VI SA/Wa 1580/06

VI SA/Wa 1580/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Danuta Szydłowska...
Stanisław Gronowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Sygn. powiązane
II OSK 1296/07 - Wyrok NSA z 2008-10-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 25 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Bartłomiej Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Policji decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], cofnął Z. O. pozwolenie na broń palną myśliwską. Powołał się przy tym na art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52 z 2004 r. poz. 525, ze zm.), dalej cytowanej jako ustawa, oraz art. 104 k.p.a.
W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu po uzyskaniu dnia [...] listopada 2005 r. od Prokuratury Rejonowej W. informacji o skierowaniu do Sądu Rejonowego dla miasta W. aktu oskarżenia przeciwko Z. O. o czyn z art. 128 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.). Organ otrzymał także informację o skierowaniu przez Prokuraturę Rejonową w P. aktu oskarżenia do właściwego miejscowo Sądu Rejonowego przeciwko ww., którym zarzucono popełnienie czynu z art. 53 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo Łowieckie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372, ze zm.) i art. 13 § 1 k.k. w związku z art. 278 § 1 k.k. i art. 11 § 2 k.k.
Organ ustalił w trakcie postępowania, że Z. O. stanął pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 128 pkt 1 w związku. z art. 61 ust. 1, art. 128 pkt 2 lit. a) oraz lit. e) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, to jest wwiezienia do Polski spreparowanej głowy krokodyla, bez wymaganych dokumentów - zezwolenia Cites. Przewożony przez Z. O. okaz należał do gatunku krokodyla nilowego, który wyszczególniony był w załączniku II (B) do Konwencji Waszyngtońskiej. Sąd Rejonowy dla miasta W. umorzył postępowanie o ten czyn ze względu na jego znikomą społeczną szkodliwość. Natomiast Sąd Rejonowy w P., uznał Z. O. winnym popełnienia czynu polegającego na tym, że w dniu [...] stycznia 2004 r. w miejscowości M.., "działając wspólnie i w porozumieniu, na terenie pól uprawnych dzierżawionych przez Wojskowe Koło Łowieckie "N.", nie mając uprawnień do polowania, polował na zwierzynę w ten sposób, że oddał strzał z broni palnej myśliwskiej w kierunku będącego w okresie ochronnym, kozła sarny, czym doprowadził do jego zabicia, powodując stratę materialna na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę [...], a następnie usiłował zabrać kozła, w celu przywłaszczenia. Zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na interwencję Łowczego Koła "N."". Przypisując oskarżonemu popełnienie przestępstwa, Sąd warunkowo umorzył wobec niego postępowanie karne na okres próby 2 lat, nakazując jednocześnie zapłatę 2.000 tysięcy złotych na rzecz Skarbu Państwa - Wojewody [...].
Organ argumentował, że w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego Sąd stwierdza w orzeczeniu popełnienie przez sprawcę przestępstwa, a jednocześnie postępowanie przeciwko niemu umarza pod pewnymi warunkami. Jednym z takich warunków jest brak wątpliwości, m. in. co do winy sprawcy i okoliczności popełnienia przestępstwa. Warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec Z. O. przez Sąd Rejonowy w P. stwierdza więc fakt naruszenia przez niego porządku prawnego, na dodatek popełnione przez niego przestępstwo skierowane było przeciwko mieniu.
W związku z tym Komendant Policji, w oparciu o treść art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji uznał, że Z. O. należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy – co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazał przy tym, że przy stosowaniu przepisów ww. ustawy, organy Policji zobowiązane są do przestrzegania jej reglamentacyjnego charakteru, zgodnie z którym od osób dysponujących bronią oczekuje się szczególnej dbałości i szacunku dla przepisów prawa. Zgodnie bowiem z wolą ustawodawcy, dostęp do broni jest prawem szczególnym, przysługującym tylko tym, którzy spełniają restrykcyjne wymagania ustawowe. W ocenie organu, prawo do posiadania broni może posiadać osoba o nieskazitelnej opinii. Natomiast powołane wyżej orzeczenia Sądów świadczą o tym, że Z. O. w sposób umyślny naruszył porządek prawny, utracił zatem wiarygodność w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej, przy czym oceny takiej nie może zmienić nawet fakt, że w miejscu zamieszkania czy Kole Łowieckim jest postrzegany pozytywnie.
Organ argumentował ponadto, że w rozpatrywanej sprawie nie mogło zapaść inne rozstrzygnięcie z uwagi na to, że treść art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji stanowi o obligatoryjnym cofnięciu pozwolenia na broń.
Z. O. w odwołaniu od tej decyzji domagał się jej uchyleniA i umorzenia postępowania I instancji.
W uzasadnieniu, odnosząc się do charakteru umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. wskazał, że tą właśnie instytucję zastosował wobec niego Sąd Rejonowy dla miasta W. Orzeczenie to nie ma nic wspólnego ze skazaniem i nie przesądzało w żaden sposób o jego winie. Dlatego też organ nie mógł się skutecznie powoływać na to orzeczenie jako podstawę cofnięcia pozwolenia na broń.
Ponadto Komendant Policji dokonał wadliwej interpretacji norm prawa materialnego - art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji uznając, że wyrok Sądu Rejonowego w P. warunkowo umarzający postępowanie jest wyrokiem skazującym. Zdaniem Z. O., dokonując takiej interpretacji organ I instancji uznał, że popełnił on umyślne przestępstwo, a nadto jest osobą, która nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i posługiwania się bronią, a pozostawienie w rękach odwołującego broni myśliwskiej stwarza możliwość użycia jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustaleń takich organ nie miał prawa dokonać z uwagi na specyfikę instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego. Na poparcie swego stanowiska, Z. O. przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 maja 2000 r., sygn. P 1/99 (OTK 2000/4/11), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2003 roku, sygn. akt III S.A. 2106/01, LEX nr 148943) oraz poglądy doktryny.
Z. O. argumentował także, że organ I instancji działał z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Nie wziął bowiem pod uwagę opinii, które zostały wydane przez dwa różne podmioty - dzielnicowego i koło łowieckie. Komendant Stołeczny Policji nie podważył wiarygodności przedmiotowych opinii, a więc przyznał im walor wiarygodności. Wobec tego organ nie uzasadnił we właściwy sposób dlaczego odwołujący jest osobą która nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i posługiwania się bronią a pozostawienie w jego rękach broni myśliwskiej stwarza możliwość użycia jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, wydanie pozwolenia na broń, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2, a także dalsze posiadanie pozwolenia, jest wykluczone w przypadku osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy ustawodawca wymienił w sposób przykładowy i nie wyczerpujący okoliczności, które z samego założenia taką obawę uzasadniają. W wyliczeniu tym znalazło się m. in. skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo, jak również fakt, że toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Możliwe było zatem zaliczenie Z. O. do określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy kategorii osób nie mogących posiadać pozwolenia na broń. Z uwagi na treść art. 66 § 1 i 3 k.k., warunkowe umorzenie postępowania karnego oznacza, że Sąd Rejonowy w P. nie miał wątpliwości co do popełnienia przez stronę zarzucanego przestępstwa, czemu dał wyraz w sentencji wyroku z dnia [...] października 2004 r. Odrębną natomiast kwestią jest umożliwienie odwołującemu uniknięcia kary. Z. O. nie może jednak powoływać się na fakt, że zarzuconego mu czynu nie popełnił.
Warunkowe umorzenie postępowania nie wyklucza także dokonania przez organy Policji w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia pozwolenia na broń, autonomicznej oceny zachowania się odwołującego.
Dokonując tej oceny, Komendant Główny Policji stwierdził, że już sam fakt popełnienia opisanego przestępstwa uzasadnia powzięcie wobec strony obawy określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Jako członek Polskiego Związku Łowieckiego, posługując się bronią, Z. O. naruszył przepisy prawa łowieckiego regulujące zasady i warunki wykonywania polowań. Ponadto usiłował przywłaszczyć nielegalnie ustrzelone zwierzę, stanowiące własność Skarbu Państwa. To spowodowało, że Z. O. utracił wymaganą od posiadacza pozwolenia na broń wiarygodność co do zgodnego z prawem jej używania, w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W tej kwestii Komendant Główny Policji podzielił stanowisko organu I instancji. Cofnięcie stronie pozwolenia na broń myśliwską było konieczne ze względu na interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Było również właściwe z punktu widzenia interesu społecznego, którego uwzględnienie było konieczne przy rozpatrywaniu sprawy zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a.
Organ II instancji uwzględnił jedynie zarzut dotyczący nielegalnego przywozu głowy krokodyla i wydając decyzję nie wziął tej okoliczności pod uwagę. Odnosząc się do pozytywnej opinii, jaką cieszył się odwołujący w kole łowieckim oraz w swoim środowisku, organ podkreślił, że dowody te nie miały w sprawie istotnej mocy. Nie niweczyły bowiem faktu popełnienia przez stronę opisanego wyżej przestępstwa i nie umniejszały obawy co do realnej możliwości ponownego bezprawnego użycia przez stronę broni. Organ podniósł także, iż w opinii Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji W. z dnia [...] marca 2006 r. uwzględniono fakt skierowania aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu o popełnienie przestępstwa z art. 53 Prawa Łowieckiego, co nie może wskazywać na jej jednoznacznie pozytywny charakter.
Ponadto organ wskazał, że powoływanie się na wydany w innej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego jest nieskuteczne, bowiem w świetle przepisów procedury sądowoadministracyjnej orzeczenie to wiązało tylko w sprawie, której dotyczy.
Z. O. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2006 r. z wnioskiem o jej uchylenie.
Decyzji tej zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji
- przepisów postępowania administracyjnego wyrażające się głównie w nienależytej ocenie zebranego materiału dowodowego i niepełnym odniesieniu się do zarzutów zawartych w odwołaniu wniesionym przez skarżącego od decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu podnosił, że fakt wydania wobec niego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie nie stanowi uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Z powołanego w odwołaniu wyroku NSA w Warszawie z dnia 13 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2106/01 wynika, zdaniem skarżącego, że nie można postawić znaku równości pomiędzy warunkowym umorzeniem postępowania karnego a skazaniem za popełnienie przestępstwa. Ponadto organ administracji, stosując przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, ma obowiązek wykazać w czym upatruje uzasadnioną obawę użycia przez skarżącego broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa czy porządku publicznego. Nie stanowi wypełnienia tego obowiązku wywód prowadzony przez organ w oparciu o art. 66 k.k. w kwestii winy sprawcy czynu. W ocenie skarżącego organ II instancji nie uwzględnił tego, że przesłanką do zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego jest nieznaczna szkodliwość społeczna czynu. Wobec tego czyn o nieznacznej społecznej szkodliwości nie powinien być uznawany za czyn rodzący obawę godzenia w interes bezpieczeństwa czy porządek publiczny.
Z tych względów skarżący uznał, że przed cofnięciem pozwolenia na broń w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, konieczna była dokładna analiza okoliczności konkretnej sprawy i stosowna ocena rzeczywistego "istnienia" realnej obawy godzenia w interes bezpieczeństwa czy porządek publiczny. Całkowicie zbędne jest natomiast ocenianie cofnięcia pozwolenia na broń pod kątem "korzyści z punktu widzenia interesu społecznego", bowiem nie wymaga tego ustawodawca.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji domagał się jej oddalenia.
Wyrok, który zapadł wobec Z. O. świadczy o dokonaniu czynu, o popełnienie którego był oskarżony. Skarżący działał tym samym na szkodę Skarbu Państwa. Dla faktu popełnienia przestępstwa nie ma znaczenia, że sąd, stosując wobec obu oskarżonych dobrodziejstwo warunkowego umorzenia postępowania, uznał ich czyn za społecznie szkodliwy w stopniu nieznacznym. Swoim postępowaniem skarżący sprzeniewierzył się bowiem przepisom i podstawowym zasadom obowiązującym myśliwych. Stawia go to dodatkowo w złym świetle zwłaszcza, że dopuścił się kłusownictwa, w którego zwalczaniu - zgodnie z opinią z jego macierzystego koła łowieckiego – uczestniczył. Jako niezasadny organ ocenił zarzut, że Komendant Główny Policji wprowadził do postępowania nową przesłankę w postaci "interesu społecznego". Organ wyjaśnił, że wypełnił jedynie obowiązek, który na niego nałożył ustawodawca w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym sprawę administracyjną winno się rozpatrywać, min. mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie Komendant Główny Policji przyznał prymat interesowi społecznemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) – dalej określanej jako ustawa - właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 2006 r. (sygn. akt [...]) skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 53 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo Łowieckie (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 375 ze zm.) oraz z art. 278 § 1 k.k. Sąd ten postępowanie karne w stosunku do Z. O.a warunkowo umorzył na okres próby dwóch lat. Z faktu tego skarżący wywodził, iż nie został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu (art. 278 § 1 k.k. obejmuje tego rodzaju przestępstwa) w związku z tym uznał za nieuzasadnione zaliczenie go do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Z taką interpretacją przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy nie można się zgodzić. Pozostaje bowiem poza sporem, że skarżący dopuścił się popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu. Naruszył bowiem art. 53 pkt 3 i 4 Prawa Łowieckiego polując na kozła sarny w okresie ochronnym dla tego gatunku zwierzyny nie posiadając jednocześnie uprawnienia do polowania. Nadto po ustrzeleniu zwierzyny usiłował ją zabrać w celu przywłaszczenia. Nie ulega zatem wątpliwości, że działając jako myśliwy skarżący - przy użyciu posiadanej broni - naruszył podstawowe przepisy obowiązujące w łowiectwie.
Zdaniem Sądu orzekającego, fakt warunkowego umorzenia postępowania przez sąd karny, nie ma w sprawie zasadniczego znaczenia. Istotą bowiem jest okoliczność posłużenia się bronią przez skarżącego w celu naruszenia podstawowych przepisów obowiązujących go jako myśliwego. W związku z tym należało uznać za całkowicie trafną i uzasadnioną obawę, iż skarżący nie daje gwarancji, że w przyszłości nie użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, tak jak stanowi to art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W świetle czynu, jakiego dopuścił się skarżący, obawa ta nie ma charakteru hipotetycznego lecz należy uznać ją za realną.
Organ administracji prawidłowo ustalając stan faktyczny na podstawie zgromadzonego materiału i dowodów w sprawie, nie naruszył przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania. Opinia o skarżącym Koła Łowieckiego Nr [...] "D." oraz opinia organu Policji nie wprowadziły, zdaniem Sądu, odmiennych ustaleń faktycznych dających podstawę organowi administracji do dokonania odmiennego rozstrzygnięcia od wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.