VI SA/Wa 1569/24

VI SA/Wa 1569/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Dorota Brzozowska
Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Sygn. powiązane
II GSK 274/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-04
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Dorota Brzozowska Protokolant st. spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 18 maja 2023 roku [...], młodszy specjalista transportu drogowego, zatrzymał do kontroli, na drodze powiatowej nr [...], trzyosiowy samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował M. B. W toku kontroli ustalono, że wykonywał on przewóz drogowy na potrzeby własne z ładunkiem w postaci gruzu betonowego w ilości 19 495 kilogramów nr [...] (na trasie [...] - [...]), na rzecz swojego pracodawcy – J. U. (dalej też jako "skarżący" lub "strona"). Samochód poddano przy tym ważeniu przy pomocy konfiguracji przenośnych wag typu SAW Seria III do pomiarów statycznych o nr fabrycznych - znak typu: [...] o nr fabrycznych [...] oraz [...], data produkcji - 2017 r. które w dniu kontroli drogowej, tj. [...] maja 2023 r. legitymowały się Świadectwami legalizacji ponownej z dnia 25 czerwca 2021 r. wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P., z datą ważności legalizacji do dnia 22 lipca 2023 r. Procedura ważenia kontrolowanego pojazdu została przy tym przeprowadzona w miejscu zbadanym pod kątem geodezyjnym, przez uprawnionego geodetę. W dniu kontroli drogowej omawiane miejsce legitymowało się bowiem Protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, sporządzonym w dniu 19 sierpnia 2020 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono, że nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu wyniósł 23,5 tony (co oznaczało przekroczenie dopuszczalnej wartości o 23,68 %) a masa całkowita pojazdu wyniosła 31,3 tony (co skutkowało przekroczeniem dopuszczalnej wartości o 20,38 %).
W związku z ustaleniami poczynionymi w trakcie powyższej kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "WITD" lub "organ pierwszej instancji") pismem z dnia 22 maja 2023 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm., dalej w skrócie także jako "k.p.a."), z urzędu, postępowania administracyjnego w przedmiocie powyższych naruszeń.
W odpowiedzi pismem z dnia 25 maja 2023 roku skarżący podniósł, że dowód rejestracyjny pojazdu marki [...] o nr. rej. [...], określa dopuszczalną ładowność pojazdu na poziomie 24 851 kilogramów a zatem strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia strony, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, pismem z dnia 7 czerwca 2023 roku, zwrócił się do Starosty Rzeszowskiego o wskazanie prawidłowej ładowności trzyosiowego pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] lub odstępstwa na podstawie którego ładowność pojazdu wynosi 24 851 kg.
W odpowiedzi z dnia 7 lipca 2023 roku Starosta [...] wyjaśnił, że dopuszczalna ładowność wspomnianego pojazdu wynosi 14 510 kg, załączając dokument identyfikacyjny pojazd z dnia [...] maja 2022 roku, na podstawie którego wystawiono dowód rejestracyjny pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz skorygowane przez uprawnionego diagnostę powyższe zaświadczenie z dnia [...] maja 2022 r. a także wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2023 roku o dokonanie korekty w tym zakresie i wpisanie dopuszczalnej ładowności pojazdu na poziomie 14 510 kg.
Następnie [...] WITD decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], nałożył na skarżącego karę w wysokości 15 000 złotych za wykonywanie przejazdu drogowego, jak bez zezwolenia kategorii V w pozostałych przypadkach. Organ I instancji, w oparciu o wyjaśnienia Starosty [...], stwierdził, że diagnosta wpisał błędnie ładowność pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i na tym samym zaświadczeniu dokonał korekty wpisując prawidłową wartość 14 510 kg. Organ I instancji podkreślił, że dopuszczalna masa całkowita (dalej też w skrócie jako "dmc") pojazdu trzyosiowego nie może przekraczać 26 ton, a zatem, gdyby w rzeczonym przypadku, istotnie jego ładowność wynosiłaby 24851 kg, to masa własna tego pojazdu musiałaby mieć wartość 1149 kg, co nie jest możliwe w przypadku samochodu ciężarowego o trzech osiach (w tym dwóch napędowych). Powyższe, w ocenie organu I instancji, potwierdza, iż w dowodzie rejestracyjnym znalazł się błąd w zakresie ładowności pojazdu dlatego kontrolujący zatrzymał dowód rejestracyjny. Zdaniem organu pierwszej instancji, profesjonalny przedsiębiorca nie może powoływać się na błąd diagnosty, który jest ewidentną pomyłką pisarską, a co więcej nie może przekraczać ładując pojazd dopuszczalnej masy całkowitej. WITD uznał w konsekwencji, że w tym przypadku przekroczono dopuszczalną masę całkowitą o 20,38% w stosunku do dopuszczalnych 26 ton oraz przekroczono dopuszczalny nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu o 23,68% w stosunku do dopuszczalnych 19 ton, co skutkuje nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15 tysięcy złotych.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 140aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 1251, dalej także w skrócie jako "p.r.d.") poprzez jego niezastosowanie, oparte na błędnym założeniu, że strona nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, w sytuacji, gdy waga ładunku była zgodna z określoną przez uprawnionego diagnostę i kolejno powieloną przez Starostę [...] w dokumentach rejestracyjnych, dopuszczalną ładowność, co tym samym uzasadniało istniejące u przewoźnika przeświadczenie o braku naruszenia dopuszczalnych norm związanych z wykonywaniem transportu drogowego;
- przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i niewszechstronną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów prowadzącą do błędnego założenia, że strona nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, a wartości podane w dowodzie rejestracyjnym stanowią jedynie "oczywistą omyłkę pisarską" uprawnionego diagnosty i Starosty [...], gdy przedmiotowa okoliczność ma kluczowe znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności przewoźnika.
Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji" lub "GITD") decyzją z dnia [...] marca 2024 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2023 roku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140 aa ust. 1-3 pkt 1, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym a także § 3 ust. 1 pkt 10), § 5 ust 1 pkt 6 lit c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.).
Organ odwoławczy zaznaczył, że na skarżącego nałożono karę pieniężną, jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do treści załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV, o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne - wyznaczoną trasą wskazaną w zezwoleniu.
Stosownie natomiast do art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V:
a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
Tymczasem, jak zaznaczył GITD, w niniejszej sprawie, w związku z faktem, iż dopuszczalne wartości zostały przekroczone, odpowiednio o 20,38 % - masa całkowita kontrolowanego pojazdu i 23,68 % - nacisk na podwójnej osi napędowej, kara pieniężna wyniosła piętnaście tysięcy złotych.
Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Organ odwoławczy nie przychylił się przy tym do argumentacji skarżącego, uznając, że nie może ona wpłynąć na wynik sprawy. GITD zaznaczył, że skoro dmc kontrolowanego pojazdu wynosi 26 000 kg, a jego masa własna 11 490 kg, to jego dopuszczalna ładowność wynosi w tym przypadku (26000 kg – 14 900 kg) – 14 510 kg - a nie jak wskazano w dowodzie rejestracyjnym 24 851 kg. Zdaniem GITD okoliczności takiego wpisu nie zwalniają strony od odpowiedzialności i strona zawsze jest zobowiązana do nieprzekraczania dmc wynoszącego 26 000 kg - co wynika z wpisów w dowodzie rejestracyjnym, danych w CEPIK. Strona takiego obowiązku nie dopełniła i powinna być świadoma, że przy zsumowaniu masy własnej pojazdu i jego dmc to dopuszczalna ładowność nie może przekraczać 14 510 kg. Dopuszczalne wartości mas całkowitych są ujęte w powszechnie dostępnym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, natomiast wartości dopuszczalnej ładowności są w każdym przypadku zależne od masy własnej, jego dopuszczalnej masy całkowitej. Strona mając dostęp do treści rozporządzenia powinna była być świadoma, że dopuszczalna ładowność wynosi w tym przypadku 14 510 kg.
Okoliczność braku weryfikacji w tym zakresie, świadczy, zdaniem organu odwoławczego, o braku dochowania przez skarżącego należytej staranności. Strona nie może bowiem, w ocenie GITD, powoływać się na błędy diagnosty, czy też odpowiedniego organu administracji - gdyż każdy obywatel RP wykonujący działalność gospodarczą - winien wykonywać ją zgodnie z/i w granicach zakreślonych przez obowiązujące przepisy prawne. Jednocześnie GITD podkreślił, iż informacje dotyczące dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu są informacjami ogólnie dostępnymi dla każdego zainteresowanego. Strona oprócz posiadanego dokumentu w postaci dowodu rejestracyjnego, była również w posiadaniu innych dokumentów, tj. m.in. ww. dokumentu identyfikacyjnego pojazdu, w których prawidłowa masa pojazdu jest wskazana. Tym samym zasłanianie się przez stronę niewiedzą, czy też przerzucanie swojej odpowiedzialności na organ administracji, który dokonał pomyłki pisarskiej, nie może stanowić, w ocenie organu odwoławczego, podstaw do zwolnienia strony od odpowiedzialności za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie.
Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2024 roku strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 140aa ust. 4 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie oparte na błędnym założeniu, że strona nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, w sytuacji, gdy waga ładunku była zgodna z określoną przez uprawnionego diagnostę i kolejno powieloną przez Starostę [...] w dokumentach rejestracyjnych, dopuszczalną ładownością, co tym samym uzasadniało istniejące u przewoźnika przeświadczenie o braku naruszenia dopuszczalnych norm związanych z wykonywaniem transportu drogowego,
2. przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.:
- art. 7, art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i niewszechstronną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów prowadzącą do błędnego założenia, że strona nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, a wartości podane w dowodzie rejestracyjnym stanowią jedynie "oczywistą omyłkę pisarską" uprawnionego diagnosty i Starosty [...], w sytuacji gdy przedmiotowa okoliczność ma kluczowa znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności przewoźnika, a w konsekwencji prowadzić winna do przyjęcia, że przewoźnik dochował przy wykonywaniu przewozu należytej staranności, a zaistniałe zdarzenie jest jedynie wynikiem błędu uprawnionego diagnosty oraz organu administracji publicznej, za który strona nie może ponosić odpowiedzialności,
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania wszystkich czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy oraz wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji nierozstrzygnięcie o istocie sprawy w aspekcie wskazanych przez skarżącego okoliczności indywidualizujących jego sytuację,
- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady ochrony zaufania obywatela do prawidłowości rozstrzygnięcia właściwych organów administracji, przez kierowaniem się jedynie literalną wykładnią przepisu bez uwzględnienia okoliczności towarzyszących danemu stanowi faktycznemu sprawy, które to okoliczności w tym konkretnym przypadku przemawiały za zasadnością odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej,
- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż wskazana regulacja nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy brak jest przeszkód do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, która zgodnie z celem ustawodawcy zapobiegać ma automatyzmowi w nakładaniu kar bez uwzględniania okoliczności danej sprawy,
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2023 r., umorzenie postępowania, zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych a także rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej zwana "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skargi, w działaniu zarówno [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jak i Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego.
Podejmując skarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy dochował przy tym zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a. Zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w niej stan faktyczny.
Wynika z niego w sposób nie budzący wątpliwości, że w dniu [...] maja 2023 r. trzyosiowym samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...], skarżący wykonywał krajowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne w postaci gruzu betonowego. Jednocześnie samochód ten poddano zważeniu, które wykazało przekroczenie dopuszczalnej normy w zakresie nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu o 4,5 tony a więc o 23,68 % oraz masy całkowitej pojazdu o 5,3 tony a więc o 20,38 %. Bezspornym jest także, że skarżący nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Nie mógł on nota bene takiego zezwolenia w ogóle uzyskać na przewóz tego typu ładunku, czyli gruzu betonowego, jako ładunku podzielnego.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że, w ocenie Sądu, prawidłowość powyższych ustaleń nie budzi wątpliwości. Jak wynika z akt sprawy sam pojazd został zważony przy pomocy konfiguracji przenośnych wag typu SAW Seria III do pomiarów statycznych, które w dniu kontroli drogowej, tj. [...] maja 2023 r. legitymowały się odpowiednimi Świadectwami legalizacji ponownej z dnia [...] czerwca 2021 r. wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P., z datą ważności legalizacji do dnia [...] lipca 2023 r. Zauważyć co prawda wypada, że do akt sprawy załączono Instrukcję użytkowania wagi typu SAW Seria II (k. od numeru 25 do 37) a nie Seria III, jednakże w świetle szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że użycie wag SAW Seria III zezwala na wyznaczanie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu (jak również nacisku na grupie osi), poprzez sumowanie wyników ważeń poszczególnych osi, niezależnie od tego, czy konstrukcyjnie stanowią one osie pojedyncze, czy grupę osi (p. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2023r., sygn. akt II GSK 1290/19 i II GSK 1144/19; 1 kwietnia 2022r., sygn. akt II GSK 263/22) i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela. Ponadto procedura ważenia kontrolowanego pojazdu została przeprowadzona w miejscu zbadanym pod kątem geodezyjnym, przez uprawnionego geodetę. Również kierowca przed rozpoczęciem procedury ważenia kontrolowanego pojazdu został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach, wniósł o ponowne ważenie pojazdu i finalnie nie miał uwag do czynności kontrolnych, co potwierdził własnoręcznym podpisem.
Prawidłowo także organy ustaliły, że w przypadku kontrolowanego trzyosiowego samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...], zastosowanie znajdzie norma § 3 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 502), w myśl której dopuszczalna masa całkowita pojazdu samochodowego o trzech osiach, nie może przekraczać 26 ton, w sytuacji, w której oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze z zamontowanymi szerokimi oponami (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony. Jak stanowi z kolei § 5 ust 1 pkt. 6 lit c) ww. rozporządzenia nacisk podwójnej osi napędowej, przy odległości (d) między osiami składowymi pomiędzy 1,3 m a 1,8 m (1,3 < d < 1,8) wynosi 18 ton albo 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5c, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony. W realiach niniejszej sprawy wynik pomiaru odległości pomiędzy osiami odzwierciedla zapis na karcie nr 20, gdzie wskazano, iż wynosi on: pomiędzy 1 a 2 osią – 3,2 m a pomiędzy 2 a 3 osią - 1,35 m. Mając powyższe na uwadze, organy prawidłowo przyjęły, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu w niniejszej sprawie nie powinna przekraczać 26 ton, zaś nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu 19 ton, przy czym nacisk ten jest jednakowy dla wszystkich dróg. Tymczasem, jak już wyżej podkreślono, w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono, że nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu wyniósł 23,5 tony (co oznacza przekroczenie o 4,5 tony a tym samym o 23,68 %) a masa całkowita pojazdu - 31,3 tony (co oznacza przekroczenie o 5,3 tony a więc o 20,38 %).
Z kolei sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z przepisami art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną na podmiot wykonujący przejazd. Wprawdzie w świetle art. 64 ust. 2 p.r.d. pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie, nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I, jednak stosownie do treści art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszenia tego zakazu, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W tej sytuacji organ prawidłowo nałożył na skarżącego sporną karę pieniężną w wysokości piętnastu tysięcy złotych, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d., wobec wypełnienia przez niego, w ustalonym stanie faktycznym sprawy, dyspozycji wspomnianych powyżej przepisów. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V:
a) 6 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
Mając zatem na uwadze, że w realiach przedmiotowej sprawy w trakcie przejazdu z ładunkiem podzielnym w dniu [...] maja 2023 roku doszło do dopuszczalnej normy w zakresie nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu o 23,68 % a masy całkowitej pojazdu o 20,38 % a więc w obu przypadkach parametry te przekraczały dopuszczalne wartości o więcej niż 20%, zasadnym było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości piętnastu tysięcy złotych, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d.
Zauważyć przy tym należy, że skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowoadministracyjnego, nie kwestionował w istocie prawidłowości ustaleń faktycznych, które legły u podstaw nałożenia na niego wspomnianej kary pieniężnej.
Zarzuty skarżącego ogniskują się natomiast zasadniczo wobec niezastosowania w toku postępowania administracyjnego przepisów pozwalających na uchylenie się przez niego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie z uwagi na dochowanie przez skarżącego, w jego ocenie, należytej staranności w trakcie realizacji czynności związanych z przejazdem, gdyż waga ładunku była zgodna z określoną przez uprawnionego diagnostę i kolejno powieloną przez Starostę [...] w dokumentach rejestracyjnych, dopuszczalną ładownością kontrolowanego pojazdu. Zdaniem Sądu jednakże, GITD zasadnie uznał, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d. Zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Co się tyczy art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., to przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania z uwagi na stwierdzone przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.
Natomiast co do kwestii zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., to zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Z pewnością, w ocenie Sądu, za taką okoliczność nie można uznać świadomego dopuszczenia do przekroczenia dmc kontrolowanego pojazdu w trakcie przejazdu w dniu [...] maja 2023 roku, z uwagi na ujęty w dowodzie rejestracyjnym zapis o maksymalnej jego ładowności na poziomie 24 851 kg (p. szczegóły pojazdu z CEPiK - karta nr 13). Sam ten błędny zapis, jak ustaliły organy w toku postępowania, został przy tym wyeliminowany przez Starostę [...], po skorygowaniu go przez uprawnionego diagnostę i aktualnie jego wartość wynosi 14 510 kg, przy czym z wnioskiem o korektę odnośnie dopuszczalnej ładowności ww. pojazdu wystąpił sam skarżący pismem z dnia 22 maja 2023 roku (k. nr 52). Abstrahując już od skorygowania powyższego błędu po dniu kontroli, podkreślenia wymaga, że także w tymże dniu, jednocześnie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, będącym w dyspozycji skarżącego (pomijając powszechnie dostępne rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia), widniała adnotacja, że masa własna pojazdu wynosi 11 490 kg a jego dopuszczalna masa całkowita 26 000 kg. A pamiętać należy, że to przekroczenie tego ostatniego parametru, stanowiło, obok przekroczenia nacisku na podwójną oś napędową, podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Tym samym skarżący winien był dopilnować, aby, wykonując przewóz na potrzeby własne w dniu [...] maja 2023 roku, pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], nie przekroczyć dopuszczalnej masy całkowitej na poziomie 26 000 kg. Proste działanie matematyczne, przy posiadanej informacji o wartości masy własnej pojazdu wynoszącej 11 490 kg oraz dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 26 000 kg, pozwala ustalić, że ładowność pojazdu nie mogła nigdy przekraczać 14 510 kg, bez względu na błędny zapis w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu wyznaczającym pułap ładowności na poziomie 24 851 kg. Pomimo tego, skarżący, mając świadomość, że waga ładunku w postaci gruzu betonowego wynosi 19 495 kilogramów (p. k. nr 12 – dokument wydania zewnętrznego wystawiony przez [...] S.A.), a po dodaniu do niej wartości masy własnej pojazdu wynoszącej 11 490 kg, masa całkowita pojazdu wyniesie 30 985 kg, a zatem w oczywisty sposób dojdzie do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, wynoszącej 26 000 kg, dopuścił do wykonania przewozu drogowego na potrzeby własne. Zasadnie zatem skonstatował organ odwoławczy, że zaniechanie weryfikacji po stronie skarżącego w tym zakresie, świadczy o braku dochowania przez niego należytej staranności w trakcie wspomnianego przewozu a to wyklucza możliwość zastosowania przez organy inspekcji transportu drogowego instytucji uregulowanej w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d.
Ponadto, wbrew sformułowanemu w skardze zarzutowi, Sąd za trafne uznał stanowisko GITD, że w niniejszej sprawie nie znajdował zastosowania art. 189f k.p.a., określający przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Z art. 189a § 2 k.p.a. wynika, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVA kpa w tym zakresie nie stosuje się. Przepisem odrębnym, który reguluje m.in. kwestię odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, jest w okolicznościach tej sprawy art. 140aa ust. 4 p.r.d. Stosowanie tego przepisu w praktycznym wymiarze ma bowiem w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IVA k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w art. 189f § 2 k.p.a. w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVA kpa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2021 r. o sygn. II GSK 375/21 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2023 r. o sygn. akt VI SA/Wa 8038/22). W konsekwencji brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 189f k.p.a., czego domagał się skarżący.
Reasumując, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.