VI SA/Wa 1581/25

VI SA/Wa 1581/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Brzozowska
Honorata Łopianowska
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Dorota Brzozowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO", "organ") z 20 marca 2025 r. nr [...], wydane na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 23 § 3 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 roku, poz. 479, ze zm., dalej" "u.p.e.a."), oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, ze zm., dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia W. B. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...]z 5 października 2023 r., znak [...] ([...])oddalające zarzut nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił, że po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy stwierdził, że tytuł wykonawczy z [...] czerwca 2023 r. nr [...]wstawiono na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta [...]z 17 września 2020 r. nr [...]skierowanej do Strony. Decyzją z 17 września 2020 r. Prezydent [...]nakazał Stronie przywrócenie pasa drogowego (drogi powiatowej) ul. S. w rej. nr [...] do stanu poprzedniego poprzez usunięcie przedstawionego na zdjęciu wygrodzenia posadowionego na działce nr [...]z obrębu [...]bez zezwolenia zarządcy drogi. Decyzja została wysłana do Strony pocztą, która odebrała ją osobiście 24 września 2020 r. i nie złożyła od niej odwołania. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości złożenia odwołania. Decyzja Prezydenta [...]z 17 września 2020 r. stała się ostateczna i jest, jak stwierdziło SKO, źródłem obowiązku Strony, czyli zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) zgłoszony w sprawie jest, zdaniem organu, nieuzasadniony.
SKO dodało, że pismem z 9 września 2021 r., znak [...], Prezydent [...]skierował do Strony upomnienie w przedmiocie obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego (drogi powiatowej) ul. S. w rej nr [...] (dz. ew. nr [...]z obr. [...]), w którym umieszczono wygrodzenie bez zezwolenia zarządcy drogi. Pismo wysłano pocztą i zostało ono osobiście odebrane przez Stronę 16 września 2021 r., czyli zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienie (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.) jest, zdaniem SKO, nieuzasadniony.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zażalenia SKO podkreśliło, że decyzja Prezydenta [...]z dnia 17 września 2020 r. nr [...]jest ostateczna. Korzysta ona z ochrony zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych określoną w art. 16 K.p.a. SKO nie znalazło podstaw do zainicjowania z urzędu postępowania nadzorczego dotyczącego ww. decyzji. SKO stwierdziło, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzuty okazały się chybione. Zdaniem SKO, wniosek o zawieszenie postępowania jest niezasadny, ponieważ decyzja Prezydenta [...] z 17 września 2020 r. jest ostateczna. Brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, ponieważ zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. wniesienie zarzutów zawiesza postępowanie egzekucyjne.
SKO uznało, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i właściwie zastosował przepisy prawne.
Pismem z 15 kwietnia 2025 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zaskarżone postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz postanowienia I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta [...]z 5 października 2023 r. mimo nieistnienia nałożonego na Skarżącego obowiązku ze względu na fakt, iż Skarżący jest posiadaczem samoistnym nieruchomości od kilkudziesięciu lat, a postępowanie w przedmiocie zasiedzenia jest w toku,
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i zaniechaniu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. pominięciu, że grunt dotyczący tego postępowania jest przedmiotem postępowania w sprawie o zasiedzenie toczącego się przed Sądem Rejonowym dla [...]w W. [...], w sprawie o sygn. akt [...], podczas gdy jest to ustalenie kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem Skarżący czuje się właścicielem przedmiotowego gruntu od kilkudziesięciu lat, zasiedzenie gruntu odbywa się z mocy prawa, a postanowienie w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny, wobec czego organ winien ustalić, że nałożony na Skarżącego obowiązek nie istnieje,
3) art. 9 K.p.a., poprzez brak poinformowania Skarżącego o zebraniu materiału dowodowego i zakończeniu postępowania,
4) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo że było ono oczywiście wadliwe.
Formułując powyższe zarzuty, Skarżący podniósł, że organ powielając argumentację I instancji nieprawidłowo, w sposób wybiórczy rozpatrzył materiał dowodowy i zaniechał czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tym samym naruszył art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Zdaniem Skarżącego, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, zgodnie z którym zarzut nieistnienia obowiązku jest niezasadny, bowiem istnieje tytuł wykonawczy. Organ winien samodzielnie analizować okoliczności sprawy w tym stan faktyczny i prawny na dzień wydania swojego orzeczenia. Skarżący dodał, że organ zobowiązał Skarżącego do nadesłania postanowienia w przedmiocie zasiedzenia gruntu, jednocześnie pouczając o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Organ nie pouczył Skarżącego jednak, że mimo doręczenia przez Skarżącego pisma informującego o statusie sprawy w przedmiocie zasiedzenia, nie poczyni już żadnych kroków i zamknie postępowanie bez jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Działając w zaufaniu do organu, Skarżący był przekonany, że informacja ta jest organowi potrzebna do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i zmierza do wyjaśnienia wszystkich okoliczności. Organ winien z urzędu wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sprawie i uwzględniać interes obywatela. Skarżący dodał, że organ pozbawił Skarżącego możliwości obrony Jego praw. Mimo, że Skarżący odpowiedział na zobowiązanie organ nie uwzględnił tego faktu, jak również nie poinformował o zebraniu całości (według niego) materiału dowodowego.
Jak wskazał Skarżący, błędy popełnione przez SKO, o których mowa powyżej doprowadziły organ do błędnego ustalenia, że zarzut nieistnienia obowiązku jest wadliwy. Skarżący wskazał, że postanowienie w przedmiocie zasiedzenia ma charakter jedynie deklaratoryjny. Skarżący podniósł, że wskazywał, że postępowanie w tym zakresie jest na zaawansowanym etapie i zmierza do merytorycznego rozstrzygnięcia, co organ całkowicie zignorował. Zdaniem Skarżącego, gdyby organ prawidłowo ustalił i wyjaśnił wszelkie okoliczności niniejszej sprawy, z pewnością uznałby, że obowiązek nałożony na Skarżącego jest bezpodstawny i nie może istnieć.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Pismem z 29 września 2025 r., Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj.: postanowienia z [...] lipca 2025 r. wydanego przez Sąd Rejonowy dla [...]w W. [...]w sprawie o sygn. akt: [...]wraz z uzasadnieniem na potwierdzenie, że Skarżący jest właścicielem nieruchomości już od 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontrolowanego rozstrzygnięcia jest oddalenie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej – nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z § 2 pkt 1 i pkt 4 tego artykułu wynika, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku, a także brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.
Skarżący podniósł te dwa zarzuty 24 lipca 2023 r. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Prezydenta [...]na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z [...]czerwca 2023 r.
Organy obu instancji wskazały, że podstawę wystawienia powyższego tytułu wykonawczego stanowi wydana wobec Skarżącego decyzja nr [...]z 17 września 2020 r. nakazująca przywrócenie pasa drogowego ul. S.w rej. nr [...] do stanu poprzedniego poprzez usunięcie wygrodzenia terenu znajdującego się na działce nr [...]z obrębu [...]. Decyzja ta została Skarżącemu doręczona 24 września 2020 r. Od powyższej decyzji Skarżący nie złożył odwołania, w związku z czym decyzja stała się ostateczna 9 października 2020 r.
W świetle powyższego organy obu instancji prawidłowo uznały, że zarzut Skarżącego nieistnienia obowiązku jest bezzasadny, wskazana bowiem ostateczna decyzja obliguje Skarżącego do przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego poprzez usunięcie wygrodzenia terenu znajdującego się na spornej działce, stanowiła zatem podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...]z [...]czerwca 2023 r. Skarżący w toku postępowania podnosił, że jest właścicielem w drodze zasiedzenia fragmentu pasa drogowego, na którym zlokalizowane jest sporne wygrodzenie, jednak nie przedłożył na tę okoliczność dowodu w postaci orzeczenia sądu, pomimo wezwania organu dokonanego pismem z 26 lutego 2025 r.
Niezasadny jest również zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, w aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo z 9 września 2021 r., znak [...], którym Prezydent [...]skierował do Skarżącego upomnienie w przedmiocie obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego (drogi powiatowej) ul. S. w rej nr [...] (dz. ew. nr [...]z obr. [...]), w którym umieszczono wygrodzenie bez zezwolenia zarządcy drogi. Upomnienie zostało wysłane pocztą i osobiście odebrane przez Skarżącego 16 września 2021 r.
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez SKO art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta [...]z 5 października 2023 r. mimo nieistnienia nałożonego na Skarżącego obowiązku ze względu na fakt, iż Skarżący jest posiadaczem samoistnym nieruchomości od kilkudziesięciu lat, a postępowanie w przedmiocie zasiedzenia jest w toku. Jak zostało to wyjaśnione Skarżący nie przedłożył w toku postępowania przed organami dowodu zasiedzenia spornego fragmentu pasa drogowego.
Sąd stwierdza, że niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a. Należy zauważyć, że SKO wezwało Skarżącego pism z 26 lutego 2025 r. do przedstawienia prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowy [...]-w W. [...] w sprawie o sygn. akt: [...],
wyznaczając termin jednego miesiąca od daty otrzymania wezwania. Skarżący do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie przedłożył wnioskowanego dokumentu. Podkreślenia wymaga, że argumentacja, którą Skarżący podnosi w skardze – a więc, że grunt, na którym jest zlokalizowane sporne wygrodzenie jest przedmiotem postępowania w sprawie o zasiedzenie toczącego się przed Sądem Rejonowym [...]w W. [...], w sprawie o sygn. akt [...], podczas gdy jest to ustalenie kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem Skarżący czuje się właścicielem w drodze zasiedzenia przedmiotowego gruntu od kilkudziesięciu lat – powinna być podnoszona w postępowania administracyjnym dotyczącym sprawy przywróce nia psa drogowego do stanu poprzedniego. Jak zostało to natomiast wyjaśnione powyżej Skarżący nie wniósł odwołania od decyzji I instancji z 17 września 2020 r. nakazująca przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego, w wyniku czego decyzja stała się ostateczne. Na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego zarzut nieistnienia obowiązku powinien być poparty orzeczeniem sądu stwierdzającym nabycie przez zasiedzenie własności spornej nieruchomości gruntowej, takiego orzeczenia jednak Skarżący nie przedłożył w postępowaniu przed organami.
W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdza, że SKO słusznie utrzymało w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., postanowienie Prezydenta [...]z 5 października 2023 r.
Wyjaśnienia również wymaga, że Sąd nie mógł dopuścić i przeprowadzić, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), dowodu uzupełniającego z postanowienia z [...]ipca 2025 r. wydanego przez Sąd Rejonowy dla [...]w W. [...]w sprawie o sygn. akt: [...]wraz z uzasadnieniem na potwierdzenie, że Skarżący jest właścicielem spornej nieruchomości już od 2010 r., ponieważ Skarżący przy piśmie z 29 września 2025 r., nie przesłał tego postępowania, załączył natomiast wydruk uzasadnienia postanowienia nie zawierającego żadnego podpisu, co wyklucza możliwość uznania tego materiału za dowód z dokumentu.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 tej ustawy, z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek.