VI SA/Wa 1453/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-12-09
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
bezpłatne lekiświadczenia opieki zdrowotnejNFZosoby represjonowanewdowarenta rodzinnauprawnieniaprawo do świadczeń

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wdowy po osobie represjonowanej na decyzję Prezesa NFZ odmawiającą prawa do bezpłatnych leków, uznając, że przepis art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej nie obejmuje małżonków osób represjonowanych.

Skarżąca, wdowa po osobie represjonowanej, ubiegała się o prawo do bezpłatnych leków na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Organ administracji odmówił przyznania tego uprawnienia, wskazując, że przepis ten dotyczy osób represjonowanych, a nie ich małżonków. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że ustawa enumeratywnie wymienia osoby uprawnione i nie obejmuje wdów po osobach represjonowanych, nawet jeśli były one inwalidami wojennymi lub wojskowymi.

Sprawa dotyczyła skargi W. F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą skarżącej uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki po zmarłym mężu. Skarżąca, będąca wdową po osobie represjonowanej i uprawniona do renty rodzinnej, powoływała się na decyzję Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyznającą jej uprawnienia. Organ administracji oraz sąd administracyjny uznały, że przepis art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, który przyznaje prawo do bezpłatnych leków inwalidom wojennym, ich małżonkom, wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych uprawnionym do renty rodzinnej, a także osobom represjonowanym, nie obejmuje wdów po osobach represjonowanych. Sąd podkreślił, że ustawa enumeratywnie wymienia krąg osób uprawnionych i sam fakt inwalidztwa męża skarżącej (nawet I grupy) nie przesądza o jego statusie inwalidy wojennego, który byłby podstawą do przyznania uprawnień wdowie. Sąd wskazał również na zmiany legislacyjne, które ograniczyły zakres uprawnień po 15 listopada 2002 roku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej przysługuje osobom represjonowanym, a nie ich małżonkom czy wdowom po nich.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej enumeratywnie wymienia osoby uprawnione do bezpłatnych leków i nie obejmuje on wdów po osobach represjonowanych. Sam fakt inwalidztwa męża skarżącej nie przesądza o jego statusie inwalidy wojennego, który byłby podstawą do przyznania uprawnień wdowie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.ś.o.z. art. 46 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Przepis enumeratywnie wskazuje osoby uprawnione do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, nie obejmując wdów po osobach represjonowanych.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 109

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 102 § 5

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 110

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.k.o.p. art. 12 § 2

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Określa krąg osób uprawnionych do renty rodzinnej, w tym wdowy po osobach represjonowanych.

u.k.o.p. art. 5 § 22

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Definicja osoby represjonowanej.

u.z.i.w. art. 12

Ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin

Dotyczył świadczeń pieniężnych i innych uprawnień do 15 listopada 2002 roku.

u.z.i.w.

Ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin

Zmiana ustawy z dnia 11 października 2002 r. wpłynęła na zakres uprawnień.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia nieuzasadnionej skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej enumeratywnie wymienia osoby uprawnione do bezpłatnych leków i nie obejmuje wdów po osobach represjonowanych. Sam fakt inwalidztwa męża skarżącej nie przesądza o jego statusie inwalidy wojennego, który byłby podstawą do przyznania uprawnień wdowie.

Odrzucone argumenty

Skarżąca jako wdowa po osobie represjonowanej, uprawniona do renty rodzinnej, powinna mieć prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki.

Godne uwagi sformułowania

ustawa enumeratywnie wskazała osoby, którym przysługuje prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki sam fakt inwalidztwa, nawet I grupy, nie przesądza o statusie inwalidy wojennego

Skład orzekający

Halina Emilia Święcicka

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Wdowiak

sędzia

Olga Żurawska-Matusiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień do bezpłatnych leków dla wdów po osobach represjonowanych oraz zakresu stosowania art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, z uwzględnieniem zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu dostępu do leków i uprawnień dla osób poszkodowanych przez historię, choć rozstrzygnięcie jest oparte na ścisłej interpretacji przepisów.

Czy wdowa po kombatancie ma prawo do darmowych leków? Sąd wyjaśnia wątpliwości.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1453/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak
Halina Emilia Święcicka /przewodniczący sprawozdawca/
Olga Żurawska-Matusiak
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki oddala skargę
Uzasadnienie
Pani W. F. wnioskiem z dnia [...] lutego 2005r. zwróciła się do [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji uprawniającej do bezpłatnych leków po zmarłym mężu. Przedłożyła zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] lutego 2005r. informujące, iż jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w przepisach art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Dyrektor [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia na postawie art. 46 ust. 1 i art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), po rozpatrzeniu wniosku orzekł, iż Pani W. F. nie przysługuje uprawnienie do bezpłatnego zaopatrzenie w leki spełniające łącznie warunki określone w art. 46 ust. 1 w/w ustawy. Przytoczył przepis art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w myśl którego "inwalidom wojennym, ich małżonkom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu oraz wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych uprawnionym do renty rodzinnej, a także osobom represjonowanym, przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki spełniające łącznie następujące warunki:
1) oznaczone symbolem Rp w decyzji dopuszczającej do obrotu;
2) wpisane do Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej."
Wskazał, iż do kategorii osób uprawnionych ustawodawca nie włączył małżonków, wdów i wdowców po osobach represjonowanych.
Od powyższej decyzji odwołała się Pani W. F. wnosząc o przyznanie jej uprawnienia, powołała się na decyzję wydaną przez Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2004r., którą przyznano jej uprawnienia, jako wdowie po kombatancie-ofierze represji wojennych.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na postawie art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że uprawnienie z art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przysługuje osobie represjonowanej; nie przysługuje natomiast małżonkowi takiej osoby ani wdowie po osobie represjonowanej, uprawnionej do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) i z dnia 26 maja 1982r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122 z późn. zm.). Osoby te są osobami represjonowanymi w rozumieniu art. 5 ust. 22 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. Status Pani F. potwierdza wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w [...], zaświadczenie nr [...], w którym stwierdza się, że Pani W. F. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W skardze na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia określonej jako zażalenie, Pani W. F. wnosiła o jej uchylenie zarzucając naruszenie obowiązujących przepisów prawa oraz błędną interpretację przepisów ustawy z dnia ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135). Powołała się na przepis art. 46 ust. 1 powyższej ustawy, który jej zdaniem dotyczy jej jako wdowy po inwalidzie wojennym. Załączyła legitymację ZUS, która uznała jej męża za inwalidę I grupy.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosił o jej oddalenie prezentując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135) w art. 46 ust. 1 enumeratywnie wskazała osoby, którym przysługuje prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Skarżąca jest wdową po osobie represjonowanej i zasadnie organ odmówił przyznania jej uprawnień do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Sam fakt inwalidztwa, nawet I grupy, nie przesądza o statusie inwalidy wojennego a tylko taki status dawałby wdowie po inwalidzie wojennym prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki.
Na podstawie art. 12 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87) w związku z art. 3 i 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75), prawo do świadczeń pieniężnych i innych uprawnień, przysługiwało nie tylko kombatantom będących inwalidami wojennymi lub wojskowymi oraz ich rodzinom, również osobom, które zostały zaliczone do jednej z grup inwalidzkich wskutek pobytu m. in. w obozach koncentracyjnych. Taki stan trwał do [...] listopada 2002 roku.
Po wejściu w życie, z dniem 15 listopada 2002 r., ustawy z dnia 11 października 2002r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. Nr 181, poz. 1515), prawo do renty rodzinnej po osobie będącej inwalidą, jak w przedmiotowej sprawie, w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym, na podstawie art. 12 ust. 2 pkt ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przysługuje członkom rodzin, w tym wdowom, ale prawo do bezpłatnego zaopatrzenia już nie.
Zasadnie zatem organ odmówił skarżącej przyznania uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki.
Mając powyższe na uwadze, skargę uznano za nieuzasadnioną i dlatego na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI