VI SA/WA 149/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-07
NSAtransportoweŚredniawsa
licencjatransport drogowycofnięcie licencjikierowcynaruszenie przepisówodpowiedzialność przewoźnikaWSAtransport osóbsamochody osobowetaksometry

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o cofnięciu licencji na transport drogowy osób, uznając, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób wystarczający rażącego naruszenia przepisów przez przewoźnika.

Sprawa dotyczyła cofnięcia licencji na krajowy transport drogowy osób firmie E. Sp. z o.o. z powodu licznych naruszeń przepisów przez kierowców współpracujących ze spółką. Organ pierwszej instancji cofnął licencję, wskazując na odstąpienie licencji osobom trzecim oraz inne naruszenia. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, opierając się na rażącym naruszeniu warunków licencji i przepisów prawa przez kierowców. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający rażącego charakteru naruszeń ani nie uzasadnił należycie odpowiedzialności spółki za działania kierowców.

Sprawa dotyczyła cofnięcia licencji na krajowy transport drogowy osób firmie E. Sp. z o.o. przez Prezydenta Miasta W. z powodu licznych naruszeń przepisów stwierdzonych podczas kontroli pojazdów współpracujących kierowców. Jako podstawę prawną wskazano art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Organ pierwszej instancji uznał, że doszło do odstąpienia licencji osobom trzecim oraz innych naruszeń, co skutkowało cofnięciem licencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, opierając się na rażącym naruszeniu warunków licencji i przepisów prawa przez kierowców. W skardze do WSA, E. Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na brak wystarczającego uzasadnienia organu odwoławczego co do rażącego charakteru naruszeń oraz odpowiedzialności spółki za działania kierowców. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, czy nastąpiło nieuprawnione odstąpienie licencji osobom trzecim, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, SKO stwierdziło, że nie nastąpiło nieuprawnione odstąpienie licencji, ale spółka ponosi odpowiedzialność za naruszenia popełnione przez kierowców wykonujących przewozy na jej rzecz. SKO wymieniło osiem przypadków naruszeń, uznając je za rażące. WSA ponownie uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organ nie ocenił należycie, czy stwierdzone naruszenia miały charakter rażący i nie uzasadnił wystarczająco, dlaczego suma, powtarzalność i charakter naruszeń wyczerpują przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) ustawy o transporcie drogowym. Sąd wskazał na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli naruszenia te są rażące i przedsiębiorca ponosi za nie odpowiedzialność, jednak organ musi to wykazać w sposób należyty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający rażącego charakteru naruszeń przepisów przez kierowców oraz odpowiedzialności spółki za te naruszenia, co jest konieczne do cofnięcia licencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.t.d. art. 15 § 1 pkt 2 lit. a, b, c

Ustawa o transporcie drogowym

Przesłanki obligatoryjnego cofnięcia licencji: nie spełnianie wymagań uprawniających do wykonywania działalności, rażące naruszenie warunków licencji lub odstąpienie licencji osobom trzecim.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

Pomocnicze

u.t.d. art. 5 § ust. 3 pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

Określa, kto może wykonywać przewozy na rzecz właściciela licencji (osobiście, zatrudnieni kierowcy, inne osoby niezatrudnione, ale wykonujące przewozy na rzecz właściciela).

u.t.d. art. 87 § ust. 1, ust. 1a

Ustawa o transporcie drogowym

Dotyczy braku wypisu z licencji i braku zaświadczenia o spełnianiu wymagań przez kierowcę.

p.o.m. art. 26 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo o miarach

Dotyczy używania taksometru bez legalizacji.

p.o.r.d. art. 132 § ust. 1 pkt 1a, 2 i 6

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Dotyczy naruszeń bezpieczeństwa ruchu, badań technicznych i ubezpieczenia OC.

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oraz organu oceną prawną i wskazaniami sądu wyrażonymi w wyroku.

Uchwała Rady m. st. Warszawy art. XIV/181/2003 § ust. I

Dotyczy dodatkowych oznaczeń taksówek osobowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie wykazał w sposób wystarczający rażącego charakteru naruszeń przepisów przez kierowców. Organ odwoławczy nie uzasadnił należycie odpowiedzialności spółki za działania kierowców. Organ odwoławczy nie rozstrzygnął jednoznacznie kwestii odstąpienia licencji osobom trzecim, co było kluczowe dla oceny sprawy. Decyzja organu odwoławczego była wadliwa pod względem formalnym (brak uzasadnienia).

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o rażącym naruszeniu przepisów przez kierowców i odpowiedzialności spółki.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podkreślił, że nie budzą żadnych wątpliwości fakty naruszenia prawa przez kierowców, skoro bezpośrednim skutkiem tego były nakładane na nich przez organy policji mandaty karne. Organ musi wykazać, bądź nieuprawnione odstąpienie licencji kierowcom, bądź przyjąwszy legalność odstąpienia licencji - uznać odpowiedzialność Spółki E. za 'jej kierowców' i idące za tym konsekwencje naruszenia przez nich norm prawa skutkujące cofnięciem licencji. Rażący oznacza kwalifikowaną postać naruszenia, a więc w sposób jaskrawy, horrendalny.

Skład orzekający

Andrzej Wieczorek

przewodniczący

Dorota Wdowiak

sprawozdawca

Ewa Marcinkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia popełnione przez współpracujących kierowców oraz wymogi dotyczące rażącego charakteru naruszeń jako podstawy do cofnięcia licencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przepisów ustawy o transporcie drogowym i interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności przedsiębiorcy za działania osób trzecich współpracujących przy wykonywaniu działalności koncesjonowanej, co jest częstym problemem w branży transportowej.

Czy błędy kierowców mogą kosztować firmę transportową utratę licencji? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 149/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2007-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /przewodniczący/
Dorota Wdowiak /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II GSK 120/08 - Wyrok NSA z 2008-05-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
VI SA/Wa 149/07
U Z A S A D N I E N I E
Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 roku nr [...] cofnął przedsiębiorcy E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, udzieloną w dniu [...] lutego 2005 roku.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia cofnięcia licencji wskazał: art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a, b i c ustawy z dnia 6 września 2001roku o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088).
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia dokonane podczas kilkunastu kontroli drogowych pojazdów będących w dyspozycji firmy E. Sp. z o.o. , która pięć miesięcy wcześniej - w dniu [...] stycznia 2005 roku złożyła wniosek o wydanie licencji na wykonywanie transportu drogowego osób samochodami osobowymi. Ze złożonego zaświadczenia z krajowego rejestru GUS - wg PKD, jak i z KRS wynika, że podstawową działalnością spółki są taksówki osobowe.
W dniu [...] lutego 2005r. wydana została Spółce licencja nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób w zakresie przewozu osób samochodem osobowym – zgodnie z wnioskiem. Firma występowała o dalsze wypisy z tej licencji dla wskazywanych przez siebie, a będących w jej dysponowaniu samochodów osobowych. Łącznie spółce wydano 38 wypisów.
Kontrola pojazdów Spółki przeprowadzana po miesiącu prowadzenia licencjonowanej działalności stwierdziła wielokrotnie naruszenie przepisów prawa:
1. w dniu [...] i [...] marca 2005 r. kierowcy J. S. i M. J. - nie posiadali wypisów z licencji, za co zostali ukarani mandatem karnym w wysokości 500 PLN,
2. w dniu [...] marca 2005 r. kierowcy M. J. i R. G. posługiwali się niezalegalizowanymi taksometrami, za co zostali ukarani mandatem karnym w wysokości 500 PLN,
3. w dniu [...] marca 2005 r. kierowca M. G. wykonywał usługi zarobkowego przewozu osób pojazdem nieubezpieczonym z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, za co został ukarany mandatem karnym w wysokości 500 PLN oraz zatrzymano dowód rejestracyjny pojazdu.
W dniu [...] marca 2005 r. udzielono E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pisemnego ostrzeżenia zobowiązując do dostosowania działalności do warunków ustawy o transporcie drogowym, mimo to nadal napływały do organu z Komendy Policji Wydziału Ruchu Drogowego informacje o prowadzeniu
działalności w zakresie przewozu osób niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa:
4. w dniu [...] kwietnia 2005 r. kierowca D. M., prowadzący pojazd marki [...] nr rej. [...] nie posiadał legalizacji na zainstalowany taksometr, za co został ukarany mandatem w wysokości 100 PLN.
5. w dniu [...] kwietnia 2005 r. kierowca K. K. prowadzący pojazd marki [...] nr rej. [...] nie posiadał wypisu z licencji oraz informacji o stosowanych stawkach przewozowych dla pasażerów, za co został ukarany mandatem w wysokości 250 PLN,
6. w dniu [...] kwietnia 2005 r. kierowca J. K. prowadzący pojazd marki [...] nr rej. [...], nie posiadał aktualnej legalizacji na zamontowany w pojeździe taksometr oraz nie posiadał dokumentów świadczących o spełnieniu wymagań ustawowych kierowcy, m.in. zaświadczenia o przeprowadzeniu badania psychologicznego, legitymował się nieprawidłowym zaświadczeniem lekarza profilaktyka nieuprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami, za co został ukarany mandatem w wysokości 100 PLN.
Organ I instancji stwierdził, że we wszystkich przypadkach poszczególni kierowcy nie wykonywali przewozów osób rzecz firmy "E." - mimo posługiwania się jej wypisami z licencji, ale na swoją rzecz - na podstawie umowy o współpracy zawartej z tą Spółką.
W dniu [...] maja 2005 r. ponownie udzielono przedsiębiorcy pisemnego ostrzeżenia. W odpowiedzi na ostrzeżenie przedsiębiorca złożył w dniu [...] maja 2005 roku pisemne oświadczenie o wycofaniu pojazdu o nr rej. [...] do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nie odniósł się do pozostałych nieprawidłowości.
W dniu [...] maja 2005 r. organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób nr [...] udzielonej ,.E." Sp. z o. o. Na skutek wezwania do zapoznania się z całością materiału dowodowego prezes zarządu firmy Z. S. zapoznał się z dokumentacją i w dniu [...] maja 2005 roku złożył pisemne wyjaśnienia.
Organ I instancji ocenił je jako niewiarygodne. Trudno zgodzić się z przedsiębiorcą, że w dniu [...] stycznia 2005 roku dowiedział się on o tym, że zawierana z kierowcami umowa o współpracy jest niezgodna z obowiązującym prawem, albowiem w dniu [...] stycznia 2005 roki rozwiązał ją z kierowcą J. S., a już [...] marca 2005 roku w dotychczasowym brzmieniu zawarł umowę o współpracy z kierowcą J. K.. Nie dał wiary także wyjaśnieniom strony dotyczącym kierowców J. i G., którzy przesłuchiwani przez Policję potwierdzili, że przewozy osób wykonywali w ramach nieformalnej, ustnej umowy z E. Sp. z o.o., która wydała im oznakowania firmowe mimo, że nie posiadali wypisów z licencji. Nie odpowiadało prawdzie także wyjaśnienie kierowcy D. M., co do używania przez niego w chwili kontroli taksometru posiadającego ważne świadectwo legalizacji, gdyż dostarczone świadectwo legalizacji ponownej datowane jest w dniu [...].05.2005 roku a kontrola odbyła się w dniu [...].04.2005 roku.
W ocenie organu, pozostałe wyjaśnienia prezesa firmy E. Sp. z o.o. potwierdziły stwierdzone przypadki naruszenia prawa i świadczą o braku nadzoru kierowców ze strony przedsiębiorcy, który przyjął niezgodne z przepisami ustawy o transporcie drogowym zasady współpracy z poszczególnymi 38 kierowcami, będącymi samodzielnymi przedsiębiorcami i działającymi niezgodnie z prawem posługując się wypisami z licencji udzielonej przedsiębiorcy Spółce"E.".Wskazał na § 7 umowy o współpracy, że ,każda ze stron realizuje rozliczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej we własnym zakresie [...], co oznacza rozliczanie się z Urzędem Skarbowym i Zakładem Ubezpieczeń Społecznych jako samodzielnych przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego przewozu osób, do czego nie są uprawnieni. Tym samym, kierowcy (jednocześnie przedsiębiorcy) nie wykonują przewozów na rzecz "E." Sp. z o. o., lecz na własny rachunek. Potwierdza to jego zdaniem zapis § 5 umowy o współpracy oraz oświadczeń kontrolowanych, że wszyscy kierowcy (przedsiębiorcy) wnoszą comiesięczne opłaty na rzecz przedsiębiorcy, co w ocenie organu wskazuje, iż jest to opłata za korzystanie przez poszczególnych kierowców (przedsiębiorców) z wypisów z licencji na przewóz osób udzielonej przedsiębiorcy "E." Sp. z o. o.
Zgodnie z ustawą o transporcie drogowym nie można uznać przewozów osób, wykonywanych na własny rachunek danego kierowcy (przedsiębiorcy) nieposiadającego licencji, za wykonywanie przewozu osób na rzecz przedsiębiorcy posiadającego licencję, bowiem praktyka taka jest sprzeczna z zapisem art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, który określa zakres przedmiotowy tejże ustawy, nie pozostawiając wątpliwości, iż dotyczy ona przedsiębiorców osobiście wykonujących przewozy, zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców oraz innych osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujących przewozy na rzecz właściciela licencji.
W ocenie organu I instancji umowa o współpracy, jaka podpisywana jest z kierowcami, tylko wówczas byłaby zgodna z ustawą o transporcie drogowym, gdyby kierowcy, jednocześnie prowadzący zarejestrowaną działalność gospodarczą, posiadali licencję uprawniającą do wykonywania usług transportu osób. Wówczas opłata ponoszona przez nich na rzecz wspomnianego przedsiębiorcy byłaby niewątpliwie opłatą za korzystanie z logo firmy oraz jej centrali telefonicznej.
Wytknął pozorność umowy o współpracy, której że istota polega w rzeczywistości na odstąpieniu licencji osobom trzecim, co w świetle art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001 r. nr 125, poz. 1371 z późniejszymi zmianami, tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088) jest przesłanką obligatoryjnego cofnięcia licencji.
Wskazał, że przedsiębiorca przestał spełniać ustawowe wymagania uprawniające do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, bowiem kierowcy (jednocześnie przedsiębiorcy) współpracujący z przedsiębiorcą "E." Sp. z o. o. nie wykonują przewozów na jego rzecz, co jest niezgodne z art. 5 ust 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Kolejnym rażącym naruszeniem przedsiębiorcy jest fakt nie spełniania warunków określonych w art. 5 ust. 3 pkt 4 ww. ustawy, bowiem pomimo pisemnego oświadczenia złożonego w dniu [...].01.2005 r. ustalono, że kierowca p. K. nie posiadał zaświadczenia o spełnieniu wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym.
Organ wskazał, że szczególnym naruszeniem przepisów prawa przez stronę było wykonywanie zarobkowego transportu drogowego osób bez licencji w okresie od [...].11.2004 r. do dnia odebrania licencji tj. [...].02.2005 r. - o czym świadczy umowa o współpracy zawarta w dniu [...].11.2004 r. na czas nieokreślony z J. S. oraz jego oświadczenie. Takie naruszenie ustawy o transporcie drogowym ustawodawca traktuje niezwykle surowo skoro podlega karze pieniężnej w wysokości 8 000 PLN i jest to najwyższa kara przewidziana przez ustawę o transporcie drogowym.
W rezultacie wywiódł, że przedsiębiorca wyczerpał wielokrotnie dyspozycję art. 15 ust 1 pkt 2 lit. a, b, c ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 r., naruszając przepisy ustaw:
a) art. 87 ust. 1, art. 39a ust. 1 oraz art. 5 ust. 3 pkt 4 w/w ustawy o transporcie drogowym,
b) art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1493),
c) art. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601),
d) art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach (Dz. U. z 1988 r. Nr 27, poz. 195 z późn. zm.).
W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 3 pkt 4 oraz art. 15 ust 1 pkt 2 lit. a, b, c ustawy o transporcie drogowym i domagała się uchylenia decyzji.
Z przywołanego przepisu art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy jednoznacznie wynika, że przedsiębiorca posiadający licencję może wykonywać przewozy osobiście, poprzez zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców oraz innych osób niezatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujących przewozy na rzecz właściciela licencji, o ile spełniają wymagania określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym, przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców (...)". Przedsiębiorca potwierdził, że wykonywał przewozy właśnie poprzez inne osoby wykonujące przewozy na rzecz właściciela licencji na podstawie zawartej umowy o współpracę i kierowcy prowadzący działalność transportową w zakresie przewozu osób posługują się wypisami z licencji udzielonej przedsiębiorcy, mając jednocześnie zarejestrowaną własną działalność gospodarczą. Fakt prowadzenia własnej działalności gospodarczej przez kierowców, jak i treść § 7 umowy o współpracy, z której wynika, iż każda ze stron realizuje rozliczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej we własnym zakresie - nie świadczą o tym, że wykonują oni przewozy w imieniu własnym. Z przepisów ustawy nie wynika bowiem, iż wykonywanie przez przedsiębiorcę przewozów przez osoby niezatrudnione może odbywać się tylko na podstawie umowy zlecenia (czy innej) zawartej z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą może bowiem wykonywać czynności zarówno w imieniu własnym i na swoją rzecz, jak i w cudzym imieniu i na rzecz osoby trzeciej. Każdorazowo należy badać treść zawartej pomiędzy stronami umowy, aby właściwie określić jej charakter prawny i stwierdzić w czyim imieniu jest wykonywana dana umowa.
Nieprawidłowa jest również dokonana przez organ interpretacja postanowień § 7 zawartej umowy o współpracy, który świadczy wyłącznie o tym, iż każda ze stron rozlicza się we własnym zakresie z osiąganych przez nią dochodów. Z umowy o współpracy nie wynika, że strona umowy o współpracę zawartej z przedsiębiorcą wykonuje określone w umowie czynności na własną rzecz. Usługi wykonywane są bowiem oznakowanym samochodem na rzecz E. Sp. z o.o. według ustalonych przez nią stawek oraz w określonym przez nią czasie. Postanowienia zawarte w § 7 Umowy są właśnie konsekwencją faktu, iż "współpracującym" jest osoba fizyczna prowadząca własną działalność gospodarczą i dlatego też ma ona obowiązek osobistego rozliczania się z Urzędem Skarbowym i z ZUS. Z kolei postanowienia zawarte w § 5 Umowy, mówiące o uiszczaniu przez współpracownika na rzecz przedsiębiorcy comiesięcznych opłat są przyjętym przez strony systemem rozliczeń - na zasadzie swobody umów, a który błędnie został zinterpretowany przez organ jako opłata uiszczana przedsiębiorcy za korzystanie z licencji.
Odwołujący nie zgodził się z poglądem organu, że umowa o współpracy byłaby zgodna z przepisami Ustawy, gdyby kierowcy prowadzący jednocześnie działalność gospodarczą, posiadali licencję uprawniającą do wykonywania usług transportu, bo nie znajduje on oparcia w art. 5 ust. 3 pkt 4.
Nie nastąpiło również rażące naruszenie przepisów w przedmiocie warunków wykonywania działalności objętej licencją, skoro część z kontrolowanych kierowców nie była jego współpracownikami (brak podpisanej umowy o współpracę) i dlatego też nie może on ponosić odpowiedzialności za działania podejmowane wbrew jego woli i bez jego winy, a w ostateczności ponosić konsekwencje w postaci utraty licencji. Kontrolowani kierowcy M. J. i R. G. nie posiadali podpisanej umowy o współpracy i nadużyli zaufania poprzez umieszczenie oznakowania na samochodzie jeszcze przed posiadaniem wszystkich niezbędnych dokumentów. Obecnie strona nie wydaje oznakowań firmy przed skompletowaniem wszystkich dokumentów i wydania wypisu z licencji. Kontrolowani kierowcy:
- D. M. posiadał ważne świadectwo legalizacji, a jedynie nie było ono dostępne w pojeździe,
- K. K. w trakcie kontroli dostarczył wszystkie wymagane dokumenty, natomiast przyznał brak cennika w widocznym miejscu, na co obecnie zwraca szczególną uwagę
- J. K. posiadał zaświadczenie o spełnianiu wymagań określonych ustawą, nie miał jednakże aktualnej legalizacji taksometru - po kontroli zamontowano w przedmiotowym pojeździe nowy taksometr.
Odwołujący wywodził, że nie można postawić zarzutu rażącego naruszenia warunków wykonywanej działalności objętej licencją, gdyż większość z kontrolowanych kierowców posiadała wymagane dokumenty, a tylko nie miała ich przy sobie, a stwierdzone podczas kontroli uchybienia zostały usunięte, także przedsięwzięto środki mające zapobiegać ewentualnym dalszym naruszeniom. W szczególności odwołująca zakwestionowała zarzut rażącego uchybienia poprzez ustalenie wykonywania przez nią zarobkowych usług transportowych jeszcze przed uzyskaniem licencji. Nie świadczy o tym umowa o współpracy z J. S., skoro została rozwiązana niezwłocznie po stwierdzeniu jej niezgodności z przepisami prawa tj. w dniu [...] stycznia 2005r. Przedsiębiorca nie może odpowiadać za samowolne dalsze działania kierowcy, od którego nie miał możliwości natychmiastowego wyegzekwowania zwrotu oznaczenia samochodu oraz używania sprzętu telekomunikacyjnego na częstotliwości używanej przez Spółkę. Poza tym uchybienie miało miejsce jeszcze przed uzyskaniem licencji przez Spółkę, a zatem nie może być potraktowane jako naruszenie warunków jej wykonywania.
Samorządowe Kolegium odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2005 roku utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, ograniczając jej podstawę prawną do art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a, b ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, co do braku umowy o współpracy z M. J. i R.G. powołało się na ich zeznania w charakterze świadków potwierdzające wykonywanie zleceń wyjazdów drogą radiową z korporacji E. Jako niewiarygodne ocenił wyjaśnienia odnośnie kierowcy J. S., bowiem odwołujący nie udowodnił rozwiązania z nim umowy [...] stycznia 2005roku, natomiast z zeznań tego kierowcy wynika, że do dnia kontroli [...] marca 2005roku – nieposiadając licencji ponosił opłatę miesięczną w kwocie [...] zł, opłatę od każdego wykonanego zlecenia [...] gr. i przyjmował zlecenia operatora tej firmy. Jako gołosłowne ocenił twierdzenia, co do posiadania świadectwa legalizacji przez D. M., który nie tylko nie miał go w pojeździe w dniu kontroli [...] kwietnia 2005roku, ale uzyskał świadectwo legalizacji ponownej dopiero po kontroli - [...] maja 2005roku. To samo dotyczy braku legalizacji taksometru podczas kontroli w dniu [...] kwietnia 2005roku. u kierowcy J.K. i potwierdzenie tego faktu poprzez świadectwo legalizacji ponownej uzyskane dopiero [...] maja 2005roku. Podczas kontroli kierowca ten nie posiadał świadectwa badań psychologicznych, a okazane świadectwo lekarskie wydane było przez lekarza nieposiadającego uprawnień.
Powołał się także na kolejne naruszenia zasad transportu już po przekazaniu akt organowi odwoławczemu, które wziął pod uwagę:
- dnia [...] 07 2005roku kierowca G. Ż. prowadzący pojazd marki [...] nr rej. [...] wykonywał transport, mimo wcześniejszej decyzji o skierowaniu na egzamin sprawdzający, pojazd zagrażał bezpieczeństwu ruchu, wymagane żółto-czerwone pasy miał tylko na przednich drzwiach,
- dnia [...] lipca 2005roku D. K. kierowca [...] nr rej. [...] wykonywał transport bez ważnych badań technicznych, które ekspirowały [...] czerwca 2005r.
Organ odwoławczy miał na uwadze, że w trakcie posiadania licencji od [...] lutego do [...] lipca 2005roku(sześć m-cy) Policja stwierdziła 8 poważnych i bardzo poważnych przypadków naruszenia prawa przez kierowców, którzy wykonywali transport na podstawie licencji udzielonej firmie E.. Organ odwoławczy przyjął naruszenie przez stronę następujących norm:
1) art. 87 ust. 1, ust. 1a ustawy o transporcie drogowym – brak wypisu z licencji , brak zaświadczenia o spełnianiu przez kierowcę wszystkich wymagań ustawy (w tym badań lekarskich i psychologicznych),
2/ naruszenie przepisów ust. I uchwały nr XIV/181/2003 Rady m. st. Warszawy z dnia 03.07.2003 r. w sprawie dodatkowych oznaczeń taksówek osobowych (min. żółto-czerwone pasy przez cały pojazd oraz cennik przewozów),
3/ naruszenie art. 26 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 11.05.2001 r. Prawo o miarach'(Dz.U. z 2004r. Nr 243, poz. 2441)-używanie taksometru bez legalizacji,
4/ naruszenia art. 132 ust. -1 pkt. la, 2 i 6 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) – m.in. poruszanie się pojazdem zagrażającym bezpieczeństwu ruchu, pojazdem bez ważnych badań technicznych, brak dowodu ubezpieczenia OC.
Powyższe przypadki naruszenia prawa dały organowi podstawę do cofnięcia licencji na transport drogowy na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b ustawy o transporcie drogowym i taką podstawę wskazał w swoim rozstrzygnięciu.
Ze względu na ilość i charakter naruszeń organ odwoławczy przyjął, że przedsiębiorca naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa w sposób rażący w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt. 2 lit. B, a nadto nie spełniał wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego (brak badań lekarskich i psychologicznych oraz ubezpieczenia OC – art. 15 ust. 1 pkt 2 lit a).
Wycofując się z podstawy prawnej odpowiedzialności art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. c – przypisanej przez organ I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że dla skutecznego cofnięcia w niniejszej sprawie licencji nie jest konieczne udowodnienie, że umowy o współpracy łączące przedsiębiorcę z kierowcami prowadzącymi własną działalność naruszały art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, czyli nastąpiło odstąpienie licencji osobie trzeciej w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. c.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "E." Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania zarzucając :
- naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a i b poprzez jego błędne zastosowanie
- naruszenie przepisów postępowania poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, niewzięcie pod uwagę zarzutów odwołania.
Wskazywała na to, że główną przesłanką cofnięcia licencji było zawieranie umów o współpracy z kierowcami, co prowadziło do niedozwolonego odstąpienia licencji. Organ odwoławczy błędnie przyjął, że nie jest konieczne rozpatrywanie prawidłowości zawieranych przez skarżącego umów z kierowcami, skoro było to istotną okolicznością decydującą o cofnięciu koncesji. Zarzucił organowi nie rozpoznanie całości sprawy poprzez nie wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności poprzez stwierdzenie, że nie jest potrzebne udowodnienie odstąpienia licencji osobie trzeciej wobec innych wystarczających przesłanek.
Pozostałe zarzuty powtarzały zarzuty odwołania i skarżący wykazywał, że nie można mu przypisać rażącego naruszenia prawa, pociągającego za sobą cofnięcie licencji, ponieważ naruszenie przez niego warunków licencji nie nosi znamion naruszenia rażącego.
Na rozprawie pełnomocnik organu wskazał, że decyzję odwoławczą należy interpretować jako w istocie podzielającą rozważania organu I instancyjnego w przedmiocie przyjęcia odstąpienia licencji osobom trzecim.
Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006 roku wydanym w sprawie VI SA/Wa 2035/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie:
1. uchylił zaskarżoną decyzję,
2. stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu,
3. zasadził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. Sp. z o.o. z siedziba w W. kwotę 755.00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a i b ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) – przesłankami przyjętymi w zaskarżonej decyzji - licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz
- nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego,
- rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa.
Tak więc, zdaniem sądu, wyłącznie w sytuacji zaistnienia tych przesłanek, o których stanowi przepis, organ administracyjny związany jest jego dyspozycją i musi cofnąć licencję.
Normą, na podstawie której udzielona została skarżącej licencja to art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym stanowiąca, że przedsiębiorcy udziela się licencji, z zastrzeżeniem art. 6, jeżeli:
1) członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy - osoby prowadzące działalność gospodarczą, spełniają wymogi dobrej reputacji; (...)
2) przynajmniej jedna z osób zarządzających przedsiębiorstwem lub osoba zarządzająca w przedsiębiorstwie transportem drogowym legitymuje się certyfikatem kompetencji zawodowych;
3) posiada sytuację finansową zapewniającą podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego potwierdzoną dostępnymi środkami finansowymi określonymi w ustawie;
4) przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz, spełniają wymagania określone w przepisach ustawy, przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku;
5) posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany.
Skoro ostatecznie podstawą faktyczną zaskarżonej decyzji o cofnięciu licencji było nieprzestrzeganie przez współpracowników skarżącego określonych norm prawnych, to przyjąć należałoby, że organ odwoławczy zmienił pogląd i zrezygnował z zarzutu odstąpienia licencji osobom trzecim. Wówczas skarżąca Spółka odpowiadałaby za czyny osób niezatrudnionych przez siebie, lecz wykonujących osobiście przewozy na jej rzecz (art. 5 ust. 3 pkt 3), a zarzut odstąpienia licencji wskazany w decyzji I instancyjnej byłby bezprzedmiotowy. Zauważyć jednak należy, że pełnomocnik organu wrócił do tej podstawy w ustnym stanowisku wyrażonym na rozprawie nazywając niezręcznością jej pominięcie w decyzji odwoławczej.
W ocenie Sądu braku wypowiedzenia się przez organ odwoławczy w przedmiocie, czy nastąpiło odstąpienie licencji osobom trzecim – nie może zastąpić stanowisko organu wyrażone przed sądem, bowiem kwestia ta ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Od tej przesłanki zależy, czy skarżąca ponosi dalszą odpowiedzialność za rażące naruszenie przepisów przez "współpracowników".
Ubocznie sąd wskazał, że przyjęcie odpowiedzialności skarżącej za odstąpienie licencji osobom trzecim i przyjęcie, że współpracownicy prowadzą działalność na własny rachunek - do czego organ powrócił ponownie przed tut. Sądem – spowodowałoby stan, w którym Spółka nie prowadziłaby de facto działalności transportowej, tylko zarządzałaby działalnością okazjonalnego przewozu osób prowadzoną przez osoby zrzeszone w korporacji.
Z tego względu zaskarżonej decyzji odwoławczej należy zarzucić naruszenie art. 107 kpa w związku z art. 140 kpa, bowiem decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne (§ 1), a jej uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3). Konsekwencją tego jest błędne i mające wpływ na rozstrzygnięcie twierdzenie organu, że dla skutecznego cofnięcia w niniejszej sprawie licencji nie jest konieczne udowodnienie, że umowy o współpracy łączące przedsiębiorcę z kierowcami prowadzącymi własną działalność naruszały art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, czyli, że nastąpiło odstąpienie licencji osobie trzeciej w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. c .
Zdaniem Sądu, podstawową kwestią należącą do rozstrzygnięcia organu odwoławczego pozostaje ustalenie - co uczynił organ I instancji, a organ odwoławczy pominął milczeniem mimo zarzutów odwołania - czy skarżąca odstąpiła licencję osobom trzecim (współpracownikom) w sposób legalny, czy nie. Przesądzenie tej okoliczności pozwoli dopiero na przypisanie - bądź nie - konsekwencji naruszenia prawa przez tych współpracowników za:
- brak wypisu z licencji, brak zaświadczenia o spełnianiu przez kierowcę wszystkich wymagań ustawy (w tym badań lekarskich i psychologicznych), czyli naruszenie innych przepisów ustawy o transporcie drogowym;
- naruszenie przepisów ust. I uchwały nr XIV/181/2003 Rady m. st. Warszawy z dnia 03.07.2003 r. w sprawie dodatkowych oznaczeń taksówek osobowych - wobec braku właściwego oznaczenia taksówek osobowych, przy czym organ odwoławczy nie poczynił żadnych rozważań prawnych w tym przedmiocie, mimo że skarżąca nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką;
- naruszenie art. 26 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 11.05.2001 r. Prawa o miarach (Dz.U. z 2004r. Nr 243, poz. 2441) poprzez używanie taksometru bez legalizacji
- naruszenia art. 132 ust. -1 pkt. la, 2 i 6 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) – poprzez m.in. poruszanie się pojazdem zagrażającym bezpieczeństwu ruchu, bez ważnych badań technicznych, bez dowodu ubezpieczenia OC.
Innymi słowy, należy rozstrzygnąć podstawowy zarzut odwołania, by dopiero w dalszej kolejności ustalić, czy "współpracownicy" skarżącej wykonują przewozy na jej rzecz i wówczas może ona ponosić odpowiedzialność za wykonywany przez nich przewóz okazjonalny osób.
W ocenie Sądu organ odwoławczy rezygnując z jakiegokolwiek ustosunkowania się do najpoważniejszego zarzutu jakim było nielegalne odstąpienia licencji osobie trzeciej, nie uzasadniając jego zasadności lub braku - uniemożliwił Sądowi merytoryczną ocenę zastosowanej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia.
Sąd podkreślił, że nie budzą żadnych wątpliwości fakty naruszenia prawa przez kierowców, skoro bezpośrednim skutkiem tego były nakładane na nich przez organy policji mandaty karne.
Jeżeli jednak konsekwencją naruszenia prawa przez kierowców ma być cofnięcie licencji Spółce E., która nie została bezpośrednio obciążona żadnym z tych mandatów, organ musi wykazać:
- bądź nieuprawnione odstąpienie licencji kierowcom, jako osobom nieprowadzącym przewozów na jej rzecz i z tego tytułu cofnąć licencję,
- bądź przyjąwszy legalność odstąpienia licencji - uznać odpowiedzialność Spółki E. za "jej kierowców" i idące za tym konsekwencje naruszenia przez nich norm prawa skutkujące cofnięciem licencji.
W obu przypadkach dopuszczalność odstąpienia licencji - bądź jej brak - musi być dokonana poprzez ocenę prawną umów o współpracy w systemie przewozów okazjonalnych – zawartych z kierowcami po uzyskaniu licencji (np. k.183 akt administracyjnych) - w świetle norm ustawy o transporcie drogowym obowiązujących w dacie zarzucanych naruszeń prawa.
Należy przy tym wskazać, że rażące naruszenie warunków określonych w licencji dotyczy tylko i wyłącznie licencji, której postępowanie dotyczy. Skarżąca nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Przedmiotem badania legalności mogła być zatem działalność transportu drogowego osób poprzez wykonywanie przez współpracowników przewozów okazjonalnych.
Z powyższych względów, oprócz wskazanego wyżej naruszenia art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 140 kpa, zaskarżona decyzja, zdaniem sądu, obarczona była także błędem niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy oraz niewyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego ( art. 7 i 77 § 1 kpa w związku z art. 140 kpa) w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r., nr 204, poz. 2088 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podkreśliło, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
W pierwszym więc rzędzie rozstrzygnęło, na podstawie umów o współpracy w systemie przewozów okazjonalnych dostarczonych przez spółkę, że nie nastąpiło nieuprawnione odstąpienie licencji kierowcom, co jednak implikuje ten skutek, zdaniem Kolegium, że "E." Sp. z o.o. z siedzibą w W. ponosi odpowiedzialność za zachowania "swoich kierowców" związane z wykonywaniem licencji.
SKO w [...] podkreśliło stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie, że "nie budzą wątpliwości fakty naruszenia prawa przez kierowców, skoro bezpośrednim skutkiem były nakładane na nich przez organy policji mandaty karne". Następnie przywołało stwierdzonych 8, na przestrzeni od [...] lutego do [...] lipca 2005 roku, poważnych lub bardzo poważnych przypadków, w jego ocenie, naruszenia prawa przez kierowców wykonujących transport na podstawie licencji udzielonych firmie E.:.
1. w dniu [...] marca 2005 r. kierowca M. J. - nie posiadał przy sobie licencji przewozowej oraz posługiwał się taksometrem bez legalizacji
2. w dniu [...] marca 2005 r. kierowca R. G. nie posiadał przy sobie licencji przewozowej oraz nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej,
3. w dniu [...] marca 2005 r. kierowca J. S. nie posiadał przy sobie licencji przewozowej,
4. w dniu [...] kwietnia 2005 r. kierowca D. M. posługiwał się taksometrem bez legalizacji,
5. w dniu [...] kwietnia 2005 r. kierowca K. K. nie posiadał przy sobie licencji przewozowej oraz widocznej informacji o opłatach,
6. w dniu [...] kwietnia 2005 r. kierowca J. K. nie posiadał aktualnej legalizacji na zamontowanym w pojeździe taksometrze oraz nie posiadał świadectwa badań psychologicznych, zaś okazane świadectwo lekarskie zostało wydane przez lekarza profilaktyka nieuprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami,
7. w dnia [...] 07 2005roku kierowca G. Ż. wykonywał transport, mimo wcześniejszej decyzji o skierowaniu na egzamin sprawdzający, pojazd zagrażał bezpieczeństwu ruchu, wymagane żółto-czerwone pasy miał tylko na przednich drzwiach,
8. dnia [...] lipca 2005roku D. K. kierowca wykonywał transport bez ważnych badań technicznych, które ekspirowały [...] czerwca 2005r.
Powyższe przypadki, w ocenie Kolegium, oznaczają, iż osoby wykonujące osobiście przewozy na rzecz przedsiębiorcy:
I. nie spełniały wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego (brak badań lekarskich i psychologicznych oraz ubezpieczenia OC) w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt lit a),
II. naruszyły w sposób rażący warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności określone przepisami prawa – w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 2 lit b), a to:
a) naruszenie art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – brak licencji – pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 5;
b) naruszenie art. 87 ust. 1a ustawy o transporcie drogowym – brak zaświadczenia o spełnianiu przez kierowcę wymagań ustawy ( w tym badań psychologicznych i lekarskich) – pkt 5, pkt 7;
c) naruszenie przepisów ust. I uchwały nr XIV/181/2003 rady m. st. Warszawy z dnia 3.07.2003r. w sprawie dodatkowych oznaczeń taksówek osobowych (min. żółto-czerwonych pasów przez pojazd oraz widocznego cennika) – pkt 5, pkt 7;
d) naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11.05.2001r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2004r., nr 243, poz. 2441) – używane taksometry bez legalizacji – pkt 1, pkt 4, pkt 6;
e) naruszenie art. 132 ust. 1 pkt 1a, 2 i 6 ustawy z dnia 20.06.1997 Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003r., nr 58, poz. 515) – poruszanie się pojazdem zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu lądowym, pojazdem bez ważnych badań technicznych, bez dowodu ubezpieczenia OC – pkt 2, pkt 7, pkt 8.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 roku utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] czerwca 205 roku złożyła E. Sp. z o.o. w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie praw materialnego tj. ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, a w szczególności jej art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) poprzez błędne zastosowanie ich dyspozycji w przedmiotowej sprawie,
2) naruszenie przepisów postępowania poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, iż podstawową i zasadnicza kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym.
Główną przesłanką cofnięcia licencji spółce E. przez Prezydenta W. było zarzucenie jej naruszenia przepisów art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez zawieranie z poszczególnymi kierowcami umów o współpracy, co miało prowadzić, zdaniem organu, do niedozwolonego odstąpienia licencji. Przedsiębiorca przestał więc spełniać ustawowe wymogi do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Tymczasem po ponownym rozpoznaniu sprawy SKO stwierdziło, że nie nastąpiło nieuprawnione odstąpienie licencji kierowcom współpracującym z firmą E. Błędnie jednak uznało, iż wystarczające do cofnięcia licencji jest naruszenie przez skarżącą wskazanych w decyzji przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skoro organ I instancji uznał okoliczność "nieuprawnionego odstąpienia od licencji" za decydującą o cofnięciu licencji, to organ odwoławczy w tym samym stanie faktycznym nie mógł uznać, iż co prawda okoliczność ta nie wystąpiła, ale wystąpiły inne wystarczające przypadki rażącego naruszenia prawa skutkujące do cofnięcia licencji.
Organ II instancji zmieniając pogląd i rezygnując z postawienia skarżącej zarzutu odstąpienia licencji osobom trzecim przyjął, że kierowcy wykonujący transport na podstawie licencji udzielonej spółce E. szereg razy naruszyli przepisy o transporcie drogowym oraz innych ustaw dotyczących przewozu osób taksówkami osobowymi, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Tymczasem poprawna wykładnia, podawanego przez SKO za podstawę cofnięcia licencji prawną, przepisu art. 15 ustawy o transporcie drogowym jest uzależniona od prawidłowego zinterpretowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa" oraz wykazania odpowiedzialności spółki za ewentualne naruszenie praw przez osoby wykonujące przewozy na jej rzecz. Zdaniem skarżącej nie można jej zarzucić rażące naruszenia prawa, albowiem nie może ona ponosić odpowiedzialności za osoby, które formalnie nie świadczyły transportu na jej rzecz. Ponadto nie wystąpiło rażące naruszenie warunków określonych w licencji lub innych warunków wykonywania działalności gospodarczej, gdyż stwierdzone podczas kontroli uchybienia u kierowców wykonujących usługi przewozu na rzecz spółki E. nie mogą kwalifikować się jako rażące naruszenie warunków wykonywania działalności transportowej, a ponadto zostały one przez przedsiębiorcę sanowane.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną: p.p.s.a.).
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a i b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) – przesłankami przyjętymi w zaskarżonej decyzji - licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz
- nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego,
- rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa.
Tak więc wyłącznie w sytuacji zaistnienia tych przesłanek, o których stanowi przepis, organ administracyjny związany jest jego dyspozycją i musi cofnąć licencję.
Normą, na podstawie której udzielona została skarżącej licencja to art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym stanowiąca, że przedsiębiorcy udziela się licencji, z zastrzeżeniem art. 6, jeżeli:
1) członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy - osoby prowadzące działalność gospodarczą, spełniają wymogi dobrej reputacji; (...)
2) przynajmniej jedna z osób zarządzających przedsiębiorstwem lub osoba zarządzająca w przedsiębiorstwie transportem drogowym legitymuje się certyfikatem kompetencji zawodowych;
3) posiada sytuację finansową zapewniającą podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego potwierdzoną dostępnymi środkami finansowymi określonymi w ustawie;
4) przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz, spełniają wymagania określone w przepisach ustawy, przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku;
5) posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę wycofało się z postawienia przedsiębiorcy zarzutu nieuprawnionego odstąpienia licencji osobom trzecim. Zdaniem Kolegium, skarżąca spółka odpowiada jednak za czyny osób niezatrudnionych przez siebie, lecz wykonujących osobiście przewozy na jej rzecz (art. 5 ust. 3 pkt 4). Analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że współpracowników firmy E. można uznać za inne osoby nie zatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jej rzecz.
Podstawą faktyczną zaskarżonej decyzji o cofnięciu licencji było nieprzestrzeganie przez współpracowników skarżącego określonych norm prawnych przewidzianych w art. 87 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 5, art. 87 ust. 1a pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 roku Prawo o miarach, art. 132 ust. 1 pkt 1a, 2 i 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym, ust. I pkt 5 i pkt 7 uchwały nr XIV/181/2003 rady m. st. Warszawy z dnia 3.07.2003r. w sprawie dodatkowych oznaczeń taksówek osobowych (min. żółto-czerwonych pasów przez pojazd oraz widocznego cennika), a więc za:
- brak badan lekarskich i psychologicznych oraz ubezpieczenia OC, co oznacza, że osoby te nie spełniały wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 2 lit a) ustawy o transporcie drogowym
- brak odpisu licencji, brak zaświadczenia o spełnianiu przez kierowcę wymagań ustawy (w tym bada n psychologicznych i lekarskich), używanie taksometru bez legalizacji, poruszanie się pojazdem bez ważnych badań technicznych, brak odpowiedniego oznakowania pojazdów, co oznacza, że osoby wykonujące przewozy na rzecz przedsiębiorcy w sposób rażący naruszyły warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności określone przepisami prawa w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 2 lit b) ustaw z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym.
W ocenie SKO w [...], poczynione ustalenia pozwalały na przyjęcie, że zaistniały przesłanki przewidziane w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) ustawy z dnia 6 września 2001 roku, a decyzję Prezydenta W. należało uznać za prawidłową.
Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że brak zaświadczenia o spełnianiu przez kierowcę wymagań ustawy, brak ubezpieczenia OC wyczerpuje wespół z pozostałymi naruszeniami dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 2 lit b) ustawy.
Podstawą cofnięcia licencji w oparciu o powyższą podstawę jest wykazanie odpowiedzialności spółki za naruszenie warunków licencji lub innych warunków wykonywania działalności określonych przepisami prawa przez osoby wykonujące przewozy na jej rzecz, a następnie ocena naruszenia owych warunków. Naruszenie musi być rażące, co wynika wprost ze sformułowania przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2 lit b).
Nie budzą wątpliwości fakty naruszenia prawa przez kierowców. Dowodzą tego nakładane na nich, przez organy policji, mandaty karne. W tym przedmiocie, w zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił też obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Ponadto organ odwoławczy, wcześniej organ I instancji nie dopuścił się, zdaniem sądu, obrazy zasady swobodnej oceny dowodów /art. 80 kpa/. Podnoszone przez skarżącego okoliczności były przedmiotem oceny organu. Ocena ta, zdaniem sądu, nie budzi żadnych wątpliwości. Jest trafna i uzasadniona.
Spółka odpowiada więc za czyny osób niezatrudnionych przez siebie, lecz wykonujących osobiście przewozy na jej rzecz, co wynika z art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy.
Po takich ustaleniach obowiązkiem organu była ocena owych naruszeń prawa przez kierowców świadczących usługi przewozu osób na rzecz Spółki E., a więc czy stwierdzone u kierowców uchybienia są takiej wagi, że skutkują ocenę przedsiębiorcy jako rażąco naruszającego warunki określone w licencji i inne warunki określone przepisami prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie poczyniło żadnej oceny naruszeń prawa dokonanych przez kierowców, ograniczyło się tylko do stwierdzenia, że przedsiębiorca naruszył w sposób rażący warunki określone w licencji i inne warunki określone przepisami prawa. Tylko rażące naruszenie warunków określonych w licencji lub innych warunków objętych licencją, określonych przepisami prawa pociąga za sobą konieczność cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego osób. "Rażący" oznacza kwalifikowaną postać naruszenia, a więc w sposób jaskrawy, horrendalny. Podmiot świadczący usługi przewozu osób z naruszeniem przepisów prawa i to w sposób rażący stanowi niebezpieczeństwo dla pozostałych uczestników ruchu, także dla osób korzystających z jego usług.
Z poczynionych przez SKO w [...] wynika, że kierowcy dopuszczali się różnych naruszeń prawa. W sumie było ich osiem. Różny był też ich charakter. Pojedyncze naruszenia nie można zakwalifikować jako rażące naruszenie warunków określonych w licencji. Dla oceny, czy naruszenia są pojedyncze, czy wielokrotne należałoby porównać czasokres badania, ilość naruszeń w stosunku do ilości kierowców wykonujących przewozy. Suma więc i powtarzalność naruszeń wyczerpie dopiero przesłanki normy art. 15 ust. 1 pkt 2 a) i b) ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. Nie bez znaczenia jest charakter naruszenia. Przyjmując określony stan faktyczny jako spełniający warunki określone w cytowanym przepisie art. 15 ustawy o transporcie drogowym organ winien jednoznacznie uzasadnić, dlaczego, jego zdaniem, wskazana ilość, powtarzalność i charakter naruszeń kwalifikuje określoną sytuację do przyjęcia, że dyspozycja cytowanego przepisu została wypełniona.
W ocenie Sądu, stwierdzone uchybienie stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium odwoławcze winno mieć na uwadze poczynione wyże uwagi.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI