VI SA/Wa 1465/24

VI SA/Wa 1465/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Nogal /przewodniczący/
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Szczepan Borowski
Symbol z opisem
6177 Doradcy podatkowi i biegli rewidenci
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8 ust.1, art. 77 ust.1, art. 80, art. 107 ust.3, art. 22 ust.1 pkt.5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Szczepan Borowski Protokolant ref. staż. Anna Węgorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi W. J. i A. P. na decyzję Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia 19 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy firm audytorskich oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez W. J. (dalej: "Strona", "Skarżący"), i A. P. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), jest decyzja Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego (dalej: "PANA", "Agencja", "organ") z 19 lutego 2024 r.
nr [...], wydana na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy
z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1015, z późn. zm., dalej: "u.b.r.") w zw. z art. 104
oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: "K.p.a.") w zw. z art.
61 ust. 12 i art. 63 ust. 1 u.b.r., o skreśleniu W. J. i A.P. (dalej: "Strony", "Skarżący"), prowadzących wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą Centrum Ekspertyz Audytorskich i Sądowych W. J., A. P. S.C, numer wpisu na listę firm audytorskich [...] (dalej: "Spółka", "Firma audytorska"), z listy firm audytorskich, w związku z niepoddaniem się kontroli, o której mowa w art. 106 ust. 1 u.b.r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że zawiadomieniem z 3 listopada 2022 r., doręczonym 17 listopada 2022 r., Agencja wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia Stron, prowadzących Spółkę z
listy firm audytorskich prowadzonej przez Agencję, w związku z niepoddaniem się kontroli, o której mowa w art. 106 ust. 1 u.b.r. Organ wyjaśnił, że o zamiarze wszczęcia kontroli Strony zostały poinformowane, zawiadomieniami z 6 września 2022 r. oraz z
19 września 2022 r., przesłanymi zgodnie z art. 115b ust. 1 pkt 1 u.b.r., odpowiednio
w dniach 6 września 2022 r. oraz 19 września 2022 r. a o dacie rozpoczęcia kontroli
23 września 2022 r., 26 września 2022 r. a także 29 września 2022 r., jednak nie poddały się kontroli.
Organ dokładnie opisał przebieg postępowania administracyjnego, a po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa wyjaśnił, że 6 września 2022r. do Spółki na adres wskazany na podstawie art. 57 ust. 2 pkt 12 u.b.r. przesłano zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli planowej nr [...]. 15 września 2022 r. o godz. 15.02 w wiadomości elektronicznej pracownik Departamentu Kontroli PANA ponowił prośbę o potwierdzenie otrzymania korespondencji. Wspólnik Spółki W. J. (a jednocześnie osoba wyznaczona do kontaktu zgodnie z art. 57 ust. 2 pkt 12 u.b.r.) w rozmowie z pracownikiem Departamentu Kontroli przeprowadzoną 16 września 2022 r. o godz. 12:20 podniósł, że zawiadomienie jest bezskuteczne wskutek niepełnej nazwy Spółki. 19 września 2022 r. o godz. 11.05 pracownik Departamentu Kontroli PANA przesłał na adres kontaktowy Spółki kolejne zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli
planowej nr [...], wraz z prośbą o potwierdzenie otrzymania załączonej korespondencji.
Organ wyjaśnił następnie, że niezwłocznie po uzyskaniu informacji o doręczeniu zawiadomienia podjęto niezbędne czynności celem umówienia terminu rozpoczęcia kontroli. Wykonano szereg prób kontaktu telefonicznego oraz prowadzono korespondencję mailową z osobą upoważnioną do kontaktów. 19 września 2022 r. podjęto bezskuteczną próbę kontaktu telefonicznego z W. J., odpowiednio o godz. 10.30, 12.31 oraz 14.40. 20 września 2022r. podjęto próbę kontaktu telefonicznego o godz. 10.56. 20 września 2022r. o godz. 14.59 osoba wyznaczona do przeprowadzenia kontroli przesłała na adres kontaktowy Spółki wiadomość elektroniczną o treści: "(...) W związku z zaplanowaną kontrolą PANA w Państwa firmie audytorskiej (...) i przesłanym Zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli nr [...] z dnia 19 września 2022 r. doręczonym tego samego dnia, uprzejmie proszę o pilny kontakt telefoniczny lub mailowy celem ustalenia
terminu kontroli. Próbowałem się z Państwem skontaktować telefonicznie, niestety bezskutecznie. Kontrolę planujemy rozpocząć w dniu 23.09.2022 r. o godz- 11.00. Termin ten wymaga zgody (wniosku) Państwa firmy audytorskiej. Prosimy również o zdefiniowanie wielkości Państwa firmy audytorskiej (przedsiębiorcy) w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1292
z późn. zm.) i przesłanie oświadczenia w tej kwestii podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym zgodnie z zasadami reprezentacji firmy audytorskiej.
Prosimy o odpowiedź i przesianie wymaganych dokumentów w terminie do dnia 21. 09.2022 r. godz. 15.00. Jednocześnie zwracamy uwagę, że Państwa firma audytorska nie dostarczyła informacji zażądanych przez PANA na podstawie art. 90 ust. 6 i art.
111 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych".
Wiadomością przesłaną 20 września 2022 r. o godz. 16.36 W. J. poinformował: "informację o rozmiarach naszej Firmy - zgodnie z odpowiednimi przepisami- przekażę jutro rano".13 Do wiadomości załączono podpisany
elektronicznie plik - pismo z 20 września 2022 r., w którym W. J. poinformował, że nie miał praktycznej możliwości kontaktu telefonicznego z uwagi na pełnienie obowiązków biegłego sądowego, jak również stwierdził, że w odniesieniu do niespełnienia przez Firmę audytorską wymagań określonych w art. 90 ust. 6 oraz art. 111 pkt 3 ustawy nie dostał żadnej korespondencji związanej z tymi zagadnieniami, natomiast dane o rozmiarach działalności prowadzonej przez Firmę audytorską "są zawarte w sprawozdaniu z działalności za rok 2020". Nadto, przypomniał, "że
przesłane w dniu 6 września powtórnie w dniu 15 września b.r. zawiadomienia PANA
o zamiarze wszczęcia kontroli dotyczyły podmiotu nie istniejącego i dopiero moja
uwaga o takiej okoliczności skierowana do Pana stanowiła podstawę nowego zawiadomienia (z prawidłową nazwą Firmy) o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia 19 września 2022 roku.", jak również, że nie wyraża zgody na wcześniejszy (tj. przed upływem 7 dni od dnia skutecznego zawiadomienia FA o zamiarze wszczęcia kontroli) termin rozpoczęcia kontroli, tj. 23 września 2022 r. o godz. 11:00. W dniu 21 września 2022 r. o godz. 09.02 W. J. przesłał wiadomość elektroniczną, do której załączono podpisane elektronicznie pismo, w którym poinformował, że "wielkość
naszej Firmy audytorskiej (przedsiębiorcy) w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (...) wypełnia przesłanki identyfikacyjne określone w art. 7
ust. 1 pkt. 1 ppkt. a, b. Zgodnie z tymi przepisami naszą Firmę należy zakwalifikować jako mikroprzedsiębiorcę. Doręczenie wiadomości zostało potwierdzone tego samego dnia o godz. 09.33. Podjęte w tym dniu, tj. 21 września 2022 r. trzykrotne próby kontaktu telefonicznego okazały się bezskuteczne. W dniu 22 września 2022 r. dwukrotnie podjęto próby nawiązania połączenia telefonicznego, jednak
bezskutecznie. W tym samym dniu, tj. w dniu 22 września 2022 r. o godz. 11.25 pracownik Departamentu Kontroli skierował na adres kontaktowy Firmy audytorskiej wiadomość o treści: "Wzwiązku z zaplanowaną kontrolą PANA uprzejmie proszę o
pilny kontakt telefoniczny (...) celem ustalenia konkretnego terminu kontroli w Państwa firmie audytorskiej. Próbowałem się z Panem skontaktować telefonicznie w ciągu dzisiejszego i wczorajszego dnia, niestety bezskutecznie (...)". W związku z brakiem kontaktu telefonicznego i mailowego w dniu 23 września 2022 r. o godz. 11.04 w wiadomości elektronicznej, pracownik Departamentu Kontroli, poinformował, że
kontrola PANA w Firmie audytorskiej rozpocznie się 29 września 2022 r. o godz. 11.00 a dodatkowe informacje dotyczące kontroli zostaną przesłane w odrębnej wiadomości elektronicznej. W ramach transmisji danych uzyskano odpowiedź z serwera: "The original message was received at Fri, 23 Sep 2022" W dniu 25 września 2022 r. W. J. przesłał o godz. 09.22 wiadomość elektroniczną o treści: "(...) Uprzejmie informuję, że w dniach od 25 września do 9 października 2022 roku będę przebywał poza granicami kraju. W dniach: 25.09.2022 r. - 28.09.022 r. - będzie to wyjazd służbowy , niezwykle istotny z punktu widzenia długofalowych interesów naszej Firmy. W dniach: 29.09.2022 r.- 10.10.2022 r. - będą to wczasy o charakterze leczniczo-rehabilitacyjnym (które zostały przeze mnie znacznie wcześniej wykupione), dla podreperowania mojego stanu zdrowia po niezwykle ciężko przebytej chorobie z powodu zakażenia koronawirusem." Do wiadomości nie załączono dokumentów potwierdzających twierdzenia wyrażone w wiadomości, jak również Firma audytorska nie wniosła o zmianę terminu rozpoczęcia kontroli. W dniu 26 września 2022r. o godz. 13.55 pracownik Departamentu Kontroli przesłał do Firmy audytorskiej wiadomość elektroniczną o treści: "(...) w nawiązaniu do maila z dnia 23 września 2022 r. (otrzymanego przez Państwo w tym samym dniu, co zostało udokumentowane potwierdzeniem odbioru tej korespondencji), potwierdzamy termin rozpoczęcia kontroli w dniu 29 września 2022 r., godz. 11.00. Jednocześnie wskazujemy, że w dniu 19 września 2022r. Państwa firma audytorska została skutecznie zawiadomiona o zamiarze wszczęcia przedmiotowej kontroli (pismo nr [...] z dnia 19 września 2022 r. o zamiarze wszczęcia kontroli (...). PANA przytoczyła pełną treść wiadomości i dalej wskazała, że 26 września 2022r. o godz. 14.02 przesłano na adres kontaktowy Firmy audytorskiej wiadomość elektroniczną o treści: "(...) Zgodnie z informacją zawarta z w mailach z dnia 23.09.2022 r. i 26.09.2022 r. przesyłamy zaproszenie na spotkanie wstępne rozpoczynające kontrolę planową w Państwa firmie audytorskiej (...), w dniu 29 września 2022 r. o godz. 11.00. W załączeniu przesyłamy agendę spotkania wprowadzającego oraz agendę spotkania związanego z niezależnością. Będziemy proponowali Państwu nagrywanie spotkania wprowadzającego oraz kolejnych spotkań. W przypadku gdy wyrażą Państwo na to zgodę, wszystkie nagrane spotkania zostaną Państwu przekazane po zakończeniu kontroli.". Do wiadomości załączono "Agendę spotkania wstępnego -
rozpoczynającego kontrolę" oraz "Agendę spotkania dotyczącego zagrożeń dla niezależności"
Organ wskazał następnie, że w aktach sprawy znajduje się nagranie z rozpoczęcia kontroli, na które Strona nie stawiła się. Dodał, że 29 września 2022r. o godz. 11.28 kontroler przesłał na adres kontaktowy Firmy audytorskiej wiadomość elektroniczną o treści "(...) W związku z tym, że nie stawili się Państwo w dniu 29 września 2022 r. o godz. 11.00 na spotkanie rozpoczynające kontrolę w Państwa firmie audytorskiej (...), o którym byli Państwo zawiadomieni mailem z dnia 23 września 2022 r. (otrzymanego przez Państwo w tym samym dniu, co zostało udokumentowane potwierdzeniem odbioru tej korespondencji) i na które otrzymali Państwo zaproszenie mailem wysłanym tego samego dnia, wyznaczamy kolejny termin rozpoczęcia kontroli
w dniu 29 września o godz. 12.00. Zaproszenie na spotkanie rozpoczynające kontrolę zostanie do Państwa wysłane w oddzielnym mailu wraz z linkiem umożliwiającym wzięcie udziału w spotkaniu w sposób zdalny. Spotkanie odbędzie się za pośrednictwem aplikacji Microsoft Teams (...)" nadto, o godz. 11,33 przesłał
wiadomość elektroniczną o treści " (...) Zgodnie z informacją zawartą w mailu z dnia 29.09.2022 r. przesyłamy zaproszenie na spotkanie wstępne rozpoczynające kontrolę planową w Państwa firmie audytorskiej [...]s.c., nr na liście firm audytorskich [...], w
dniu 29 września 2022 r. o godz. 12.00. W ramach transmisji danych uzyskano odpowiedź z serwera: "The original message was received at Thu, 29 Sep 2022. Organ wyjaśniła, że ponowną próbę rozpoczęcia kontroli, podjęto 29 września 2022 r., o godz. 12.00. Również i w tym przypadku Strona nie dołączyła do wyznaczonego
powtórnie spotkania, czego potwierdzeniem jest nagranie zamieszczone w pliku. Wobec tego podjęto decyzję o wyznaczeniu kolejnego (trzeciego) spotkania. O godz. 13.23 kontroler przesłał wiadomość elektroniczną o treści: "(...) W związku z tym, że
nie stawili się Państwo w dniu 29 września 2022 r. o godz. 11.00 oraz w dniu 29 września 2022 r. o godz. 12.00 na spotkanie rozpoczynające kontrolę w Państwa firmie audytorskiej (...), o których byli Państwo zawiadomieni mailami z dnia 23 września
2022 r. i 29 września 2022 r. (otrzymanych przez Państwo odpowiednio w tym samych dniach, co zostało udokumentowane potwierdzeniem odbioru tej korespondencji) i na które otrzymali Państwo zaproszenia, wyznaczamy kolejny termin rozpoczęcia kontroli w dniu 29 września o godz. 14.30, Jednocześnie informujemy, że nie stawienie się na spotkanie rozpoczynające kontrolę będzie traktowane jako uniemożliwienie jej rozpoczęcia, co skutkować będzie konsekwencjami dla firmy audytorskiej. W
załączeniu przekazujemy pismo w tej sprawie. Zaproszenie na spotkanie rozpoczynające kontrolę zostanie do Państwa wysłane w oddzielnym mailu wraz z linkiem umożliwiającym wzięcie udziału w spotkaniu w sposób zdalny. Spotkanie odbędzie się za pośrednictwem aplikacji Microsoft Teams." Do wiadomości załączono pismo z 29 września 2022 r. podpisane przez kontrolerów, w którym stwierdzili oni, że "W związku z tym, że nie stawili się Państwo na spotkaniu rozpoczynającym kontrolę w dniu 29 września 2022 r. o godz. 11.00 oraz w dniu 29 września 2022 r. o godz.
12.00 informujemy, że kontrolerzy Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego podejmą dzisiaj kolejną i ostatnią próbę rozpoczęcia kontroli w Państwa firmie audytorskiej. Za chwilę otrzymają Państwo maila z zaproszeniem na spotkanie w dniu 29.09.2022 r. godz. 14.30. Informujemy, że dalszy brak stawiennictwa na spotkaniu
rozpoczynającym kontrolę będzie traktowany jako uniemożliwienie jej
przeprowadzenia i rozpocznie proces, który może doprowadzić do skreślenia Państwa firmy audytorskiej z listy PANA." W ramach transmisji danych uzyskano odpowiedź z serwera: "The original message was received at Thu, 29 Sep 2022". O godz. 13.29 przesłano wiadomość elektroniczną o treści: "(...) Zgodnie z informacją zawartą w
mailu z dnia 29.09.2022 r. przesyłamy kolejne zaproszenie na spotkanie wstępne rozpoczynające kontrolę planową w Państwa firmie audytorskiej (...), w dniu 29 września 2022 r. o godz. 14.30." Również i to zaplanowane trzecie spotkanie nie
doszło do skutku wobec braku stawiennictwa Firmy audytorskiej, czego
potwierdzeniem jest nagranie zamieszczone w piku. Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli sporządziły notatkę służbową opisująca przebieg czynności mających doprowadzić do rozpoczęcia kontroli.
Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że
wszystkie działania Strony miały na celu niedopuszczenie do przeprowadzenia
kontroli, zaś podnoszone przez nią argumenty usprawiedliwiające odmowę nie mają racjonalnego wytłumaczenia i oparcia w obowiązujących regulacjach prawnych. Całokształt okoliczności w sprawie wskazuje zatem, zdaniem PANA, że działania Strony noszą znamiona uchylania się od umożliwienia przeprowadzenia kontroli.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 kwietnia 2024 r. Skarżący, zaskarżyli decyzję PANA z 19 lutego 2024 r. w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania tj. art.7, art. 8 § 1,
art. 77 § 1, art. 80 i art.107 § 3 w związku z art.140 K.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 K.p.a., przez niezebranie i nierozważenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że Skarżący miał interes w nie poddaniu się procedurze kontrolnej wynikających z przepisów art.106 ust. 1 u.b.r.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli, że zawiadomienie o wszczęciu kontroli przekazane upoważnionemu przedstawicielowi firmy audytorskiej z 6 września 2022 r. wskazywało jako stronę w wezwaniu na podmiot prawny nie istniejący w
obrocie prawnym. Wskazana w tym zawiadomieniu nazwa podmiotu: [...] wskazywała na podmiot, który nigdy nie funkcjonował w
obrocie prawnym.
Skarżący dodali, że to nie urzędnik wchodzący w skład zespołu kontrolnego zauważył błąd w zawiadomieniu o wszczęciu kontroli z 6 września 2022 r. oraz, że nie jest prawdą, że rozmowa tego urzędnika z upoważnionym przedstawicielem firmy audytorskiej odbyła się 16 września 2022 r., gdyż faktycznie miała miejsce 19 września 2022 r., około godziny 9.30.
Skarżący wyjaśnili, że z własnej inicjatywy i nie przymuszonej woli wskazali na
tę fundamentalną różnicę i uzgodnili, że w ciągu godziny zostanie napisany wniosek o sprostowanie zawiadomienia w zakresie nazwy firmy audytorskiej przewidzianej do poddania jej procedurze kontrolnej. Niestety to uzgodnienie zostało nie dotrzymane przez urzędnika organu, który wysłał nowe zawiadomienie (właśnie 19 września 2022 r.), nie wskazując w nim przyczyn zmiany poprzedniego zawiadomienia. Ta kluczowa okoliczność, jak podkreślili Skarżący, całkowicie wyklucza intencję działania firmy audytorskiej w celu nie poddania się kontroli, bo gdyby firma audytorska nie zwróciła uwagi, to organ kontrolowałby firmę, która nie istnieje.
Skarżący podnieśli, że w zawiadomieniu z 19 września 2022 r., organ bezprawnie (czyli bez pisemnej zgody firmy audytorskiej) ustalił termin rozpoczęcia kontroli na 23 września 2022 r. Skarżący podkreślili, że firma kontrolowana nie wiedziała o takim ustaleniu czyli rozpoczęciu kontroli organu. Ponadto, jak dodali Skarżący, organ nie potwierdził faktu potwierdzenia takiej informacji przez upoważnionego przedstawiciela firmy audytorskiej.
Skarżący dodali, że pisma zawiadomienia o bezpośrednim kontakcie organu z kontrolowaną firmą audytorską (reprezentowaną przez Skarżących) 29 września 2022 r., nie dotarły do Skarżących i nie ma bezpośredniego dowodu potwierdzenia ich otrzymania przez firmę audytorską.
Skarżący zakwestionowali również pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji o możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do PANA, jako naruszające zasadę dwuinstancyjności i nadanie temu organowi atrybutu władzy sądowniczej.
Podczas rozprawy sądowej Skarżący dodał, że 28 września 2022 r. organ nadzoru sformułował upoważnienie do przeprowadzenia kontroli wskazując podmiot nieistniejący pod nazwą [...] natomiast 29 września 2022 r. organ wydał upoważnienie wobec "[...] s.c.". Oba dokumenty mają ten sam numer [...]. Skarżący wskazuje, że ma wątpliwości co do rzeczywistych dat wystawienia dokumentów. Ponadto Skarżący wskazał, że istnieje załącznik nr 2 dokumentacji kontrolnej, który powinien zostać Skarżącemu doręczony
z chwilą rozpoczęcia kontroli. Zdaniem Skarżącego został on sporządzony 29
września o godzinie 15:06, a więc po ostatecznym terminie planowanego rozpoczęcia kontroli, który był wyznaczony na 29 września na godzinę 14:30. Skarżący ma wątpliwości, czy postępowanie było prawidłowe i czy dokumenty są spójne.
Zdaniem Skarżącego, zaskarżona decyzja zawiera pułapkę prawną w
pouczeniu, co zdaniem Skarżącego jest niezgodne z ideą demokratycznego państwa prawa, gdyż skorzystanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uniemożliwi mu wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
PANA w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Materialnoprawna podstawę skreślenia Spółki z listy firm audytorskich stanowił art. 61 ust. 1 pkt 3 u.b.r., zgodnie z którym skreślenie firmy audytorskiej z listy
następuje w przypadku niepoddania się kontroli, o której mowa w art. 106 ust. 1, art. 123 ust. 1, art. 123a ust. 1 lub art. 124 ust. 1. Jak wynika z art. 61 ust. 2 u.b.r., w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-6, Agencja podejmuje decyzję o skreśleniu firmy audytorskiej z listy. W świetle art. 106 ust. 1 u.b.r., Agencja przeprowadza
kontrole w firmie audytorskiej w zakresie dotyczącym badań ustawowych.
W niniejszej sprawie Agencja uznała, że Strony pomimo powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 106 ust. 1 u.b.r., nie poddały się tej kontroli.
Po przeanalizowaniu materiału dowodowego niniejszej sprawy oraz stanowiska Skarżących Sąd uznał, że powyższe stanowisko organu jest prawidłowe.
Sąd całkowicie zgadza się z PANA, że Firma audytorska została skutecznie zawiadomiona o zamiarze wszczęcia kontroli już 6 września 2023 r. Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli planowej nr [...], zostało przesłane do Spółki w formie elektronicznej na adres poczty elektronicznej wskazany na podstawie art. 57 ust. 2 pkt 12 u.b.r. Zgodnie z art. 57 ust. 1 u.b.r. Agencja prowadzi listę firm audytorskich, zwaną dalej "listą". Jak wynika natomiast z art. 57 ust. 2 pkt 12 u.b.r.,
lista zawiera nazwy i adresy organów odpowiedzialnych odpowiednio za nadzór publiczny, wpis na listę, kontrole w ramach systemu zapewniania jakości, prowadzenie kontroli doraźnych i nakładanie kar administracyjnych za naruszenie przepisów ustawy oraz rozporządzenia nr 537/2014, a także obejmuje następujące dane: 12) dane kontaktowe obejmujące numer telefonu i adres poczty elektronicznej oraz imię i nazwisko osoby wyznaczonej do kontaktów. W zawiadomieniu wskazano nazwę Firmy audytorskiej jednak bez wskazania formy prawnej prowadzonej działalności – s.c. Jednocześnie wskazano adres Spółki oraz numer na liście firm audytorskich. W świetle powyższego Skarżący nie mogli mieć wątpliwości jaki podmiot był adresatem zawiadomienia i że kontroli miała być poddana Spółka. Ponieważ Skarżący zakwestionował skuteczność powyższego zawiadomienia o zamiarze
przeprowadzenia kontroli, ze względu na brak wskazania formy prawnej prowadzonej działalności – s.c., co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również ze skargi Skarżących, organ, jak wskazał w zaskarżonej decyzji, z ostrożności skierował do
Firmy audytorskiej ponownie zawiadomienie 19 września 2022 r. Sąd stwierdza, że nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, podnoszone w skardze okoliczności: kiedy odbyła się rozmowa podczas, której Skarżący zwrócił uwagę na
brak wskazania w nazwie Spółki formy prawnej, w zawiadomieniu z 6 września 2022 r., oraz brak wskazania w zawiadomieniu z 19 września 2022 r. przyczyn przesłania nowego zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli Spółki. Skarżący, mając bowiem wiedzę już od 6 września 2022 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli przez organ w Firmie audytowej, powinien spodziewać się kontroli, co oznacza co najmniej odbieranie poczty elektronicznej kierowanej na wskazany w liście firm audytowych adres poczty elektronicznej. Organ po doręczeniu pocztą elektroniczną zawiadomienia z 19 września 2022 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli podjął trzykrotną próbę nawiązania ze Skarżącym kontaktu telefonicznego oraz jedną 20 września 2022 r., a następnie tego samego dnia – 20 września 2022 r., przesłał na adres poczty elektronicznej m.in. informację o terminie rozpoczęcia planowanej kontroli – 23 września 2022 r. o godz- 11.00, zaznaczając jednocześnie, ze względu na to że termin ten został wyznaczony przed upływem 7 dni od zawiadomienia Skarżących o planowanej kontroli, że termin ten wymaga zgody Firmy audytorskiej. Dlatego nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżących zawartym w skardze, że organ bezprawnie, czyli bez zgody Firmy audytorskiej ustalił termin rozpoczęcia kontroli na
23 września 2022 r. Skarżący wiadomością przesłaną jeszcze 20 września 2022 r. poinformował, że nie wyraża zgody na wcześniejszy termin rozpoczęcia kontroli, co organ przyjął do wiadomości i podjął działania w celu ustalenia kolejnego terminu rozpoczęcia kontroli. Organ w związku z tym trzykrotnie próbował nawiązać ze Skarżącym kontakt telefoniczny 21 września 2022 r., oraz dwukrotnie 22 września
2022 r.. Następnie jeszcze 22 września 2022 r. o godz. 11:25 wysłał na adres kontaktowy Spółki wiadomość zawierającą prośbę o kontakt z organem. W związku z brakiem kontaktu telefonicznego i mailowego, organ 23 września 2022 r. o godz. 11.04 w wiadomości elektronicznej poinformował Skarżących, że kontrola PANA w Firmie audytorskiej rozpocznie się 29 września 2022 r. o godz. 11.00, wyznaczając w ten sposób termin rozpoczęcia kontroli odpowiednio odległy.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zupełnie niewiarygodnie brzmi wyjaśnienie Skarżącego zawarte w skardze, że zawiadomienia o bezpośrednim kontakcie organu z kontrolowaną Firmą audytorską (reprezentowaną przez
Skarżących) 29 września 2022 r., nie dotarły do Skarżących, skoro organ uzyskał zwrotną informację z serwera w ramach transmisji danych: "The original message was received at Fri, 23 Sep 2022". Jeżeli powyższe wyjaśnienia Skarżących oznacza, że
nie odczytali oni wiadomości organu, to nie jest to okoliczność przemawiająca na korzyść Skarżących. Jak już to Sąd wyjaśnił, Skarżący, mając wiedzę już od 6
września 2022 r. o zamiarze przeprowadzenia kontroli przez organ w Firmie
audytowej, powinni pozostawać w kontakcie z organem i co najmniej odbierać pocztę elektroniczną kierowaną na wskazany w liście firm audytowych adres poczty elektronicznej.
Skarżący 25 września 2022 r. przesłał wiadomość elektroniczną informując, że od 25 września do 9 października 2022 roku będzie przebywał poza granicami kraju –
w dniach: 25.09.2022 r. - 28.09.022 r. będzie to wyjazd służbowy , niezwykle istotny z punktu widzenia długofalowych interesów Firmy, w dniach: 29.09.2022 r.- 10.10.2022 r., będą to wczasy o charakterze leczniczo-rehabilitacyjnym (które zostały
znacznie wcześniej wykupione), dla podreperowania stanu zdrowia Skarżącego po niezwykle ciężko przebytej chorobie z powodu zakażenia koronawirusem.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Skarżący, nie podjęli ze swojej strony żadnej próby uzgodnienia dogodnego dla nich terminu rozpoczęcia kontroli. Również wiadomość z 25 września 2022 r., nie zawierała, żadnej propozycji w tym zakresie, która wyrażałaby chęć współpracy z organem. Opisane powyżej działania Skarżącego wskazują raczej na celowe dążenie do uniemożliwienia przeprowadzenia przez organ kontroli Spółki. Podkreślenia również wymaga, że wspólnikami Spółki są dwie osoby w związku z czym przebywanie za granicą przez Skarżącego w wyznaczonym przez organ dniu rozpoczęcia kontroli nie było okolicznością uniemożliwiającą rozpoczęcie kontroli w wyznaczonym terminie. W związku z powyższym, w opisanych powyżej okolicznościach od zawiadomienia Skarżących 6 września 2022 r., o zamiarze przeprowadzenia kontroli Spółki, brak stawiennictwa Firmy audytorskiej w trakcie trzykrotnej próby rozpoczęcia przez PANA kontroli 29 września 2022 r., uniemożliwiający rozpoczęcie zapowiedzianej kontroli, należy uznać za niepoddanie
się Skarżących kontroli, o której mowa w art. 106 ust. 1, uzasadniające zastosowanie przez PANA art. 61 ust. 1 pkt 3 u.b.r. i skreślenie Spółki z listy firm audytorskich.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 art.
80, art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, organ zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił dokładnie stan faktyczny sprawy. Skarżący byli informowani o etapach postępowania organ zatem umożliwił Skarżącym
wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego złożenia stosownych wniosków dowodowych. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. W tej sytuacji nie można uznać, że organ działał w niniejszej sprawie w sposób naruszający zasadę zaufania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Skarżący nie wyjaśnili w jakich
działaniach organu upatrują naruszenie art. 140 i art. 145 § 1 K.p.a., zarzuty te są więc niezrozumiałe.
Sąd stwierdza, że wszystkie zarzuty podniesione przez Skarżącego na
rozprawie kwestionujące prawidłowość czynności związanych z rozpoczęciem przez Agencję kontroli Spółki, nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, że takie okoliczności jak: wadliwe zdaniem Skarżącego upoważnienie do przeprowadzenia kontroli wskazujące podmiot nieistniejący pod nazwą [...] i kolejne upoważnienie wobec Spółki [...]."., które mają ten sam numer [...], jak również załącznik nr 2 dokumentacji kontrolnej, który powinien zostać Skarżącym doręczony z chwilą rozpoczęcia kontroli, a który zdaniem Skarżącego
został sporządzony po ostatecznym terminie planowanego rozpoczęcia kontroli – nie mają żadnego znaczenia dla oceny, czy Skarżący nie poddali się kontroli, o której mowa w art. 106 ust. 1 u.b.r., o której zostali kilkukrotnie poinformowani, w sposób uzasadniający skreślenie ich Spółki z listy firm audytorskich. Powyższe okoliczności podniesione na rozprawie przez Skarżącego, dotyczą już samej kontroli, która się jednak nie odbyła na skutek działań Skarżących, dlatego to te działania podlegały ocenie organu jako istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w przedmiocie skreślenia firmy audytorskiej z listy w przypadku niepoddania się kontroli, o której
mowa w art. 106 ust. 1 u.b.r.
Niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące pouczenia o sposobie zaskarżenia kontrolowanej decyzji. Organ w pouczeniu zawarł prawidłową informację o możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do PANA albo o możliwości wniesienia skargi do WSA w Warszawie na zaskarżoną decyzję. Wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
organ, który wydał decyzję I instancji ponownie całościowo rozpoznaje sprawę w trybie administracyjnym. Jest to postępowanie drugoinstancyjne, które co prawda prowadzi ten sam organ, przez co ten tryb zaskarżenia charakteryzuje się niedewolutywnością ale, w którym w świetle art. 22 § 1 pkt 5 K.p.a. wyłączeniu podlegają pracownicy, którzy brali udział w wydaniu decyzji I instancji. Organ w tym trybie rozpatruje sprawę na podstawie przepisów procedury administracyjnej, jako organ administracji publicznej, nie sąd. Ponadto w żadnym razie skorzystanie z administracyjnego trybu zaskarżenia decyzji I instancji nie zamyka drogi sądowej. Strona zawsze może zaskarżyć do sądu rozstrzygniecie administracyjne II instancji wskazując jednocześnie wadliwości rozstrzygnięcia I instancji. Pouczenie zatem zawarte w zaskarżonej decyzji nie zawierało żadnej pułapki mającej na celu pozbawienie Stron możliwości skorzystania z sądowej drogi zaskarżenia decyzji administracyjnej.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do wniosku, że organ nie naruszył w niniejszej sprawie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na
wynik sprawy oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a"), orzekł jak w sentencji wyroku.