VI SA/Wa 1467/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-10-22
NSAtransportoweŚredniawsa
prawo lotniczeinformacje APIkara pieniężnakontrola granicznastraż granicznaprzewoźnik lotniczyodpowiedzialność obiektywnaterminowość

WSA w Warszawie oddalił skargę przewoźnika lotniczego na decyzję Prezesa ULC nakładającą karę pieniężną za późne przekazanie informacji API dotyczącej pasażerów.

Skarżący przewoźnik lotniczy kwestionował decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 22 500 zł za nieprzekazanie informacji API dotyczącej lotu w wymaganym terminie. Przewoźnik argumentował m.in. o braku winy i możliwości weryfikacji danych. Sąd administracyjny uznał jednak, że obowiązek przekazania informacji API jest bezwzględny, a jego niedopełnienie, nawet z opóźnieniem, skutkuje nałożeniem kary, niezależnie od winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę przewoźnika lotniczego S. S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 22 500 zł. Kara została nałożona za nieprzekazanie informacji API dotyczącej pasażerów lotu z L. do R. w ustawowym terminie, tj. nie później niż w chwili startu statku powietrznego. Przewoźnik podnosił zarzuty dotyczące odpowiedzialności niezależnej od winy, braku przekazania informacji (twierdząc, że zostały przekazane, choć z opóźnieniem), naruszenia przepisów postępowania (nieprzeprowadzenie rozprawy, pominięcie dowodów) oraz nieprawidłowego określenia wysokości kary. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że obowiązek przekazania informacji API jest bezwzględny i wynika z przepisów krajowych oraz dyrektywy UE. Opóźnione przekazanie informacji, nawet jeśli nastąpiło po zakończeniu kontroli granicznej, uniemożliwia realizację celów, dla których informacja ta jest wymagana (zwalczanie nielegalnej migracji, usprawnienie kontroli granicznej). Sąd uznał, że odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna, a kara jest nakładana za samo naruszenie przepisu, bez względu na winę. Podkreślono również, że korzystanie z usług firmy handlingowej nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za terminowe przekazanie danych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przewoźnik ponosi odpowiedzialność obiektywną za terminowe przekazanie informacji API, niezależnie od winy czy przyczyn opóźnienia.

Uzasadnienie

Obowiązek przekazania informacji API jest bezwzględny i ma na celu usprawnienie kontroli granicznej oraz zwalczanie nielegalnej migracji. Opóźnione przekazanie informacji uniemożliwia realizację tych celów. Odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna, a korzystanie z usług podwykonawców nie zwalnia go z obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.l. art. 202a § ust. 1, 4

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze

Przewoźnik lotniczy wykonujący loty międzynarodowe pasażerskie jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów na wniosek komendanta Straży Granicznej, gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej.

u.p.l. art. 202b § ust. 1

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze

Przewoźnik lotniczy jest obowiązany do przekazania informacji API po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej, jednak nie później niż w chwili startu statku powietrznego.

u.p.l. art. 209u § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze

Przewoźnik lotniczy, który nie przekazał informacji API, podlega karze pieniężnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd orzeka o jej oddaleniu.

Pomocnicze

u.p.l. art. 202a § ust. 5

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze

Wniosek o przekazanie informacji API powinien być sporządzony co najmniej na jeden dzień przed planowanym przylotem, choć w uzasadnionych przypadkach może być przekazany później, nie później niż do rozpoczęcia odprawy biletowo-bagażowej.

u.p.l. art. 209u § ust. 2

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze

Kary pieniężne wymierza Prezes Urzędu na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wyższego stopnia rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 78 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, jeśli dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na wniosek strony, jeśli inne strony nie zażądają rozprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, stosując środki w celu usunięcia naruszenia prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek przekazania informacji API jest bezwzględny i ma charakter obiektywny. Opóźnione przekazanie informacji API uniemożliwia realizację celów kontroli granicznej i zwalczania nielegalnej migracji. Odpowiedzialność przewoźnika lotniczego za przekazanie informacji API nie jest zależna od winy. Korzystanie z usług firmy handlingowej nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za terminowe przekazanie danych.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność przewoźnika jest zależna od winy. Przekazanie informacji API, nawet z opóźnieniem, stanowi wypełnienie obowiązku. Naruszenie przepisów postępowania (nieprzeprowadzenie rozprawy) uzasadnia uchylenie decyzji. Niewłaściwe określenie wysokości kary z uwagi na okoliczności naruszenia.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, gdzie odpowiedzialność ponosi się za samo naruszenie przepisu, bez możliwości uwzględnienia czynnika winy. Aby spełniać swą rolę, informacja API musi być przekazana przed dotarciem lotu do celu, tak aby pozwolić Straży Granicznej na odpowiednią organizację kontroli granicznej. Przewoźnik może zorganizować zbieranie i przekazywanie informacji API w różny sposób, również przy pomocy firmy handlingowej. Brzmienie art. 202 ust. 1 ustawy Prawo lotnicze nie pozostawia jednak wątpliwości, że to przewoźnik lotniczy, a nie firma handlingowa, ponosi odpowiedzialność za terminowe przekazanie tych informacji do placówki Straży Granicznej.

Skład orzekający

Aneta Lemiesz

przewodniczący

Grzegorz Nowecki

sprawozdawca

Pamela Kuraś-Dębecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika lotniczego za terminowe przekazywanie informacji API oraz konsekwencji niedopełnienia tego obowiązku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego obowiązku w prawie lotniczym; interpretacja przepisów KPA dotyczących dowodów może być szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego obowiązku przewoźników lotniczych związanego z bezpieczeństwem granicznym i kontrolą migracji. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, pokazuje praktyczne konsekwencje niedopełnienia obowiązków informacyjnych.

Kara za spóźnioną informację API: przewoźnik lotniczy przegrywa w sądzie.

Dane finansowe

WPS: 22 500 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1467/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Grzegorz Nowecki /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Sygn. powiązane
II GSK 649/22 - Wyrok NSA z 2025-12-11
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1580
art.21 ust.2 pkt 2, art.202a i b, 209u ust.1 pkt 1,
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r.- Prawo lotnicze t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
119,134,135,151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, 695, 1298, 2320, z 2021 r. poz. 54, 187), zwanej dalej "Kpa" oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1970), zwanej dalej "ustawą Prawo lotnicze", po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 października 2020 r., złożonego przez przewoźnika lotniczego S. S.A., (zwanego dalej "przewoźnikiem", "skarżąca", "spółka"), utrzymał w mocy zaskarżoną wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzję tego samego organu z [...] września 2020 r., nakładającą na S. S.A., karę pieniężną w wysokości 22 500 złotych w związku z nieprzekazaniem przez przewoźnika informacji API, dotyczącej lotu z [...] października 2017 r., nr [...] z L. do R.(dalej "lot").
Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym
W dniu 16 stycznia 2018 r. pismem znak [...], uzupełnionym wnioskiem i pismem, Komendant Placówki Straży Granicznej w L. wystąpił z wnioskiem do Prezesa Urzędu o wymierzenie kary pieniężnej przewoźnikowi, w związku z nieprzekazaniem informacji API za lot nr [...] ze L. w dniu [...] października 2017 r.
W uzasadnieniu wniosku o wymierzenie kary przewoźnikowi wyjaśniono, że w dniu [...] października 2017 r. przewoźnik nie przekazał informacji API dotyczącej lotu [...] ze L.. Samolot linii lotniczej S. S.A. z Portu Lotniczego L. do Portu Lotniczego "R." S.A. przyleciał o godzinie 18:23 czasu lokalnego. Informację o pasażerach lotu z L. (rejs [...] ), wysłaną przez przewoźnika lotniczego o godzinie 20:10 (21:10 wg czasu lokalnego na Ukrainie), otrzymano o godzinie 20:12, czyli po zakończeniu kontroli granicznej pasażerów w dodatkowym lotniczym przejściu granicznym R. - S. Do wniosku o wymierzenie kary załączono kserokopię wniosku o przekazanie informacji API, wydruk części oryginalnej listy API, kserokopię potwierdzenia przesłania wniosku o przekazanie informacji API, informację dotyczącą godziny przylotu w dniu [...] października 2017 r. statku z L. (rejs nr [...] ).
W uzasadnieniu wniosku zostało wskazane, iż w myśl art. 202b ustawy Prawo lotnicze, przewoźnik lotniczy jest obowiązany do przekazania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego po zakończeniu odprawy biletowo - bagażowej pasażerów danego lotu, jednak nie później niż w chwili startu statku powietrznego. Informacje dotyczące pasażerów znajdujących się na pokładzie ww. statku powietrznego były konieczne do usprawnienia kontroli granicznej oraz do zwalczania nielegalnej migracji. Dysponowanie takimi informacjami pozwoliłoby Straży Granicznej na wcześniejsze dokładne sprawdzenie w bazach poszukiwawczych, czy wobec pasażerów lotu [...] dokonano odpowiednich wpisów w celu zatrzymania, ustalenia miejsca pobytu, odmowy wjazdu lub innych. Straż Graniczna ma bowiem prawny obowiązek sprawdzania w dostępnych bazach danych pasażerów zgłaszających się do odprawy granicznej, która jest elementem kontroli granicznej. Zatem dokonywanie wymienionych sprawdzeń z odpowiednim wyprzedzeniem, na podstawie danych uzyskanych z informacji przesłanych przez przewoźnika lotniczego, pozwala na odpowiednie przygotowanie się przez funkcjonariuszy Straży Granicznej do odprawy konkretnych pasażerów.
W konsekwencji takie sprawdzanie jest niezbędne do usprawnienia kontroli granicznej, poprzez odpowiednią dyslokację posiadanych sił i środków, tj. funkcjonariuszy Straży Granicznej wykonujących odpowiednie zadania, np. dotyczące zatrzymań, czy informowania innych służb zlecających podjęcie działań wobec pasażera. Ponadto rezultatem wyprzedzającego sprawdzenia może być ustalenie, iż w stosunku do konkretnych pasażerów należy podejmować działania bez zbędnej zwłoki, a ponadto mogą one wymagać zaangażowania wielu funkcjonariuszy Straży Granicznej. W konsekwencji dzięki takiemu sprawdzeniu wykorzystującemu informacje przekazane przez przewoźnika lotniczego, istnieje możliwość wcześniejszej, odpowiedniej reakcji funkcjonariuszy Straży Granicznej na potencjalne zagrożenia.
Nieprzekazanie przedmiotowych informacji skutkuje przede wszystkim opóźnieniem wykrycia osób potencjalnie niebezpiecznych, stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego i porządku publicznego. Dlatego też niezbędne jest przesianie przez przewoźnika lotniczego listy pasażerów, jak również przekazanie prawdziwych i pełnych informacji.
Rozpatrując sprawę, Prezes Urzędu uwzględnił wyjaśnienia złożone we wniosku Straży Granicznej, w związku z czym stwierdził, że przewoźnik nie przekazał informacji API i nałożył na przewoźnika karę w wysokości 22 500 złotych.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości. We wniosku przewoźnik zarzucił:
- naruszenie art. 202a ust. 1 i 4, w związku z art. 209u ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo lotnicze poprzez przyjęcie, iż odpowiedzialność przewoźnika lotniczego wynikająca z tych przepisów jest niezależna od winy i zachodzi również wówczas gdy przewoźnik lotniczy nie miał możliwości weryfikacji prawdziwości przekazywanych danych;
- pominięcie, że art. 209u ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo lotnicze stanowi podstawę do nałożenia kary na przewoźnika, który nie przekazał informacji, co zdaniem przewoźnika nie miało miejsca w niniejszym przypadku, ponieważ wymagane informacje zostały przekazane o czym świadczy korespondencja mailowa;
- naruszenie art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 86, w związku z art. 89 Kpa, poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej i pominięcie dowodu z zeznań świadków oraz wyjaśnień strony;
- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, w związku z art. 189a i nast. Kpa (dział IVa Administracyjne Kary Pieniężne), mimo, iż przepisy te znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, w szczególności pominięcie przy określaniu wysokości kary okoliczności wskazanych w art. 189d Kpa, w tym wagi i okoliczności naruszenia prawa, stopnia przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna do powstania naruszenia prawa;
- naruszenie art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie stronie złożenia wniosków dowodowych w sprawie poprzez zawiadomienie jednym pismem z dnia 17 sierpnia 2020 r. o oznaczeniu [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego, zebraniu materiału dowodowego w sprawie oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy z uwagi na skomplikowany charakter sprawy.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] września 2020 r. Organ uznał, że w świetle ustalonego stanu faktycznego, zachodziły przesłanki do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za nieprzekazanie informacji API dotyczącej lotu.
Odnosząc się do argumentów przewoźnika, organ wskazał, że art. 209b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze określa termin, w którym przewoźnik jest zobowiązany do przekazania informacji API, tj. "nie później niż w chwili startu statku powietrznego". Skoro ustawodawca określił taki termin, w ocenie Prezesa Urzędu przekazanie informacji po jego upływie nie może być traktowane jako wypełnienie normy z art. 202a ust. 1 ustawy. Tym samym, przewoźnik nie przekazujący informacji API w ustawowym terminie, podlega karze za nieprzekazanie informacji.
Za takim rozumieniem przepisu przemawia także art. 202a ust. 4 ustawy, zgodnie z którym komendant placówki Straży Granicznej występuje z wnioskiem o przekazywanie informacji w przypadku, gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej. Zbyt późne przekazanie informacji (w przedmiotowej sprawie już po zakończeniu kontroli granicznej pasażerów) uniemożliwia realizację tych celów.
Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej i pominięcia zeznań świadka, organ zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 78 § 2 Kpa, organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania odnośnie przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
W przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu dał wiarę wyjaśnieniom przewoźnika odnośnie faktu zbierania informacji API na lotnisku w L. i ich przekazywania do Straży Granicznej przez niezależną od przewoźnika lotniczego firmę handlingową, jak również odnośnie faktu przekazania informacji API z opóźnieniem. Z tego względu nie było potrzeby na przeprowadzanie dodatkowych dowodów na te okoliczności. Niemniej jednak, okoliczność, iż obowiązki przewoźnika w zakresie zbierania i przekazywania informacji API były w odniesieniu do lotu [...] realizowane przez firmę handlingowa, tj. przedsiębiorcę świadczącego na rzecz przewoźnika usługi obsługi naziemnej, nie zdejmuje z przewoźnika odpowiedzialności za nieprawidłowości w tym zakresie. Przewoźnik może zorganizować zbieranie i przekazywanie informacji API w różnoraki sposób, również przy pomocy firmy handlingowej. Brzmienie art. 202 ust. 1 ustawy Prawo lotnicze nie pozostawia jednak wątpliwości, że to przewoźnik lotniczy, a nie firma handlingowa, ponosi odpowiedzialność za terminowe przekazanie tych informacji do placówki Straży Granicznej.
Odnośnie nałożonej kary, organ argumentował, iż przepisy ustawy Prawo lotnicze dla nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika lotniczego wymagają jedynie stwierdzenia, że przewoźnik lotniczy nie przekazał lub przekazał niepełne lub nieprawdziwe informacje. Przepisy krajowe w żaden sposób nie odnoszą się do przyczyny uchybienia.
Organ nie zgodził się również z zarzutem, że zawiadomienie przewoźnika jednym pismem o wszczęciu postępowania administracyjnego, zebraniu materiału dowodowego w sprawie i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy stanowiło naruszenie art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie stronie złożenia wniosków dowodowych. Zawiadomienie przez organ o zebraniu materiału dowodowego nie stanowi bowiem przeszkody w składaniu dalszych wniosków dowodowych i uzupełniania materiału dowodowego zebranego w sprawie.
W ocenie Prezesa Urzędu nie zachodzą również określone w art. 189f Kpa przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Mając na względzie wpływ, jaki ma nieprzesłanie informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej w L., nie można stwierdzić- zdaniem organu, że waga naruszenia przepisów jest znikoma. Za to samo zachowanie przewoźnik nie został również ukarany karą pieniężną przez inny uprawniony organ administracji publicznej, nie był również prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Aby spełniać swą rolę, informacja API musi być przekazana przed dotarciem lotu do celu, tak aby pozwolić Straży Granicznej na odpowiednią organizację kontroli granicznej. Z tego względu ani usunięcie naruszenia prawa post factum, ani powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, o których mowa w art. 189f ust. 2 Kpa, nie pozwoli na spełnienie celów, dla których została nałożona administracyjna kara pieniężna.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Prezesa Urzędu z dnia [...] marca 2021 r., , skarżący zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 202a ust. 1 i 4 w związku z art. 209u ust. 1pkt 1 Prawa lotniczego poprzez przyjęcie, iż odpowiedzialność przewoźnika lotniczego wynikająca z tych przepisów jest niezależna od winy i zachodzi również wówczas gdy przewoźnik lotniczy nie miał możliwości weryfikacji prawdziwości przekazywanych danych oraz pominięcie, że art. 209u ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego stanowi podstawę do nałożenia kary na przewoźnika, który nie przekazał informacji, co nie miało miejsca w niniejszym przypadku ponieważ wymagane informacje zostały przekazane, o czym świadczy korespondencja mailowa dołączona do wniosku.
- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 86 w związku z art. 89 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej i pominięcie dowodu z zeznań świadków oraz wyjaśnień strony.
- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 189a i nast. Kpa (dział IVa Administracyjne Kary Pieniężne) mimo, iż przepisy te znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, w szczególności pominięcie przy określaniu wysokości kary okoliczności wskazanych w art. 189d Kpa, w tym wagi i okoliczności naruszenia prawa, stopnia przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna do powstania naruszenia prawa.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2021 r., oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] września 2020 r., a także zasądzenie od organu kosztów procesu.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. W myśl art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie taki wniosek złożył organ, a skarżący ani uczestnik, w wyznaczonym terminie nie wnieśli o przeprowadzenie rozprawy. Nadmienić należy, że w tym przypadku, poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ja decyzja, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie lub wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r., Prezes ULC utrzymał w mocy własną decyzję z [...] września 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej na przewoźnika S. S.A. w wysokości 22 500 zł, w związku nieprzekazaniem przez przewoźnika informacji API, na wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w L..
Wskazać należy, że przewoźnik podlega obowiązkowi określonemu w art. 202a Prawa lotniczego. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, przewoźnik lotniczy, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Informacja obejmuje następujące dane (ust. 3):
1) imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu;
2) datę urodzenia;
3) numer i rodzaj dokumentu podróży;
4) obywatelstwo;
5) nazwę przejścia granicznego, w którym nastąpi przekroczenie granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej;
6) numer lotu;
7) datę i czas startu i lądowania statku powietrznego;
8) liczbę pasażerów statku powietrznego;
9) lotnisko wejścia pasażera na pokład statku powietrznego w celu odbycia lotu.
Powyższą informację przewoźnik lotniczy przekazuje na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego. Komendant placówki Straży Granicznej występuje z wnioskiem, w przypadku gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej (ust. 4). Wniosek o przekazanie informacji komendant placówki Straży Granicznej sporządza w formie pisemnej lub elektronicznej i przesyła przewoźnikowi lotniczemu co najmniej na jeden dzień przed planowanym przylotem statku powietrznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnionych przypadkach wniosek może być przekazany później, jednak nie później niż do rozpoczęcia odprawy biletowo-bagażowej przed odlotem (ust. 5). Wzór wniosku o przekazanie informacji API, wynika z kolei z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 października 2012 r. w sprawie wymagań technicznych i organizacyjnych dotyczących przekazywania Straży Granicznej informacji przez przewoźników lotniczych.
Procedurę przekazywania danych pasażerów i zasady postępowania z informacją określają art. 202b-202d Prawa lotniczego.
Przepis art. 209u Prawa lotniczego różnicuje kary nakładane na przewoźnika w zależności od tego, czy przewoźnik:
1) nie przekazał informacji,
2) przekazał informację nieprawdziwą,
3) przekazał informację niepełną.
Należy w tym miejscu dodać, że przewidziany w Prawie lotniczym obowiązek przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, został ustanowiony na podstawie dyrektywy Rady 2004/82/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz.Urz.UE.L 261 z 6.08.2004, s. 24; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 7, s. 74). Zakres danych o których mowa w Prawie lotniczym, objętych obowiązkiem informacyjnym pokrywa się z informacjami wskazanymi w dyrektywie 2004/82. Nieprzekazanie chociażby jednego z elementów informacji, skutkuje sankcjami finansowymi nakładanymi na przewoźników lotniczych.
Wynika to z motywu 1 Dyrektywy 2004/82/WE, w którym wskazano, że w celu skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji i polepszenia kontroli granicznej niezbędne jest wprowadzenie przez wszystkie Państwa Członkowskie przepisów ustanawiających zobowiązania przewoźników przywożących pasażerów na terytorium Państw Członkowskich drogą powietrzną. Ponadto, aby zapewnić niniejszemu celowi większą skuteczność, kary finansowe przewidywane obecnie przez Państwa Członkowskie dla przewoźników zaniedbujących wywiązywanie się ze swych zobowiązań, powinny być w możliwym zakresie zharmonizowane, biorąc pod uwagę różnice w systemach i praktykach prawnych między Państwami Członkowskimi.
W myśl art. 3 ust. 1 Dyrektywy 2004/82/WE, Państwa Członkowskie podejmują niezbędne kroki do ustanowienia zobowiązania dla przewoźników do przesyłania na wniosek organów odpowiedzialnych za przeprowadzanie kontroli osób na granicach zewnętrznych, przed końcem kontroli, informacji dotyczących pasażerów, których będą wprowadzać przez autoryzowane przejścia graniczne, przez które te osoby wchodzą na terytorium Państwa Członkowskiego. Z kolei art. 3 ust. 2 Dyrektywy stanowi, że informacje określone powyżej zawierają: - numer i rodzaj wykorzystanego dokumentu podróży, - obywatelstwo, - pełne imię i nazwisko, - datę urodzenia, - przejście graniczne wejścia na terytorium Państw Członkowskich, - kod transportu, - czas wylotu i przylotu tego transportu, - całkowitą liczbę pasażerów tego transportu, - punkt początkowy załadowania.
Art. 4 ust. 1 Dyrektywy stanowi, że Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki, aby nałożyć sankcje na przewoźników którzy, w wyniku błędu, nie przesłali danych lub przesłali dane niepełne lub fałszywe. Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki, aby zapewnić, że sankcje są odstraszające, skuteczne i proporcjonalne.
Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że zarówno wystąpienie do przewoźnika z wnioskiem o przekazanie informacji API, jak też nałożenie przez Prezesa ULC kary na przewoźnika, nie naruszało prawa.
W dniu [...] października 2017 r. przewoźnik nie przekazał informacji API lotu [...] ze L. do R. Samolot linii lotniczej S. S.A. z Portu Lotniczego L. do Portu Lotniczego "R." S.A. przyleciał o godzinie 18:23 czasu lokalnego. Informację o pasażerach lotu z L. (rejs [...] ), wysłaną przez przewoźnika lotniczego o godzinie 20:10 (21:10 wg czasu lokalnego na Ukrainie), otrzymano o godzinie 20:12, czyli po zakończeniu kontroli granicznej pasażerów w dodatkowym lotniczym przejściu granicznym R. - S..
W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Stosownie do treści art. 209u ust. 2 Prawa lotniczego kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, Prezes Urzędu wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego. Do wniosku tego komendant dołącza akta sprawy wraz z niezbędnymi dowodami. Z kolei art. 209w Prawa lotniczego określa okoliczności, jakie należy uwzględnić przy wymiarze kary.
Wymierzenie przewoźnikowi kary w wysokości 22 500 złotych nastąpiło na podstawie art. 209u ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego, który to przepis przewiduje taką sankcję za niepodanie informacji.
W ocenie Sądu podnoszona w skardze przez pełnomocnika skarżącej kwestia, iż informacje zostały przekazane drogą mailową, nie ma znaczenia dla sprawy ponieważ zostały one przekazane po upływie terminu wskazanego w przepisach.
W myśl art. 202b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze, przewoźnik lotniczy, o którym mowa w art. 202aust. 1. po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej pasażerów danego lotu, jednak nie później niż w chwili startu statku powietrznego, przekazuje informację, o której mowa wart. 202a ust. 1 komendantowi placówki Straży Granicznej w formie elektronicznej w postaci pliku tekstowego. Z powyższego przepisu wynika, że na przewoźniku lotniczym spoczywa obowiązek zbierania i przekazywania informacji API do placówki Straży Granicznej.
Z wyjaśnień Komendanta Placówki Straży Granicznej w L., zawartych we wniosku wynika, że samolot linii lotniczej S.S.A. z Portu Lotniczego L. do Portu Lotniczego "R." S.A. przyleciał o godzinie 18:23 czasu lokalnego. Informację o pasażerach lotu z L. (rejs [...] ), wysłaną przez przewoźnika lotniczego o godzinie 20:10 (21:10 wg czasu lokalnego na Ukrainie), otrzymano o godzinie 20:12, czyli po zakończeniu kontroli granicznej pasażerów w dodatkowym lotniczym przejściu granicznym R. - S.. Informacje przedstawione przez przewoźnika również potwierdzają fakt, że informacja dotycząca lotu [...] została przekazana z opóźnieniem.
Przepis art. 202b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze określa termin, w którym przewoźnik jest zobowiązany do przekazania informacji API, tj. "nie później niż w chwili startu statku powietrznego".
Sąd podziela stanowisko organu, że skoro ustawodawca określił taki termin, to przekazanie informacji po jego upływie nie może być traktowane jako wypełnienie normy z art. 202a ust. 1 ustawy. Tym samym, przewoźnik nie przekazujący informacji API w ustawowym terminie, podlega karze za nieprzekazanie informacji. Za takim rozumieniem przepisu przemawia także art. 202a ust. 4 ustawy, zgodnie z którym komendant placówki Straży Granicznej występuje z wnioskiem o przekazywanie informacji w przypadku, gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej. Zbyt późne przekazanie informacji (w przedmiotowej sprawie już po zakończeniu kontroli granicznej pasażerów) uniemożliwia realizację tych celów.
Na marginesie, na uwagę zasługuje argumentacja organu, iż realizowanie obowiązków przewoźnika przez firmę handlingową nie zdejmuje z przewoźnika odpowiedzialności za nieprawidłowości w tym zakresie. Przewoźnik może zorganizować zbieranie i przekazywanie informacji API w różny sposób, również przy pomocy agenta obsługi naziemnej. Jednakże, nie można zgodzić się z twierdzeniem, zgodnie z którym wewnętrzne decyzje przewoźnika odnośnie organizacji swojej działalności zwalniają go z odpowiedzialności określonej w art. 202b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze przenosząc tą odpowiedzialność na inny podmiot.
Również zarzut nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej i pominięcie zeznań świadków, jest w ocenie Sądu nietrafiony, gdyż wszelkie wątpliwości zostały dostatecznie wyjaśnione. Z tego względu biorąc pod uwagę ekonomikę procesową nie było potrzeby przeprowadzać dodatkowych dowodów.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu zastosowania kary należy wskazać, że Przepis art. 209u Prawa lotniczego w sposób sztywny określa wysokość kary. Kary za poszczególne rodzaje naruszenia określono w sposób bezwzględny jako stałe kwoty. Nakłada się je osobno za każdy lot, co do którego nie wykonano obowiązku informacyjnego.
Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego przy nakładaniu kary pieniężnej według art. 209u ustawy Prawo lotnicze, nieistotny jest czynnik winy przy ocenie zachowania sprawcy naruszenia przepisu. Odpowiedzialność administracyjna ma bowiem charakter odpowiedzialności obiektywnej, gdzie odpowiedzialność ponosi się za samo naruszenie przepisu, bez możliwości uwzględnienia czynnika winy.
Należy zwrócić uwagę, w zgodzie ze stanowiskiem organu, że przepis art. 209w ust. 2 ustawy Prawo lotnicze wskazujący na możliwość wzięcia pod uwagę stopnia i okoliczności naruszenia nie będzie miał zastosowania do podmiotu wypełniającego dyspozycję art. 209u ust. 1 i 2 ustawy.
W takim stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził przy tym takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI