VI SA/Wa 1530/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą wymiany białoruskiego prawa jazdy na polskie, uznając, że kluczowe jest uwzględnienie terminu ważności zagranicznego dokumentu.
Skarżąca K.C. wniosła o wymianę białoruskiego prawa jazdy na polskie. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na brak potwierdzenia autentyczności dokumentu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że polskie prawo jazdy powinno odzwierciedlać termin ważności dokumentu zagranicznego. Skarżąca argumentowała, że jej prawo jazdy straciło ważność z powodu opóźnień organów. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że wymiana prawa jazdy jest możliwa tylko na podstawie ważnego dokumentu zagranicznego, a termin ważności jest istotnym ograniczeniem, które musi być uwzględnione.
Przedmiotem sprawy była skarga K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą wymiany białoruskiego prawa jazdy na polskie. Skarżąca złożyła wniosek o wymianę prawa jazdy wydanego na Białorusi, które miało ważność do 11 sierpnia 2023 r. Wniosek złożono 7 sierpnia 2023 r. Organ pierwszej instancji odmówił wymiany, powołując się na brak odpowiedzi z białoruskiego organu w celu potwierdzenia autentyczności prawa jazdy. Skarżąca odwołała się, wskazując, że zgodnie z przepisami, potwierdzenie danych nie zawsze jest wymagane, a ponadto posiadała zezwolenie na pobyt ze względów humanitarnych, co zwalniało ją z tego obowiązku. SKO, mimo uznania części argumentacji skarżącej za zasadną, utrzymało decyzję Starosty w mocy. Kluczowym argumentem SKO było to, że polskie prawo jazdy powinno uwzględniać termin ważności dokumentu zagranicznego, zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), argumentując, że polskie prawo nie przewiduje odmowy wymiany z powodu krótkiego okresu ważności i że utrata ważności jej prawa jazdy była wynikiem działań organów. WSA oddalił skargę. Sąd uznał, że wymiana prawa jazdy jest procedurą, w której polskie prawo jazdy powinno odzwierciedlać wszelkie ograniczenia z dokumentu zagranicznego, w tym jego datę ważności. Ponieważ białoruskie prawo jazdy straciło ważność przed wydaniem decyzji, organ nie mógł wydać polskiego prawa jazdy z inną datą ważności. Sąd podkreślił również, że przepisy umożliwiające wymianę nieważnego prawa jazdy dotyczą tylko państw członkowskich UE, EFTA lub Szwajcarii, do których Białoruś nie należy. Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej dotyczącego oparcia rozstrzygnięcia na precedensie sądowym, wskazując, że wyroki sądowe nie są źródłem prawa, a jedynie potwierdzają prawidłowe zastosowanie przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale polskie prawo jazdy musi uwzględniać termin ważności dokumentu zagranicznego. Jeśli dokument zagraniczny traci ważność, nie można wydać polskiego prawa jazdy z późniejszą datą ważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wymiana prawa jazdy polega na przeniesieniu treści dokumentu zagranicznego, w tym jego daty ważności, do polskiego dokumentu. Termin ważności jest ograniczeniem, które musi być uwzględnione. Ponadto, możliwość wymiany nieważnego prawa jazdy dotyczy tylko dokumentów z państw UE/EFTA/Szwajcarii, a nie z Białorusi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 10
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Pomocnicze
u.k.p. art. 13 § ust. 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami art. 9 § ust. 11
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami art. 9 § ust. 8
Konwencja o ruchu drogowym art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach art. 348
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach art. 351
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.k.p. art. 11 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami art. 10 § ust. 3 pkt 4
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie prawo jazdy powinno odzwierciedlać termin ważności dokumentu zagranicznego. Wymiana prawa jazdy z państwa spoza UE/EFTA/Szwajcarii nie może skutkować wydaniem dokumentu ważnego dłużej niż dokument pierwotny. Ważność dokumentu zagranicznego w momencie rozstrzygania sprawy jest kluczowa.
Odrzucone argumenty
Odmowa wymiany prawa jazdy z powodu krótkiego okresu ważności jest nieuzasadniona prawnie. Utrata ważności prawa jazdy była wynikiem działań organów. Posiadanie zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych zwalnia z obowiązku potwierdzania autentyczności dokumentu.
Godne uwagi sformułowania
Wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie polega w istocie na przeniesieniu treści podlegającego wymianie zagranicznego dokumentu prawa jazdy do wydawanego polskiego dokumentu prawa jazdy. Takiemu przeniesieniu danych podlega również ten element ograniczenia, jak data ważności prawa jazdy. Prawo nie dopuszcza natomiast możliwości wydania w ramach wymiany zagranicznego dokumentu prawa jazdy na nowe polskie, które nie byłoby ważne już w dacie jego wydania.
Skład orzekający
Danuta Szydłowska
przewodniczący
Maciej Borychowski
sprawozdawca
Magdalena Maliszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiany zagranicznych praw jazdy, zwłaszcza w kontekście terminu ważności dokumentu i przynależności państwa wydającego do UE/EFTA."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji wymiany prawa jazdy z państw spoza UE/EFTA/Szwajcarii. Kwestia ważności dokumentu jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu wymiany prawa jazdy przez cudzoziemców, co jest częstym problemem. Interpretacja przepisów dotyczących ważności dokumentu jest istotna dla osób w podobnej sytuacji.
“Ważność Twojego prawa jazdy z zagranicy kluczowa przy wymianie na polskie – co musisz wiedzieć?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1530/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-02-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Szydłowska /przewodniczący/ Maciej Borychowski /sprawozdawca/ Magdalena Maliszewska Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy oddala skargę Uzasadnienie Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA") w Warszawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO", "Organ") z dnia [...] marca 2024 r., którą po rozpatrzeniu odwołania K. C. (dalej: "Skarżąca", "Strona") utrzymana została w mocy decyzja Starosty [...] (dalej: "organ I instancji", "Starosta") z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany białoruskiego prawa jazdy (dalej: "zaskarżona decyzja"). Zaskarżona decyzja została wydana w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] sierpnia 2023 r. Strona wystąpiła Starosty z wnioskiem o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą (Białoruś) kategorii AM, B. Do wniosku przedłożyła wymagane dokumenty, kopię białoruskiego prawa jazdy seria i nr [...], wydanego w dniu [...] sierpnia 2013 r. z ważnością do dnia [...] sierpnia 2023 r. wraz z tłumaczeniami. Starosta decyzją z dnia [...] lutego 2024 r. odmówił wymiany prawa jazdy powołując się na brak odpowiedzi z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Białorusi w Witebsku na wystąpienie organu celem potwierdzenia autentyczności prawa jazdy. Strona od decyzji organu I instancji wniosła odwołanie, wskazując, że zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami potwierdzenie danych i informacji zawartych w prawie jazdy może przedłożyć osoba wnioskującą o wymianę prawa jazdy, a zgodnie z § 9 ust. 11 rozporządzenia z dnia 18 maja 2023 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami obowiązkowi potwierdzenia danych i informacji zawartych w prawie jazdy nie podlega zagraniczne prawo jazdy osoby, która uzyskała na terytorium RP zgodę na pobyt ze względów humanitarnych. Na dowód załączyła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] udzielającą zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP do dnia [...] marca 2026r. ze względów humanitarnych z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe (art. 60 ust. 1 pkt 23 ustawy o cudzoziemcach). Jednocześnie wskazała, że w momencie składania wniosku jej prawo jazdy było ważne, a wszystkie wymagane dokumenty zostały okazane. W wyniku nieuzasadnionych działań organu jej prawo jazdy obecnie utraciło ważność. Po rozpatrzeniu odwołania, SKO zaskarżoną decyzją utrzymało decyzję Starosty. Organ wskazał, że odwołanie mimo, iż jego argumentacja częściowo zasadna, nie może zostać uwzględnione. Organ wyjaśnił, że Strona legitymowała się dokumentem stwierdzającym jej uprawnienia do kierowania pojazdami, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie: Dz.U. z 2024 r. poz. 1210 z późn. zm., dalej: "u.k.p."), tj. krajowym prawem jazdy określonym w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu, wydanym przez właściwy organ Białorusi. Zarówno Białoruś jak i Rzeczypospolita Polska są stronami tej Konwencji. Strona posiadająca pozwolenie na pobyt czasowy na terytorium RP wystąpiła w dniu [...] sierpnia 2023 r. o wymianę posiadanego białoruskiego dokumentu prawa jazdy ważnego do dnia [...] sierpnia 2023 r., na jego polski odpowiednik załączając prawem wymagane dokumenty. SKO stwierdziło, że Stronia ma rację, iż Starosta nie był obligowany do potwierdzenia danych i informacji zawartych w białoruskim prawie jazdy Strony, skoro zgodnie z § 9 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231) potwierdzenie danych i informacji zawartych w prawie jazdy może przedłożyć osoba wnioskująca o wymianę prawa jazdy. Przedmiotowe dane, co wynika z akt zostały przez Stronę przedłożone do wniosku wraz z wymaganym tłumaczeniem. Rację ma też Strona, iż wedle § 9 ust. 11 rozporządzenia obowiązkowi potwierdzenia danych i informacji zawartych w prawie jazdy w państwie wydania oraz obowiązkowi, o którym mowa w § 10 ust. 9 pkt 1 lit. d) nie podlega zagraniczne krajowe prawo jazdy osoby, która uzyskała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub zgodę na pobyt tolerowany w rozumieniu art. 348 i art. 351 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519,185 i 547). I jako, że jasno z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2023r. nr [...] wynika, że Strona posiada zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium RP do dnia [...] marca 2026 r. ze względów humanitarnych, to jej prawo jazdy nie podlegało temu obowiązkowi. Nie zależnie od powyższego SKO wskazało, że w rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma treść art. 14 ust. 2 u.k.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5, ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy. Jak zaś stanowi wskazany art. 13 ust. 5 u.k.p. wymagania lub ograniczenia mogą dotyczyć: 1) stosowania: a) korekty lub ochrony wzroku, b) korekty słuchu, c) protezy lub szyny ortopedycznej; 2) możliwości ograniczonego korzystania z pojazdu; 3) konieczności modyfikacji lub dostosowania pojazdu; 4) ograniczenia uprawnienia do kierowania wskazanymi pojazdami; 5) dodatkowego oznakowania pojazdu; 6) terminu ważności prawa jazdy; 7) ograniczenia uprawnienia do kierowania wyłącznie pojazdem wyposażonym w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie, białoruskie prawo jazdy wydane było w dniu [...] sierpnia 2013 r. i ważne było do dnia [...] sierpnia 2023 r. Ponad wszelką wątpliwość, wydając prawo jazdy Starosta bezwzględnie obligowany byłby do uwzględnienia ww. terminu ważności białoruskiego prawa. Tym samym całkowicie błędny jest zarzut Strony, iż w wyniku nieuzasadnionych działań w opóźnieniu wydania decyzji, jej białoruskie prawo jazdy obecnie utraciło ważność. Złożenie w dniu [...] sierpnia 2023 r. wniosku o wydanie prawa jazdy polskiego przez Stronę w dacie ważności białoruskiego prawa jazdy, które traciło ważność [...] sierpnia 2023 r., nie mogło wywrzeć takiego skutku, że wydano by polskie prawo jazdy z dłuższym od białoruskiego terminem ważności, nawet wówczas, gdyby wniosek Strony został rozpoznany przez Starostę w okresie ważności białoruskiego prawa jazdy. Organ podkreślił ponadto, że istotną kwestią w rozpoznawanej sprawie nie jest data złożenia przez Stronę wniosku, lecz data ważności białoruskiego prawa jazdy, ten bowiem element należy uwzględnić stosownie do treści cyt. wyżej art. 14 ust. 2 u.k.p. przy wydawaniu polskiego prawa jazdy. W dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj. 5 lutego 2024 r. organ I instancji nie mógłby wydać polskiego prawa jazdy, gdyż upłynął już termin ważności białoruskiego prawa jazdy. Gdyby natomiast przyjąć niesłuszną wykładnię zaprezentowaną w odwołaniu, że o wydaniu pozytywnej decyzji w przedmiocie polskiego prawa jazdy decyduje data złożenia wniosku, to biorąc pod uwagę datę ważności białoruskiego prawa jazdy, nie można byłoby wydać polskiego prawa jazdy z inną datą niż prawo jazdy białoruskie. Takie prawo jazdy albo nie byłoby więc już ważne w dacie jego wydania lub też jego data ważności dotyczyłaby tak krótkiego okresu, że czyniłoby wydanie tego dokumentu, pozbawionym racjonalnych podstaw. Na potwierdzenie swojej argumentacji Organ powołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2199/20. Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodziła się Strona wnosząc do WSA w Warszawie skargę na decyzję SKO z dnia [...] marca 2024 r. Skarżąca w skardze przypomniała stan faktyczny sprawy. Wskazała jednocześnie, że w polskim ustawodawstwie nie ma takiej podstawy do odmowy wymiany prawa jazdy, jak bardzo krótki okres ważności. Ponadto, zgodne z treścią art. 13 ust. 6 u.k.p., okres ważności prawa jazdy określonej kategorii jest przedłużany, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, w formie wymiany prawa jazdy. Do wymiany prawa jazdy stosuje się przepisy ust. 1, 4 i 5 oraz art. 12 ust. 1-3. Skarżąca wskazała, że zgodnie z ust. 14 § 9.1 Rozdziała 3 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, Powód ma prawo ubiegać się o wydanie prawa jazdy w związku z wygaśnięciem terminu jego ważności. Akty prawne RP nie przewidują terminu na złożenie takiego wniosku, co oznacza, że Powoda posiadający polskie prawo jazdy, nawet jeśli utraciło ono ważność, mógł ubiegać się o przedłużenie jego ważności. Skarżąca wskazała, że nie posiada żadnych ograniczeń przewidzianych przez polskie ustawodawstwo jako podstawa do odmowy wydania lub wymiany prawa jazdy. Podkreślił, iż w jej ocenie, przysługujące jej uprawniania zostały naruszone dwukrotnie nieuzasadniona prawnie odmowa wymiany białoruskiego prawa jazdy na polskie spowodowała, że nie mogła złożyć wniosku o wydanie prawa jazdy w związku z wygaśnięciem terminu jego ważności. Zwróciła się do Sądu o uznanie decyzji obu instancji za niezgodne z prawem oraz do zobowiązania organów do przyjęcia wniosku oraz do wymiany białoruskiego prawa jazdy na polskie. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja SKO w W., jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja Starosty z dnia [...] lutego 2024 r., nie naruszają prawa. Na wstępie Sąd wskazuje, że stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organy prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy wymiany Skarżącej prawa jazdy uzyskanego za granicą na polskie prawo jazdy stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w szczególności art. 10 oraz art. 14 ust. 1 u.k.p. Natomiast spór w rozpoznawanej sprawie dotyczył możliwości wymiany prawa jazdy uzyskanego przez Stronę na Białorusi na polskie prawo jazdy w sytuacji, kiedy w dniu złożenia wniosku ważność podlegającego wymianie prawa jazdy kończyła się za cztery dni. Dlatego wyjaśnienia wymaga obowiązujący stan prawny w omawianej kwestii. Stosownie do art. 14 ust. 1 u.k.p., osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5, ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy (art. 14 ust. 2 u.k.p.). Sąd wskazuje, że termin ważności prawa jazdy należy do tego rodzaju ograniczeń (art. 13 ust. 5 pkt 6 u.k.p.). Stosownie zaś do art. 14 ust. 2a u.k.p., krajowe prawo jazdy wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którego termin ważności upłynął, a osoba posiadająca to prawo jazdy spełnia warunek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5, podlega wymianie na zasadach określonych w ust. 1 po potwierdzeniu danych zamieszczonych w oryginale dokumentu przez właściwy organ tego państwa, który go wydał, oraz po dostarczeniu przez osobę wnioskującą o wymianę prawa jazdy dokumentów umożliwiających przedłużenie terminu ważności prawa jazd. Według art. 41 ust. 1 Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. Nr 5, poz. 40), Umawiające się Strony uznają: a) każde krajowe prawo jazdy, sporządzone w ich języku narodowym lub w jednym z ich języków narodowych, a jeżeli nie jest sporządzone w takim języku, to, do którego jest dołączony uwierzytelniony przekład, b) każde krajowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 6 do niniejszej konwencji oraz c) każde międzynarodowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 7 do niniejszej konwencji, jako uprawniające na ich terytoriach do kierowania pojazdem, który należy do kategorii wymienionych w prawie jazdy, pod warunkiem, że prawo jazdy jest nadal ważne oraz że zostało wydane przez inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych albo przez stowarzyszenie upoważnione do tego przez tę inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych. Postanowień niniejszego ustępu nie stosuje się do praw jazdy osób uczących się kierowania pojazdami. Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231, z późn. zm., dalej: "rozporządzenie"), prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby ubiegającej się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którego termin ważności upłynął, po otrzymaniu od osoby: a) dokumentów, o których mowa w pkt 5, oraz b) dokumentów wymaganych do przedłużenia terminu ważności prawa jazdy. Data ważności prawa jazdy to najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy (§ 10 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożył wniosek o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą przez Białoruś na polskie prawo jazdy w dniu [...] sierpnia 2023 r. Jest przy tym bezsporne, że data ważności białoruskiego prawa jazdy kończyła się z dniem [...] sierpnia 2023 r. Organ I instancji przeprowadził czynności wyjaśniające, w celu potwierdzenia danych. W prawdzie SKO uznało za zbędne żądanie przez organ I instancji potwierdzenia danych i informacji zawartych w białoruskim prawie jazdy Strony, skoro zgodnie z § 9 ust. 8 rozporządzenia potwierdzenie danych i informacji zawartych w prawie jazdy może przedłożyć osoba wnioskująca o wymianę prawa jazdy. A te zostały przez Stronę przedłożone do wniosku wraz z wymaganym tłumaczeniem. SKO podzieliło również stanowisko Skarżącej, że obowiązkowi potwierdzenia danych i informacji zawartych w prawie jazdy w państwie wydania oraz obowiązkowi, o którym mowa w § 10 ust. 9 pkt 1 lit. d) nie podlega zagraniczne krajowe prawo jazdy osoby, która uzyskała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub zgodę na pobyt tolerowany w rozumieniu właściwych przepisów ustawy o cudzoziemcach, co Strona również wykazała, bowiem wynika to jasno z decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2023r. nr [...], zgodnie z którą Strona posiada zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium RP do dnia [...] marca 2026 r. ze względów humanitarnych. Niezależnie od zbędnych czynności podejmowanych przez Starostę, rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wymiany białoruskiego na polskie prawo jazdy było zasadne. Wyjaśnić trzeba, że decyzja wydana na podstawie art. 14 u.k.p. nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że tylko po spełnieniu przesłanek zawartych w tym przepisie organ jest zobowiązany do wydania pozytywnej dla strony decyzji o wymianie prawa jazdy. Podstawowym jednak warunkiem wydania takiej decyzji (wymiany prawa jazdy), jest ważność dokumentu prawa jazdy podlegającego wymianie, w rozumieniu § 10 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia. Należy mieć przy tym na względzie, że każde prawo jazdy, które zostało wydane w Polsce na podstawie zagranicznego prawa jazdy, powinno zawierać wszelkie ograniczenia, które widnieją w oryginale (zob. W. Kotowski, Ustawa o kierujących pojazdami. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2022, art. 14). Wynika to z zasady, że wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie polega w istocie na przeniesieniu treści podlegającego wymianie zagranicznego dokumentu prawa jazdy do wydawanego polskiego dokumentu prawa jazdy. Takiemu przeniesieniu danych podlega również ten element ograniczenia, jak data ważności prawa jazdy (art. 13 ust. 5 pkt 6 u.k.p.). Organ zasadne zwrócił uwagę, że sprawie decydujące znaczenie ma treść art. 14 ust. 2 u.k.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5, ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy. W przypadku Skarżącej białoruskie prawo jazdy zawierało ograniczenie jego ważności do [...] sierpnia 2023 r. Ponadto Sąd wskazuje, co ma zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy, że zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2a u.k.p. wynika wprawdzie możliwość wymiany nieważnego krajowego prawa jazdy, bez konieczności odbycia w Polsce ponownego kursu na prawo jazdy i zdania egzaminu w tym zakresie, jednakże dotyczy to jedynie dokumentów wydanych przez wskazane w tym przepisie państwa, do których Republika Białorusi się nie zalicza. Prawo jazdy Skarżącej wydane zostało bowiem przez Republikę Białorusi, która nie jest członkiem Unii Europejskiej, członkiem Konfederacji Szwajcarskiej ani też członkiem Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Zatem, wbrew twierdzeniu Skarżącej, z uwagi na brak członkostwa Białorusi w ww. organizacjach nie jest możliwe zastosowanie przepisów ustawy o kierujących pojazdami, umożliwiającymi wymianę prawa jazdy Strony, mimo upływu jego ważności, tj. art. 10 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie było to, że organ I instancji oraz rozpoznające odwołanie SKO miały obowiązek przy rozstrzyganiu sprawy uwzględnić termin ważności białoruskiego prawa jazdy Skarżącej objętego żądaniem jego wymiany na polskie prawo jazdy. Termin ważności tego dokumentu w chwili jego wydania oznaczony został na [...] sierpnia 2023 r. Natomiast złożenie wniosku o wydanie polskiego prawa jazdy jeszcze w dniu ważności prawa jazdy wydanego w Białorusi, nie mogło spowodować wydania polskiego prawa jazdy z dłuższym lub innym terminem ważności od białoruskiego. Na marginesie wyjaśnić należy, że zasadniczą kwestią w rozpoznawanej sprawie nie była data złożenia przez Skarżącą wniosku o wymianę i wydanie polskiego prawa jazdy, lecz data ważności białoruskiego prawa jazdy. Już w chwili rozstrzygania sprawy (wydania decyzji przez organ I instancji) białoruskie prawo jazdy utraciło ważność, dlatego organ nie mógł wniosku uwzględnić i wydać Skarżącej polskie prawo jazdy. Skoro bowiem w chwili orzekania upłynął termin ważności białoruskiego prawa jazdy, to w ramach wymiany niedopuszczalnym było wydanie dokumentu nieważnego już w dacie jego wydania. W konsekwencji okoliczność, że w chwili złożenia przez Skarżącą wniosku o wymianę białoruskiego prawa jazdy na polskie, białoruskie prawo jazdy było jeszcze ważne przez cztery dni, nie miała dla sprawy istotnego znaczenia, skoro organ administracji obowiązany był uwzględnić stan sprawy z chwili jej rozstrzygania. Wówczas już białoruskie prawo jazdy utraciło ważność, czego konsekwencją była uzasadniona odmowna decyzja w przedmiocie wymiany prawa jazdy, gdyż obowiązujące prawo nie przewiduje w zakresie omawianej wymiany prawa jazdy (białoruskiego na polskie) jakiejkolwiek ingerencji w dane, w tym w zakresie ważności wydawanego dokumentu prawa jazdy. Jak już wskazano, istota wymiany prawa jazdy w omawianym przypadku polega bowiem na tym, że w polskim prawie jazdy zamieszcza się dane wynikające z danych zawartych w wymienianym dokumencie prawa jazdy, w tym wszelkie jego ograniczenia, jak data jego ważności. Prawo nie dopuszcza natomiast możliwości wydania w ramach wymiany zagranicznego dokumentu prawa jazdy na nowe polskie, które nie byłoby ważne już w dacie jego wydania. W niniejszej sprawie Strona nie mogła również liczyć na pozytywne rozpatrzenie sprawy, powołując się na właściwe przepisy u.k.p. oraz rozporządzenia z uwagi na brak przynależności Republiki Białorusi do Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej ani też Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Odnosząc się natomiast do stanowiska Strony, że rozstrzygniecie SKO jest błędne, bowiem opiera się na precedensie sądowym, tj. wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2199/20, Sąd nie podziela tego zarzutu. Zgodzić się trzeba ze Skarżącą, iż w wyroki w Polsce nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa, nie mieszczą się bowiem w katalogu źródeł prawa wymienionego w art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.). Przywołany przez SKO ww. wyrok miał potwierdzać jedynie prawidłowe rozstrzygnięcie Organu. Nie stanowił natomiast podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Podstawą taką były przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Nie jest bowiem naruszeniem konstytucyjnych źródeł prawa w procesie jego stosowania odwoływanie się przez organy, czy też sądy do wydanych wyroków w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Sąd w składzie rozpoznającym również zgadza się z zaprezentowaną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2199/20 oceną i rozstrzygnięciem. Podsumowując dotychczasowe rozważania stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Starosty odpowiadają prawu. Sąd nie podzielił argumentów Skarżącej zawartych w skardze. Nie dopatrzył się również naruszeń prawa, które powinien wziąć pod rozwagę z urzędu. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę. Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI