VI SA/Wa 1499/18

VI SA/Wa 1499/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1497/19 - Wyrok NSA z 2023-03-15
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a)
Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2007 nr 189 poz 1 art. 23 ust. 1-2, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 1 ust. 2-3, art. 2 lit. b) i d)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i  uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 156 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 1604
art. 21.
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia ,,(...)" czerwca 2018 r. nr ,,(...)" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez R. W. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (dalej: "GIJHARS") z [...]czerwca 2018 r. nr [...], wydana na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257. ze zm., dalej: "K.p.a.") w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1054) w związku z art. 23 ust. 1 i ust. 2 i art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 i art. 1 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z dnia 20 lipca 2007 r. s. 1 ze zm.), odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w "(...)".(dalej: "[...]WIJHARS") z [...] sierpnia 2018 r. nr [...], wymierzającej Stronie karę pieniężną.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GIJHARS wyjaśnił, że wnioskiem z 12 lutego 2018 r. Strona wystąpiła do GIJHARS o stwierdzenie nieważności decyzji [...]WIJHARS z "(...)" sierpnia 2018 r., wymierzającej Stronie karę pieniężną w wysokości 200 000 zł za wprowadzenie do obrotu produktów, jako produktów rolnictwa ekologicznego, które nie spełniały wymagań określonych w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego.
Pismem z 1 marca 2018 r. GIJHARS wszczął w związku z przedmiotowym wnioskiem Strony postępowanie administracyjne, którego celem było zbadanie, czy w przedmiotowej sprawie istnieją przesłanki dające podstawę do stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...]WIJHARS.
GIJHARS wyjaśnił, że decyzja [...]WIJHARS z "(...)" sierpnia 2018 r., została wydana w wyniku ustaleń kontroli przeprowadzonej u Strony w zakresie prawidłowości wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych pochodzących z rolnictwa ekologicznego. Kontrola ta była następstwem wcześniejszych kontroli, przeprowadzonych w innych podmiotach: 3DD B. W., Przedsiębiorstwo [...], D.M. - gospodarstwo ekologiczne. Kontrole w wymienionych podmiotach były przeprowadzone w związku ze sprawą użytkownika działającego, jako "E.(1)" i "E.(2)", wprowadzającego do obrotu owoce i warzywa oraz produkty przetworzone, jako produkty ekologiczne, za pośrednictwem portalu [...]. Zgodnie z późniejszymi ustaleniami, użytkownikiem tym była Strona, oferująca produkty ekologiczne jako "E.(1)" i "E.(2)".
W trakcie kontroli, Strona wyjaśniła, że zajmuje się opieką i pracami polowymi na działkach wchodzących w skład gospodarstwa D. M. oraz wprowadzaniem do obrotu płodów rolnych pochodzących z tego gospodarstwa, głównie na platformie internetowej Iokalnyrolnik.pl. Strona oświadczyła, że na tym portalu funkcjonowała jako "E.(1)" oraz "E.(2)", a działalność na portalu nie była konsultowana z właścicielem gospodarstwa, D. M.
Kontrolujący ustalili, że Strona nie posiadała certyfikatu zgodności i nie znajduje się pod nadzorem upoważnionej jednostki certyfikującej, wbrew wymaganiom przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego. W czasie kontroli ustalono, że Strona działała na portalu [...] jako "E.(1)" oraz "E.(2)", wprowadzając do obrotu artykuły rolno-spożywcze jako ekologiczne. Na portalu {...] Strona występowała w nieuprawniony sposób, jako R. N. oraz M.N. Jednocześnie dla celów rejestracji i późniejszych rozliczeń na ww. portalu, Strona użyła w nieuprawniony sposób danych firmy "[...]", bez zgody i wiedzy jej właściciela. Strona powołując się na dane innych osób oferowała produkty jako ekologiczne, sama działała poza systemem kontroli.
Organ wyjaśnił następnie, że kontrolujący ustalili, że "E.(1)" to nieoficjalna grupa kilku rolników ekologicznych, głównie z województw [...]i [...], stworzona w celu ułatwienia dostaw do punktów odbioru spółki [...] w W., administrującej przedmiotowym portalem. Dostawcami produktów sprzedawanych przez Stronę jako ekologiczne na portalu [...], mieli być: D.M., S. W., M.D., E. S., A. W. i D. B.
Kontrolujący ustalili, że Strona odpowiadała i osobiście zajmowała się wszelkimi działaniami organizacyjnymi i logistycznymi. tj. m.in.: przyjmowaniem zamówień z ww. portalu, informowaniem producentów rolnych z ww. nieformalnej grupy o konkretnych zamówieniach, przyjmowaniem produktów od innych rolników i sprawdzaniem ich jakości i ilości, przygotowaniem do transportu i transportem. Strona oświadczyła także, że zajmuje się osobiście transportem ww. produktów do magazynów wskazanych przez ww. firmę [...]. Wszystkie produkty dostarczane były od ww. producentów rolnych pod adres zamieszkania Strony, gdzie były też przechowywane do czasu wysyłki. Z wyjaśnień Strony wynikało. że w trakcie przygotowania towaru do transportu, jest on sprawdzany przez Stronę pod względem ilościowym i jakościowym.
Organ wskazał również, że Strona wyjaśniła, że wszelkie rozliczenia finansowe z firmą [...], były dokonywane na konto bankowe Strony oraz, że faktury wystawione przez sprzedawcę – firmę [...] na nabywcę – PUH [...] J. N., które dotyczyły prowizji serwisu [...], opłaty za transport i przepakowanie, były przekazywane Stronie drogą mailową. Zgodnie z wyjaśnieniami Strony, faktury te nie były księgowane ani przekazywane firmie PUH [...] J. N. Strona nadmieniła, że nie wystawia żadnych faktur dla spółki [...] za sprzedane przez nią artykuły rolno-spożywcze.
Organ wyjaśnił, że kontrolujący dokonali szczegółowych ustaleń dotyczących przygotowania, przechowywania i transportu towarów od dostawców, które następnie Strona zbywała jako "E.(1)" i "E.(2)" poprzez portal lokalnyrolnik.pl, oferując je jako produkty ekologiczne. W ramach czynności przygotowawczych, Strona m.in. pakowała produkty w opakowania jednostkowe o gramaturze i ilości zgodnej z zamówieniami oraz znakowała niektóre produkty. W toku kontroli ustalono, że Strona jako "E.(1)" i "E.(2)" wprowadzała do obrotu również produkty suche (typu kasza, fasola itp.), które nie pochodziły z rolnictwa ekologicznego. Strona wyjaśniła, że nie zawiera umów i nie dokonuje zakupów od producentów ekologicznych, wymienionych w ofercie Strony zamieszczonej na portalu [...] (tj. z Gospodarstwa Ekologicznego D. M. Gospodarstwa Ekologicznego S. W.i Gospodarstwa Ekologicznego S. D.).
Organ wskazał, że z wyjaśnień wynikało, że z poszczególnymi dostawcami w grupie, Strona rozliczała się gotówkowo w momencie odbioru zamówionych od nich towarów. Powyższe transakcje nie są w żaden sposób udokumentowane. Strona nie była w stanie ustalić łącznej ilości i wartości towarów wprowadzonych przez portal [...] jako "E.(1)" oraz "E.(2)" od początku działalności na ww. portalu, w tym w rozbiciu na poszczególnych rolników-dostawców, wchodzących w skład grupy "E.(1)" oraz "E.(2)". Organ wskazał następnie, że na jego wezwanie, Strona przedstawiła zestawienie ilości i wartości produktów wprowadzanych do obrotu jako "E.(1)" oraz "E.(2)".
Organ wskazał następnie, że [...]WIJHARS uznał, że dokumentacja zebrana w postępowaniu stanowi właściwy i wiarygodny dowód w przedmiotowej sprawie. W związku z ustaleniami dokonanymi na podstawie przedstawionych przez spółkę [...] tygodniowych zestawień sprzedaży w ilości 179 szt., [...]WUHARS stwierdził, że Strona w okresie od 7 kwietnia 2014 r. do 5 lutego 2017 r., za pośrednictwem portalu [...], wprowadziła do obrotu jako "E.(1)" oraz "E.(2)", produkty oferowane jako ekologiczne, o łącznej masie 128 868,14 kg. łącznej ilości 85 623 szt. i łącznej objętości 1 051,6 l, o łącznej wartości 1 508 202.99 zł.
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, [...]WUHARS wydał decyzję z "(...)" sierpnia 2017 r. (znak: "(...)"), na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a, art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. 13, art. 26 ust. l i ust. 2 ustawy o rolnictwie ekologicznym i art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1604 z późn. zm.) w związku z art. 1 ust. 2 i ust 3, art. 2 lit. k, art. 23 ust. 1 i ust. 2, art. 27, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oraz art. 104 K.p.a., wymierzającą Stronie karę pieniężną w wysokości 200 000 zł za wprowadzenie do obrotu produktów, jako produktów rolnictwa ekologicznego, które nie spełniały wymagań określonych w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego.
Rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, GIJHARS stwierdził, że Strona, jako osoba fizyczna, mieści się w grupie podmiotów wymienionych w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. Wyjaśnił, odnosząc się do zarzutów Strony, że przepisy dotyczące rolnictwa ekologicznego, na podstawie których [...]WIJHARS wydał decyzję, nie zawierają warunku, aby koniecznym do wymierzania kary pieniężnej na podstawie art, 25 ust. l pkt 5 lit, a ustawy o rolnictwie ekologicznym, było prowadzanie działalności gospodarczej przez kontrolowanego, będącego podmiotem decyzji. Przepisy dotyczące rolnictwa ekologicznego, na podstawie których [...]WIJHARS wydał zaskarżaną decyzję, nie wskazują również, aby koniecznym do wymierzania kary pieniężnej było ustalenie charakteru relacji i rozliczeń łączących Stronę z dostawcami. Organ wskazał, że nie ma znaczenia fakt, że Strona oświadczała, że jedynie pośredniczyła pomiędzy producentami ekologicznymi, a portalem [...], na którym nabywcy dokonywali zakupów od Strony oferującej żywność jako "E.(1)" i "E.(2)". Zawarte pomiędzy producentami ekologicznymi i Stroną umowy lub inne pisemne zobowiązania i ich treść, nie mają znaczenia przy ocenie legalności działalności prowadzonej przez Stronę, oferującą produkty ekologiczne jako "E.(1)" i "E.(2)".
GIJHARS stwierdził, że nie ma zastrzeżeń, co do prawidłowości poczynionych przez [...]WIJHARS ustaleń, że Strona działała jako podmiot nie będący producentem ekologicznym w rozumieniu przepisów o rolnictwie ekologicznym. Tym samym. artykuły wprowadzone przez nią do obrotu nie mogły spełniać wymagań określonych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007, bowiem wyłącznie podmioty gospodarcze, które zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 i art. 4 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, zgłosiły upoważnionej jednostce certyfikującej zamiar prowadzenia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego, po uzyskaniu certyfikatu określonego w art. 29 ust. 1 tego rozporządzenia, są uprawnione do wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych, jako ekologiczne. Strona nie posiadała wymaganego certyfikatu, a tymczasem bezprawnie określała swoje produkty na portalu lokalnyrolnik.pl, jako ekologiczne. Nie ma przy tym znaczenia forma prowadzonej działalności, czy to będzie sprzedaż hurtowa, pakowanie, czy tak jak w niniejszym przypadku sprzedaż przez Internet, każda forma działalności w rolnictwie ekologicznym, opisana w art. 1 ust. 3 i art. 28 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, kończąca się wprowadzeniem do obrotu produktów, jako ekologicznych, musi podlegać systemowi kontroli i zostać uwiarygodniona certyfikatem, wydanym przez upoważniona jednostkę certyfikującą, zgodnie z art. 29 ust. 1 tego rozporządzenia. W przeciwnym razie, produkty nie mogą być określane jako ekologiczne.
Organ uznał, że opis działalności prowadzonej przez Stronę na portalu [...], pod nazwą "E.(1)" i "E.(2)", nie pozostawia wątpliwości, że działalność ta polegała na oferowaniu produktów ekologicznych. W opisie tej działalności nie ma żadnej wzmianki o prowadzonej przez Stronę sprzedaży warzyw i owoców nieekologicznych. W ofercie nie ma też wzmianki o jakimkolwiek handlu produktami nieekologicznymi. Zdaniem organu, sprzedaż wszystkich artykułów żywnościowych przez Stronę, oferującą produkty ekologiczne jako "E.(1)" i "E.(2)", bez względu na opis w rachunkach wystawianych w późniejszym terminie i rozliczeniach z podmiotem [...] Sp. z o.o. oraz na etykietach produktów, stanowiła naruszenie przepisów dotyczących rolnictwa ekologicznego w stopniu obligującym [...]WIJHARS do nałożenia kary pieniężnej ustalonej w oparciu o wartość wszystkich produktów wprowadzonych przez Stronę do obrotu, które zgodnie z treścią oferty, miały być wyłącznie ekologiczne.
GIJHARS stwierdził następnie, że okoliczność wprowadzenia do obrotu poszczególnych partii produktów została bezspornie udowodniona, o czym świadczą tygodniowe zestawienia sprzedaży i faktury obejmujące asortyment 195 produktów, sprzedanych przez Stronę, jako produkty ekologiczne. Zdaniem organu okoliczność, iż termin EKO nie występował w tygodniowych zestawieniach sprzedaży przy nazwie 31 produktów na 195 wszystkich produktów wymienionych w zaskarżonej decyzji, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wszystkie produkty wprowadzone do obrotu przez Stronę jako "E.(1)" i "E.(2)", oferowane były jako ekologiczne, co jednoznacznie potwierdzają informacje zawarte w treści oferty.
Biorąc to pod uwagę, organ uznał, że zarzuty Strony wskazujące, że decyzja [...]WIJHARS została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., są bezzasadne. W związku z czym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.
W skardze z 4 lipca 2018 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję GIJHARS z "(...)" czerwca 2018 r. w całości, wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie na Jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit a. ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym i nałożenie kary pieniężnej na Skarżącego za wprowadzanie do obrotu produktów rolno-spożywczych opisanych jako nieekologiczne oraz poza działalnością gospodarczą,
2) art. 6, art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia i oceny istotnych dla oceny wniosku o stwierdzenie nieważności przesłanek, a w szczególności w zakresie ustalenia rzeczywistego obrotu produktów oznaczonych jako ekologicznych (a nie sumy produktów oznaczonych jako ekologiczne i nieekologiczne) oraz ustalenia rzeczywistych relacji wiążących Skarżącego z rolnikami, w sytuacji, gdy od prawidłowych ustaleń w tym zakresie zależało nałożenie kary pieniężnej oraz jej wysokość.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że jest niebudzące wątpliwości, i czego GUHARS nie podważa uznając, że postępowanie zakończone decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności, było prowadzone w sposób prawidłowy i materiał dowodowy jest kompletny, że Skarżący posługiwał się etykietami dwojakiego rodzaju: "E.(1)" i "[...]", co było zresztą zgodne z oświadczeniem Skarżącego, który stwierdził m.in., że posługując się na portalu Iokalnyrolnik.pl nazwą "E.(1)" i "E.(2)" wprowadzał również m.in. produkty suche typu kasza, fasola itp., które w oznakowaniu zawierały informację "dostawca: [...]", gdyż nie były to produkty pochodzące z rolnictwa ekologicznego. Tym samym w sposób niebudzący wątpliwości, a [...]WIJHARS nie dokonał odmiennych ustaleń w tym zakresie wynika, że na portalu Iokalnyrolnik.pl były sprzedawane produkty pochodzące z rolnictwa ekologicznego i nieekologicznego, znakowane w sposób odmienny zgodny z ich pochodzeniem. W sposób niezrozumiały i bez poczynienia jakichkolwiek odmiennych ustaleń GIJHARS pominął tą okoliczność. W tej sytuacji, zdaniem Skarżącego, oczywista jest wadliwość rozstrzygnięcia zawarta w zaskarżonej decyzji. Cała argumentacja GIJHARS opiera się bowiem na wadliwym stwierdzeniu, że Skarżący sprzedawał na portalu [...], tylko posługując się nazwami "E.(1)" i "E.(2)", co nie jest zgodne z ustaleniami [...]WIJHARS. Skarżący podkreślił, że przecież stosował zmienione etykiety i równolegle przy sprzedaży nieekologiczych produktów zmienioną nazwą "[...]", co wyraźnie wskazuje na nieekologiczność produktu, a pomimo tego w ocenie GIJHARS produkty były sprzedawane jako ekologiczne.
Skarżący również podniósł, że GIJHARS stwierdza, że zarzuty wskazane we wniosku o stwierdzenie w zakresie w jakim dotyczą braku ustalenia w postępowaniu prowadzonym w celu nałożenia kary pieniężnej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia skoro art. 25 ust 1 pkt 5 lit a) ustawy nie wymaga prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił jednak, że to nie z tym przepisem należy powiązać to wymaganie. Rozporządzenie nr 834/2007 odnosi się do każdego podmiotu gospodarczego zaangażowanego w działanie na każdym etapie produkcji, przygotowania i dystrybucji produktów określonych w art. 1 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, zatem odnosi się tylko do działalności gospodarczej. Tym samym zastosowanie ustawy uwarunkowane jest ustaleniem, że była prowadzona działalność gospodarcza i przy prawidłowej wykładni art. 25 ustawy o rolnictwie ekologicznym, nie można tego aspektu pominąć. Tymczasem odpowiednich ustaleń nie poczynił organ prowadzący postępowanie w celu nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego, GIJHARS stwierdził natomiast wadliwie, że okoliczność ta nie miała znaczenia. Zdaniem Skarżącego, w pierwszej kolejności należało dokonać ustalenia, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i w jej ramach miał on obowiązek stosować rozporządzenie nr 834/2007, i dopiero po takim pozytywnym ustaleniu stwierdzić, że w związku ze złamaniem rozporządzenia, na podstawie art. 25 ust 1 pkt 5 lit a) ustawy o rolnictwie ekologicznym nałożyć karę pieniężną. Okoliczność ta miała, zdaniem Skarżącego, istotne znaczenie dla oceny, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. GIJHARS tymczasem stosując wadliwą wykładnie art. 25 ustawy o rolnictwie ekologicznym nie rozpoznał części wniosku i uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Skarżący stwierdził, iż doszło do rażącego naruszenie prawa przy prowadzeniu postępowania dotyczącego nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego przez organ. Opisane we wniosku wady w postępowaniu miały charakter rażący, gdyż opisane braki i uchybienia były oczywiste, a obowiązek poczynienia stosownych ustaleń wynikał z nie budzących wątpliwości przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę GIJHARS wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Skarżący stoi na stanowisku, że decyzja [...]WIJHARS z [...] sierpnia 2018 r., wymierzająca Skarżącemu karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu produktów, jako produktów rolnictwa ekologicznego, które nie spełniały wymagań określonych w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego, została wydana z rażącym naruszeniem art. 25 ust. 1 pkt 5 lit a. ustawy o rolnictwie ekologicznym, ponieważ [...]WIJHARS nałożył na Skarżącego karę pieniężną bez dokonania ustaleń, czy Skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie produktów rolnictwa ekologicznego, co zdaniem Skarżącego, w świetle przepisów rozporządzenia nr 834/2007, stanowiło konieczną przesłankę nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit a. ustawy o rolnictwie ekologicznym. Tymczasem GIJHARS odmawiając stwierdzenia nieważność ww. decyzji, uznał tę przesłankę za nieistotną i nie dokonał ustaleń w zakresie relacji jakie łączyły Skarżącego z dostawcami produktów.
Ponadto, zdaniem Skarżącego, rażącym naruszeniem prawa skutkował również brak uwzględnienia przez [...]WIJHARS, a w konsekwencji również przez GIJHARS, faktu sprzedaży na portalu [...], również produktów nie pochodzących z rolnictwa ekologicznego (m.in. produktów suchych typu kasza, fasola itp.), które były znakowane w sposób odmienny zgodny z ich pochodzeniem.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa, i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok WSA w "(...)" w wyroku z 18.01.2013 r., sygn. akt II SA/Łd 915/12, wyrok WSA w "(...)".sygn. akt II SA/Bk 273/13, wyrok NSA z 2 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 217/09). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa (por. NSA z 20.10.2011 r., II GSK 1056/10).
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit a. ustawy o rolnictwie ekologicznym, osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt jako produkt rolnictwa ekologicznego, który nie spełnia wymagań określonych w przepisach rozporządzenia nr 834/2007 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia podlega karze pieniężnej w wysokości do 200% korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niższej jednak niż 500 zł.
W świetle tego przepisu, karze pieniężnej podlega każdy, kto wprowadza do obrotu produkt jako produkt rolnictwa ekologicznego, który nie spełnia wymagań określonych w przepisach rozporządzenia nr 834/2007 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia. Z omawianego przepisu nie wynika zatem, aby podmiot, na który nakładana jest kara pieniężna na podstawie tego artykułu, posiadał status podmiotu gospodarczego. Przesłanką nałożenia kary pieniężnej na podstawie tego artykułu, jest natomiast nie spełnienie wymagań określonych w przepisach rozporządzenia nr 834/2007 lub w przepisach wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia.
Przechodząc do przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, należy wskazać, że z art. 1 ust. 3 tego rozporządzenia wynika, że rozporządzenie stosuje się do każdego podmiotu gospodarczego zaangażowanego w działania na każdym etapie produkcji, przygotowania i dystrybucji dotyczących produktów określonych w ust. 2. Przy czym, zgodnie z art. 2 lit. d rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, "podmiotem gospodarczym" są osoby fizyczne lub prawne odpowiedzialne za zapewnienie, aby przedsięwzięcie ekologiczne pozostające pod ich kontrolą spełniało wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu. Zgodnie natomiast z art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, "etapy produkcji, przygotowania i dystrybucji" oznaczają każdy etap, począwszy od produkcji wstępnej produktu ekologicznego aż do przechowywania, przetwarzania, transportu, sprzedaży lub zaopatrzenia ostatecznego konsumenta, jak również - w stosownych przypadkach - znakowanie, reklamę, import, eksport oraz działania podwykonawcze.
W ocenie Sądu, przy tak określonym zakresie podmiotowym rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oraz przy tak zdefiniowanym podmiocie gospodarczym, Skarżący prowadząc działalność polegającą na wprowadzaniu do obrotu jako ekologicznych płodów rolnych pochodzących z gospodarstwa rolnego, głównie na platformie internetowej [...], podlegał reżimowi powyższego rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Z ustaleń MWIJHARS wynika, że Skarżący odpowiadał i osobiście zajmował się wszelkimi działaniami organizacyjnymi i logistycznymi. tj. m.in.: przyjmowaniem zamówień z ww. portalu, informowaniem producentów rolnych nieformalnej grupy objętej powyższą działalnością, o konkretnych zamówieniach, przyjmowaniem produktów od innych rolników i sprawdzaniem ich jakości i ilości, przygotowaniem do transportu oraz transportem, co dopowiada działaniom przygotowania i dystrybucji dotyczących produktów ekologicznych, o których mowa w art. 1 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 i zdefiniowanym w art. 2 lit. b tego rozporządzenia.
Z tych względów zarzut rażącego naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 5 lit a. ustawy o rolnictwie ekologicznym, przez [...]WIJHARS, a konsekwencji również przez GIJHARS, w związku z nałożeniem na Skarżącego kary pieniężnej bez dokonania ustaleń, czy Skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie produktów rolnictwa ekologicznego, należy uznać za niezasadny. [...]WIJHARS dokonując ustaleń na podstawie materiał dowodowy w postaci zestawień transakcji oraz faktur, potwierdzających sprzedaż przez Skarżącego artykułów rolno-spożywczych za pośrednictwem platformy internetowej [...], pod nazwą "E.(1)" i "E.(2)", stwierdzając brak spełnienia wymagań określonych w przepisach rozporządzenia nr 834/2007 lub w przepisach wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia, miał podstawy do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit a. ustawy o rolnictwie ekologicznym.
Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa w związku z brakiem uwzględnienia przez [...]WIJHARS, a w konsekwencji również przez GIJHARS, faktu sprzedaży na portalu [...], również produktów nie pochodzących z rolnictwa ekologicznego (m.in. produktów suchych typu kasza, fasola itp.), które były znakowane w sposób odmienny zgodny z ich pochodzeniem, należy wyjaśnić, że tryb, w którym doszło do wydania zaskarżonej decyzji jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji mającym zastosowanie tylko w sytuacjach enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., gdy decyzja jest dotknięta istotną wadą, głównie o charakterze materialnoprawnym, tkwiącą w samej decyzji, w tym również w przypadku jej wydania z rażącym naruszeniem prawa. W większości przypadków pojęcie rażącego naruszenia prawa odnosi się do przepisów materialnych, jednak nie wyklucza się oparcia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. na rażącym naruszeniu przepisów prawa procesowego (por. wyrok NSA z 9 lipca 2014 r., II GSK 828/13). Podkreślenia jednak wymaga, że w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, w którym badaniu podlegają ściśle określone przesłanki nieważności, wymienione w art. 156 § 1 K.p.a., nie bada się powtórnie sprawy merytorycznie. Tryb nieważnościowy, nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, dlatego też nie przeprowadza się w tym trybie dowodów i nie czyni w oparciu o nie ustaleń, stanowiących podstawę rozstrzygania o istocie sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1333/15).
W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwości, dotyczące ustalenia stanu faktycznego i gromadzenia materiału dowodowego, mogą być usuwane jedynie w postępowaniu zwykłym odwoławczym, a nie w trybie nadzwyczajnym (por. wyroki NSA z 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 172/13 oraz z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1333/15). W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się – jak w postępowaniu zwykłym – oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w ww. postępowaniu zwykłym. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1. Zatem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1021/13).
W orzecznictwie podkreśla się również, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności organ orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Zastosowanie sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego (por. wyroki WSA w Warszawie z 7 września 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2224/15 i z 7 maja 2014 r., sygn. akt ISA/Wa 1571/13).
Z powyższych względów Sąd stwierdza, że podnoszony przez Skarżącego zarzut błędnych ustaleń faktycznych co do sprzedaży na portalu [...], również produktów nie pochodzących z rolnictwa ekologicznego, które były znakowane w sposób odmienny zgodny z ich pochodzeniem, nie może być skuteczny w nadzwyczajnym - nieważnościowym trybie zaskarżenia decyzji. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy w postępowaniu zwykłym, treści decyzji [...]WIJHARS z 24 sierpnia 2018 r. oraz zaskarżonej decyzji wskazuje, że [...]WIJHARS dokonał szerokich i wnikliwych ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym zwykłym, w oparciu o zgromadzony, obszerny materiał dowodowy. W związku z czym zakwestionowanie tych ustaleń faktycznych dopuszczalne było w postępowaniu odwoławczym od decyzji [...]WIJHARS. Badanie natomiast przez GIJHARS, czy Skarżący dokonywał za pośrednictwem platformy internetowej [...], sprzedaży produktów nieekologicznych w stosunku, do których nie deklarował ich ekologicznego charakteru, prowadziłoby do ponownego rozpoznania w tym zakresie i rozstrzygnięcia sprawy, która już została rozstrzygnięta [...]WIJHARS z [...]sierpnia 2018 r.
W świetle powyższych wyjaśnień za niezasadny należy również uznać, podnoszony przez Skarżącego zarzut naruszenia przez GIJHARS, art. 6, art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia i oceny istotnych dla oceny wniosku o stwierdzenie nieważności przesłanek, a w szczególności w zakresie ustalenia rzeczywistego obrotu produktów oznaczonych jako ekologicznych (a nie sumy produktów oznaczonych jako ekologiczne i nieekologiczne) oraz ustalenia rzeczywistych relacji wiążących Skarżącego z rolnikami.
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji.