatnie piwo".
Zdarzenie, jak wynika z opisu funkcjonariusza Policji przyjmującego zgłoszenie od K. G. o próbie wtargnięcia na jego posesję nieznanego mężczyzny, miało miejsce w dniu [...] czerwca 2018 r. o godz. [...]. Badanie wymienionego przeprowadzone przez przybyłych na miejsce zdarzenia funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w P. na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu wskazało: I wynik – 0,44 mg/l, II wynik – 0,42 mg/l. Badany nie zgłaszał zastrzeżeń co do prawidłowości przeprowadzenia tego badania. Badanie trzeźwości K. G. zostało wykonane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, tj. zarządzeniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. w sprawie pełnienia służby na drogach urządzeniem [...] wersja [...] nr fabryczny [...], posiadającym aktualne świadectwo wzorcowania nr [...], będącym dokumentem poświadczającym, że analizator wydechu wraz z urządzeniami peryferyjnymi (tj. drukarką przenośną, ładowarką prądu stałego 230 V, ładowarką prądu przemiennego 12 V), spełnia określone wymagania prawidłowości wyników pomiaru (kalibracji).
Z relacji ze zdarzenia przedstawionej przez stronę przybyłym na miejsce funkcjonariuszom Policji wynika, iż w celu odstraszenia nieznanego mężczyzny, który próbował wtargnąć na jej posesję, oddała dwa strzały ostrzegawcze z legalnie posiadanego pistoletu. Następnie broń zabezpieczyła w sejfie. Zeznania strony znajdują potwierdzenie w uzasadnieniu wniosku o odstąpienie od ukarania za czyn z art. 51 ust. 2 pkt 4 ustawy o broni i amunicji z dnia 5 czerwca 2018 r., gdzie wskazano, że K. G. "miał broń przy sobie w momencie wyjęcia jej z sejfu i oddania strzałów ostrzegawczych". Ponadto, w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, należąca do wymienionego broń została przejęta do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji.
Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że K. G. będąc w stanie po użyciu alkoholu, przemieszczał się po swojej posesji, z naładowaną bronią palną, a nawet użył jej w celu oddania dwóch strzałów ostrzegawczych. Złożone przez niego zeznania potwierdzają, że strzelał z broni palnej na swojej posesji. Nie ulega zatem wątpliwości, że strona będąc w stanie nietrzeźwości, miała przy sobie broń i strzelała z niej, co jednoznacznie wypełnia przesłanki zawarte w art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Jeśli zatem strona oddała na swojej posesji dwa strzały ostrzegawcze, to niewątpliwie nosiła broń przy sobie w rozumieniu ustawy, będąc po użyciu alkoholu, a to oznacza, że w jej przypadku przesłanka określona w art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji została bezspornie spełniona. Tym samym, w świetle powyższych ustaleń, zarzut pełnomocnika, że mocodawca w żadnym miejscu nie potwierdził, że nosił broń w stanie po użyciu alkoholu, nie ma racji bytu.
W tej sytuacji, po ustaleniu powyższego, organ I instancji miał obowiązek cofnąć stronie pozwolenie na broń, ponieważ poprzez obligatoryjny charakter tego przepisu prawa ustawodawca bezwzględnie przyznał pierwszeństwo interesowi społecznemu przed interesem obywatela, uznając, iż osoby, które m. in. po użyciu alkoholu posiadają przy sobie broń palną, stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tym samym przedstawione przez pełnomocnika wyjaśnienia nie mogą zmienić sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem postępowania było ustalenie, czy strona nosiła broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, bowiem jest to okoliczność mająca znaczenie dla sprawy i takie okoliczności zostały ustalone. Dodać należy, że strona nie podważała faktu, iż nosiła broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu.
Ustalone okoliczności są dla organu Policji wystarczające do ustalenia prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń i wywołują dla niej określone konsekwencje administracyjnoprawne, wskazane wobec osób posiadających prawo do broni.
KGP zauważył, że strona nie została ukarana za wykroczenie z art. 51 ust. 2 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, jednakże art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, cofnięcia pozwolenia na broń nie uzależnił od takiego ukarania. Jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, analiza przepisu art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji prowadzi do wniosku, że zastosowanie sankcji w nim określonych nie jest uzależnione od wyroku skazującego za popełnienie wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Musi jedynie zaistnieć stan faktyczny odpowiadający dyspozycji tego przepisu. Zgodnie z powyższym, wystarczające jest już tylko wiarygodne ustalenie takiej okoliczności, a takie ustalenie, w niniejszej sprawie, poczyniono. Art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji nie wskazuje okoliczności usprawiedliwiających noszenie broni w stanie po użyciu alkoholu, a tym bardziej nie uzależnia możliwości cofnięcia pozwolenia od ich braku. Tym samym podnoszona przez pełnomocnika w odwołaniu okoliczność, że skoro organ Policji w toku postępowania w sprawie o wykroczenie uznał brak przestępczości czynu, tym samym brak jest podstaw do cofnięcia jego mocodawcy pozwolenia na broń w związku z tą samą okolicznością, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Teza, którą zatem formuje, iż biorąc pod uwagę racjonalność ustawodawcy, organy Policji prowadzące postępowanie administracyjne, jako wiążące w przedmiotowej sprawie, winy brać pod uwagę, rozstrzygnięcie zapadłe w toku postępowania o wykroczenie, w ustalonych okolicznościach, nie ma racji bytu.
Organ podkreślił, iż przesłanki określone w art. 51 ust. 2 pkt 4 oraz art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, jak słusznie zauważył pełnomocnik, są tożsame, jednakże skutki ich naruszenia wywołują inne rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 51 ust. 2 pkt 4 tej ustawy karze aresztu lub grzywny podlega osoba, która nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowych albo środka zastępczego, co stanowi sankcję odpowiedzialności karnej. Natomiast cofnięcie pozwolenia na broń na zasadzie art. 18 ust. 1 pkt 4 nie jest karą w rozumieniu ustawy o broni i amunicji, tylko skutkiem administracyjno-prawym.
Ratio legis przepisu art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji jest takie, aby osoby, które z racji spożycia alkoholu, czy też innego środka odurzającego, mogą mieć zaburzoną zdolność oceny swojego zachowania i stracić umiejętność racjonalnego kierowania swoim działaniem, nie przemieszczały się z tą bronią poza miejscem, w którym ją przechowują. Chodzi o eliminowanie dostępu do broni dla tych posiadaczy, którzy dopuszczają się niebezpiecznego postępowania, polegającego na noszeniu broni będąc pod wpływem środków odurzających (alkoholu, narkotyków). I nie ma przy tym znaczenia, jakie okoliczności doprowadziły do przemieszczania się z bronią osoby znajdującej się w stanie po użyciu alkoholu. Treść powyższego przepisu wskazuje bowiem wyraźnie, iż decyzja wydawana przez organy Policji na podstawie omawianego przepisu ma charakter decyzji związanej, a wiec organ jest zobowiązany do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń, jeżeli zaistnieją okoliczności przewidziane w tym przepisie. Tym samym inne dowody, które świadczą pozytywnie o stronie, jak np. pozytywna opinie z miejsca jej zamieszkania, czy też fakt, iż działała w obronie koniecznej, nie mogą wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro od osób przemieszczających broń wymagana jest odpowiedzialność za nią, co wyraża się w szczególności w potrzebie bycia trzeźwym, to już sam fakt dysponowania bronią (posiadania jej przy sobie) po użyciu alkoholu musi stanowić przesłankę jej cofnięcia. Miarą odpowiedzialności bowiem jest, by po spożyciu alkoholu nie dysponować bronią, w przeciwnym razie odpowiedzialność ta jest podważona, co rozciąga się też na pozostałe działania posiadacza broni, w tym na ocenę, czy gwarantuje on prawidłowe i bezpieczne korzystanie z niej.
W ocenie Komendanta Głównego Policji organ I instancji miał podstawy, aby stwierdzić, że zachowanie K. G. wyczerpało dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy upoważniał organ do oceny stanu faktycznego, jako wyczerpującego przesłanki określone w omawianym przepisie prawa. W takiej sytuacji wydanie decyzji cofającej posiadane uprawnienie nie należy do sfery uznania administracyjnego organu, a skoro tak, to brak jest jakichkolwiek podstaw do umorzenia postępowania z urzędu (art. 105 § 1 k.p.a.), czy też na wniosek, czego domaga się pełnomocnik, ponieważ dla zastosowania dyspozycji art. 105 § 2 k.p.a. jednym z wymogów jest, aby inicjatorem postępowania była jego strona, tymczasem postępowanie w sprawie cofnięcia przedmiotowego pozwolenia zostało wszczęte z urzędu przez Komendanta [...] Policji.
K. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] maja 2019 r. znak: [...].
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez jego zastosowanie i cofnięcie pozwolenia na broń palną sportową do celu kolekcjonerskiego, pomimo niewykazania noszenia broni w stanie po użyciu alkoholu,
2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania w związku z niewykazaniem, że strona nosiła broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu,
3) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo wydania przez organ I instancji decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebrania w sprawie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niedokonania oceny udowodnionych faktów przez pryzmat zebranych dowodów, w szczególności w zakresie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu toksykologii na okoliczność ustalenia, czy w świetle wyników badania trzeźwości oraz złożonych przez stronę zeznań dotyczących spożycia przez nią alkoholu bezpośrednio po dokonaniu zgłoszenia wtargnięcia na teren jej posesji, strona znajdowała się w stanie po użyciu alkoholu w chwili przemieszczania się z bronią w trakcie tego zdarzenia oraz pominięcia niektórych dokumentów z akt sprawy postępowania w sprawie dotyczących zeznań strony odnośnie ilości alkoholu spożytego po użyciu broni a przed wykonanym badaniem trzeźwości, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie,
4) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji bez uwzględnienia wszystkich wymaganych elementów, w szczególności w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego, tj. niewskazanie wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta [...] Policji w całości oraz zasądzenie kosztów sądowych.
Zdaniem strony organ pominął jej oświadczenie dotyczące spożycia alkoholu w ilości 0,5 l w trakcie oczekiwania na Policję. Organ pominął również zawarty w odwołaniu zarzut braku zebrania przez organ I instancji w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz odmowy dopuszczenia dowodu z opinii biegłego toksykologa. Ustalenie czy skarżący znajdował się po spożyciu alkoholu w chwili noszenia broni, stanowi przesłankę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. Skarżący podkreślił, że spożywał alkohol na wiele godzin przed zdarzeniem. Taki stan faktyczny nie daje podstaw do uznania, że wyniki badania zawartości alkoholu we krwi znajdujące się w aktach sprawy stanowią wiarygodne ustalenie faktu noszenia lub przemieszczania się strony z bronią pod wpływem alkoholu.
Pełnomocnik podkreślił, iż organy Policji nie badały, czy strona w chwili noszenia broni znajdowała się w stanie po użyciu alkoholu, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że ze względu na brak popełnienia czynu oraz działanie w obronie koniecznej uzasadnione jest odstąpienie od skierowania wniosku o ukaranie mojego mocodawcy.
Organ I instancji poprzestał na wynikach badania trzeźwości przeprowadzonych kilka godzin po zdarzeniu, pomimo że strona wyjaśniła, że bezpośrednio po użyciu broni, a przed badaniem trzeźwości spożywała alkohol.
Skarżący podkreślił, że z zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów nie można wysnuć wniosku, iż potwierdził fakt noszenia broni po spożyciu alkoholu.
W toku postępowania w sprawie o wykroczenie prowadzonego przez Komisariat Policji w N. strona w żadnym miejscu nie potwierdziła, że nosiła broń w stanie po spożyciu alkoholu, lecz jedynie wskazała momenty, w których spożywała alkohol i ilość spożytego alkoholu na wiele godzin przed zdarzeniem.
Skarżący zauważył też, że przesłanki wymienione w art. 51 ust. 2 pkt 4 oraz art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w zakresie określenia rodzaju czynu, tj. noszenia broni w stanie po użyciu alkoholu są tożsame. Skoro więc organy Policji w toku postępowania w sprawie o wykroczenie uznały brak przestępności czynu, to brak jest podstaw do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń w związku z tą samą okolicznością.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa tak materialnego, jak i procesowego.
W ocenie Sądu organy obu instancji, prawidłowo interpretując regulację prawną zawartą w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a, zasadnie przyjęły, że ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego dają wystarczającą podstawę do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową do celu kolekcjonerskiego.
Na wstępie podnieść należy, że prawo do posiadania broni palnej nie należy w Polsce do wolności i praw obywatelskich. Jest to uprawnienie ściśle reglamentowane. Warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny, a możliwość cofnięcia pozwolenia nie może być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, lecz jako działanie prewencyjne, prowadzące do zapewniania szeroko rozumianego bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W uchwale z 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na potrzebę ścisłej ustawowej reglamentacji pozwoleń na broń palną, podyktowaną względami bezpieczeństwa i porządku publicznego, w ustawie o broni i amunicji przyjęto m.in. regulację zawartą w art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a
Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a., właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, przemieszcza się z rozładowaną bronią albo nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego.
Do pojęcia "nosi" zawartego w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. odniósł się NSA m.in. w wyroku z 7 listopada 2003 r., sygn. akt III SA 3078/01, stwierdzając, że czasownik "nosić" użyty w ww. przepisie jest wyrazem wieloznacznym. Słowniki języka polskiego podają wśród jego znaczeń, oprócz "trzymając coś w rękach, na plecach lub w inny sposób na sobie, chodzić z tym, czyniąc to długo i wielokrotnie, dźwigać" także i takie znaczenia jak "mieć, trzymać coś przy sobie, nie rozstawać się z czymś" (por. podane pod pkt 2 znaczenie tego słowa /w:/ Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN, Warszawa 1992, t. II, s. 393; Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, PWN, Warszawa 1963, t. V, s. 361). W sytuacji, gdy wykładnia gramatyczna przepisu nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów, należy wesprzeć się innymi rodzajami wykładni, w tym wykładnią systemową i celowościową. W tej materii NSA wyraził stanowisko, zgodnie z którym analiza innych przepisów ustawy – art. 10 ust. 4, art. 18 ust. 1 pkt 1, a także art. 18 ust. 3 pkt 4, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1 u.b.a., w których także ustawodawca zastosował czasownik "nosić" lub nawiązywał do niego, pozwala wnioskować, że adekwatnym do regulowanej materii znaczeniem tego czasownika będzie drugie z podanych wyżej znaczeń. Z kontekstu, w jakim w przepisach ustawy o broni i amunicji stosuje się czasownik "nosić" wynika, iż ustawodawca miał na myśli wszelkie przypadki, gdy dana osoba przemieszcza się z bronią, poza miejscem, w którym ją przechowuje. NSA podkreślił jednocześnie, że ratio legis omawianego przepisu jest takie, aby osoby, które z racji spożycia alkoholu, czy też innego środka odurzającego, mogą mieć zaburzoną zdolność oceny swojego zachowania i stracić umiejętność racjonalnego kierowania swoim działaniem, nie przemieszczały się z tą bronią poza miejscem, w którym ją przechowują. Chodzi o eliminowanie dostępu do broni dla tych posiadaczy, którzy dopuszczają się niebezpiecznego postępowania, polegającego na noszeniu broni, będąc pod wpływem środków odurzających (alkoholu, narkotyków).
Również we wcześniejszym wyroku z 6 września 2002 r., sygn. akt III SA 424/01 (LEX nr 13785) NSA zwrócił uwagę, że 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. nie wskazuje okoliczności usprawiedliwiających noszenie broni w stanie po użyciu alkoholu, a tym bardziej nie uzależnia możliwości cofnięcia pozwolenia od ich braku. Słowo "nosić" nie może być interpretowane wyłącznie dosłownie. Wniosek taki należy wysnuć zarówno z zestawienia przepisów całej ustawy, jak też celu i sensu wprowadzenia tej regulacji. Nie do zaakceptowania byłby pogląd, że osoba posiadająca pozwolenie na broń nie mogłaby nosić broni przy sobie w kaburze, ale mogłaby to już czynić, trzymając ją w torbie, jadąc samochodem czy pociągiem.
Należy zauważyć, iż wynik wykładni systemowej w przypadku art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. wspiera także wykładnia celowościowa, bowiem ustawodawca nakazuje organom Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadkach, gdy pozwolenie posiada osoba, która swoim zachowaniem wskazuje, że mogłaby stanowić świadome lub nawet przypadkowe zagrożenie dla osób trzecich, chociażby przez podwyższone ryzyko utraty broni w sytuacji, gdy będąc nietrzeźwa, nie jest w stanie odpowiednio jej chronić.
W niniejszej sprawie, co jest niesporne, skarżący oddał dwa strzały ostrzegawcze z legalnie posiadanego pistoletu. Strzały te zostały oddane, jak wyjaśnia skarżący, w związku z wtargnięciem nieznanego mu mężczyzny na jego posesję i miały na celu odstraszenie intruza. Opisywane zdarzenie miało miejsce w nocy z [...] na [...] czerwca 2018 r. około godziny [...].
[...] czerwca 2018 r. przybyli na miejsce zdarzenia funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w P. dokonali badania skarżącego na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Pierwsze badanie wykonano o godzinie [...], zaś drugie badanie o godzinie [...]. Wynik pierwszego badania wynosił 0,44 mg/l, a wynik drugiego badania 0,42 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.
Przedstawione okoliczności faktycznie świadczą, zdaniem Sądu, o tym, iż skarżący, będąc w stanie po użyciu alkoholu, przemieszczał się na swojej posesji z naładowaną bronią palną, a następnie użył jej w celu oddania dwóch strzałów ostrzegawczych. Organy trafnie zatem przyjęły, iż skarżący swoim zachowaniem wypełnił przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a.
Wyjaśnienia skarżącego, iż spożywał alkohol w postaci piwa jedynie w dniu [...] czerwca 2018 r. około godziny [...] po obiedzie oraz w dniu [...] czerwca 2018 r., bezpośrednio po zdarzeniu około godziny [...] stanowią, w ocenie Sądu, jedynie wersję mającą przekonać Organy, że w trakcie samego użycia broni nie pozostawał on pod wpływem alkoholu.
Wyjaśnienia te nie są jednak, zdaniem Sądu, wiarygodne, gdyż nie sposób przyjąć, iż skarżący mając świadomość konieczności ujawnienia organom ścigania okoliczności użycia broni palnej, bezpośrednio po jej użyciu przystąpił do spożywania alkoholu. Takie zachowanie skarżącego należałoby ocenić jako nieracjonalne i sprzeczne z wiedzą, którą skarżący – jako osoba dysponująca od dwóch lat bronią palną – niewątpliwie musiała posiadać. Dlatego też organy trafnie nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącego w tym zakresie.
Reasumując, w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego organy Policji miały podstawy stwierdzić, że zachowanie skarżącego wyczerpało dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a, gdyż skarżący posiadał broń palną, znajdując się stanie nietrzeźwości. W konsekwencji organ I instancji był zobligowany w oparciu o ww. przepis do wydania decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną. Wydanie tej decyzji nie należało do sfery uznania administracyjnego organu, a skoro tak, brak było jakichkolwiek podstaw do podjęcia innego rozstrzygnięcia. Nadto w tej sytuacji zbędne było dokonywanie przez organy obu instancji jakichkolwiek dodatkowych ustaleń, w szczególności nie było potrzeby – jak chciałby tego skarżący – przeprowadzenia opinii toksykologicznej. Dodać też należy, iż nie można utożsamiać przesłanek karnych branych przez Sąd powszechny pod uwagę w przypadku stosowania sankcji karnych z przesłankami, które wchodzą w rachubę w przypadku stosowania przez organ administracji publicznej art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. Cofnięcie pozwolenia na broń nie jest bowiem karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z naruszenia przepisów u.b.a.
Sąd uznał zatem, że organy Policji obu instancji prawidłowo zbadały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, przeprowadzając przy tym wszelkie dowody służące właściwemu ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa (art. 8 k.p.a.). Organy uczyniły także zadość zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), opierając swoje rozstrzygnięcia na całym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a poprzez pełne uzasadnienie faktyczne i prawne wydanych decyzji, nie naruszyły art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.