VI SA/Wa 1553/06

VI SA/Wa 1553/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Daria Czerkawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133) Prezes Sądu Okręgowego w S. zwolnił T. P. (dalej jako skarżący) z funkcji biegłego sądowego z zakresu [...], na którą to funkcję został powołany dnia [...] stycznia 2005 r.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż w dniu [...] kwietnia 2006 r. Sąd Rejonowy w O. poinformował organ, że T. P. skreślony został z listy biegłych sądowych ustanowionych przy Sądzie Okręgowym w O. i E. Postępowanie wyjaśniające potwierdziło powyższe informacje. Od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] lipca 2004 r. skarżący odwołał się do Ministra Sprawiedliwości, który decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W dalszej kolejności organ wskazał, iż osoba biegłego nie może nasuwać jakichkolwiek podejrzeń, stronniczości, braku obiektywizmu czy nierzetelności i uznał, że w odniesieniu do osoby T. P. brak jest podstaw do przyjęcia, że daje on rękojmię należytego wykonywania obowiązków. Składając w dniu [...] stycznia 2005 r. wniosek o ustanowienie biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym w S. nie wspomniał o fakcie zwolnienia go z funkcji biegłego przy Sądzie Okręgowym w O., mając świadomość, że decyzja w tym przedmiocie jest ostateczna.
Mimo to jako dowód potwierdzający posiadanie teoretycznych i praktycznych wiadomości specjalnych dołączył decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w O. o ustanowieniu go biegłym sądowym z zakresu badań wypadków komunikacyjnych. Takie zachowanie - w ocenie organu - może budzić poważne wątpliwości co do wizerunku biegłego jako osoby godnej zaufania publicznego i dlatego też Prezes Sądu Okręgowego w S. stwierdził, iż skarżący utracił warunki do pełnienia funkcji biegłego sądowego albowiem nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.
Od powyższej decyzji T. P. odwołał się, wskazując w swym odwołaniu z dnia [...] maja 2006 r., iż przez cały okres pełnienia funkcji biegłego przy Sądzie Okręgowym w S. nie popełnił żadnego czynu naruszającego zasady etyczne i zawodowe wynikające z pełnionej funkcji ani też nie sprzeniewierzył się złożonej przysiędze.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji podano, iż biegły sądowy jest organem pomocniczym sądu w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Sporządzona przez niego opinia stanowi dowód w postępowaniu przed sądami oraz innymi władzami i organami wymiaru sprawiedliwości. Z powyższych względów zgodnie z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego od biegłego sądowego wymagane jest posiadanie nie tylko niekwestionowanej wiedzy i najwyższych kwalifikacji zawodowych, ale także zaufania publicznego, sumienności i bezstronności (art. 196 § 3 i art. 197 § 1 k.p.k. oraz art. 282 § 1 k.p.c.). Nadto osoba biegłego wymaga zaufania sądu (art. 198 § 1 k.p.k. i art. 284 k.p.c.). W oparciu o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 1993 r. sygn. akt II SA 390/92 pojęcie rękojmi należy łączyć z całością cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Wizerunek ten potwierdza swoim autorytetem Prezes Sądu Okręgowego przy którym biegły jest ustanowiony. Ponadto jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 13 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 115/00 "osoba biegłego nie może być dotknięta żadną skazą, która podważałaby do niej zaufanie".
T. P. występując w dniu [...] stycznia 2005 r. do Prezesa Sądu Okręgowego w S. o ustanowienie biegłym zataił fakt prawomocnego skreślenia go z listy biegłych sądowych przy Sądzie Okręgowym w O. Ponadto przedkładając decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...] o ustanowieniu go biegłym sądowym jako jeden z dokumentów, potwierdzający jego wiadomości specjalne, celowo wprowadził Prezesa Sądu Okręgowego w S. w błąd. Takie zachowanie T. P. budzi poważne wątpliwości co do wizerunku biegłego jako osoby godnej zaufania publicznego.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1998 r. sygn. akt II SA 1378/98 "każde podejrzenie nierzetelności (...) w wykonywaniu obowiązków biegłego uprawnia do uznania, że biegły nie spełnia podstawowego warunku rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego".
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący T. P. zaskarżonej decyzji zarzucił błędne ustalenie, że w sposób zamierzony i celowy zataił fakt prawomocnego skreślenia go z listy biegłych Sądu Okręgowego w O. i celowo wprowadził w błąd Prezesa Sądu Okręgowego w S. przedkładając decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] grudnia 2001 r. o ustanowieniu go biegłym i uznanie że z uwagi na powyższe nie spełnia podstawowego warunku należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wywiódł, że decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w O. o skreśleniu go z listy biegłych nie wynikała z przekonania, że nie daje rękojmi należytego wypełniania tej funkcji, lecz spowodowana była zajęciem jednoznacznego stanowiska w procesie karnym i cywilnym po stronie B. C. Uznając decyzję za krzywdzącą odwołał się do Ministra Sprawiedliwości, a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 maja 2005 r. oddalił skargę. Wskazał, iż składając swój akces do wpisania go na listę biegłych przy Sądzie Okręgowym w S. nie wprowadził w błąd Prezesa Sądu, gdyż nie stawiano mu obowiązku informowania o jego statusie. Podał, iż w chwili składania dokumentów nie zapadł jeszcze wyrok sądowy, a zatem mógł spodziewać się, że przedstawione przez niego argumenty będą dla Sądu przekonywujące i Sąd uchyli zaskarżoną decyzję.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2005 r. - to jest w dacie ubiegania się o ustanowienie biegłym sądowym przy Sądzie Okręgowym w S. decyzja o zwolnieniu skarżącego z funkcji biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w O., zgodnie z art. 16 k.p.a. była ostateczna. Nie służyło od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji. Skarżący nie poinformował Prezesa Sądu Okręgowego w S. o ostatecznej decyzji zwalniającej go z funkcji biegłego sądowego. Słusznie zatem przyjął Prezes, iż takie zachowanie skarżącego budzi poważne wątpliwości co do jego wizerunku jako osoby godnej zaufania publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez T. P. skargi od decyzji Ministra Sprawiedliwości Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarówno Prezes Sądu Okręgowego w S., jak również Minister Sprawiedliwości wydając kwestionowane przez skarżącego decyzje nie naruszyli przepisów prawa materialnego ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. nr 15, poz. 133).
Zgodnie z brzmieniem przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia Prezes zwalnia z funkcji biegłego, jeżeli utracił on warunki do pełnienia tej funkcji albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili ustanowienia warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada.
Jednym z zasadniczych warunków, których spełnienie jest wymagane do ustanowienia biegłym jest w myśl § 12 ust. 1 pkt 4 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości - przymiot rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Jest to niewątpliwie przesłanka o charakterze ocennym.
Pojęcie "rękojmi należytego wykonania obowiązków biegłego" było wielokrotnie definiowane i określane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jako całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru jak: szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność łącznie (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 1993 r. sygn. akt II SA 390/92). Biegły sądowy jest organem pomocniczym Sądu i niewątpliwie winien cieszyć się również zaufaniem Sądu.
Ocena postępowania skarżącego ubiegającego się o wpis na listę biegłych sądowych, która była podstawą do podjęcia decyzji o zwolnieniu go z funkcji biegłego, dokonana przez organy obu instancji, jako postępowania powodującego utratę rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego nie może być uznana za dowolną lub pozbawioną uzasadnionych podstaw. Do tego rodzaju oceny organy orzekające były w pełni uprawnione.
W dacie, w której T. P. ubiegał się o wpis na listę biegłych Sądu Okręgowego w S., decyzja zwalniająca go z funkcji biegłego przy Sądzie Okręgowym w O. była ostateczna. Niezależnie zatem od zaskarżenia jej do Sądu skarżący nie był uprawniony do posługiwania się decyzją o powołaniu go na biegłego. Takie postępowanie skarżącego stanowiło niewątpliwie naruszenie zasady rzetelnej informacji, do przestrzegania której zobowiązane są strony w toku postępowania administracyjnego.
Prezes Sądu Okręgowego w S. miał zatem podstawy do uznania, że zachowanie skarżącego budzi poważne wątpliwości co do jego wizerunku jako osoby godnej zaufania publicznego. Minister Sprawiedliwości, w ślad za poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnienie wyroku z dnia 18 listopada 1998 r. sygn. akt II SA 1378/98, prawidłowo przyjął, że każde podejrzenie nierzetelności w wykonywaniu obowiązków biegłego uprawnia do uznania, że biegły nie spełnia podstawowego warunku rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Osoba biegłego nie może być dotknięta żadną skazą, która podważałaby zaufanie do niej (vide wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 115/00).
Zdaniem Sądu nie można zarzucić organom obu instancji przekroczenia granic swobodniej oceny dowodów, ani sprzeczności argumentacji zawartej w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji z zasadami poprawnego rozumowania oraz wykładnią omawianych przepisów i pojęcia rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Przesłanka rękojmi ma charakter ocenny, ale zdaniem Sądu dokonana przez organy obu instancji powyższa ocena zaistniałej sytuacji faktycznej i odnoszącego się do niej stanu prawnego nie nasuwa zastrzeżeń. Zarzuty skarżącego stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów orzekających, opartych na dowodach, które zostały omówione i ocenione.
Z przytoczonych powodów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.