VI SA/Wa 1504/23

VI SA/Wa 1504/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Robert Żukowski /sprawozdawca/
Tomasz Sałek
Urszula Wilk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 6 ust. 2 lit a i ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Dz.U. 2022 poz 180
art. 7d ust. 1 i 2; art. 7e pkt 4; art. 94b;
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U.UE.L 2016 nr 74 poz 8 zał. nr I
Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr  1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez  przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Dz.U. 2011 nr 227 poz 1367
zał. nr 1
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant spec. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie utraty dobrej reputacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2022 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej G. Sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 grudnia 2022 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także "GITD"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. – zwanej dalej: "kpa"), oraz ust. 4, art. 7d ust. 4 pkt 1, art. 94b ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 180, zwanej dalej utd), art. 3 ust 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2 lit. a), załącznik nr IV rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51 ze zm.), Ip. 5 grupy 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8, zwanego dalej "rozporządzeniem 2016/403"), po zbadaniu sprawy na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GITD z 29 września 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji o stwierdzeniu utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego [...] (zwanej dalej także "Skarżącą".
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu decyzją z dnia 15 października 2021 r. nałożył na Skarżącą spółkę, karę pieniężną w kwocie 4000 zł za kierowanie przez kierowcę zestawem pojazdów Skarżącej bez ważnego poświadczenia przeprowadzenia badania zdolności do ruchu drogowego wymaganego przez prawo UE. Podstawą faktyczną nałożenia kary była tu kontrola drogowa przeprowadzona przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej w dniu 28 maja 2021 r. zestawu pojazdów Skarżącej posiadającej licencję międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy o nr TU – 061767, oraz zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika
drogowego nr [...] W trakcie kontroli ustalono, iż termin ważności badań technicznych
kontrolowanego zestawu pojazdów minął w dniu 13 marca 2021 r (naruszenie LP 9.1 załącznika nr 3 utd oraz lp 15.1 zał. 4).
Zawiadomieniem z dnia 5 lipca 2022 r. poinformowano Skarżącą o wszczęciu postępowania z urzędu w zakresie spełniania przez Skarżącą wymogu dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego w zw. z ww. naruszeniem, które kwalifikowane jest jako najpoważniejszy rodzaj naruszenia (NN) wymienione w grupie 5 pod nr 1 w załączniku do rozporządzenia 2016/403.
Pismem z dnia 21 lipca 2022 r. Skarżąca odnosząc się do wszczętego postępowania wskazała m.in., iż za operacje transportowe w okresie stwierdzonego naruszenia odpowiadała zarządzająca transportem zatrudniona osoba, którą zwolniono z końcem czerwca 2022 r. ze względu na jej zaniechania związane ze wskazywanym naruszeniem dotyczącym braku ważnych badań technicznych w pojazdach Skarżącej spółki. Do pisma dołączono przy tym m.in., umowy o współpracy z osobami
zarządzającym transportem u strony skarżącej (osoby zwolnionej oraz nowej osoby zatrudnionej w jej miejsce). Wyjaśniono przy tym, iż podjęto w przedsiębiorstwie
Skarżącej działania, które uniemożliwiać będą podobne naruszenia w przyszłości bowiem zostały wprowadzone niezbędne instrukcje i procedury transportowe oraz comiesięczna kontrola naruszeń, w pojazdach o numerze rejestracyjnym [...] i [...], które brały udział w kontroli drogowej w dniu 28 maja 2022 r. zaległe badania techniczne zostały wykonane w dniu 16 czerwca 2021 r., a Skarżąca nie jest członkiem polskiej organizacji
o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszającej przewoźników drogowych, działającej od co najmniej 3 lat.
W toku prowadzonego postępowania organ administracyjny ustalił, iż ww. decyzja
z 15 października 2021 r. została wykonana 28 października 2021 r. Ponadto dokonując sprawdzenia w centralnej ewidencji naruszeń (art.80 utd) organ uzyskał informację, iż po wszczęciu postępowania w tej sprawie kolejną decyzją z dnia 26 lipca 2022 r. nr [...] Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę Skarżącą kolejną karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego. Podstawą faktyczną kolejnej decyzji nakładającej karę na stronę Skarżącą była kontrola drogowa przeprowadzona w dniu 22 czerwca 2022 r. w trakcie której stwierdzono, że badanie techniczne naczepy o nr rej. [...] utraciło ważność w dniu 16 czerwca 2022 r. Wymierzona decyzją z dnia 26 lipca 2022 r. kara zapłacona została w dniu 11 sierpnia 2022 r.
Organ administracyjny powiadomił stronę skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz o wydaniu nowej decyzji nakładającej karę w toku postepowania przed organem I instancji.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez GITD decyzji w dniu 29 września 2022 r. nr [...] o stwierdzeniu utraty dobrej reputacji przez przedsiębiorcę [...].
Pismem z dnia 18 października 2022 r. strona złożyła do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji GITD z 29 września 2022 r. We wniosku strona wskazała m.in., że utrata dobrej reputacji skutkować będzie zamknięciem prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, co spowoduje niepowetowane straty zarówno dla strony,
jak i dla kierowców oraz zatrudnionych w nim pracowników. Skarżący wskazał również,
że celem wyeliminowania nieprawidłowości dotyczących naruszeń przepisów w trakcie wykonywania przewozów drogowych jego firma dokonała stosownych zmian, które uniemożliwią dokonywanie podobnych naruszeń w przyszłości. Zdaniem strony organ nie ocenił również przesłanki interesu społecznego kontynuacji działalności gospodarczej.
Decyzją z 14 grudnia 2022 r. GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną z 29 września 2022 r. Uzasadniając decyzję GITD przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. Organ rozpoznając sprawę w
II instancji wskazał m.in., iż jednym z warunków wykonywania zawodu przewodnika drogowego jest cieszenie się dobrą reputacją. Przy ocenie spełnienia wymogu dobrej reputacji uwzględnia się postępowanie przedsiębiorcy, osób zarządzających w jego
imieniu transportem oraz innych określonych osób. Organ wskazał, że zgodnie z art. 7d utd organ, który wydał przedsiębiorcy zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, niezwłocznie wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji, w przypadku nałożenia sankcji wymienionej w art. 7d ust. 1 utd. To, czy przedsiębiorca nadal spełnia wymóg dobrej reputacji, organ ustala, przeprowadzając postępowanie zgodnie z art. 7d ust. 4 utd. Organ zaznaczył, że ustalenia dokonane w tym postępowaniu są podstawą do wydania rozstrzygnięcia stwierdzającego utratę dobrej reputacji lub stwierdzającego, że dobra reputacja pozostaje nienaruszona.
Oceniając ponownie dobrą reputację skarżącego, GITD wskazał, iż powodem wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie było wydanie wykonalnej decyzji z dnia 15 października 2021 r., którą nałożono na przedsiębiorcę [...] karę pieniężną za popełnienie dwóch naruszeń określonych w Ip. 9.1 załącznika nr 3 do utd, tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego
okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd. Podkreślono przy tym, iż kara nałożona decyzją uzasadniającą
wszczęcie postępowania w sprawie została zapłacona z dniem 28 października 2021 r. a zatem na dzień wydania decyzji przez organ II instancji tj. w dniu 14 grudnia 2022 r. karę powyższą należało uznać za niebyłą, zgodnie z art. 94b utd, jako że od jej zapłacenia do dnia wydania niniejszej decyzji minął ponad rok. W ocenie organu jednakże przy wydawania rozstrzygnięcia w ramach II instancji organ zobowiązany był do uwzględniania zmiany stanu faktycznego po wszczęciu postępowania w sprawie i wzięcia pod uwagę decyzji z dnia 26 lipca 2022 r., którą to decyzją nałożono na przedsiębiorcę kolejną karę pieniężną nałożoną na stronę Skarżącą za najpoważniejsze naruszenie. Organ uznał, uwzględniając stan faktyczny sprawy, iż odebranie stronie dobrej reputacji będzie proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszenie. Podkreślono przy tym iż zgodnie z art. 7d ust. 1 utd organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie dotyczące badania dobrej reputacji w przypadku stwierdzenia popełnienia przez przedsiębiorcę 1
najpoważniejszego naruszenia natomiast wbrew przekonaniu strony, likwidacja
działalności gospodarczej skarżącej nie spowoduje zwiększenia stanu bezrobocia w regionie, gdyż przedstawiciele zawodów związanych z transportem są poszukiwani na rynku pracy.
W ocenie organu powołanie się przez przedsiębiorcę na wprowadzone zmiany nie wpłynie na zapobieganie podobnych naruszeń w przyszłości, bowiem problemem przedsiębiorstwa strony nie jest stosowanie się przez kierowców do norm czasu pracy kierowców, lecz dbałość przez przedsiębiorcę o terminowe przeprowadzanie badań technicznych pojazdów, a co za tym idzie, o stan techniczny pojazdów używanych do wykonywania działalności transportowych. Zdaniem organu w tym zakresie strona nie podjęła żadnych działań zmierzających do zapobiegania popełnianiu tego typu naruszeń
w przyszłości.
GITD podkreślił także, że po wszczęciu postępowania administracyjnego wobec strony wystąpiły kolejne naruszenia a w konsekwencji wobec strony stwierdzono popełnienie 3 najpoważniejszych naruszeń (NN), przy czym dwa z nich zostały uznane
na dzień wydania zaskarżonej decyzji za niebyłe, zgodnie z art. 94b utd.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- art. 7d ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędne przyjęcie, że
utrata dobrej reputacji skarżącego nie będzie stanowiła nieproporcjonalnej reakcji za popełnione naruszenia, kiedy wydana przez organ decyzja powoduje, że skarżący utracił całkowitą możliwość prowadzenia działalności transportowej a co wiązać będzie się z koniecznością zwolnienia szeregu pracowników, nie tylko kierowców a także podjęciem działań zmierzających do zakończenia prowadzonej działalności i tym samym
pozbawienia wielu osób, w tym samego przedsiębiorcy źródła dochodu i środków utrzymania;
- art. 7d ust. 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez niezważanie w przypadku skarżącego na: istnienie możliwości poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie; na interes społeczny wydawanej przez organ decyzji a to z odniesieniem do sytuacji pracowników skarżącego, którzy utracą zatrudnienie z dnia na dzień; na liczbę stwierdzonych naruszeń względem zatrudnionych kierowców;
- art. 8 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, co doprowadziło do powstania nieuzasadnionej odpowiedzialności skarżącego;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, co doprowadziło do powstania nieuzasadnionej odpowiedzialności skarżącego;
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli nie zastosowano środka określonego w ustawie, mimo że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie i poprzedzającą ją decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie zostały wydane bez wyczerpującego zebrania i zbadania materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady prawdy
obiektywnej i zasady pogłębionego zaufania obywateli do państwa, podczas gdy organ winien uchylić decyzje w całości i umorzyć postępowanie administracyjne w całości;
- art. 7 art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a, polegające na tym, że nie zastosowano środka określonego w ustawie, mimo że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drągowego w Warszawie i poprzedzającą ją decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie zostały wydane w oparciu o nierzetelną ocenę dowodów, z pominięciem znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie: stanowiska skarżącego, okoliczności związanych z pięciokrotnym ważeniem pojazdu, zastosowaniem wagi, której zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie powinno mieć miejsca, a co w efekcie przełożyło się na błędy
w ustaleniach kontrolnych;
- art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na tym, że nie zastosowano środka określonego w ustawie, mimo że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie i poprzedzającą ją decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie zostały nienależycie uzasadnione, w sposób ogólnikowi i lakoniczny, pozbawiony indywidualnego podejścia do przedmiotowej sprawy, podczas gdy organ winien w ramach kontroli uchylić decyzję w całości i umorzyć postępowanie administracyjne w całości;
- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie po stronie skarżącego, iż waga naruszenia prawa jest znikoma a strona nie dopuściła się naruszenia prawa, albowiem z okoliczności sprawy bezsprzecznie wynika, iż skarżący dochował należytej staranności w działaniu, czego organ nie wziął pod uwagę;
- art. 107 § 3 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało utratą
zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności
rozstrzygnięcia.
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej ,,ppsa") Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub
stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 ppsa) w tej sprawie.
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i decyzją wydana przez organ w I instancji narusza w stopniu znaczącym prawo a więc skarga jest uzasadniona aczkolwiek istotne przy ocenie tej sprawy były inne kwestie nie wymienione w skardze.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. a akapit pierwszy rozporządzenia 1071/2009, jeśli na przedsiębiorcę w jednym lub kilku państwach członkowskich nałożono sankcje za jedno z najpoważniejszych naruszeń przepisów wspólnotowych wymienionych w załączniku IV
do tego rozporządzenia, właściwy organ państwa członkowskiego, w którym
przedsiębiorca ma siedzibę, przeprowadza w odpowiedni i terminowy sposób należycie zakończone postępowanie administracyjne obejmujące w odpowiednich przypadkach kontrolę w lokalach danego przedsiębiorstwa.
Uszczegółowieniem tego przepisu na gruncie prawa polskiego jest art. 7d ust. 1 utd. Stanowi on, że organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2 utd, wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji, jeżeli wobec przedsiębiorcy wydano wykonalną decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej
za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do niniejszej ustawy lub załączniku nr 1
do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 zostało zakwalifikowane jako najpoważniejsze naruszenie.
Na podstawie danych zawartych w ewidencji naruszeń organ ustalił, iż w wyniku kontroli drogowej, która odbyła się w dniu 28 maja 2021 r. nałożono decyzją z 15 października 2021 r. na Skarżącą spółkę karę pieniężną za najpoważniejsze naruszenia,
o których mowa w grupie 5 pod nr 1 w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd.
Ponadto decyzją Opolskiego Inspektora Wojewódzkiego Transportu Drogowego z 26 lipca 2022 r. została nałożona na przedsiębiorcę kara pieniężną za najpoważniejsze naruszenie (lp. 9.1 NN) w rozumieniu grupy 5 nr 1 załącznika I do rozporządzenia 2016/403, tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów
o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona.
Istotnym w sprawie jest, iż to pierwsze ze wskazanych wyżej naruszeń określone decyzją z 15 października 2021 r. stanowiły podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu przez GITD na podstawie art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b. Przepis ten wyraźnie bowiem warunkuje wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie od zaistnienia opisanych w nim okoliczności, tj. jeżeli wobec przewoźnika drogowego orzeczono lub nałożono prawomocnie karę za określone w przepisach naruszenia. Wspomniana przez GITD zarówno w decyzji pierwszoinstancyjnej oraz wyraźnie podkreślana przez ten organ w decyzji drugoinstancyjnej decyzja opolskiego WITD z 26 lipca 2022 r. o nałożeniu kary na Skarżącą spółkę niewątpliwie nie była podstawą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Wynika to zarówno z treści zawiadomienia GITD z 5 lipca 2022 r., jak również z faktu, że decyzja ta wydana została po wszczęciu postępowania w tej sprawie a więc nie była to decyzja prawomocna w dniu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia utraty dobrej reputacji.
Zgodnie z art. 7d ust. 1 utd postępowanie w sprawie wymogu dobrej reputacji wszczyna organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2 utd, tj. organ, który udzielił przedsiębiorcy zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Ponieważ zezwolenia przedsiębiorcy udzielił GITD, ten właśnie organ jest właściwy do prowadzenia niniejszego postępowania.
Zgodnie z art. 7e pkt 4 utd przez środki rehabilitacyjne, o których mowa w art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009, należy rozumieć m.in., że nałożone sankcje
administracyjne za naruszenia określone w załączniku IV do rozporządzenia 1071/2009
lub załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 staną się niebyłe, zgodnie z
art. 94b utd.
Art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009, do którego odwołuje się powyższy przepis, stanowi, że: "Wymóg określony w art. 3 ust. 1 lit. b) nie jest spełniony do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego lub innych środków o skutku równoważnym na podstawie odpowiednich przepisów krajowych". Oznacza to, że prawo krajowe określa środki rehabilitacyjne lub inne środki o skutku równoważnym.
W związku z powyższym podkreślić należy, że w myśl art. 94b utd nałożoną karę pieniężną za najpoważniejsze naruszenie określone w załączniku IV do rozporządzenia 1071/2009 lub poważne naruszenie określone w załączniku I do rozporządzenia
2016/403 uważa się za niebyłą po upływie roku od dnia wykonania decyzji
administracyjnej o jej nałożeniu.
Słusznie zatem stwierdził GITD w decyzji z 14 grudnia 2022 r., że ustalając liczbę naruszeń na dzień wydania decyzji w niniejszej sprawie, organ nie powinien uwzględniać naruszeń stwierdzonych i wymienionych w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, co do których w trakcie postępowania miał zastosowanie środek rehabilitacyjny z art. 7e utd, tj. upłynął rok od daty zapłaty wykonania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary
pieniężnej. Niewątpliwie wszystkie kary pieniężne wymienione w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu nałożone na stronę zostały objęte
na dzień wydania skarżonej decyzji zostały objęte środkiem rehabilitacyjnym. Jest to bezsporne między GITD i skarżącym. Organ jednak uważa, że wymienienie w uzasadnieniach obu decyzji wydanych w sprawie decyzji z 26 lipca 2022 r. (przy braku jej wskazania w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania – decyzja ta zresztą wtedy była nieprawomocna i niewykonalna) oznacza, że decyzja ta może być brana pod uwagę w niniejszym postępowaniu jako okoliczność, która wpływa na zmianę stanu faktycznego w toku postępowania. Sąd z tą konkluzją organu się nie zgadza. Przeczy temu treść przepisów unijnych, jak i krajowych (tj. utd). Wyznaczają one procedurę postępowania w przypadku sprawy o utratę dobrej reputacji. Jak wskazano powyżej, warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia utraty dobrej reputacji jest – w związku z treścią art. 7d ust. 1 pkt 2 utd i art. 6 ust. 2 lit. a akapit pierwszy rozporządzenia 1071/2009 – nałożenie prawomocnej kary pieniężnej za określone naruszenia. Od uprawomocnienia się tej kary organ ma co najmniej rok na przeprowadzenie postępowania administracyjnego (okres
ten może się wydłużyć, jeżeli przedsiębiorca nie zapłaci kary od razu po jej uprawomocnieniu). Po roku od dnia wykonania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary (czyli jej zapłaceniu) karę uważa się bowiem za niebyłą. Zdaniem Sądu, jest to wystarczający czas, aby organ przeprowadził dwuinstancyjne postępowanie administracyjne w przedmiocie utraty dobrej reputacji, biorąc w szczególności od uwagę przepisy kpa dotyczące długości postępowań administracyjnych. W ocenie Sądu, organ
nie może w toku postępowania w przedmiocie utraty dobrej reputacji dodawać w toku czy na koniec postępowania przed organem I instancji kolejne nowe kary, nieistniejące lub nieprawomocne w dniu wszczęcia postępowania, lub też niewymienione w
zawiadomieniu o jego wszczęciu (jak było w niniejszej sprawie). Wszczęte postępowanie dotyczy bowiem sankcji w postaci stwierdzenia utraty dobrej reputacji za naruszenia popełnione przez przedsiębiorcę i za które ten podmiot został ukarany prawomocnie karami pieniężnymi przed wszczęciem postępowania. Organ nie może dodawać do niego nowych kar w toku postępowania. Przeciwna interpretacja mogłaby doprowadzić do sytuacji, gdy organ wszcząłby postępowanie o stwierdzeniu utraty dobrej reputacji w oparciu o karę np. nałożoną za najpoważniejsze naruszenia, kara ta uznana byłaby za niebyłą w toku postępowania na skutek środka rehabilitacyjnego, przedsiębiorca byłby np. przez jakiś czas w ogóle niekarany, a organ nie kończyłby postępowania w sprawie utraty dobrej reputacji "na wszelki wypadek", czekając dalej, aż ten przedsiębiorca znowu
popełni jakieś naruszenie, które niejako "aktualizowałoby" na nowo już wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia utraty dobrej reputacji, wszczęte na podstawie innej nałożonej kary (vide Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 października 2021 r. Sygn. akt VI SA/Wa 1759/21 – dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to zatem niedopuszczalna interpretacja prawa i nie uzasadnia jej także powoływane przez organ w zaskarżonej decyzji stanowisko zawarte
w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 1988 r. SA/Lu 151/88 (ONSA 1988 nr 2 poz. 72), bowiem dotyczyło ono innego stanu faktycznego i prawnego. W powoływanym bowiem orzeczeniu NSA wskazywał na potrzebę uwzględnienia stanu faktycznego (który uległ zmianie) aktualnego na datę wydania
decyzji przez organ II instancji jednakże w kontekście odmowy oceny dowodów przedłożonych przez stronę po zawiadomieniu o zakończeniu postepowania
dowodowego w sprawie. Jest to sytuacja całkowicie odmienna od sytuacji jaka występuje
w tej sprawie. W niniejszym postepowaniu zważywszy na konstrukcję i sens regulacji "utraty dobrej reputacji" zwłaszcza w kontekście środków rehabilitacyjnych (uznanie kary
za niebyłą) stan faktyczny ustalony w dacie wszczęcia postępowania co do nałożonych
na stronę kar za które może utracić ta strona dobrą reputację nie może ulegać zmianie w toku tego postępowania. Przeczą temu wprost wskazane wyżej przepisy postępowania uzależniające jego wszczęcie od wydania ostatecznej decyzji nakładającej karę, która to kara stanowić będzie przedmiot postępowania w przedmiocie oceny dobrej reputacji.
Podkreślić należy, że niniejsze postępowanie (podobnie jak też postępowanie w sprawie np. nałożenia kary pieniężnej) ma charakter głównie represyjny, sankcyjny. Nałożona w nim sankcja administracyjna ma stanowić prawem przewidzianą konsekwencję za naruszenia popełnione przed wszczęciem tego postępowania, a nie w
jego trakcie. W dodatku – co wynika z przepisów utd – za naruszenia te musi być przedsiębiorca prawomocnie ukarany przez organ przed wszczęciem postępowania. Praktyka organu, jak zastosowana w niniejszej sprawie, polegająca na uwzględnieniu
kary pieniężnej niewymagalnej i nieprawomocnej na dzień wszczęcia postępowania omija de facto normę z art. 7d ust. 1 pkt 2 utd i art. 6 ust. 2 lit. a akapit pierwszy rozporządzenia 1071/2009. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych brak było podstaw do prowadzenia przez GITD dalszego postępowania i wydania decyzji merytorycznej z uwagi na uznanie za niebyłe decyzji będących podstawą wszczęcia postępowania.
W związku z powyższym w ocenie Sądu doszło w sprawie do naruszenie przez GITD art. 7e pkt 4 utd w zw. z art. 94b utd w zw. z art. 6 ust 3 rozporządzenia 1071/2009 poprzez nieuwzględnienie, że wszystkie naruszenia stanowiące podstawę wszczęcia postępowania w przedmiocie oceny dobrej reputacji zostały objęte środkiem rehabilitacyjnym w trakcie postępowania dotyczącego oceny dobrej reputacji, a zatem postępowanie wszczęte z powodu ich popełnienia powinno zakończyć się umorzeniem jako bezprzedmiotowe. Jako że organ nie może w tej sytuacji dalej prowadzić postępowania administracyjnego w tej sprawie, zdaniem Sadu, należało je także umorzyć.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż ze względu na wskazane wyżej naruszenia dotyczące oparcia obu rozstrzygnięć na decyzji wydanej po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie utraty dobrej reputacji ocena tych zarzutów
jest na tym etapie postępowania nieuzasadniona.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w puncie 1 sentencji.
O umorzeniu postępowania administracyjnego (pkt 2 sentencji) sąd orzekł na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Jak wskazano bowiem powyżej, brak jest bowiem podstaw do kontynuowania w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 145 § 3 p.p.s.a. uzasadniająca umorzenie postępowania administracyjnego. Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 kpa. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017). W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania (por. uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Druk sejmowy nr 1633 i 2538, VII kadencja, s. 17). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 209 p.p.s.a.. Na zasądzoną od GITD kwotę 200 zł składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł.