VI SA/Wa 155/21

VI SA/Wa 155/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Jakub Linkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 2151/21 - Wyrok NSA z 2025-04-15
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 623
art.96
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art.134 par.1,273,145,200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 900
240
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 256
145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] listopada 2020 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] sierpnia 2020 r., 2. zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz skarżącej A. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia, na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 623. ze zm. dalej "ustawa o ofercie") kary administracyjnej wobec podejrzenia naruszenia przez spółkę M. S.A. z siedzibą
w W. (dalej "Spółka", lub "Emitent") art. 56 ustawy o ofercie, w związku
z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem przez Spółkę obowiązków informacyjnych, związanych z przekazaniem do publicznej wiadomości skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku 2012, raportu rocznego
i skonsolidowanego raportu rocznego za rok 2012, raportu rocznego
i skonsolidowanego raportu rocznego za rok 2013 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku 2014.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na Spółkę karę administracyjną w wysokości [...] zł.
W okresie, w którym doszło do naruszeń prawa stwierdzonych ww. decyzją A. J. pełniła funkcję członka zarządu Spółki (od września 2011 r. do kwietnia 2013 r.).
W dniu [...] października 2016 r. do Komisji wpłynął wniosek Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...] kwietnia 2017 r. Komisja wydała decyzję administracyjną nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję Komisji z dnia [...] września 2016 r.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na A. J. kary pieniężnej,
o której mowa w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ustawy o ofercie przez Spółkę w okresie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu Spółki.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na A. J. karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W dniu [...] marca 2017 r. A. J. wystąpiła do KNF o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2017 r.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Komisja w dniu [...] sierpnia 2017 r. wydała decyzję, w której utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję Komisji z dnia [...] lutego 2017 r.
W dniu [...] listopada 2019 r. wpłynął do Komisji wniosek z dnia [...] listopada 2019 r. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej
z dnia [...] sierpnia 2017 r. Składając ww. wniosek o wznowienie postępowania wnioskodawczyni powołała się na art. 145a § 1 k.p.a.
Jednocześnie wnioskodawczyni wskazała, że podstawą złożenia przedmiotowego wniosku jest wydany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ("TSUE") wyrok z dnia [...] października 2019 r. w sprawie [...] [...]. Wskazała, że w ww. orzeczeniu TSUE rozważał pytanie prawne dotyczące między innymi zasad poszanowania prawa do obrony, prawa do bycia wysłuchanym oraz prawa dostępu do akt w kontekście przepisów unijnych, w relacji do uregulowań krajowych lub praktyki krajowej, a także, czy organ podatkowy prowadząc postępowanie wobec podatnika jest związany ustaleniami faktycznymi i kwalifikacjami prawnymi dokonanymi przez niego w ramach powiązanych postępowań administracyjnych, w których podatnik ten nie był stroną. W orzeczeniu tym TSUE stwierdził, że w administracyjnym postępowaniu podatkowym, takim jak toczące się w postępowaniu głównym, podatnik powinien mieć możliwość dostępu do wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy, na których organ podatkowy zamierza oprzeć swoją decyzję. W związku z tym, jeżeli organ podatkowy zamierza oprzeć swoją decyzję na dowodach uzyskanych, tak jak w postępowaniu głównym, w ramach powiązanych postępowań karnych i powiązanych postępowań administracyjnych, podatnik ten powinien mieć możliwość uzyskania dostępu do tych dowodów.
W ocenie wnioskodawczyni w ww. wyroku TSUE stanowczo sprzeciwił się sytuacji, w której ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu dotyczącym innego podmiotu, stanowią podstawę do wydania niekorzystnej dla strony decyzji, a strona nie miała żadnej możliwości, aby wypowiedzieć się, czy nawet zapoznać się z dowodami stanowiącymi podstawę do wydania decyzji.
Wskazując na powyższe wnioskodawczyni podniosła, że nie miała możliwości wypowiedzenia się w toku postępowania co do okoliczności stanowiących podstawę wydanej przez Komisję decyzji wobec spółki M. S.A. Podniosła, że pomimo iż w przepisie stanowiącym podstawę przedmiotowego wniosku, tj. w 145a § 1 k.p.a. nie wskazano wprost, iż możliwe jest wznowienie postępowania także w przypadku wydania istotnego dla wyniku sprawy wyroku TSUE, to obowiązek takiego wznowienia ciąży na organach administracyjnych państw członkowskich, gdy podejmą one decyzję należącą do zakresu zastosowania prawa Unii, nawet wówczas, gdy właściwe prawo Unii nie przewiduje wyraźnie takiej formalności.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Komisja Nadzoru Finansowego odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Komisji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku A. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji z dnia [...] lutego 2017 r.
W dniu [...] sierpnia 2020 r. do Komisji wpłynął wniosek strony z dnia [...] sierpnia 2020r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. Komisja Nadzoru Finansowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 141 § 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm. dalej: k.p.a.), art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 180, ze zm. dalej: ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym) oraz
§ 1 pkt 2 uchwały Komisji Nadzoru Finansowego nr [...] z dnia [...] marca 2019 r.
w sprawie udzielenia Zastępcy Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego upoważnienia do podejmowania działań w zakresie właściwości Komisji Nadzoru Finansowego oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw oraz Upoważnienia Nr [...] z dnia [...] października 2020 r. do podejmowania działań w zakresie właściwości Komisji Nadzoru Finansowego, w tym do wydawania postanowień, po rozpoznaniu wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2020 r., postanowiła utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania następuje, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu.
Oznacza to, że organ jest uprawniony wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w razie uznania, że wniosek złożony został przez podmiot nie będący stroną, ewentualnie, że wniosek nie jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania byłoby możliwe również w razie stwierdzenia, że wniosek nie został złożony z zachowaniem terminów wynikających z k.p.a. Komisja podkreśla w tym miejscu, że czym innym jest złożenie wniosku nieopartego na ustawowych przesłankach, a czym innym uznanie przez organ, że owe ustawowe przesłanki nie zaistniały. Innymi słowy mówiąc, wniosek nieoparty na ustawowych przesłankach wznowienia to wniosek, w którym strona powołuje się na inne podstawy niż wymienione w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a.
Organ zauważył, że na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, a akt ten utracił moc obowiązującą. Wznowienie postępowania na ww. podstawie może nastąpić wyłącznie na podstawie żądania strony. W sytuacji tej, skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Komisja wskazała, że katalog podstaw wznowienia postępowania ma charakter zamknięty. Wyczerpujące wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, że przyczyny wznowienia ograniczone są jedynie do tych wymienionych w k.p.a. Zatem biorąc za podstawę powyższe stanowisko, zgodnie z którym przesłankami wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. są: wydanie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, a także utrata mocy obowiązującej tego aktu normatywnego, oraz argumentację zaprezentowaną przez Wnioskodawcę, opartą o rozstrzygnięcie innego niż Trybunał Konstytucyjny organu, tj. TSUE, KNF stwierdziła, że nie naruszyła art. 145a § 1 k.p.a.
Nie można zdaniem organu, zaakceptować tezy wnioskodawczyni, zgodnie z którą wydanie orzeczenia o podobnym charakterze jak wskazane w art. 145a § 1 k.p.a. przez inny niż Trybunał Konstytucyjny organ, w tym TSUE, konsumuje wymagane dla wznowienia postępowania przesłanki z analizowanej kodeksowej podstawy wznowienia. Podanie o wznowienie postępowanie złożone przez wnioskodawcę należy zatem traktować jako wniosek nieoparty na ustawowych przesłankach, a tym samym bezzasadny.
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. A. J. wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję podnosząc zarzuty naruszenie przepisu art. 145a §1 k.p.a. poprzez:
1) jego niewłaściwą wykładnię, prowadzącą do uznania, że na podstawie wspomnianego przepisu nie jest możliwe wznowienie postępowania przez Komisję w związku z wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczenia w trybie prejudycjalnym (naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
co w efekcie doprowadziło do:
2) jego błędnego zastosowania skutkującego nieuzasadnioną odmową wznowienia postępowania w sytuacji występowania ku temu przesłanek.
Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] sierpnia 2020r. oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2019 poz.2325).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna.
We wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia [...] października 2019 r. w sprawie [...] [...].
Jak słusznie stwierdził organ w kodeksie postępowania administracyjnego brak uregulowania podobnego do art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900) bądź art. 273 § 2 p.p.s.a., statuujących podstawę wznowienia postępowań podatkowego i przed sądem administracyjnym w związku
z wydaniem wyroku TSUE. Wprawdzie wyrok taki ma zasadniczo charakter interpretacyjny, niemniej ustawodawca uznał, że należy w tym przypadku zapewnić możliwość jego wdrożenia w krajowym porządku prawnym z wykorzystaniem instytucji wznowienia postępowania, identycznie jak to ma miejsce w przypadku zawierających klauzulę derogacyjną wyroków krajowego Trybunału Konstytucyjnego.
Propozycja analogicznego, do powyższych, unormowania kodeksowego przewidziana była w przygotowanym przez kierowany przez prof. Z. K., a powołany decyzją Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego nr [...] z [...] października 2012 r. Zespół ekspercki do spraw reformy prawa o postępowaniu administracyjnym projekcie nowelizacji tego aktu. Zgodnie z proponowanym art. 145 § 1 pkt 10 k.p.a. podstawą wznowienia postępowania miało być ujawnienie niezgodności decyzji z orzeczeniem TSUE (zob. R. Hauser, J. Drachal, Tryby nadzwyczajne (art. 145-152, 154-157, 159, 161-162) [w:] Z. Kmieciak (red.) Raport zespołu eksperckiego z prac w latach 2012-2016. Reforma prawa o postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2017, s. 32 i s.168). Ostatecznie jednak skierowany pod obrady Sejmu, zawarty w druku [...] Sejmu [...] kadencji projekt nie uwzględnił tej propozycji Zespołu. Kwestia skutków orzeczenia TSUE dla postępowania typu jurysdykcyjnego, prowadzonego na podstawie przepisów kodeksu nie została – jak dotąd – w przepisach prawa krajowego jednoznacznie uregulowana.
Z podobną, pod względem systemowym, sytuacją orzecznictwo sądowe mierzyło się już w przeszłości, po wejściu w życie Konstytucji RP, której art. 190 ust. 4 przewiduje podstawę wznowienia postępowania m. in. administracyjnego, w przypadku zakończenia go wydaniem decyzji na podstawie przepisu, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z prawem hierarchicznie wyższym. Niedostatki regulacji procesowej, początkowo nieprzewidującej w sprawach podatkowych możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej, wydanej na podstawie ocenionego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją przepisu, rekompensowano wówczas bezpośrednim stosowaniem art. 190 ust. 4 Konstytucji, wywodząc zeń podstawę żądania stwierdzenia nadpłaty oraz wznowienia postępowania podatkowego.
Mechanizm ten zyskał umocowanie w utrwalonym orzecznictwie NSA, zapoczątkowanym serią dotyczących zakładów pracy chronionej orzeczeń wydanych w Izbie Finansowej w kwietniu 2004 roku (zob. np. wyrok NSA z 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 29/04, LEX nr 799017). Stanowisko to zostało rozwinięte w uchwale NSA z [...] marca 2005 r., sygn. akt [...], w której znalazło się stwierdzenie "(...) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana między innymi ostateczna decyzja administracyjna (...) stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji (...) na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania.". Pogląd ten już wówczas od lat uchodził
w piśmiennictwie za niekwestionowany (zob. np. Z. Czeszejko-Sochacki, Wznowienie postępowania jako skutek pośredni orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, Państwo i Prawo 2000 z. 2 str. 22 i n., J. Trzciński [w:] Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1999, s. 213).
Z kolei w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] grudnia 2009r., sygn. akt [...] przesądzono nie tylko bezpośrednią stosowalność art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji, ale i z urzędu uwzględnienia skargi kasacyjnej, poza granicami jej zarzutów "w sytuacji wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej niezawierającej w podstawach zaskarżenia przepisów, co do których Trybunał usunął domniemanie ich konstytucyjności.". Skonstruowanej wówczas normie orzeczniczej nadano następującą treść: "w toku postępowania sądy (w tym sądy administracyjne) związane są powszechną mocą obowiązującą orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które są elementem kształtującym stan prawny oceniany przez sąd, i określa kolejną, niewymienioną w ustawowych przepisach postępowania podstawę badania sprawy przez sąd drugiej instancji (kasacyjny).". Należy jednak od razu dodać, że we wspomnianej uchwale odwołano się także do poglądu, zakładającego że właściwą podstawę procesową stanowi w takiej sytuacji art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a., którego tradycyjne, ograniczone do pogwałcenia wąsko rozumianych praw procesowych jednostki, znaczenie rozszerzano wówczas o przypadek niemożności wcześniejszego (przed wydaniem wyroku przez TK) powołania zarzutu niezgodności hierarchicznej stosowanej w postępowaniu normy prawnej.
Warto też przypomnieć, że przed wejściem w życie Konstytucji z 1997 r. możliwość podważenia decyzji administracyjnych wydanych na podstawie wyeliminowanych mocą orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z obrotu przepisów była zagwarantowana w ustawie. W art. 28, a następnie 31 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1991, Nr 109, poz. 470 ze zm.) przypadek taki był kwalifikowany jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji. Ogólnikowość tego unormowania stwarzała pewne wątpliwości interpretacyjne, które rozwiane zostały w orzecznictwie NSA. W wyroku NSA z 19 lipca 1996 r., sygn. akt I SA 643/95 (LEX nr 1689163) wyrażono pogląd, zgodnie
z którym "wprawdzie przepis art. 31 ust. 3 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. traktują
o uznaniu decyzji za nieważną, a art. 156 § 1 kpa odnosi się do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz odesłanie zawarte w art. 31 ust. 3 do zasad określonych
w kodeksie postępowania administracyjnego oraz treść końcowej części powoływanego przepisu przemawiają iż chodzi tu o stwierdzenie nieważności decyzji przewidziane w art. 156 § 1 kpa.". Jeszcze precyzyjnej problem ten ujęto w tezie wyroku NSA/OZ w [...] z [...] lutego 1995 r., sygn. akt [...] (Lex nr [...]), stwierdzając, że "Zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym ostateczne decyzje wydane w ogólnym postępowaniu administracyjnym z zastosowaniem przepisu prawnego, który w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jako sprzeczny z Konstytucją lub aktem ustawodawczym został zmieniony lub uchylony, lub utracił moc, uznaje się za nieważne na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa w związku z art. 31 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.".
Polska Konstytucja nie reguluje skutków orzeczenia TSUE tak, jak czyni
to w stosunku do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Niemniej powinność wykonania takiego wyroku nie może budzić najmniejszych wątpliwości. Ten, wynikający z art. 260 ust. 1 TFUE, obowiązek skonstruowany jest jednak o wiele mniej precyzyjnie niż ten, wywodzony z art. 190 ust. 4 Konstytucji. Jest to zresztą w pełni zrozumiałe, jeżeli uwzględnimy różnorodność porządków prawnych panujących równolegle na terenie Unii Europejskiej. Adresatami powinności zdefiniowanej we wspomnianym przepisie traktatowym są państwa członkowskie, a jej przedmiot obejmuje wykonanie wyroku pełną i niezwłoczną realizację stanowiska trybunalskiego we wszystkich, składających się na multipłaszczyznowy system unijny porządkach prawnych (D. Strzelec, Wznowienie postępowania podatkowego
w przypadku nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, Warszawa 2020, s. 148). Nie ulega wątpliwości, że w świetle zasady równoważności nie można orzeczenia TSUE wyposażać w słabsze instrumenty jego wykonania, niż ma to miejsce w przypadku wyroku rodzimego Trybunału Konstytucyjnego. Stwierdzenie przez TSUE naruszenia prawa unijnego nie może więc stwarzać słabszych gwarancji proceduralnych niż wówczas, gdy naruszenie polega na zachwianiu hierarchicznej zgodności norm krajowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, że zaskarżone postanowienie odmawiające wznowienia postępowania narusza przepisy postępowania. Wprawdzie skarżąca jako podstawę wznowienia powinna powołać raczej art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. to jednak nie upoważniało organu do stwierdzenia, że wniosek nie jest oparty na ustawowych przesłankach, a tym samym bezzasadny.
Powiedzieć należy, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. rozumieć także należy kwestię zgodności prawa krajowego z prawem unijnym, która następnie została rozstrzygnięta przez TSUE w wyroku stwierdzającym niezgodność pomiędzy tymi uregulowaniami. W ten sposób wskazany przepis bywa rozumiany w nauce prawa (M. P. Kaszubski, Możliwość wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na późniejsze orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości – w świetle sprawy Kuehne, KPPubl. 2004/2, s. 281 i n., P. Florjanowicz-Błachut, Wpływ zasady lojalnej współpracy państw członkowskich UE na zasadę trwałości decyzji administracyjnej i powagę rzeczy osądzonej orzeczeń sądowych w świetle orzecznictwa ETS [...], s. 52, M. Górski, Glosa do wyroku TS z [...].10.2015 r., [...]).
Kwestię wstępną rozumieć w tym przypadku należy w znaczeniu materialnym, a więc jako generującą potrzebę wypowiedzi TSUE, bądź odmowy zastosowania przepisu krajowego sprzeczność, która na etapie post administracyjnego bądź nawet następującego po nim postępowania sądowego została rozwikłana samodzielnie przez organ lub sąd, ale negatywnie dla przepisu unijnego. Późniejsza odmienna ocena TSUE stanowi w tym przypadku wypowiedź "innego organu lub sądu", o której mowa w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Nie można się zgodzić, że zostaje w tym przypadku naruszony bezwzględny zakaz rozszerzającej wykładni wyjątków o zasady trwałości decyzji ostatecznej. Jak już bowiem zaznaczono, obowiązek wykonania wyroku TSUE traktować należy jako podstawową powinność państwa członkowskiego służącą realizacji strukturalnych podstaw porządku unijnego. Przed tym traktatowym zobowiązaniem ustąpić musi nie tylko zasada trwałości decyzji ostatecznej, ale nawet ochrona powagi rzeczy osądzonej. Z kolei do sądu krajowego należy poszukiwanie w przepisach procesowych takich narzędzi, które służyć będą należytej, pełnej i niezwłocznej realizacji wymienionego obowiązku. Takim mechanizmem proceduralnym jest w ocenie Sądu instytucja wznowienia postępowania, oparta na podstawie uregulowanej w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.
Z tego powodu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.