VI SA/Wa 145/21

VI SA/Wa 145/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Dorota Pawłowska /sprawozdawca/
Jakub Linkowski
Symbol z opisem
6257 Powszechne usługi pocztowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2337/21 - Wyrok NSA z 2025-04-08
Skarżony organ
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 par. 1.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209, art. 193, art. 151, art. 50 par. 1, art. 153 w zw. z art. 193.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15zzs ze zn. 4.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2020 poz 256
art. 5 par. 2 pkt 4, art. 15, art. 77 par. 1, art. 7, art. 71 ust. 3, art. 80, art. 78 ust. 1, art. 138 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 105 par. 1, art. 28.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2018 poz 265
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz.U. 2020 poz 1041
art. 71 ust. 1 i 3, art. 71 ust. 3 pkt 3 i 6, art. 71 ust. 3 pkt 1,2,4 i 5,art. 78,art. 71 ust. 3 i 4.
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2021 r. sprawy ze skarg O. z siedzibą w K. oraz T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie wyłonienia operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 1) uchyla pkt I zaskarżonej decyzji; 2) oddala skargi w pozostałym zakresie; 3) zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej rzecz O. z siedzibą w K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych oraz na rzecz T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] (dalej "zaskarżona decyzja") Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej "Organ", "Prezes UKE"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "Kpa") i art. 71 ust. 1 w związku z ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1041, dalej "Pp") utrzymał w mocy decyzję Prezesa UKE z [...] czerwca 2015 r. nr [...] w sprawie wyboru P. S.A. (dalej "P.", ,,Operator", ,,Uczestnik") jako operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej w latach 2016-2025 (pkt I) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 Kpa umorzył postępowanie wszczęte w zakresie wniosku T. S.A. (poprzednio: P. S.A; dalej także "Skarżąca", ,,T." ,[...]") z 14 lipca 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy (pkt II).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu 30 grudnia 2014 r. Prezes UKE, ogłosił konkurs na operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 (dalej ,,Konkurs"). Przedmiotem Konkursu było wyłonienie operatora pocztowego, który zostanie wybrany na lata 2016-2025 do świadczenia usług powszechnych, o których mowa w art. 45 Pp.
Ogłoszenie o Konkursie zostało zamieszczone w dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym ("Rzeczpospolita") oraz w Biuletynie Informacji Publicznej (,,BIP") na stronie podmiotowej Prezesa UKE. Organ określił w ogłoszeniu o Konkursie przedmiot i zakres Konkursu, a także wskazał:
1) wymagania w zakresie:
a. warunków świadczenia usług powszechnych w jednolity sposób
w porównywalnych warunkach,
b. rozmieszczenia placówek pocztowych oraz nadawczych skrzynek pocztowych operatora wyznaczonego,
c. wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych,
d. zapewnienia świadczenia usług powszechnych po przystępnych cenach,
e. częstotliwości opróżniania nadawczej skrzynki pocztowej i doręczania przesyłek pocztowych,
f. uzyskiwania przez nadawcę dokumentu potwierdzenia przesyłki rejestrowanej;
2) informację o:
a. miejscu udostępnienia dokumentacji konkursowej,
b. miejscu i czasie złożenia oferty;
c. terminie złożenia oferty,
d. kryteriach oceny oferty.
Jednocześnie wskazano, że w Konkursie ocena punktowa ofert zostanie dokonana na podstawie niżej wymienionych kryteriów oceny ofert:
1) zachowania ciągłości świadczenia usług powszechnych,
2) zapewnienia wymaganych wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych oraz dostępności usług powszechnych,
3) kosztu świadczenia usług powszechnych przedstawionego przez operatora pocztowego,
4) zapewnienia rentowności świadczenia usług powszechnych,
5) zdolności realizacji zadań operatora wyznaczonego, w tym wykonywanych na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego,
6) zdolności ekonomicznej i technicznej operatora pocztowego do świadczenia usług powszechnych.
W odpowiedzi na ogłoszenie o Konkursie wpłynęły następujące oferty złożone przez operatorów pocztowych:
1. Oferta złożona przez P. (zwana dalej "Ofertą nr 1", ,,Ofertą"),
2. Oferta złożona przez P. S.A. (zwana dalej "Ofertą nr 2").
Wskazane powyżej oferty złożono w terminie i zostały następnie poddane badaniu w pierwszym etapie badania ofert przez komisję konkursową. Do II etapu badania ofert została zakwalifikowana Oferta nr 1.
W dniu 20 maja 2015 r. Prezes UKE ogłosił wyniki Konkursu na operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 przez ich wywieszenie w siedzibie UKE oraz zamieszczenie na stronie podmiotowej BIP. Zgodnie z ogłoszonymi wynikami, w wyniku badania ofert w pierwszym etapie Konkursu do drugiego etapu Konkursu zakwalifikowana została Oferta nr 1 (złożona przez P.), natomiast do drugiego etapu Konkursu nie została zakwalifikowana Oferta nr 2 (złożona przez P.). W drugim etapie Konkursu zakwalifikowana Oferta nr 1 uzyskała wynik 210,00 punktów.
Pismem z 21 maja 2015 r. Prezes UKE zawiadomił P.
o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wyboru operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025.
W dniu 22 maja 2015 r. O. (dalej "O.", "Skarżący") złożył wniosek
o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie wyboru operatora wyznaczonego na lata 2016-2025. Prezes UKE po rozpatrzeniu tego wniosku, postanowieniem z [...] czerwca 2015r., dopuścił O. do udziału w postępowaniu.
Postanowieniem z [...] czerwca 2015r., Prezes UKE włączył do akt postępowania administracyjnego, na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 75 § 1 Kpa, jako materiał dowodowy: dokumenty związane z przeprowadzonym Konkursem tj. kopię protokołu z przebiegu Konkursu, egzemplarz Oferty nr 1, kopię dokumentacji konkursowej wraz z wnioskami o jej wyjaśnienie i udzielonymi wyjaśnieniami, kopię dokumentów i danych zgromadzonych w toku Konkursu, kopię pisma przewodniczącego komisji konkursowej z [...] maja 2015r. do Prezesa UKE oraz wynik Konkursu.
Pismem z 15 czerwca 2015 r., Prezes UKE poinformował P.
i O. o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym
w sprawie, a także o możliwości ostatecznego wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma.
P., pismem z 15 czerwca 2015 r. wskazała, że włączony do akt postępowania materiał dowodowy w postaci pierwszego egzemplarza Oferty nr 1, zawiera w swej treści zastrzeżone klauzulą "Tajemnica Przedsiębiorstwa" informacje, które spełniają kryteria niezbędne do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa. Ponadto, pismem z 23 czerwca 2015 r. stanowiącym odpowiedź na pismo Prezesa UKE z 15 czerwca 2015 r. poinformowała, że nie zgłasza uwag co do zebranych
w przedmiotowym postępowaniu dowodów i materiałów.
Z kolei O., pismem z 19 czerwca 2015 r., wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wyboru operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025. Prezes UKE postanowieniem
z [...] czerwca 2015 r. odmówił zawieszenia tego postępowania.
Decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...](dalej ,,decyzja I instancji") Prezes UKE dokonał wyboru P.jako operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025, określił termin rozpoczęcia wykonywania obowiązku świadczenia usług powszechnych na dzień 1 stycznia 2016 r. oraz termin zakończenia wykonywania obowiązku świadczenia usług powszechnych na dzień 31 grudnia 2025 r. oraz na podstawie art. 108 § 1 Kpa nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Pismem z 14 lipca 2015 r. O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji I instancji, zarzucając Prezesowi UKE naruszenie:
1. art. 73 ust. 1 pkt 2 Pp poprzez wybór operatora wyznaczonego, mimo iż żaden
z operatorów biorących udział w postępowaniu nie spełnił warunków uczestnictwa w Konkursie, a tym samym brak jest podmiotu, któremu można powierzyć samodzielne wykonywanie funkcji operatora wyznaczonego;
2. art. 71 ust. 3 pkt 2 Pp w związku z art. 73 ust. 1 pkt 3 oraz w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r.
w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego ( Dz. U. z 2013 r., poz. 545, dalej ,,Rozporządzenie w sprawie usługi powszechnej") polegające na wyborze P. operatorem wyznaczonym, podczas gdy nie zapewnia ona wymaganych wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych;
3. art. 71 ust. 3 pkt 4 Pp polegające na wyborze P. operatorem wyznaczonym, podczas gdy nie zapewnia ona rentowności świadczonych usług powszechnych, w szczególności zaś wybór P. na operatora wyznaczonego na okres 10 lat nie został poprzedzony w najmniejszym stopniu zbadaniem rentowności świadczenia usług powszechnych na lata 2019-2025;
4. art. 71 ust. 3 pkt 1, 2 i 6 Pp polegające na przyjęciu wyłącznie na podstawie danych przedstawionych przez P. bez weryfikacji prawdziwości tych danych, że w zakresie dotyczącym placówek pocztowych (ich liczby, sposobu rozmieszczenia, wymogów w zakresie ich dostosowania do świadczenia usług powszechnych, w tym udogodnień dla osób niepełnosprawnych, spełnienia wymogu umożliwienia zawarcia każdej z usług powszechnych w każdej z placówek) spełnione są przesłania zachowania ciągłości świadczenia usług powszechnych, zapewnienia ich dostępności oraz zdolności technicznej P. do świadczenia usług powszechnych;
5. art. 97 § 1 pkt 4 Kpa poprzez odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wyboru operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025, mimo iż rozstrzygnięcie w przedmiocie unieważnienia Konkursu na operatora wyznaczonego w oczywisty sposób może się przełożyć na wynik Konkursu, a w dalszej konsekwencji na wynik postępowania w przedmiocie wyboru operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025;
6. art. 10 § 1 Kpa poprzez niezapewnienie czynnego udziału w każdym stadium postępowaniu w sprawie wyboru operatora wyznaczonego wszystkim stronom postępowania, a przed wydaniem decyzji nieumożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
7. art. 108 § 1 Kpa poprzez nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku przesłanek do zastosowania tego środka.
Pismem z 14 lipca 2015 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji I instancji złożyła P. zarzucając Organowi naruszenie:
1. art. 10 § 1 Kpa poprzez całkowite pominięcie P. jako strony postępowania
w sprawie wyboru operatora wyznaczonego;
2. art. 73 ust. 1 pkt 2 Pp poprzez wybór operatora wyznaczonego, mimo iż żaden
z operatorów biorących udział w postępowaniu nie spełnił warunków uczestnictwa w Konkursie, tym samym brak jest podmiotu, któremu można powierzyć samodzielne wykonywanie funkcji operatora wyznaczonego;
3. art. 71 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 73 ust. 1 pkt 3 Pp oraz w związku z § 3 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie usługi powszechnej polegające na wyborze P. operatorem wyznaczonym, podczas gdy nie zapewnia ona wymaganych wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych;
4. art. 71 ust. 3 pkt 4 Pp polegające na wyborze P. operatorem wyznaczonym, podczas gdy nie zapewnia ona rentowności świadczonych usług powszechnych, w szczególności zaś wybór P. operatorem wyznaczonym na okres 10 lat, podczas gdy rentowność świadczenia usług powszechnych na lata 2019-2025 w ogóle nie została zbadana;
5. art. 71 ust. 3 pkt 1, 2 i 6 Pp polegające na przyjęciu wyłącznie na podstawie danych przedstawionych przez P., bez weryfikacji prawdziwości tych danych, że w zakresie dotyczącym placówek pocztowych (ich liczby, sposobu rozmieszczenia, wymogów technicznych w zakresie ich dostosowania do świadczenia usług powszechnych, w tym udogodnień dla osób niepełnosprawnych, spełnienia wymogu umożliwienia zawarcia każdej z usług powszechnych w każdej z placówek) spełnione są przesłanki zachowania ciągłości świadczenia usług powszechnych, zapewnienia ich dostępności oraz zdolności technicznej P. do świadczenia usług powszechnych;
6. art. 108 § 1 Kpa poprzez nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku przesłanek do zastosowania tego środka.
Decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] , [...] , po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonych przez P. oraz O., Prezes UKE utrzymał w mocy decyzję I instancji oraz umorzył postępowania odwoławcze wszczęte w zakresie wniosku P. z uwagi na brak podmiotu stosunku administracyjnoprawnego oceniając, iż P. nie jest stroną prowadzonego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa.
Zdaniem Prezesa UKE, nie można zgodzić się ze stanowiskiem P., że jako operator pocztowy posiada interes prawny z uwagi na fakt, że wybór ten wpłynie na rynek usług pocztowych i sytuację użytkowników i operatorów pocztowych. Prezes UKE podtrzymał także argumentację, zgodnie z którą postępowanie konkursowe
i postępowanie administracyjne w sprawie wyboru operatora wyznaczonego zgodnie z art. 71 ust.1 Pp są odrębnymi od siebie postępowaniami, co powoduje, że nie może być mowy o sukcesji uprawnień tj., że z uczestnika postępowania konkursowego dany podmiot staje się automatycznie stroną postępowania administracyjnego wszczętego na podstawie art. 71 ust. 1 w związku z art. 74 zdanie 1 Pp.
Pismami z 7 października 2016 r. strony Skarżące P. oraz O. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także ,,WSA w Warszawie") skargi na ww. decyzję.
Wyrokiem z 24 maja 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2324/16, WSA w Warszawie oddalił skargę O. i skargę P. na decyzję z [...] września 2016 r.
W dniu [...] grudnia 2018 r. w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS: [...] dokonano wpisu, z którego wynika, że P. S.A. dokonała zmiany nazwy firmy na T. S.A. (dalej "T. ").
Wyrokiem z 23 stycznia 2020 r, sygn. akt II GSK 3251/17 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także ,,NSA"), po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej O. i skargi kasacyjnej P., uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i decyzję z [...] września 2016r. utrzymującą w mocy decyzję Organu z [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że P., jako podmiot świadczący usługę pocztową, którego dotyczy decyzja organu regulacyjnego, a wcześniej biorący udział w Konkursie, jest legitymowany do uruchomienia kontroli takiej decyzji, tj. do żądania, aby Organ, który dokonał wyboru jej konkurenta na operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych, ponownie rozpatrzył tę sprawę z uwzględnieniem jej stanowiska i zarzutów, a co się z tym wiąże, również do poddania ostatecznej decyzji w tym przedmiocie kontroli sądowej. Jednocześnie w uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że ponownie rozpatrując sprawę Organ uwzględni stanowisko NSA, zapozna się z zarzutami P. i oceni, czy kwestie przez nią podnoszone można uznać za zbadane i wyjaśnione w sposób, który pozwala na reformatoryjne orzekanie w kontekście art. 136 § 2 i 3 Kpa oraz 138 § 2 Kpa.
W dniu 21 lipca 2020 r. T. zawiadomiła Prezesa UKE o zakończeniu z dniem [...] lipca 2020 r. działalności pocztowej. Pismem z 4 sierpnia 2020 r. Prezes UKE zawiadomił T. o jej wykreśleniu z dniem [...] sierpnia 2020 r. z rejestru operatorów pocztowych.
Postanowieniem z [...] września 2020 r. Prezes UKE włączył do akt postępowania materiał dowodowy w postaci:
1. zgłoszenia operatora pocztowego T. z 17 lipca 2020 r. zakończenia wykonywania działalności pocztowej,
2. zawiadomienia Prezesa UKE z 4 sierpnia 2020 r. o wykreśleniu wpisu z rejestru operatorów pocztowych operatora pocztowego T. .
Zaskarżoną decyzją Prezes UKE utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2015 r. w sprawie wyboru P. jako operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej w latach 2016-2025 (pkt I) oraz umorzył postępowanie wszczęte w zakresie wniosku T. z 14 lipca 2015 r.
o ponowne rozpatrzenie sprawy (pkt II).
W uzasadnieniu decyzji Prezes UKE wskazał, że brzmienie przepisu art. 71 Pp, art. 28 Kpa oraz art. 22 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniająca dyrektywę 97/67/WE w odniesieniu do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty (Dz. U. UE. L08.52.3), których naruszenie wskazał NSA, nie uległy zmianie. Zmianie natomiast uległ stan faktyczny, polegający na zakończeniu prowadzenia działalności pocztowej przez P. (obecnie T. ) i wykreśleniu tego podmiotu z rejestru operatorów pocztowych. W związku z powyższym, Prezes UKE stwierdził, że, przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy, wszczętej wnioskiem Skarżących zobowiązany jest wziąć przedmiotową okoliczność pod uwagę.
Organ zaznaczył, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem O.
i wnioskiem P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji. Jak wynika z akt sprawy decyzja Prezesa UKE została doręczona O. w dniu [...] czerwca 2015 r., zaś wniosek O. został złożony w Kancelarii UKE w dniu 14 lipca 2015 r., tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji. Należy zatem uznać, iż O. poprzez złożenie wniosku w Kancelarii UKE, zachował wymagany przez przepisy prawa 14 - dniowy termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku NSA Organ uznał, że niniejsze postępowanie zostało również wszczęte wnioskiem P. przez podmiot legitymowany do tego w momencie jego składania. Prezes UKE stwierdził zatem, że postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało skutecznie wszczęte w wyniku złożenia w terminie wniosku O., jak i przez P., które w momencie składania tych wniosków były podmiotami legitymowanymi do ich złożenia.
Prezes UKE wskazał, że warunki przystąpienia do Konkursu (wskazane
w przepisie art. 71 ust. 2 Pp) oraz przesłanki wyboru operatora wyznaczonego (wskazane w przepisie art. 71 ust. 3 Pp) zostały określone w taki sposób, aby zapewnić wybór operatora zobowiązanego do świadczenia usług powszechnych, który zapewnia świadczenie tych usług. Zgodnie z art. 71 ust. 3 Pp Prezes UKE dokonuje wyboru operatora wyznaczonego, mając na uwadze: 1) zachowanie ciągłości świadczenia usług powszechnych; 2) zapewnienie wymaganych wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych oraz dostępności usług powszechnych; 3) koszt świadczenia usług powszechnych przedstawiony przez operatora pocztowego; 4) zapewnienie rentowności świadczenia usług powszechnych; 5) zadania operatora wyznaczonego, w tym wykonywane na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego; 6) zdolność ekonomiczną i techniczną operatora pocztowego do świadczenia usług powszechnych.
Organ zważył, że istota przesłanki zachowania ciągłości świadczenia usług powszechnych zasadza się na nieprzerwanym przyjmowaniu, sortowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek listowych, przesyłek dla ociemniałych oraz paczek pocztowych, a także na sortowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu nadesłanych z zagranicy paczek pocztowych. Jednocześnie Prezes UKE podkreślił, że proces ten powinien odbywać się w sposób jednolity w porównywalnych warunkach, przy zapewnieniu na terytorium całego kraju rozmieszczenia placówek pocztowych operatora oraz nadawczych skrzynek pocztowych odpowiedniego do zapotrzebowania na danym terenie, a także z zachowaniem wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych, po przystępnych cenach i z częstotliwością zapewniającą co najmniej jedno opróżnianie nadawczej skrzynki pocztowej
i doręczanie przesyłek pocztowych, co najmniej w każdy dzień roboczy i nie mniej niż przez 5 dni w tygodniu, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy, jak również
w sposób umożliwiający uzyskanie przez nadawcę dokumentu potwierdzającego odbiór przesyłki rejestrowanej. Mając powyższe na uwadze, w ponownie dokonanej przez Prezesa UKE ocenie, spełnienie powyższych warunków możliwe jest jedynie przez takiego operatora pocztowego, który posiada odpowiednią liczbę placówek własnych w sieci placówek pocztowych, odpowiednią liczbę doręczycieli, zdolność do działania w trybie awaryjnym oraz rezerwy (wydajność) w centrach rozdzielczych. Nie powinno bowiem ulegać wątpliwości, iż jedynie posiadanie odpowiednich zasobów ludzkich, materialnych oraz odpowiednia organizacja przedsiębiorstwa, w tym przygotowanie na kontynuowanie działalności w sytuacjach nietypowych, gwarantuje nieprzerwalność świadczenia usług powszechnych na terytorium całego kraju
z zachowaniem odpowiednich warunków ich świadczenia. Prezes UKE zwrócił uwagę, że P. na dzień składania Oferty posiada 7 266 placówek pocztowych, w tym 4 627 placówek własnych. Oznacza to, że procentowy udział własnych placówek pocztowych w sieci placówek pocztowych P. wynosi 63,7%. Stąd uwzględniając powyższe w ocenie Prezesa UKE, liczba posiadanych przez P. 4 627 placówek własnych na 7 266 wszystkich placówek operatora pocztowego gwarantuje zachowanie ciągłości świadczenia usług powszechnych.
Ponadto, według Organu P. posiada zdolność działania w trybie awaryjnym rozumianą jako gwarancję prowadzenia nieprzerwanej działalności pocztowej w warunkach zaistnienia sytuacji awaryjnych.
Prezes UKE wyjaśnił, że ocena spełnienia kryterium w zakresie zapewnienia wymaganych wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych wymaga wyodrębnienia dwóch, niezależnych od siebie, wymogów, które powinien spełnić operator pocztowy:
a) zapewnić wymagane wskaźniki czasu przebiegu przesyłek pocztowych,
b) zapewnić dostępność usług powszechnych.
Organ podkreślił, że ocenę spełnienia przesłanki zapewnienia wymaganych wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych przeprowadził na podstawie:
1) wyników badania czasu przebiegu przesyłek listowych niebędących przesyłkami listowymi najszybszej kategorii w obrocie krajowym za 2014 rok - wskaźnik D+3 przeprowadzonego przez P.,
2) wyników badania czasu przebiegu paczek pocztowych niebędących paczkami pocztowymi najszybszej kategorii w obrocie krajowym za 2014 rok - wskaźnik D+3 przeprowadzonego przez P..
3) odniesienia ww. wyników do wymogów określonych w Rozporządzeniu w sprawie usługi powszechnej celem ustalenia, czy P. spełnia wymagania w omawianym zakresie,
4) oceny przyjętej metodologii badania przez operatora pocztowego.
Ocena powyższa została dokonana na podstawie informacji o wynikach własnego badania czasu przebiegu przesyłek pocztowych przedstawionego przez operatora pocztowego, albowiem konieczne było dokonanie omawianej oceny przy uwzględnieniu zasady równego traktowania podmiotów oraz poszanowania zasad konkurencji. Jak zauważył Prezes UKE przepis art. 52 Pp zapewnia przeprowadzanie badania czasu przebiegu przesyłek pocztowych uzyskanego w danym roku w zakresie usług powszechnych w obrocie krajowym przez operatora wyznaczonego. W oparciu o ww. przepis nie przeprowadza się jednak badań w zakresie czasu przebiegu przesyłek pocztowych innych operatorów pocztowych. Tym samym, uwzględnienie wyników badań przeprowadzonych przez Prezesa UKE w oparciu o art. 52 Pp w odniesieniu do oferty P. oraz badań własnych innych operatorów biorących udział w konkursie doprowadziłoby w rezultacie do naruszenia zasady równego traktowania podmiotów biorących udział w konkursie.
Organ podkreślił, że przyjęte przez niego kryterium ocenne koresponduje z wymogami określonymi w dokumentacji konkursowej, która została opracowana zgodnie z postanowieniami § 4 rozporządzenia Ministra Administracji I Cyfryzacji z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie konkursu na operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych (Dz. U. z 2013r. poz. 1466, dalej ,,Rozporządzenie"), wobec czego jej celem było zapewnienie przejrzystości całej procedury, poszanowania zasady wolnej konkurencji, zapewnienie dostępu do udziału w Konkursie wszystkim podmiotom zdolnym do wykonywania obowiązków operatora wyznaczonego oraz zapewnienie równych szans tym podmiotom na każdym etapie Konkursu. Tym samym, dokonanie przez Prezesa UKE oceny spełnienia omawianego wymogu na podstawie wyników zawartych w Ofercie nr 1 urzeczywistnia ww. gwarancje w niniejszym postępowaniu.
Stosownie do brzmienia przepisu art. 71 ust. 3 pkt 2 Pp Prezes UKE wyjaśnił, że dokonując ww. oceny miał na uwadze zapewnienie przez operatora wyznaczonego wymaganych wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych
w okresie, na który taki operator został wyznaczony, tj. w latach 2016 - 2025. Ocenie podlegał więc potencjał prowadzonej przez P. działalności pocztowej, jego zasoby i możliwości pozwalające na zachowanie wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych. Prezes UKE stwierdził, że własne badanie wyników czasu przebiegu przesyłek pocztowych dokonane przez P. zostało przeprowadzone zgodnie z opisem w Ofercie P., której założenia przy jej poprawnym zastosowaniu gwarantują prawidłowość otrzymanych wyników.
Prezes UKE zaznaczył, że P. spełnia wymóg zapewnienia dostępności usług powszechnych poprzez zorganizowanie prowadzenia działalności pocztowej w sposób zapewniający: a) rozmieszczenie placówek pocztowych zgodnie z kryteriami określonymi przez Prezesa UKE mając na uwadze regulacje przepisu § 24 ust. 1, 2, 3 i 5 Rozporządzenia w sprawie usługi powszechnej, b) zapewnienie dostępu osób niepełnosprawnych do usług pocztowych, co stanowi wypełnienie obowiązku nałożonego przez przepis art. 62 Pp, c) wypełnienie obowiązku nałożonego przez przepis § 25 Rozporządzenia w sprawie usługi powszechnej w zakresie pracy placówek pocztowych we wszystkie dni robocze,
z wyjątkiem sobót, co najmniej 5 dni w tygodniu, z zastrzeżeniem, że jeżeli
w tygodniu przypada dzień ustawowo wolny od pracy, liczba ta może być odpowiednio niższa.
Zdaniem Organu, P. spełnia omawiany wymóg, albowiem każda placówka pocztowa P. oznakowana jest w sposób widoczny jednoznacznie wskazujący i identyfikujący placówkę pocztową operatora pocztowego, placówki pocztowe P. są zorganizowane w sposób zapewniający zachowanie tajemnicy pocztowej i bezpieczeństwo obrotu pocztowego, a także w placówkach pocztowych P., w których prowadzona jest inna niż pocztowa działalność gospodarcza, stanowisko obsługi klientów w zakresie usług pocztowych jest wyodrębnione i oznakowane w sposób widoczny jednoznacznie wskazujący i identyfikujący P..
W ocenie Organu została spełniona również przesłanka kosztu świadczenia usług powszechnych przedstawiona przez operatora pocztowego. Prezes UKE wskazał, że ocena tej przesłanki została dokonana w oparciu o przedstawione przez P. planowane na czas składania Oferty wartości kosztów z tytułu świadczenia usług powszechnych (odrębnie dla roku 2016, 2017 i 2018), przy założeniu (w celu porównywalności wyników) dla poszczególnych lat jednakowego poziomu wolumenów usług pocztowych.
Prezes UKE, dokonując oceny spełnienia przesłanki zapewnienia rentowności świadczenia usług powszechnych w zakresie planowanych wyników netto ze świadczenia usług powszechnych jednocześnie ustalając, czy wartość wyników jest dodatnia, czy ujemna wskazał, że wartość dodatnia w kolejnych latach, od roku 2016 do 2018, umożliwia operatorowi pocztowemu świadczenie usług powszechnych w sposób ciągły i zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Organ podniósł, że rentowność zaprezentowana w Ofercie P., została oceniona na podstawie przedłożonych planowanych wyników netto ze świadczenia usług powszechnych odrębnie dla każdego roku w latach 2016-2018.
Prezes UKE uznał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zdolność P. do wykonywania zadań wynikających z obowiązków nałożonych przepisami szczególnymi na organy państwowe. Wskazać bowiem należy, że w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego w państwie, przepisy określają obowiązki organów państwowych w tym zakresie. Z kolei organy państwowe, wykonując nałożone obowiązki realizują je przy udziale podmiotów trzecich, w tym operatorów pocztowych.
W ponownie przeprowadzonej ocenie wymogów decydujących o zapewnieniu zdolności ekonomicznej i technicznej operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych Prezes UKE uwzględnił:
a. dysponowanie rezerwami środków transportu umożliwiających przewóz dodatkowych wolumenów przesyłek pocztowych,
b. realizowane umowy o świadczenie usług pocztowych w zakresie przesyłek pocztowych, w tym roczne wolumeny przesyłek pocztowych (za lata 2013-2014),
c. wskaźniki rentowności aktywów, kapitału własnego oraz sprzedaży za rok 2013.
Organ wskazał, że ocena zdolności technicznej P. została dokonana na podstawie informacji dotyczących realizowanych w 2013 i 2014 r. umów o świadczenie usług pocztowych w zakresie przesyłek pocztowych, w tym obejmującej roczne wolumeny przesyłek pocztowych, a ocena zdolności ekonomicznej - na podstawie wskaźników rentowności aktywów, kapitału własnego oraz sprzedaży za rok 2013. Według Organu, P. spełniła przesłankę zdolności ekonomicznej i technicznej do świadczenia usług powszechnych.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że P. dysponuje rezerwami środków transportu umożliwiających przewóz dodatkowych wolumenów przesyłek pocztowych a ponadto realizuje umowy o świadczenie usług pocztowych, w zakresie przesyłek pocztowych, których roczne wolumeny znacznie przekraczają ustalone przez Prezesa UKE minimum oraz ma zapewnione poprawne wskaźniki rentowności aktywów, kapitału własnego oraz sprzedaży za 2013 r.
Odnosząc się do kwestii umorzenia postępowania wszczętego w zakresie wniosku T. Organ argumentuje, że skoro P. obecnie nie prowadzi działalności pocztowej - nie jest operatorem pocztowym wpisanym do rejestru operatorów pocztowych, to przestał być on postrzegamy w kategoriach konkurenta rynkowego P.. Dlatego też, pomimo że T. istnieje w obrocie prawnym (w dalszym ciągu wpisana jest do rejestru przedsiębiorców KRS), to w związku z tym, że już w trakcie niniejszego postępowania, wszczętego m.in. na jej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jako podmiotu jeszcze legitymowanego
w niniejszym postępowaniu z dniem [...] sierpnia 2020 r., utraciła status podmiotu stosunku administracyjnoprawnego (bezprzedmiotowość wtórna). Zdaniem Organu nie może zatem być już uznawana za stronę tego postępowania. Z powyższego zatem wynika, że postępowanie administracyjne odwoławcze w stosunku do P. z dniem [...] sierpnia 2020 r. stało się bezprzedmiotowe, bowiem brak jest jednego z konstytutywnych elementów stosunku administracyjnoprawnego, w tym przypadku podmiotu stosunku administracyjnego. Innymi słowy, P. z chwilą wykreślenia z rejestru operatorów pocztowych, utraciła status strony postępowania administracyjnego. Z tego też powodu, w ocenie Prezesa UKE, postępowanie odwoławcze należało umorzyć względem P. (T. ).
Pismami z 30 grudnia 2020 r. Skarżący (O. oraz T. ) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na ww. decyzję. Organowi zarzucili, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do:
I. naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "Ppsa") poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku NSA z 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt II GSK 3251/17);
2) art. 104 § 1 w związku z art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia o nieaktualny stan faktyczny, tj. stan istniejący w momencie rozstrzygnięcia Konkursu na operatora wyznaczonego;
3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa w związku z art. 71 ust. 1 Pp przez pominięcie w zaskarżonej decyzji okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. okoliczności dotyczących P., które wskazują, że P. nie mogła zostać operatorem wyłonionym w trakcie konkursu,
w szczególności ze względu na niespełnienie przesłanek uczestnictwa
w konkursie w zakresie wskaźnika kapitału własnego P. w 2012 r. oraz wskaźnika płynności bieżącej P. za 2011 r. a także pominięcie faktu, że P. nie gwarantuje realizacji zadań operatora wyznaczonego;
4) art. 7, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa w związku z art. 71 ust. 3 pkt 2, 4 i 6 Pp przez pominięcie w rozstrzygnięciu znanych Prezesowi UKE z urzędu okoliczności, które wskazują, że P. nie mogła zostać wyłoniona jako operator wyznaczony ze względu na brak możliwości zapewnienia przez nią:
a. wymaganych wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych oraz dostępności usług powszechnych;
b. rentowności świadczenia usług powszechnych;
c. zdolności ekonomicznej i technicznej do świadczenia usług powszechnych;
5) art. 7, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa w związku z art. 71 ust. 3 pkt 3 i 5 Pp poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia i ustalenia, czy na dzień wydania zaskarżonej decyzji P. spełnia wymogi w zakresie zapewnienia:
a. zachowania ciągłości świadczenia usług powszechnych;
b. kosztu świadczenia usług powszechnych przedstawiony przez operatora pocztowego;
c. wykonywania zadań operatora wyznaczonego, w tym wykonywanych na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego;
6. art. 138 § 1 pkt 3 Kpa i art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 28 Kpa poprzez bezzasadne umorzenie postępowania odwoławczego wszczętego wnioskiem
o ponowne rozpatrzenie sprawy T. (poprzednio P.) wskutek uznania, iż T. nie może być już uznawana za stronę tego postępowania;
II. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
7) art. 73 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 Pp przez wybór P. jako operatora wyznaczonego, pomimo że żaden z operatorów pocztowych uczestniczących
w Konkursie, a w szczególności P., nie spełnił warunków uczestnictwa w Konkursie oraz P. nie gwarantuje realizacji zadań operatora wyznaczonego;
8) art. 71 ust. 1 Pp w związku z art. 71 ust. 3 pkt 2 Pp oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie usługi powszechnej przez wybór P. jako operatora wyznaczonego, pomimo że P. nie spełniała zarówno w momencie wydania decyzji z [...] czerwca 2015 r., jak i wydania zaskarżonej decyzji przesłanki zapewnienia wymaganych wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych;
9) art. 71 ust. 1 Pp w związku z art. 71 ust. 3 pkt 4 oraz art. 46 ust. 2 pkt 4 Pp poprzez wybór P. jako operatora wyznaczonego, pomimo że P. nie gwarantowała zapewnienia rentowności świadczenia usług powszechnych po cenach przystępnych dla użytkowników, czego najlepszym dowodem jest fakt, że od wydania decyzji z [...] czerwca 2015 r. P. stale i konsekwentnie podnosiła ceny usług powszechnych ustalając je na poziomie, który nie spełnia wymogu przystępności cenowej, który to wymóg jest niezbędnym elementem pozwalającym zakwalifikować daną usługę jako usługę powszechną;
10) art. 71 ust. 1 Pp w związku z art. 71 ust. 3 pkt 5 i art. 46 ust. 2 pkt 3 Pp oraz § 3 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie usługi powszechnej przez wybór P. jako operatora wyznaczonego, pomimo że P. nie gwarantuje prawidłowego wykonywania zadań operatora wyznaczonego,
w szczególności w zakresie terminowości doręczeń przesyłek zgodnej z przepisami prawa.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargi Organ wniósł o odrzucenie skargi T., ewentualnie o jej oddalenie oraz o oddalenie skargi O..
W pismach procesowych z 17 maja 2021 r. Uczestnik wniósł także o oddalenie skarg w całości.
Postanowieniem z [...] maja 2021 r., na podstawie art. 111 § 1 Ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 145/21 oraz sygn. akt VI SA/Wa 198/21 do ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygn. akt VI SA/Wa 145/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Pomimo tego, że nie wszystkie zarzuty skarg okazały się zasadne to zasługują one na uwzględnienie w części albowiem dokonywana w świetle powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że decyzja w zakresie jej pkt I została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa.
Zaskarżoną decyzją Prezes UKE utrzymał w mocy decyzję I instancji w sprawie wyboru P. jako operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej w latach 2016-2025 (pkt I sentencji zaskarżonej decyzji) oraz umorzył postępowanie wszczęte w zakresie wniosku T. z 14 lipca 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy (pkt II sentencji zaskarżonej decyzji).
W świetle treści rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji i jego uzasadnienia oraz zarzutów sformułowanych w skargach, zasadniczego znaczenia nabierają w ocenie Sądu dwie kwestie. Pierwsza z nich dotyczy zasadności stwierdzenia przez Organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zaistnienia przesłanek z art. 71 ust. 3 Pp, w oparciu o okoliczności faktyczne objęte treścią Oferty P. a zatem nie w oparciu o okoliczności istniejące w dacie wydawanego rozstrzygnięcia. Druga zaś kwestia istotna z punktu widzenia dokonywanej przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji wymagała z kolei rozważenia, czy w sprawie doszło do naruszenia art. 153 w związku z art. 193 Ppsa a to przede wszystkich z uwagi na przyjęty sposób załatwienia sprawy (w punkcie 2 zaskarżonej decyzji) poprzez umorzenie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Twoją Pocztę.
Na wstępnie należy jednak podkreślić, że wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone Konkursem na operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych w latach 2016-2025 (zob. art. 71 ust. 1 Pp). Stosownie do wyniku Konkursu ogłoszonego w dniu 20 maja 2015r. w rezultacie badania ofert w pierwszym etapie, do drugiego etapu Konkursu została zakwalifikowana Oferta nr 1 złożona przez P.. Do etapu tego nie została natomiast zakwalifikowana Oferta nr 2 złożona przez P.. Trzeba też zauważyć, że prawidłowość przeprowadzenia przez Prezesa UKE Konkursu nie powinna budzić wątpliwości albowiem wyrokiem z 23 stycznia 2020r. (sygn. akt II GSK 3246/17) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne O. i P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 maja 2017r. (sygn. akt. VI SA/Wa 2719/16) w sprawie ze skarg O. i P. na decyzję Organu z [...] października 2016r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa UKE z [...] grudnia 2015r. w przedmiocie odmowy unieważnienia Konkursu.
Kolejnym etapem procedury wyboru operatora wyznaczonego było przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezesa UKE w sprawie wyboru operatora wyznaczonego. Stosownie do postanowienia art. 71 ust. 3 Pp decyzja w tym przedmiocie wydawana jest przez Organ przy wzięciu pod uwagę:
1) zachowania ciągłości świadczenia usług powszechnych;
2) zapewnienia wymaganych wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych oraz dostępności usług powszechnych;
3) kosztu świadczenia usług powszechnych przedstawiony przez operatora pocztowego;
4) zapewnienia rentowności świadczenia usług powszechnych;
5) zadań operatora wyznaczonego, w tym wykonywanych na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego;
6) zdolności ekonomicznej i techniczną operatora pocztowego do świadczenia usług powszechnych.
W zaskarżonej decyzji Prezes UKE przedstawił swoje stanowisko co do każdego ze wspomnianych powyżej kryteriów (str. 16-78 zaskarżonej decyzji). Zauważyć przy tym należy, że dokonywana w tym zakresie przez Organ ocena została oparta na okolicznościach faktycznych wynikających w przedłożonych przez P. dokumentów w ramach złożonej Oferty. Należałoby zaś w tym miejscu podkreślić, że Oferta została złożona na potrzeby Konkursu przeprowadzonego w I połowie 2015 roku a zatem przeszło pięć lat przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Dane zaś ujęte w dokumentach złożonych w ramach Oferty obejmują dane z 2014 r. (np. w zakresie przebiegu przesyłek pocztowych – str. 35 zaskarżonej decyzji (pkt 43 Załącznika do decyzji)), zaś najpóźniejsze dane to dane prognozowane na 2018r. (np. w zakresie planowanego kosztu usług powszechnych na lata 2016-2018 - str. 55 zaskarżonej decyzji ( pkt 47 Załącznika do decyzji)).
Przesłanki określone zaś w art. 71 ust. 3 Pp, które winien Organ wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji w sprawie dotyczą danych ze swej istoty zmiennych w czasie (art. 71 ust. 3 pkt 3 i 6 Pp), jak i tych, których wystąpienie jest przez Organ - w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy sprawy - uznawane za zapewnione na etapie wydawania decyzji o wyborze operatora wyznaczonego (art. 71 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 5 Pp).
Wypada też zauważyć, że od czasu przeprowadzenia Konkursu w 2015 r. aktualność danych objętych dokumentami składanymi wraz z Ofertą mogła ulec istotnej zmianie. Prezes UKE wydając zaś zaskarżoną decyzję w 2020r. nie poczynił żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych w tym zakresie a zatem nie uaktualnił materiału dowodowego koniecznego dla rozważenia kryteriów wskazanych w art. 71 ust 3 Pp.
Sąd podziela i przyjmuje za swoje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego ujęte we wspomnianym wyroku z 23 stycznia 2020r. (sygn. akt II GSK 3246/17), że postępowanie konkursowe oraz postępowanie administracyjne w sprawie wyboru operatora wyznaczonego są postępowaniami odrębnymi, niezależnymi i różniącymi się od siebie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku postępowanie konkursowe nie jest administracyjnym postępowaniem jurysdykcyjnym w rozumieniu Kpa. Jest ono prowadzone przez komisję konkursową, niebędącą organem administracji i niewyposażoną przez ustawę w kompetencję administracyjną do władczego rozstrzygnięcia indywidualnej i konkretnej sprawy administracyjnej. Sąd zauważa, że konsekwencją tego jest między innymi to, że nie ma tutaj automatyzmu w wyborze operatora wyznaczonego a Organ zobligowany jest do rzetelnego rozważenia tego wyboru w świetle wymogów dyktowanych treścią art. 71 ust. 3 Pp.
Jak podkreślił wyraźnie Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 21) i czemu dał świadectwo dokonując analizy przesłanek z art. 71 ust.3 Pp, za podstawę faktyczną jej wydania zostały przyjęte dokumenty włączone w poczet materiału dowodowego postanowieniem Prezesa UKE z [...] czerwca 2015r. tj. pierwszy egzemplarz Oferty nr 1 złożonej przez P., dokumentacja konkursowa wraz z wnioskami o wyjaśnienie jej treści i wyjaśnienia treści dokumentacji konkursowej, materiały z prac komisji konkursowej oraz inne dokumenty w sprawie, którymi są: zgłoszenie operatora pocztowego T. z 17 lipca 2020 r. zakończenia wykonywania działalności pocztowej oraz zawiadomienie Prezesa UKE z 4 sierpnia 2020 r. o wykreśleniu wpisu operatora pocztowego T. z rejestru operatorów pocztowych (por. postanowienie Prezesa UKE z [...] września 2020 r. o włączeniu tych dokumentów do materiału dowodowego prowadzonego postępowania).
Nie budzi zaś wątpliwości, w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego, że rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej należy opierać na stanie faktycznym istniejącym w dacie wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA w Warszawie z 4 października 2000 r., sygn. akt V SA 283/00). Wymogowi temu winien sprostać zarówno organ administracji publicznej wydający decyzję w pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy.
Od uczynienia zadość tej zasadzie nie był wolny także Prezes UKE rozpoznając sprawę w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie bowiem z poglądami doktryny i orzecznictwa sądowego minister w rozumieniu Kpa (por. art. 5 § 2 pkt 4 Kpa), przy rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosuje odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 Kpa). Zaangażowanie zaś tego samego organu nie powoduje uchylenia ogólnych zasad rządzących postępowaniem w przedmiocie wydania decyzji (art. 6–16 Kpa.). Rozpoznający sprawę piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 Kpa związany jest zatem przede wszystkim zasadą praworządności i pochodną względem niej zasadą prawdy obiektywnej (tak Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 6 grudnia 2011 r., SK 3/11, OTK-A 2011/10, poz. 113).
W prowadzonym zatem z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postępowaniu Prezes UKE nie może ograniczać się do stanu faktycznego z daty wydania decyzji I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania tego wniosku (por. wyrok NSA w Warszawie z 24 lutego 1992 r. sygn. akt II SA 49/92). Z art. 138 Kpa wywodzony jest bowiem obowiązek orzekania w sprawie w II instancji przy uwzględnieniu zmian stanu faktycznego, które zaszły w sprawie, a więc podjęciu rozstrzygnięcia przy dysponowaniu całym, zaktualizowanym materiałem dowodowym istniejącym w chwili orzekania, a nie tylko w chwili wydania decyzji pierwszoinstancyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1541/07; wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017r., sygn. akt II SA/Po 1011/16; wyrok WSA w Warszawie z 30 grudnia 2019r., sygn. akt II SA/Wa 1307/18). Jest to konsekwencja wspomnianej powyżej ogólnej zasady rozstrzygania sprawy administracyjnej według stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Obowiązek ten dotyczy zatem również decyzji drugiej instancji albowiem jest to jedna z gwarancji zapewnienia realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa) tj. prawa do dwukrotnego rozpatrzenia tej samej sprawy. Stąd też nie chodzi tutaj tylko o formalną kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia decyzji I instancji ale o ponowne, rzeczywiste rozpoznanie sprawy na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nastąpić to powinno w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji na etapie wydawania decyzji I instancji ale uzupełniony o nowe dowody co do tych faktów istotnych w sprawie, które mogą ulegać w międzyczasie zmianie. Niezrealizowanie tego obowiązku uzasadnia zarzut naruszenia art. 77 § 1 Kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w konsekwencji pociągając za sobą uchybienie także zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kpa. Dokonana zaś z naruszeniem wspomnianych reguł postępowania ocena dowodów nie pozwala uznać, że poczyniona została stosownie do obowiązku, jaki wypływa z art. 80 Kpa nakazującego ocenę udowodnienia poszczególnych okoliczności sprawy na podstawie całego materiału dowodowego, w ramach wszechstronnej jego analizy co do aktualnych faktów istotnych w punktu widzenia mającego zapaść rozstrzygnięcia. Tylko w przypadku sprostania wymogom wynikającym z powyższych zasad postepowania możemy mieć do czynienia ze swobodną ale nie dowolną oceną dowodów.
Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 grudnia 2020r. (sygn. akt I GSK 1319/20) ,,Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym, albowiem zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)".
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że o ile poczynienie ustaleń co do przesłanek stosowanego w sprawie art. 71 ust. 3 Pp, w oparciu o Ofertę, przy wydawaniu w dniu [...] czerwca 2015r. decyzji I instancji można byłoby postrzegać za wystarczające o tyle powielenie ich i odstąpienie w zaskarżonej decyzji od ponownej weryfikacji stanu faktycznego sprawy co do jego aktualności, już nie.
Podsumowując, Sąd zauważa, że potwierdzenie w zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję I instancji dokonującą wyboru P. na operatora wyznaczonego, stanu ziszczenia się przesłanek określonych we wspomnianym przepisie prawa nie może być pozorne tj. powielające ustalenia poczynione kilka lat wcześniej i to bez rozważenia ich dalszego utrzymywania się pomimo upływu tak długiego okresu czasu. Uchybienie tej zasadzie stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 541/09).
Sąd nie podziela przy tym stanowiska Organu, że z powinności uwzględnienia zmieniających się okoliczności sprawy zwolnić miałaby go możliwość zastosowania instytucji przewidzianej w art. 78 Pp tj. uchylenia decyzji o wyborze operatora wyznaczonego na skutek zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w tym przepisie prawa. Jak stanowi art. 78 ust. 1 Pp Prezes UKE może uchylić decyzję o wyborze operatora wyznaczonego w przypadku:
1) uporczywego naruszania przez operatora wyznaczonego warunków świadczenia usług powszechnych,
2) wykazywania przez operatora wyznaczonego rażąco wysokiego kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych,
3) nierentowności usług powszechnych i uznania przez Prezesa UKE, że przedstawiony przez operatora wyznaczonego program działań na rzecz przywrócenia i utrzymania ich rentowności nie zapewni osiągnięcia tego celu
- jeżeli analiza rynku pocztowego wskazuje, że obowiązek świadczenia usług powszechnych może być zrealizowany przez innego operatora pocztowego.
Do zastosowania instytucji uchylenia decyzji o wyborze operatora wyznaczonego dochodzi w sytuacji gdy najpierw na skutek spełnienia wymogów wynikających z art. 71 ust. 3 Pp podmiot wyłoniony w konkursie jest wybrany na operatora wyznaczonego a następnie już na etapie świadczenia przez niego usług powszechnych wystąpił jeden z przypadków, o których mowa w art. 78 ust. 1 Pp. Trzeba zatem wyraźnie podkreślić, że do zastosowania tego przepisu prawa może dojść po uprzednim wydaniu decyzji o wyborze operatora wyznaczonego.
Wydanie decyzji o wyborze operatora wyznaczonego następuje zaś w odrębnym postępowaniu administracyjnym, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek określonych w art. 71 ust. 3 Pp. Na prawidłowość dokonanej w tym zakresie oceny przez Prezesa UKE nie wpływa zatem przewidziana w art. 78 ust. 1 Pp możliwość późniejszego, ewentualnego wzruszenia tej decyzji. Ważne bowiem jest aby na datę wydawania decyzji o wyborze operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych spełnione zostały przesłanki warunkujące ten wybór. Natomiast to, czy i w jakim zakresie już w czasie wykonywania tej decyzji doszło do naruszania warunków świadczenia usług powszechnych, wykazania rażąco wysokiego kosztu netto bądź nierentowności tych usług, będzie przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 78 ust. 1 Pp.
Podsumowując, z faktu dopuszczalnej prawem możliwości pozbawienia określonego podmiotu przyznanego mu mocą decyzji administracyjnej uprawnienia nie można wnioskować o zasadności jego przyznania na etapie wydawania decyzji uprawniającej. W takie, reprezentowane przez Organ stanowisko, wpisane jest bowiem niejako założenie o możliwej wadliwości oceny, co do istnienia podstaw uzyskania tego uprawnienia a to ewentualnie zaś powinno zostać następczo zweryfikowane w innym, odrębnym postępowaniu administracyjnym (postępowanie w sprawie uchylenia decyzji o wyborze operatora wyznaczonego). Decyzja o wyborze operatora wyznaczonego musi bowiem być wolna od wątpliwości co do spełnienia przez podmiot wyłoniony w konkursie wymogów wynikających z art. 71 ust. 3 Pp. Przedstawiony zatem przez Prezesa UKE w odpowiedziach na skargi pogląd nie zasługuje w ocenie Sądu na aprobatę albowiem nie uzasadnia odstąpienia przez Organ od rozważenia spełnienia przesłanek z art. 71 ust. 3 Pp w oparciu o stan faktyczny sprawy ustalony zgodnie ze wskazanymi powyżej przez Sąd wymogami postępowania administracyjnego.
W piśmie procesowym z 17 maja 2021r. (str.7 i 8) Uczestnik odwołał się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z 23 stycznia 2020r. co do możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji w ramach kontroli sądowej przy stwierdzeniu jej wadliwości w sposób na tyle istotny i wyraźny, że decyzja ta jest sprzeczna z prawem. Jak już zostało to powyżej wspomniane, zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi uchybieniami procesowymi. Nie chodzi przy tym tutaj o jakąś nieznaczną wątpliwość co do danych źródłowych, wskaźników czy założeń metodologicznych o której wspominał Naczelny Sąd Administracyjny ale o naruszenie, o czym była już mowa powyżej, podstawowych zasad postępowania, jakimi powinien kierować się organ administracji publicznej przy ponownym rozpoznawaniu sprawy a których dochowanie gwarantowało prawidłowe ustalenia faktyczne w sprawie. Naruszenie zaś tych zasad przez Organ powoduje, że wydana decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym.
Z uwagi na wynikające z powyższego wątpliwości co do prawidłowości przyjętego w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego sprawy, dalej idące zarzuty dotyczące naruszenia przez Organ prawa materialnego (pkt 8-10 skargi T. oraz pkt 8-10 skargi O.) nie mogły stać się aktualnie przedmiotem kontroli Sądu.
Sąd wskazuje natomiast, że nie zasługują na uznanie zarzuty skarg naruszenia przez Organ art. 73 ust. 1 pkt 2 i 3 Pp opierające się na twierdzeniu o istnieniu podstaw do uznania Konkursu za nierozstrzygnięty. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że uznanie konkursu na operatora za nierozstrzygnięty następuje w drodze decyzji Prezesa UKE wydawanej na podstawie art. 73 Pp. Ponadto możliwość ta jest wynikiem przebiegu wspomnianego konkursu. Stąd zaistnieje m.in. w przypadku niespełnienia przez żadnego z operatorów warunków uczestnictwa w konkursie (art. 73 ust. 1 pkt 2 Pp), bądź gdy żaden z operatorów pocztowych nie zapewni realizacji zadań operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 71 ust. 2 Pp zgodnie z którym do konkursu może przystąpić operator pocztowy prowadzący działalność pocztową na podstawie wpisu do rejestru, który posiada zdolność ekonomiczną i techniczną obejmującą co najmniej:
1) sieć placówek pocztowych,
2) sieć centrów rozdzielczych,
3) środki transportu,
4) organizację przedsiębiorstwa,
5) płynność finansową
- umożliwiające realizację zadań operatora wyznaczonego (por. art. 73 ust. 1 pkt 3 Pp).
Stwierdzenie zaś zaistnienia tych przesłanek (tj. z art. 73 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 Pp) następuje na skutek dokonania oceny złożonych ofert konkursowych w odniesieniu do postanowień dokumentacji konkursowej. Trzeba bowiem zaznaczyć, że dokumentacja konkursowa określa warunki uczestnictwa w konkursie (por. art. 73 ust. 1 pkt 2 Pp w związku z § 4 pkt 1 i pkt 2 Rozporządzenia). W dokumentacji określana jest także lista i szczegółowy opis kryteriów oceny oferty dotyczących m.in. zdolności ekonomicznej i technicznej operatora pocztowego do świadczenia usług powszechnych ( zob. art. 73 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 71 ust. 2 Pp i § 4 pkt 3 lit f Rozporządzenia). W sytuacji zatem gdy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w wyroku z 23 stycznia 2020r. sygn. akt II GSK 3246/17, że przeprowadzenie Konkursu (w tym także ogłoszenie Konkursu oraz dokumentacja konkursowa) nie są dotknięte rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 75 ust. 1 Pp, formułowane we wniesionych skargach (pkt 7 skarg) wnioski o nieprawidłowościach w wyłonieniu operatora pocztowego karze je postrzegać za niezasadne. Skarżący kwestionują bowiem w istocie prawidłowość przeprowadzenia Konkursu, która nie wzbudziła zastrzeżeń sądów administracyjnych przy rozpoznawaniu sprawy ze skargi na decyzję Prezesa UKE o odmowie unieważnienia Konkursu. Z tych też względów Sąd ocenia także zarzut naruszenia art. 73 ust 1 pkt 2 i pkt 3 Pp jako bezpodstawny.
Sąd podziela stanowisko Prezesa UKE co do braku podstaw dla formułowania zarzutu naruszenia przez Organ przepisu art. 153 w związku z art. 193 Ppsa a to poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2020r. (sygn. akt II GSK 3251/17).
W świetle utrwalonego już poglądu sądów administracyjnych w tym zakresie dopuszczalne jest odstąpienie od wyrażonej w art. 153 Ppsa bezwzględnie obowiązującej zasady o ile następnie zaistnieją określone, istotne okoliczności sprawy wskazujące na potrzebę weryfikacji aktualnego stanu sprawy. Istotne zatem zmiany w stanie faktycznym sprawy mogą powodować nieaktualność i, co za tym idzie, ustanie mocy wiążącej uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 29 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1177/97; wyrok NSA-OZ w Katowicach z 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, wyrok NSA-OZ w Rzeszowie z 1 października 2001 r., sygn. akt SA/Rz 434/00; wyrok NSA z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05; wyrok WSA w Gdańsku z 1 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 436/05; wyrok WSA w Gdańsku z 21 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 482/08; wyroki NSA: z 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08; z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2059/09, z 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 596/15, z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1670/12; z 24 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 500/13; z 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1276/12, i wyrok WSA w Gliwicach z 4 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 1411/14).
W punkcie II rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji Prezes UKE umorzył postępowanie administracyjnego w sprawie z wniosku T. (poprzednio P. S.A.) o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji I instancji przyjmując, że w świetle utraty przez ten podmiot po złożeniu tego wniosku statusu operatora pocztowego utracił on również przymiot strony w postępowaniu odwoławczym.
Naczelny Sąd Administracyjny w stanowisku zawartym w wyroku z 23 stycznia 2020r., w oparciu o art. 28 Kpa, art. 71 ust. 1 Pp oraz zasady określone w dyrektywie 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, w brzmieniu ukształtowanym dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniającą dyrektywę 97/67/WE w odniesieniu do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty (Dz. U. UE. L.08.52.3) stwierdził, że ,,prawodawca unijny stosunkowo szeroko zakreślił krąg podmiotów uprawnionych do uruchomienia takiej kontroli przyjmując, że może ją inicjować każdy operator świadczący usługi pocztowe, którego "dotyczy" decyzja organu regulacyjnego". Zdaniem NSA, ,,w świetle powołanych zasad prawa unijnego nie można arbitralnie wykluczyć z udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezesa UKE jednego z dwóch operatorów pocztowych, którzy uczestniczyli w konkursie - tylko dlatego, że jego oferta została negatywnie oceniona przez komisję konkursową.(...) Wymagana w powołanej dyrektywie ochrona interesu operatorów konkurujących na rynku usług pocztowych poprzez zapewnienie każdemu, którego dotyczy decyzja organu regulacyjnego, możliwości poddania jej weryfikacji miałaby więc charakter wyłącznie iluzoryczny. Wykładnia prowadząca do takiego skutku jest nie do pogodzenia z zasadami przyjętymi w prawie unijnym". Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny ,,prawo do odwołania służyć ma ochronie mechanizmu konkurencyjności, który korzystnie wpływa na rozwój rynku usług pocztowych i podnoszenie ich jakości. Zabezpieczać powinno więc nie tylko interes operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych, ale również interes konkurentów, których prawa mogą być ograniczone na skutek wydania decyzji organu regulacyjnego. W tym kontekście przesłanka odnosząca się do tego, że decyzja "dotyczy" danego podmiotu, powinna być rozumiana jako oddziaływanie decyzji na pozycję rynkową przedsiębiorstwa, które jest konkurentem adresata albo adresatów tej decyzji (por. opinia Rzecznika Generalnego TSUE z 9 września 2014 r. w sprawie C-282/13, wyrok TSUE z 22 stycznia 2015 r. w sprawie C-282/13 i powołane tam orzecznictwo)". Sąd ten zwrócił nadto uwagę, że ,,ze środkiem odwoławczym od decyzji organu regulacyjnego w przedmiocie wyboru P. na operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych wystąpił przedsiębiorca prowadzący działalność na rynku usług pocztowych i będący jednym z dwóch podmiotów, które zgłosiły swoją ofertę w konkursie wraz z dokumentacją w celu wykazania spełnienia wymagań do świadczenia usług publicznych". Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że P. S.A. ,,jest legitymowana do żądania by organ, który dokonał wyboru jej konkurenta na operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych ponownie rozpatrzył tę sprawę z uwzględnieniem jej stanowiska i zarzutów, a co się z tym wiąże również do poddania ostatecznej decyzji w tym przedmiocie kontroli sądowej". Naczelny Sąd Administracyjny wskazał nadto, że Organ ponownie rozpoznając sprawę zapozna się z zarzutami P. S.A. i oceni czy kwestie przez nią podnoszone można uznać za zbadane i wyjaśnione.
Nie ulega wątpliwości, w świetle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego w wyroku z 23 stycznia 2020r., że interes prawny P. w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez ten podmiot wywodzić należało z okoliczności związanej z jego udziałem w Konkursie oraz prowadzenia działalności na rynku usług pocztowych, konkurencyjnej względem Uczestnika wyłonionego w tym Konkursie.
Ten stan rzeczy jednak uległ istotnej zmianie po złożeniu przez P. (T. ) wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że pismem z 17 lipca 2020r. T. zawiadomiła Prezesa UKE o zakończeniu z dniem [...] lipca 2020r. działalności pocztowej. Następnie, pismem z 4 sierpnia 2020r., Organ zawiadomił T. o wykreśleniu jej z dniem [...] sierpnia 2020r. z rejestru operatorów pocztowych. Z tym też dniem przestała być operatorem pocztowym.
Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do wniosku, że Prezes UKE zasadnie uwzględnił wspomniane okoliczności faktyczne przy ocenie istnienia po stronie T. interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu drugoinstancyjnym. Nadał im też właściwe znaczenie przyjmując, że utrata statusu operatora pocztowego (wykreślenie z rejestru operatorów pocztowych) skutkuje następnie przyjęciem, że T. nie prowadzi działalności w zakresie usług pocztowych i przestała być konkurentem dla P.. Jej udział zatem na tym etapie postępowania w sprawie wyboru operatora wyznaczonego nie jest w konsekwencji wymagany ochroną mechanizmu konkurencyjności na rynku usług pocztowych albowiem nie jest już przedsiębiorcą działającym na tym rynku. Organ, mając zatem na uwadze ocenę prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do okoliczności determinujących istnienie pod stronie P. interesu prawnego w postępowaniu (art. 28 Kpa), słusznie spostrzegł, że choć miały one miejsce w dacie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten podmiot, to nie istnieją już w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Uprawnione zatem było umorzenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kpa postępowania odwoławczego w części tj. z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez T.(pkt II zaskarżonej decyzji). Rozstrzygnięcie takie, w przypadku utraty przez podmiot interesu prawnego na etapie postępowania odwoławczego, nie budzi wątpliwości w świetle orzecznictwa (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 listopada 2017r. sygn. akt II SA/Bd 468/17; wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2018r., sygn. akt II SA/Wa 1531/17, wyrok NSA z 23 października 2019r., sygn. akt II OSK 3019/17; wyrok WSA w Gliwicach z 1 lipca 2020r., sygn. akt II SA/Gl 1/20, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 24 czerwca 2020r., sygn. akt II SA/Go 118/20, wyrok WSA w Poznaniu z 18 czerwca 2020r., sygn. akt IV SA/Po 454/20). W konsekwencji powyższego, poza oceną merytoryczną Prezesa UKE przy wydaniu zaskarżonej decyzji pozostały także zarzuty T. ujęte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do których Organ w tym stanie rzeczy nie był zobligowany się ustosunkować. Zarzut skargi T. kwestionujący prawidłowość dokonanej w powyższym zakresie przez Prezesa UKE oceny prawnej nie zasługuje zatem na uwzględnienie (pkt 6 skargi).
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił, na zasadzie art. 151 Ppsa, skargi w części tj. w zakresie w jakim zaskarżeniu skargami został objęty pkt 2 zaskarżonej decyzji (pkt 2 sentencji wyroku).
Mając na uwadze ujęty w odpowiedzi na skargę wniosek Organu, o odrzucenie skargi T., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził brak ku temu podstaw. Nie ulega bowiem wątpliwości, że punkt II zaskarżonej decyzji umarza postępowanie administracyjne z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez P.. Umorzenie postępowania w tym zakresie, w ocenie Sądu uprawnione i nienaruszające art. 153 w związku z art. 193 Ppsa, nie może jednak pozbawić podmiotu, który taki wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył, uprawnienia do weryfikacji przez sąd administracyjny legalności kierowanego do niego w tym zakresie rozstrzygnięcia. Skarżącej przysługuje, zdaniem Sądu, prawo kontroli zasadności dokonanej względem niej oceny Organu dotyczącej utraty przez nią interesu prawnego w postępowaniu ze złożonego przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prawo to zaś może zrealizować składając skargę do sądu administracyjnego.
W nawiązaniu do powyższego trzeba bowiem wskazać, że stosownie do postanowienia art. 50 § 1 Ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Przy czym na gruncie wspomnianego przepisu prawa interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego rozumie się szerzej niż interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa. Jak podkreślił NSA ,,Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Legitymacja procesowa strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest tożsama z legitymacją procesową strony w postępowaniu administracyjnym. O istnieniu legitymacji procesowej strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie decyduje zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego, lecz interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym stanem prawnym (wyrok NSA z 17 marca 2015 r., sygn. akt. II OSK 1955/13). Stwierdzony zatem brak interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym nie skutkuje automatyczną utratą legitymacji skargowej adresata decyzji umarzającej postępowanie z tego powodu. Legitymację tę przypisuje się bowiem nawet pomiotowi, który został wskazany jako strona choć nią de facto nie był (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2050/10).
Z powyższych względów Sąd nie uwzględnił wniosku Organu o odrzucenie skargi T. przyjmując, że ma ona interes prawny we wniesieniu skargi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ zobowiązany jest do wydania decyzji w sprawie wyboru operatora wyznaczonego w oparciu o art. 71 ust. 3 i ust. 4 Pp, przy uwzględnieniu okoliczności stanu faktycznego zaistniałych także po złożeniu Oferty a pozwalających na weryfikację spełnienia warunków określonych art. 71 ust. 3 Pp zgodnie z wymogami, jakie w tym zakresie powinny być zdaniem Sądu spełnione. Sąd przy tym podkreśla, że ustalenia te mogą być w miarę potrzeby poczynione w oparciu o Ofertę, pozyskane dodatkowo od Uczestnika dokumenty i informacje, jak i znane Prezesowi UKE z urzędu fakty dotyczące dotychczasowego świadczenia usługi powszechnej przez P..
O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w związku z art. 209 Ppsa oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od Organu na rzecz Skarżącej O. kwotę 697 zł oraz na rzecz T. kwotę 697 zł. tytułem: wpisu sądowego od skargi (200 zł.), wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł.) oraz opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa (17 zł.).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2021r. i w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 374 ze zm.).