VI SA/WA 1500/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy, potwierdzając, że reklama apteki poprzez informowanie o promocjach produktów i możliwości szybkiego sporządzania leków recepturowych narusza Prawo farmaceutyczne.
Przedsiębiorca prowadzący aptekę został ukarany za prowadzenie reklamy apteki, polegającej na umieszczeniu w izbie ekspedycyjnej plakatów informujących o promocjach na leki i suplementy diety oraz w witrynie apteki plakatu o możliwości szybkiego sporządzenia leku recepturowego. Organy administracji uznały te działania za naruszenie zakazu reklamy aptek. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, uznając, że tego typu komunikaty mają na celu zwiększenie obrotów apteki i zachęcenie klientów do korzystania z jej usług, co jest niedozwolone.
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego, który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego nakazującą zaprzestanie reklamy apteki i nałożenie kary pieniężnej. Reklamą miało być umieszczenie w aptece plakatów informujących o promocjach na suplementy diety i leki, a także o możliwości szybkiego sporządzenia leku recepturowego. Organy administracji uznały te działania za naruszenie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, który zakazuje reklamy aptek i ich działalności, z wyjątkiem informacji o lokalizacji i godzinach pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że umieszczanie informacji o promocjach i szybkim sporządzaniu leków recepturowych stanowi reklamę, której celem jest zwiększenie obrotów apteki i zachęcenie klientów do korzystania z jej usług. Sąd podkreślił, że kara pieniężna w wysokości 2000 zł była uzasadniona i mieściła się w ustawowych granicach, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, takie jak okres prowadzenia reklamy i zaprzestanie jej po kontroli. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, takie działania stanowią reklamę apteki i jej działalności, ponieważ mają na celu zwiększenie obrotów apteki i zachęcenie klientów do korzystania z jej usług.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że komunikaty o promocjach i szybkim sporządzaniu leków recepturowych, umieszczane w aptece, są formą reklamy mającą na celu zwiększenie sprzedaży i obrotów, co jest sprzeczne z przepisami Prawa farmaceutycznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.f. art. 94a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Zakazuje reklamy aptek i ich działalności, z wyłączeniem informacji o lokalizacji i godzinach pracy. Za reklamę uznaje się każde działanie zachęcające klientów do zakupu towarów sprzedawanych w aptece.
u.p.f. art. 129b § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Stanowi o karze pieniężnej w wysokości do 50 000 zł za prowadzenie reklamy apteki wbrew przepisom. Nakłada obowiązek jej wymierzenia.
Pomocnicze
u.p.f. art. 94a § ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Nakazuje zaprzestanie prowadzenia zakazanej reklamy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd uznał ją za niezasadną.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.a. art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
u.p.f. art. 86 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Obowiązek apteki do świadczenia usług farmaceutycznych, w tym sporządzania leków recepturowych w określonych terminach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji prawidłowo zakwalifikowały umieszczenie plakatów z promocjami i informacją o szybkim sporządzaniu leków recepturowych jako reklamę apteki. Reklama apteki, w tym informowanie o promocjach i specyficznych usługach, ma na celu zwiększenie obrotów i jest zakazana przez Prawo farmaceutyczne. Nałożenie kary pieniężnej jest obligatoryjne w przypadku naruszenia zakazu reklamy, nawet jeśli reklama została zaprzestana. Wysokość kary pieniężnej była adekwatna do stopnia zawinienia i okoliczności sprawy.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że informacja o czasie realizacji leku recepturowego nie jest reklamą, a jedynie przekazem informacyjnym. Skarżący zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
reklamą (jako taką) jest działalność sprzedawcy polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do określonego zachowania się nabywcy, mająca na celu zwiększenie jego obrotów. za reklamę działalności apteki należy uznać każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece. Takie komunikaty sugerują klientom, że zaprezentowane produkty, są sprzedawane w wyjątkowo korzystniej cenie, a zatem zmierzają do zwiększenia obrotu apteki. Ma on na celu wyrobienie w klientach przekonania, że tak szybkie wykonanie leku jest wyjątkowe i ma zachęcić do korzystania z przedmiotowej apteki.
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący
Jakub Linkowski
sprawozdawca
Grzegorz Nowecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu reklamy aptek, w szczególności w kontekście promocji produktów i informowania o usługach (np. szybkie sporządzanie leków recepturowych)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umieszczania plakatów w aptece. Interpretacja może być szersza lub węższa w zależności od kontekstu i formy przekazu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia reklamy w aptekach, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców z branży farmaceutycznej. Pokazuje, gdzie leży granica między informacją a niedozwoloną reklamą.
“Czy promocja w aptece to już zakazana reklama? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
farmacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1500/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki
Jakub Linkowski /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 693/19 - Wyrok NSA z 2022-09-22
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 2211
art. 94a ust. 1, art. 86 ust. 1 pkt 2, art. 94a ust. 3, art. 129b ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...], dalej: ("WIF");
I. stwierdził naruszenie przez przedsiębiorcę – W. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "W. " ustawowego zakazu reklamy aptek i ich działalności, poprzez prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" zlokalizowanej w K. przy ul. [...] i jej działalności polegającej na umieszczeniu informacji widocznej na zewnątrz lokalu apteki o możliwości szybszego sporządzenia "leku robionego" (recepturowego) tj. w ciągu 15 minut oraz umieszczenia w izbie ekspedycyjnej apteki informacji o produkcie leczniczym oraz innych produktach, jako dostępnych w "PROMOCJI";
II. nakazał zaprzestania prowadzenia reklamy apteki o nazwie "[...]", i jej działalności poprzez umieszczanie informacji widocznej na zewnątrz lokalu apteki o możliwości szybszego sporządzania leków recepturowych "robionych";
III. nałożył na przedsiębiorcę – W. K. karę pieniężną w wysokości 2000,00 zł (słownie: dwa tysiące złotych) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 94a ust. 1 u.p.f. w zakresie opisanym w punkcie I niniejszej decyzji;
IV. umorzył postępowanie w części dotyczącej wydania nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy aptek i ich działalności polegającej na umieszczeniu w izbie ekspedycyjnej apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" w K. informacji o produkcie leczniczym oraz innych produktach jako dostępnych w "PROMOCJI";
V. nadał decyzji w pkt II rygor natychmiastowej wykonalności.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Odwołanie dotyczyło punktu I, II, III i V decyzji organu I instancji.
Decyzją z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: "GIF") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej części w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji GIF wskazał, że przepis art. 94a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne stanowi, iż reklama aptek i ich działalności jest zabroniona, wskazując jednocześnie, że spod powyższego zakazu wyłączona jest jedynie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Przepisy nie definiują wprost pojęcia "reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności", stąd sposób jego rozumienia został wypracowany za pomocą orzecznictwa Sądów Administracyjnych. Organ odwoławczy przywołał treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt: II GSK 1000/13, w którym NSA stwierdził że: "(...) reklamą (jako taką) jest działalność sprzedawcy polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do określonego zachowania się nabywcy, mająca na celu zwiększenie jego obrotów. W przypadku reklamy produktu leczniczego tym «określonym zachowaniem» będzie zachęcanie do stosowania tego produktu, natomiast w przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zachęcanie do korzystania z jej usług «Zwiększeniem obrotów» sprzedającego będzie w przypadku reklamy produktu leczniczego zwiększenie liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych, zaś w przypadku reklamy apteki lub jej działalności będzie to zwiększenie liczby przeprowadzanych przez nią transakcji lub ich wartości."
GIF podkreślił, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w licznych wyrokach sądów administracyjnych wskazano, że: "za reklamę działalności apteki należy uznać każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece".
Odnosząc do niniejszej sprawy treść art. 94a ust. 1 u.p.f. i przytoczone orzecznictwo sądowe Główny Inspektor Farmaceutyczny ocenił działania Strony jako naruszające zakaz reklamy aptek i ich działalności.
Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było umieszczenie w izbie ekspedycyjnej apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" zlokalizowanej w K. przy ul. [...] czterech plakatów zawierających informację o produktach dostępnych w aptece w promocyjnych cenach:
- "PROMOCJA! [...] (10 000); Preparat stosowany w zaburzeniach trawienia, tłuszczów, białka i węglowodanów; 9,99 za 20 tabletek";
- PROMOCJA! [...]; Wspomaga układ kostny; zwiększa odporność na infekcje; W dawce 2000 j.m. 1,99 za 60 kapsułek; W dawce 4000 j.m. 9,99 za 60 kapsułek";
- "PROMOCJA! [...]; Preparat zawierający składniki wspomagające porost włosów: •BIOTYNĘ - pomagającą utrzymać zdrowe włosy, skórę oraz paznokcie. Wspomaga formowanie mieszków włosowych oraz wzrost włosów; •MIKROELEMENTY: cynk oraz selen, WITAMINY: Bh B6, B12 -14,99";
- "PROMOCJA! [...]; Preparat Stosowany w celu nawodnienia organizmu podczas biegunek; 9,99 za 10 saszetek";
oraz umieszczenie w witrynie apteki plakatu o treści "[...]".
Fakt, iż przedmiotowe działania były prowadzone przez Stronę w aptece ogólnodostępnej organ uznał za bezsporny i udowodniony, gdyż wskazuje na to dokumentacja fotograficzna stanowiąca załącznik do protokołu z kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniu 17 maja 2017 r. Strona nie kwestionuje faktu prowadzenia ww. działań lecz ich ocenę w świetle art 94a ust. 1 u.p.f
Organ odwoławczy podzielił ocenę [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] co do zakwalifikowania działań polegających na umieszczeniu w izbie ekspedycyjnej apteki plakatów przedstawiających suplementy diety ([...]) oraz produktu leczniczego ([...]), wraz ze wskazaniem ich ceny oraz hasłem "PROMOCJA!" jako jednej z form reklamy aptek i ich działalności, zakazanej przez art. 94a ust. 1 u.p.f.
Umieszczenie plakatów prezentujących poszczególne produkty wraz ze wskazaniem ich cen oraz napisem "PROMOCJA!" w miejscu ich sprzedaży, niewątpliwe, zdaniem GIF, stanowi reklamę nie tylko tych produktów ale również apteki w której przedstawione produkty są dostępne. Takie komunikaty sugerują klientom, że zaprezentowane produkty, są sprzedawane w wyjątkowo korzystniej cenie, a zatem zmierzają do zwiększenia obrotu w aptece.
Organ stwierdził, że klient napotykając przy okienku ekspedycyjnym komunikat o treści "PROMOCJA!" może dojść do przekonania, że nabywając te produkty w momencie jej obowiązywania odniesie wymierną korzyść ekonomiczną - zaoszczędzi i pod wpływem tego przekonania dokona zakupu tych produktów w tej właśnie aptece. Strona w toku postępowania nie kwestionowała oceny przedmiotowych działań informując w piśmie z 3 lipca 2017 r., o usunięciu z izby ekspedycyjnej plakatów zawierających informacje o "promocjach". Zaprzestanie prowadzenia reklamy uzasadniało umorzenie postępowania ale jedynie w przedmiocie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy w powyższej formie. Fakt, że Strona nie prowadzi już reklamy nie zwalania organu administracji z obowiązku nałożenia kary pieniężnej w razie stwierdzenia naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f.
GIF podkreślił także, że plakat "apteka słoneczna 15 minut tyle potrzebujemy aby wykonać lek robiony*" jest również formą reklamy apteki. Ma on na celu wyrobienie w klientach przekonania, że tak szybkie wykonanie leku jest wyjątkowe i ma zachęcić do korzystania z przedmiotowej apteki. Organ nie podzielił stanowiska Strony co do informacyjnego charakteru treści zamieszczonych na przedmiotowym plakacie
Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 pkt 2 u.p.f. apteka jako placówka ochrony zdrowia zobowiązana jest do świadczenia usług farmaceutycznych obejmujących sporządzanie leków recepturowych w terminie nie dłuższym niż 48 godzin od złożenia recepty przez pacjenta, a w przypadku recepty na lek recepturowy zawierający środki odurzające lub oznaczonej "wydać natychmiast" - w ciągu 4 godzin. Podkreślenia wymaga fakt, że przepisy ustawy - Prawo farmaceutyczne ani też żadnej innej ustawy, nie nakładają na przedsiębiorcę prowadzącego aptekę obowiązku informowania o możliwości nabycia w aptece leków recepturowych (określonych przez Stronę jako "robione"), tak jak ma to miejsce w przypadku informowania o możliwości nabycia tańszych zamienników. Z kolei w art, 94a ust, 1 u.p.f. ustawodawca ustanowił zakaz reklamy aptek oraz ich działalności, wyłączając spod tego zakazu jedynie informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki. W ślad za ugruntowaną już w orzecznictwie sądów administracyjnych definicją reklamy aptek, GIF uznał, że reklamą apteki jest każde działanie zachęcające klientów do zakupu towarów sprzedawanych w aptece, niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków.
Zdaniem organu odwoławczego umieszczenie w witrynie apteki plakatu informującego o możliwości sporządzenia leku recepturowego miało na celu wyróżnienie apteki na tle innych konkurencyjnych placówek oraz zachęcenie klientów do korzystania z usług apteki oferującej takie "ekspresowe" świadczenie. Nie ma przy tym znaczenia, co podnosi Strona, że powyższy plakat dotyczy leku recepturowego, "którego nie nabywa się pod wpływem impulsu tudzież reklamy", gdyż koniecznym jest posiadanie recepty wystawionej przez lekarza. Z powyższego wynika jedynie, że przedmiotowa reklama jest kierowana do konkretnej grupy klientów - tj. dysponujących niezbędną receptą. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że pacjent wybierając aptekę w której zrealizuje receptę może kierować się zamieszczoną w witrynie apteki obietnicą szybszego (niż wymaganego przez przepisy) otrzymania produktu. W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego zasadnym było nakazanie Stronie zaprzestania prowadzenia reklamy w powyższej formie.
Prowadzenie zakazanej reklamy apteki i jej działalności niesie za sobą konsekwencje dwojakiego rodzaju: nakazanie zaprzestania prowadzenia reklamy (art. 94a ust. 3 u.p.f.) oraz nałożenie kary pieniężnej (art. 129b ust 1 i 2 u.p.f.).
W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego brak jest podstaw do zmiany wysokości kary pieniężnej tj. 2000 zł.
Przepis art. 129b ust. 1 u.p.f. stanowi, że: "Karze pieniężnej w wysokości do 50 000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, (...) oraz ich działalności".
Konstrukcja przepisu art. 129b ust. 2 u.p.f. (zwrot "nakłada") przesądza o konieczności nałożenia kary pieniężnej w przypadku naruszenia art. 94a ust 1 u.p.f. Jednocześnie, obowiązujące przepisy nie stanowią o jakichkolwiek okolicznościach pozwalających na odstąpienie od jej nałożenia.
GIF podkreślił, że ustalenie wysokości kary pieniężnej miały wpływ takie okoliczności jak okres prowadzenia reklamy, fakt, że postępowanie dotyczyło naruszenia zakazu reklamy tylko jednej apteki prowadzonej przez Stronę, fakt, że przed wydaniem decyzji Strona zaprzestała prowadzenia jednej z form reklamy oraz to, że Strona nie była uprzednio karana za naruszenie art. 94a ust, 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne;
Organ wskazał również, że od przedsiębiorcy uzyskującego zezwolenie na prowadzenie apteki wymagana jest znajomość przepisów regulujących ten rodzaj działalności gospodarczej, w szczególności art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Podkreślono, że kara pieniężna musi być dotkliwa, ponieważ ma zapobiec ponownemu naruszeniu przepisów przez podmiot prowadzący zakazaną reklamę apteki i jej działalności. Organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie nałożono karę w wysokości 2000,00 zł a więc mieszczącą się w dolnych granicach jej ustawowego wymiaru, przy uwzględnieniu wskazanych wyżej okoliczności. Organ odwoławczy nie dostrzegł możliwości obniżenia kary również ze względu na samą jej istotę. Kara pieniężna jest sankcją za nieprzestrzeganie przepisów, jak również ma zniechęcić do naruszenia prawa w przyszłości, przez co musi być dolegliwa.
We wskazanych okolicznościach, Główny Inspektor Farmaceutyczny uznał, że zasadne jest utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Następnie, Strona pismem z 17 lipca 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia 15 czerwca 2018 r., zarzucając:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym przyjęciu, iż Skarżący w informacji umieszczonej w aptece informował o możliwości "szybszego sporządzenia" leku recepturowego, w sytuacji, gdy Skarżący informował wyłącznie o czasie realizacji leku recepturowego w aptece; nie wskazując, iż jest to szybszy termin sporządzenia leku;
2) naruszenia prawa materialnego, tj. art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że umieszczenie w izbie ekspedycyjnej apteki ogólnodostępnej informacji o cenie produktów oraz o czasie realizacji leku recepturowego stanowi zabronioną reklamę apteki oraz jej działalności w rozumienie wskazanego przepisu, podczas gdy w rzeczywistości przedmiotowy przekaz stanowić może jedynie przekaz informacyjny, pozbawiony cech reklamy;
3) naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 i art. 107 i § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym kontekstu sytuacyjnego przekazu oraz odbioru przekazu przez potencjalnych klientów.
Biorąc powyższe pod uwagę Strona wniosła o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu ! instancji w zaskarżonej części;
- zasądzenie od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.
Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie. Organ nie podzielił zarzutów skargi i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (p. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2018 r. jak również utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego nie naruszają prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, zasadnie przyjęły, iż Skarżący dopuściła się naruszenia zakazu reklamy apteki oraz jej działalności, o którym mowa w przepisie art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, co dało podstawę do nałożenia stosownej kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 129b ust. 1 cyt. ustawy.
Zdaniem Sądu, wydając obie sporne decyzje administracyjne, organy Inspekcji Farmaceutycznej nie dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Nie można uznać, że organy administracji działające w niniejszej sprawie dopuściły się błędu w ustaleniach faktycznych oraz dopuściły się naruszenia art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego.
Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie była reklama apteki poprzez umieszczenie w izbie ekspedycyjnej apteki ogólnodostępnej czterech plakatów zawierających informację o konkretnych produktach dostępnych w aptece w promocyjnych cenach oraz umieszczenie w witrynie apteki plakatu o treści "[...]".
Fakt, iż przedmiotowe działania były prowadzone przez Stronę w aptece ogólnodostępnej trzeba uznać za bezsporny. Wskazuje na to dokumentacja fotograficzna stanowiąca załącznik do protokołu z kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2017 r. Strona nie kwestionuje faktu prowadzenia ww. działań lecz ich ocenę w świetle art 94a ust. 1 u.p.f
Sąd podziela stanowisko GIF, co do zakwalifikowania działań polegających na umieszczeniu w izbie ekspedycyjnej apteki plakatów przedstawiających suplementy diety ( trzy produkty) oraz produktu leczniczego (jeden produkt), wraz ze wskazaniem ich ceny oraz hasłem "PROMOCJA!" jako jednej z form reklamy aptek i ich działalności, zakazanej przez art. 94a ust. 1 u.p.f.
Umieszczenie plakatów prezentujących poszczególne produkty wraz ze wskazaniem ich cen oraz napisem "PROMOCJA!" w miejscu ich sprzedaży, niewątpliwe, zdaniem Sądu, stanowi reklamę nie tylko tych produktów ale również apteki w której przedstawione produkty są dostępne. Takie komunikaty sugerują klientom, że zaprezentowane produkty, są sprzedawane w wyjątkowo korzystniej cenie, a zatem zmierzają do zwiększenia obrotu apteki.
Strona w toku postępowania administracyjnego nie zakwestionowała oceny przedmiotowych działań informując w piśmie z 3 lipca 2017 r., o usunięciu z izby ekspedycyjnej plakatów zawierających informacje o "promocjach". Zaprzestanie prowadzenia reklamy uzasadniało umorzenie postępowania ale jedynie w przedmiocie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy w powyższej formie.
Sąd stwierdza, że fakt, iż Strona nie prowadzi już reklamy nie zwalniało organu z obowiązku nałożenia kary pieniężnej w razie stwierdzenia naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f.
Sąd zauważa także, że plakat "[...]" jest również formą reklamy apteki. Ma on na celu wyrobienie w klientach przekonania, że tak szybkie wykonanie leku jest wyjątkowe i ma zachęcić do korzystania z oferty przedmiotowej apteki. Sąd nie podziela stanowiska Strony co do informacyjnego charakteru treści zamieszczonych na przedmiotowym plakacie
Wypada zgodzić się ze stanowiskiem GIF, że zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 pkt 2 u.p.f. apteka jako placówka ochrony zdrowia zobowiązana jest do świadczenia usług farmaceutycznych obejmujących sporządzanie leków recepturowych w terminie nie dłuższym niż 48 godzin od złożenia recepty przez pacjenta, a w przypadku recepty na lek recepturowy zawierający środki odurzające lub oznaczonej "wydać natychmiast" - w ciągu 4 godzin. Przy czym przepisy ustawy - Prawo farmaceutyczne, nie nakładają na przedsiębiorcę prowadzącego aptekę obowiązku informowania o możliwości nabycia w aptece leków recepturowych (określonych przez Stronę jako "robione"), tak jak ma to miejsce w przypadku informowania o możliwości nabycia tańszych zamienników. Z kolei w art, 94a ust, 1 u.p.f. ustawodawca ustanowił zakaz reklamy aptek oraz ich działalności, wyłączając spod tego zakazu jedynie informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki.
Sąd stwierdza (zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem), że reklamą apteki jest każde działanie zachęcające klientów do zakupu towarów sprzedawanych w aptece, niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków.
Umieszczenie w witrynie apteki plakatu informującego o możliwości sporządzenia leku recepturowego w bardzo krótkim czasie (krótszym niż wskazanym w przepisach) miało na celu wyróżnienie apteki na tle innych konkurencyjnych placówek oraz zachęcenie klientów do korzystania z usług apteki oferującej takie "ekspresowe" świadczenie. Bez znaczenia, zdaniem Sądu, jest to, że powyższy plakat dotyczy leku recepturowego, "którego nie nabywa się pod wpływem impulsu tudzież reklamy", gdyż koniecznym jest posiadanie recepty wystawionej przez lekarza. Z powyższego wynika jedynie, że przedmiotowa reklama jest kierowana do konkretnej grupy klientów - tj. dysponujących niezbędną receptą. Nie ulega wątpliwości, że pacjent wybierając aptekę w której zrealizuje receptę może kierować się zamieszczoną w witrynie apteki obietnicą szybszego (niż wymaganego przez przepisy) otrzymania produktu. W tych okolicznościach zasadnym było nakazanie Stronie zaprzestania prowadzenia reklamy w powyższej formie. Jednocześnie prowadzenie zakazanej reklamy apteki i jej działalności niesie za sobą konsekwencje dwojakiego rodzaju: nakazanie zaprzestania prowadzenia reklamy (art. 94a ust. 3 u.p.f.) oraz nałożenie kary pieniężnej (art. 129b ust 1 i 2 u.p.f.).
Zdaniem Sądu, wymierzenie kary w wysokości 2000 zł było zasadne. Przepis art. 129b ust. 1 u.p.f. stanowi, że: "Karze pieniężnej w wysokości do 50 000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, (...) oraz ich działalności".
Konstrukcja przepisu art. 129b ust. 2 u.p.f. (zwrot "nakłada") przesądza o konieczności nałożenia kary pieniężnej w przypadku naruszenia art. 94a ust 1 u.p.f. Jednocześnie, obowiązujące przepisy nie stanowią o jakichkolwiek okolicznościach pozwalających na odstąpienie od jej nałożenia.
Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że na ustalenie wysokości kary pieniężnej miały wpływ takie okoliczności jak okres prowadzenia reklamy, fakt, że postępowanie dotyczyło naruszenia zakazu reklamy tylko jednej apteki prowadzonej przez Stronę, fakt, że przed wydaniem decyzji Strona zaprzestała prowadzenia jednej z form reklamy oraz to, że Strona nie była uprzednio karana za naruszenie art. 94a ust, 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Uznać trzeba, że od przedsiębiorcy uzyskującego zezwolenie na prowadzenie apteki wymagana jest znajomość przepisów regulujących ten rodzaj działalności gospodarczej, w szczególności art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne.
W niniejszej sprawie nałożono karę w wysokości 2000,00 zł a więc mieszczącą się w dolnych granicach jej ustawowego wymiaru, przy uwzględnieniu wskazanych wyżej okoliczności. Zdaniem Sądu wysokość kary jest adekwatna do stopnia zawinienia Strony.
Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., bowiem wynika z nich ocena faktów, prawa i subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI