VI SA/Wa 1550/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-10-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo o adwokaturzewpis na listę adwokatówTrybunał Konstytucyjnyinterpretacja prawakwalifikacje zawodowepraktyka prawniczasąd administracyjnyMinister Sprawiedliwościsamorząd adwokacki

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości, uznając, że osoba zdanym egzaminem sędziowskim i radcowskim oraz długoletnią praktyką może być wpisana na listę adwokatów, mimo utraty mocy części przepisu Prawa o adwokaturze.

Sprawa dotyczyła odmowy wpisu T. P. na listę adwokatów przez Ministra Sprawiedliwości, który powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający za niekonstytucyjny art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. Sąd administracyjny uchylił decyzję Ministra, interpretując wyrok TK jako częściowe wyeliminowanie przepisu, a nie jego całkowitą utratę mocy. Sąd uznał, że osoba zdanym egzaminem sędziowskim i radcowskim oraz 14-letnią praktyką radcowską spełnia przesłanki do wpisu na listę adwokatów, jeśli daje rękojmię należytego wykonywania zawodu.

T. P. złożył wniosek o wpis na listę adwokatów, który został uwzględniony przez Okręgową Radę Adwokacką. Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt K 6/06), który uznał art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim dopuszczał wpis osób bez odpowiedniej praktyki zawodowej. Minister błędnie zinterpretował wyrok TK jako całkowite wyeliminowanie przepisu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. oraz błędną wykładnię Prawa o adwokaturze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd wyjaśnił, że wyrok TK był wyrokiem 'zakresowym', co oznaczało częściową utratę mocy obowiązującej przepisu, a nie całkowitą. Sąd podkreślił, że art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze nadal pozwala na wpis osób zdanymi egzaminami sędziowskim, prokuratorskim, radcowskim lub notarialnym, pod warunkiem wykazania się odpowiednią praktyką zawodową i rękojmią należytego wykonywania zawodu. Sąd stwierdził, że Minister Sprawiedliwości zaniechał ustaleń faktycznych i oceny dowodów, naruszając tym samym przepisy k.p.a. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego był wyrokiem 'zakresowym' i spowodował utratę mocy obowiązującej przepisu jedynie w określonym zakresie, a nie w całości.

Uzasadnienie

Sąd szczegółowo omówił charakter wyroków zakresowych Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że wyrok w sprawie K 6/06 dotyczył jedynie sytuacji, w których osoby po zdaniu innych egzaminów prawniczych nie wykazywały się odpowiednią praktyką, nie eliminując całkowicie możliwości wpisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

Prawo o adwokaturze art. 66 § 1 pkt 2

Prawo o adwokaturze

Przepis utracił moc obowiązującą w całości z dniem 4 maja 2006 r. (według Ministra Sprawiedliwości), jednak Sąd uznał, że utrata mocy była częściowa, ograniczona do sytuacji braku odpowiedniej praktyki zawodowej.

Pomocnicze

Prawo o adwokaturze art. 65 § 1

Prawo o adwokaturze

Przepis określający wymóg nieskazitelnego charakteru i rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata, który powinien być interpretowany łącznie z art. 66 ust. 1 pkt 2.

Konstytucja art. 17 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa niezgodności art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze z Konstytucją w zakresie, w jakim dopuszczał wpis osób bez odpowiedniej praktyki.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa niezgodności art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze z Konstytucją.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i podejmowania działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie wymogu należytego uzasadnienia decyzji.

u.o.TK art. 71 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określenie elementów orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w tym rozstrzygnięcia.

u.o.TK art. 69

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Możliwość orzekania przez Trybunał o całym akcie normatywnym lub jego części.

p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia decyzji administracyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna stwierdzenia, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 6/06 jest wyrokiem zakresowym, a nie eliminującym cały przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. Osoba zdanym egzaminem sędziowskim i radcowskim oraz długoletnią praktyką radcowską spełnia przesłanki do wpisu na listę adwokatów. Minister Sprawiedliwości naruszył przepisy k.p.a. poprzez zaniechanie ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

Odrzucone argumenty

Art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze utracił moc obowiązującą w całości z dniem publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Okręgowe rady adwokackie nie są uprawnione do samodzielnej wykładni pojęcia 'odpowiednia praktyka w zawodzie prawniczym'. Przesłanka rękojmi należytego wykonywania zawodu nie jest tożsama z przesłanką odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym.

Godne uwagi sformułowania

wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 75 poz. 529 art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze [...] w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji. wyrok taki (zwany wyrokiem 'zakresowym') odnosi się w istocie do części aktu normatywnego, z tym że część ta nie została wyodrębniona w tekście przepisu poddanego kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Minister Sprawiedliwości wadliwie przyjmując, iż konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 6/06 jest pozbawienie mocy prawnej art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w jego obecnym brzmieniu, błędnie zaniechał ustaleń faktycznych...

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący

Olga Żurawska-Matusiak

sprawozdawca

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wyroków Trybunału Konstytucyjnego jako wyroków zakresowych, zasady wykładni przepisów Prawa o adwokaturze, obowiązki organów administracji w zakresie ustaleń faktycznych i oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu na listę adwokatów osób z innymi egzaminami prawniczymi i praktyką, po wyroku TK. Może być pomocne w innych sprawach dotyczących interpretacji wyroków TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do wadliwych decyzji administracyjnych. Pokazuje też, jak sądy administracyjne korygują takie błędy.

Błąd Ministra Sprawiedliwości: Jak błędna interpretacja wyroku TK zablokowała karierę prawnika?

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1550/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Olga Żurawska-Matusiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie: Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant Kinga Krzemińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego T. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 8 marca 2006 r. T. P. wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w L. o wpisanie go na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.
Uchwałą z dnia [...]r. Okręgowa Rada Adwokacka w L. wpisała T. P. na listę adwokatów powyższej Izby. W uzasadnieniu uchwały podano, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przedłożonych rekomendacji oraz akt personalnych wynika, że T. P. spełnił wszelkie warunki formalne oraz daje rękojmię do wpisu na listę adwokatów i wykonywania tego zawodu.
W dalszej kolejności przedstawiono przebieg kariery osoby ubiegającej się o wpis oraz omówiono przedłożone rekomendacje i akta osobowe, jak również odniesiono się do odbytej z zainteresowanym rozmowy, uznając ostatecznie wniosek o wpis na listę adwokatów Izby [...] za uzasadniony.
Powyższemu wpisowi sprzeciwił się Minister Sprawiedliwości czemu dał wyraz w decyzji z dnia [...] r. nr [...]. W jej uzasadnieniu organ powołując się na punkt 5 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 wskazał, iż przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze utracił w całości moc obowiązującą z dniem 4 maja 2006 r., a zatem nie było podstaw prawnych do podjęcia w dniu [...] r. przez Okręgową Radę Adwokacką w L. uchwały o wpisie T. P. na listę adwokatów Izby [...].
W ocenie organu skoro Trybunał Konstytucyjny sformułował pod adresem ustawodawcy określone w uzasadnieniu orzeczenia obowiązki, to oznacza to, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze nie reguluje tych kwestii. Brak regulacji w tym zakresie doprowadził zdaniem organu do tego, że Trybunał Konstytucyjny uznał cały wskazany przepis za niekonstytucyjny. Zapis ten utracił zatem w całości moc obowiązującą z dniem 4 maja 2006 r. Nie może więc stanowić, po tym dniu, podstawy do wpisu na listę adwokatów - bez obowiązku odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego - nawet tych osób, które po złożeniu egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego, radcowskiego czy notarialnego legitymują się praktyką w zawodzie prawniczym.
Na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T. P. (dalej jako skarżący) wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 7 i art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza zaś w zakresie przebiegu kariery zawodowej skarżącego oraz innych okoliczności mających znaczenie dla oceny tego, czy skarżący legitymujący się zdanym egzaminem sędziowskim oraz radcowskim posiada wystarczające doświadczenie zawodowe, aby być wpisanym na listę adwokatów oraz zaniechanie ustalenia jakichkolwiek okoliczności mający znaczenie dla oceny, czy skarżący daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;
2) naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz. U. Nr 123 z 2002 r. poz. 1058 z późn. zm.) w związku z art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez wadliwą wykładnię tych przepisów i błędne przyjęcie, że w aktualnym stanie prawnym powstałym na skutek opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 kwietnia 2006 r. sygn. K 6/06 na listę adwokatów może być wpisana osoba, która zdała egzamin adwokacki po uprzedniej aplikacji, natomiast pozbawiona takiego prawa jest osoba, która zdała egzamin sędziowski oraz radcowski i dająca rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata;
3) naruszenie art. 65 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z 26 maja 1982 r. poprzez brak zastosowania tych przepisów, co było konieczne przy wykazaniu w uzasadnieniu Okręgowej Rady Adwokackiej w L., iż przebieg kariery zawodowej skarżącego i posiadane przez niego kwalifikacje dają rękojmię należytego zawodu adwokata.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż wydając zaskarżoną decyzję Minister Sprawiedliwości doszedł do błędnego przekonania, że na skutek opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie K 6/06, wytworzył się taki oto stan prawny, że na listę adwokatów mogą być wpisane jedynie osoby, które odbyły aplikacje adwokacką i które złożyły egzamin adwokacki, zaś takiego prawa pozbawione zupełnie są osoby, które złożyły egzamin prokuratorski, sędziowski, radcowski, czy notarialny. Do takich wadliwych wniosków Minister Sprawiedliwości doszedł analizując pkt 5 sentencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz część jego uzasadnienia, w którym stwierdzono, że "mankamentem art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze jest brak ustalonego wymogu, jakiegokolwiek stażu zawodowego, a nadto nieokreślenie maksymalnego okresu jaki upłynął od momentu złożenia przez ubiegającego się o wpis na listę adwokatów - innego niż adwokacki egzaminu prawniczego". Z tym stanowiskiem organu skarżący nie zgodził się, albowiem w powoływanym pkt 5 wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 6/06 stwierdzono, że art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163 poz. 1361), jest niezgodny z art. 2 i art. 17 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów, nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Z tak sformułowanej sentencji wyroku nie sposób - w ocenie skarżącego - wysnuć jednak wniosku, jak to uczynił organ, że cytowany przepis utracił moc z dniem publikacji wyroku, to jest z dniem 4 maja 2006 r. Trybunał Konstytucyjny uznał przecież, że przepis jest niezgodny z Konstytucją jedynie częściowo, w takim tylko zakresie, w którym pozbawia możliwości oceny, czy praktyka zawodowa danej osoby, która zdała egzaminy prawnicze inne niż adwokacki, wystarczą do wykonywania zawodu adwokata. Wynika z tego prosty wniosek, że zgodnym z Konstytucją jest umożliwienie wpisu na listę adwokatów osobom, które zdały egzaminy radcowski, sędziowski, notarialny, bądź prokuratorski, z tym jednak zastrzeżeniem, że winny się one legitymować odpowiednią praktyką zawodową.
W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyrażono postulaty de lege ferenda, aby znormalizować okres wykonywania zawodu po innym egzaminie prawniczym aniżeli adwokacki, uprawniający do wpisu na listę adwokatów i aby w przyszłości przepisy określały precyzyjnie maksymalny okres, jaki upłynął od momentu złożenia - przez ubiegającego się o wpis na listę adwokatów - innego aniżeli adwokacki egzaminu prawniczego.
Postulaty mogą tyczyć się osób, które w przeciwieństwie do skarżącego żadnej praktyki zawodowej nie miały. Oczekiwania de lege ferenda Trybunału Konstytucyjnego nie mogą bowiem przekreślać możliwości zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, skoro wbrew odmiennej ocenie Ministra Sprawiedliwości przepis ten jest niezgodny z Konstytucją jedynie w części, która dotyczy jednak uprawnień do wpisu na listę adwokatów osób po zdanych egzaminach sędziowskim, radcowskim, notarialnym i prokuratorskim bez odpowiedniego doświadczenia. Jeśli więc te osoby mogą ubiegać się w obecnym stanie prawnym o wpis na listę adwokatów, to przy braku precyzyjnych kryteriów jakie doświadczenie zawodowe jest potrzebne po zdanych egzaminach do tego, aby być wpisanym na listę adwokatów, koniecznym jest, aby art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze był interpretowany łącznie z art. 65 pkt 1 tego Prawa, zgodnie z którym na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
W ocenie skarżącego w obecnie obowiązującej wersji art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze istniał przy ocenie kryteriów wpisu skarżącego na listę adwokatów obowiązek rozważenia, czy ze względów na kwalifikacje zawodowe potwierdzone zdanymi egzaminami oraz ze względu na długotrwałą praktykę zawodową spełniał nie tylko wymóg złożenia odpowiedniego egzaminu, lecz także i wymóg wykonywania praktyki zawodowej pozywającej na przyjęcie, że spełnia on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Obowiązek ten zrealizowała w sposób należyty Okręgowa Rada Adwokacka w L., bowiem dokonując wpisu skarżącego na listę adwokatów orzeczenie swoje umotywowała nie tylko powołaniem się na zdane egzaminy sędziowski i radcowski, lecz również wskazując na prowadzenie długotrwałej praktyki radcowskiej, pozytywne opinie adwokata S. T. i radcy prawnego M. Z., tudzież podając, iż wobec skarżącego nie toczyły się żadne postępowania dyscyplinarne.
W konsekwencji powyższego skarżący stwierdził, iż Minister Sprawiedliwości wadliwie przyjmując, iż konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 6/06 jest pozbawienie mocy prawnej art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w jego obecnym brzmieniu, błędnie zaniechał ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Decyzja zatem zapadła z rażącą obrazą art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w stanie faktycznym sprawy będącym podstawą orzekania podano jedynie tyle, że skarżący złożył wraz z wnioskiem o wpis na listę adwokatów wymagane dokumenty. Dowodów tych jednak w żaden sposób Minister Sprawiedliwości nie ocenił i nie odniósł się do tego, czy ustalenia faktyczne dokonane przez Okręgową Radę Adwokacką w L. są prawidłowe i czy w oparciu o nie można przyjąć, że wykonujący od 14 lat zawód radcy prawnego T. P., który wcześniej z pozytywnymi wynikami złożył egzaminy sędziowski i radcowski, wykazał się należytą praktyką upoważniającą go do ubiegania się o wpis na listę adwokatów.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i nie podzielił argumentacji skarżącego. Wskazał, iż okręgowe rady adwokackie nie są uprawnione do dokonywania samodzielnej wykładni pojęcia "odpowiednia praktyka w zawodzie prawniczym", użytego w pkt 5 sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nie mogą również samodzielnie, bez ustawowych wytycznych określać długości wymaganego stażu zawodowego czy maksymalnego okresu, jaki może upłynąć od momentu złożenia przez ubiegającego się o wpis na listę adwokatów - innego niż adwokacki egzaminu prawniczego.
Organ podkreślił, iż przesłanka rękojmi należytego wykonywania zawodu, określona w art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, nie jest tożsama z przesłanką odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym, praktycznego kontaktu z wykonywaniem danego zawodu prawniczego, o której mowa w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 i dlatego też Minister nie naruszył w zaskarżonej decyzji art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez T. P. skargi od decyzji Ministra Sprawiedliwości Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 75 poz. 529.
Zgodnie z pkt I ppkt 5 tegoż wyroku art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji.
Wobec takiej treści rozstrzygnięcia i jego odmiennej interpretacji przez strony niniejszego postępowania w pierwszej kolejności należało określić w jakim zakresie nastąpiła utrata mocy obowiązywania art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze.
Przedmiotem regulacji zawartej w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) jest orzeczenie Trybunału. Wskazany przepis wymienia elementy, które powinno zawierać orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Najistotniejszy element orzeczenia został w art. 71 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy określony jako "rozstrzygnięcie Trybunału". Mówiąc najogólniej, chodzi tu o wypowiedź o tym, czy przepis stanowiący przedmiot kontroli jest zgodny z przepisem stanowiącym wzorzec kontroli.
Art. 69 ww. ustawy mówi, że "orzeczenie Trybunału może odnosić się do całego aktu normatywnego albo do jego poszczególnych przepisów". Wydanie orzeczenia rozstrzygającego jednolicie o całym akcie normatywnym jest uzasadnione wtedy, gdy zarzuty dotyczą naruszenia kompetencji do wydania aktu normatywnego lub niedochowania wymaganego przepisami prawa trybu jego wydania. W praktyce przedmiotem orzeczenia są zawsze poszczególne przepisy. Przedmiotem orzeczenia, może być nie tylko cały przepis, ale i jego fragment obejmujący jedno lub kilka słów. Dopuszczalność wydania orzeczenia dotyczącego tylko części przepisu uwarunkowana jest tym, że pozostała część danego przepisu wyraża normę nadającą się do zastosowania.
W niektórych wydawanych przez Trybunał Konstytucyjny wyrokach oznaczenie przepisu będącego przedmiotem kontroli jest uzupełnione formułą rozpoczynającą się zwrotem "w zakresie, w jakim ...", po którym następuje opis niektórych sytuacji, w których przepis ten znajduje zastosowanie, wyznaczony za pomocą kryteriów podmiotowych, przedmiotowych lub czasowych. W takim przypadku przedmiotem kontroli jest ta z wyrażonych w danym przepisie norm, która odnosi się do oznaczonego zakresu sytuacji. Zatem wyrok taki (zwany wyrokiem "zakresowym") odnosi się w istocie do części aktu normatywnego, z tym że część ta nie została wyodrębniona w tekście przepisu poddanego kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok zakresowy uznaje poddany kontroli przepis za niezgodny z Konstytucją tylko w pewnym, określonym w wyroku, zakresie, a w ten sposób nie zmieniając tekstu przepisu, zmienia wyrażoną w nim treść normatywną. Skutkiem takiego wyroku jest częściowa utrata mocy obowiązującej przepisu, polegająca na wyłączeniu możliwości jego stosowania w zakresie oznaczonym w wyroku. Dlatego po wydaniu takiego wyroku celowe jest dokonanie nowelizacji dostosowującej tekst przepisu do treści, jaka wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Działanie ustawodawcy nie jest w tym wypadku konieczne, ale pożądane ze względu na wartość, jaką przedstawia jednoznaczność i określoność przepisów prawnych (vide Andrzej Mączyński, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego /w:/ Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Trybunał Konstytucyjny Wydawnictwa, Warszawa 2006, str. 79).
Biorąc powyższe pod uwagę punkt I 5 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. należy zaliczyć do tzw. wyroków zakresowych. A zatem - wbrew stanowisku wyrażonemu przez Ministra Sprawiedliwości - z dniem publikacji tegoż orzeczenia art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze nie utracił mocy obowiązywania w całości, lecz jedynie w zakresie ściśle określonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy jest niekonstytucyjny jedynie w zakresie w jakim stwarza możliwości dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osoby, która po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym.
Może on zatem stanowić podstawę wpisu na listę adwokatów tych osób, które nie odbyły aplikacji adwokackiej i nie złożyły egzaminu adwokackiego, lecz zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski czy notarialny.
Zgodnie natomiast z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego przed dokonaniem takiego wpisu należy zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis może wykazać się stażem i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu omawianego orzeczenia w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze o wpis na listę adwokatów, samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać także, czy konkretna osoba ubiegająca się o taki wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Przesłankami oceny winny być m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego.
W tym miejscu wskazać należy, że już w orzeczeniu z 18 sierpnia 1994 r. (sygn. akt II SA 860/93) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata ocenia się według cech charakteru i dotychczasowego zachowania mogącego świadczyć o poziomie umiejętności udzielania pomocy prawnej. W uzasadnieniu wyroku odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa NSA wskazano, iż na rękojmię wpływają dwa elementy: 1) cechy charakteru i 2) dotychczasowe zachowane osoby pragnącej zostać adwokatem. Przez nieskazitelność charakteru rozumie się zwykle szlachetność, prawość, uczciwość. Druga przesłanka powinna być analizowana w ścisłym powiązaniu z art. 1 ustawy Prawo o adwokaturze określającego cele adwokatury (udzielenie pomocy prawnej). Chodzi więc o to, czy dana osoba poradzi sobie w zawodzie adwokata.
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu omawianego rozstrzygnięcia wskazał, że powyższe kwestie winny zostać rozstrzygnięte przez ustawodawcę, który powinien dokonać nowelizacji dostosowującej tekst przepisu do treści, jaka wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Brak stosownej modyfikacji przepisu, która przyjmując skrajną sytuację, albowiem działanie ustawodawcy nie jest konieczne, a jedynie pożądane, może nie nastąpić, nie pozbawia art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze mocy obowiązującej. Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że Trybunał Konstytucyjny brak jednoznacznego określenia przesłanek oceny rękojmi, uznał za mankament ustawy, nie stwierdził natomiast w tym zakresie niekonstytucyjności normy prawnej, formułując jednocześnie zalecenia dla ustawodawcy.
W rozpoznawanej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w L., co wynika z uzasadnienia jej uchwały z dnia [...] r., poddała ocenie kwalifikacje zawodowe skarżącego, wymóg wykonywania praktyki zawodowej i w oparciu o przedstawiony jej materiał dowodowy i odbytą ze skarżącym rozmowę przyjęła, że skarżący daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata.
Minister Sprawiedliwości, działając na zasadzie art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze, sprzeciwił się wpisowi skarżącego na listę adwokatów, uznając, że nie było podstaw do podjęcia w dniu [...] r. przez Okręgową Radę Adwokacką w L. uchwały o wpisie T. P. na listę adwokatów, albowiem przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy utracił w całości z dniem 4 maja 2006 r. moc obowiązującą. Zaniechał zatem dokonania ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i tym samym naruszył przepis art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie ocenił dowodów stanowiących podstawę wydania uchwały z dnia [...] r. i nie odniósł się do tego, czy ustalenia faktyczne dokonane przez Okręgową Radę Adwokacką w L. są prawidłowe i czy w oparciu o nie można przyjąć, że skarżący wykazał się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym upoważniającą go do ubiegania się o wpis na listę adwokatów.
Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji orzeczenia.
Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności Sąd oparł na przepisie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI