VI SA/Wa 1439/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, podkreślając obligatoryjny charakter tej sankcji w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Skarżący M.P. zaskarżył decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, argumentując potrzebą leczenia i brakiem możliwości korzystania z transportu publicznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, wskazując, że zatrzymanie prawa jazdy w takiej sytuacji jest obligatoryjne na mocy przepisów ustawy o kierujących pojazdami i nie podlega ocenie okoliczności faktycznych ani osobistych kierowcy.
Sprawa dotyczyła skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy z powodu przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Skarżący podnosił, że prawo jazdy jest mu niezbędne do leczenia, a przekroczenie prędkości było spowodowane sytuacją przymusową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, opierając się na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd podkreślił, że zatrzymanie prawa jazdy w takich okolicznościach ma charakter obligatoryjny i prewencyjny, a organ administracyjny nie ma możliwości oceny merytorycznej wykroczenia ani uwzględniania indywidualnych okoliczności kierowcy, takich jak potrzeba leczenia czy trudna sytuacja życiowa. Sąd zaznaczył, że przepisy prawa nie przewidują możliwości zamiany sankcji administracyjnej na karę pieniężną w takich przypadkach, a jedynie sąd powszechny może badać kwestie odpowiedzialności wykroczeniowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracyjny ma obowiązek zatrzymać prawo jazdy w takiej sytuacji, ponieważ jest to sankcja administracyjna o charakterze obligatoryjnym i prewencyjnym, wynikająca wprost z przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o kierujących pojazdami (art. 102 ust. 1 pkt 4) oraz uchwałę NSA I OPS 3/18, zgodnie z którą informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym stanowi wyłączną podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ nie jest uprawniony do weryfikowania merytorycznego wykroczenia ani uwzględniania okoliczności osobistych kierowcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.k.p. art. 102 § ust. 1 pkt 4 i ust. 1c
Ustawa o kierujących pojazdami
P.r.d. art. 135 § ust. 1 pkt 2 lit. a
Prawo o ruchu drogowym
ustawa zmieniająca z 20 marca 2015 r. art. 7 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.k.o. art. 1 i 2
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 269 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.k.o. art. 18
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatrzymanie prawa jazdy w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym jest obligatoryjne na mocy przepisów prawa. Organ administracyjny nie ma obowiązku ani możliwości badania merytorycznego wykroczenia ani uwzględniania indywidualnych okoliczności kierowcy. Prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie wykroczenia nie jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu administracyjnym o zatrzymanie prawa jazdy.
Odrzucone argumenty
Potrzeba posiadania prawa jazdy do leczenia i korzystania z wizyt medycznych. Przekroczenie prędkości spowodowane sytuacją przymusową (spóźnienie na wizytę do szpitala). Brak czytelnych podpisów na decyzji administracyjnej. Naruszenie prawa do życia i leczenia, dyskryminacja osoby chorej.
Godne uwagi sformułowania
organy państwa nie mogą podejmować działań lub decyzji wbrew literalnej treści przepisów prawa organy administracyjne mogą podejmować działania tylko takie jakie nakazuje im prawo, inaczej niż obywatele, którzy mogą robić wszystko czego prawo im nie zabrania organ administracyjny musi wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy organ nie jest uprawniony do weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym Celem postępowania o zatrzymanie prawa jazdy jest bowiem szybkie, administracyjne i o znaczeniu prewencyjnym wyeliminowanie z ruchu drogowego kierowców stwarzających zagrożenie. zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym Instytucja zatrzymania prawa jazdy jest instrumentem, który w założeniu ustawodawcy ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie ma podstaw do zakwestionowania stanowiska i argumentacji wyrażonych w powołanej uchwale [NSA I OPS 3/18] uzyskana informacja zobowiązywała organ do takiego orzeczenia Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. nie daje bowiem możliwości odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty i argumenty dotyczące okoliczności zdarzenia takiej jak: opóźnienie w drodze do szpitala, obietnica nieprzekraczania prędkości w przyszłości czy nawet realna potrzeba posiadania przez Skarżącego prawa jazdy. Organ, który taką informację otrzymuje, jest nią związany bez konieczności ale co ważniejsze w kontekście zarzutów skargi także bez jakichkolwiek możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia i kwestionowania ustaleń organów Policji podjętych w sprawie. nieczytelne podpisy pod treścią decyzji tych osób. Dopiero w sytuacji braku możliwości zidentyfikowania kto wydał decyzję [...] uzasadnione byłoby uwzględnienie zarzutu braku możliwości zidentyfikowania podpisu osób uprawnionych do wydania rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Grażyna Śliwińska
przewodniczący
Robert Żukowski
sprawozdawca
Dorota Dziedzic-Chojnacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjnego charakteru zatrzymania prawa jazdy za rażące przekroczenie prędkości na obszarze zabudowanym oraz brak możliwości uwzględniania indywidualnych okoliczności kierowcy w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji określonych w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Nie wyłącza możliwości indywidualnej oceny w postępowaniu karnym/wykroczeniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między surowymi przepisami prawa administracyjnego a indywidualnymi potrzebami obywatela, co jest częstym tematem w dyskusjach prawnych i społecznych.
“Prawo jazdy zabrane mimo choroby: sąd wyjaśnia, dlaczego przepisy są bezwzględne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1439/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka
Grażyna Śliwińska /przewodniczący/
Robert Żukowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Drogi publiczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 122 poz 593
art. 1 i, art. 2
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych.
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2015 poz 541
art. 7 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 97 § 1 pkt 4, art. 11, art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 marca 2022 r. znak: KOA 1489/Ru/22, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej także: "SKO", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), a także art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] marca 2022 r. nr [...] orzekającej o zatrzymaniu Panu M. S.(dalej także: "Skarżący"), na okres 3 miesięcy prawa jazdy kategorii: B,T, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pismem z 14 lutego 2022 r. Komenda Powiatowa Policji w [...] poinformowała organ I instancji o zatrzymaniu w dniu 14 lutego 2022 r. o godzinie 11:08 do kontroli drogowej kierującego M.P., który kierował pojazdem samochodowym z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym ("art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym"). Wskazano, że na kontrolowanym odcinku przejazdu Skarżącego dopuszczalna prędkość ustalona została na 50 km/h natomiast zmierzona w trakcie kontroli prędkość wynosiła 141 km/h. Pismo zawierało również informację o nr prawa jazdy Skarżącego tj. [...] , posiadanych uprawnieniach tj. kat. B,T oraz określenie sposobu zakończenia interwencji poprzez postępowanie mandatowe.
Pismem z 22 lutego 2022 r. Organ I instancji zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku z ww. przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h.
Pismem z 7 marca 2022 r. Skarżący zwrócił się do organu I instancji o warunkowe pozostawienie mu prawa jazdy z powodu prowadzonego leczenia oraz z uwagi na dobrowolne poddanie się karze i propozycję zamiany sankcji utraty prawa jazdy na trzy miesiące na karę pieniężną w proponowanej wysokości 10.000 zł - zamiast odebrania prawa jazdy.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] po przeanalizowaniu niniejszej sprawy orzekł o zatrzymaniu Skarżącemu na okres 3 miesięcy (od 14 lutego 2022 r. do 14 maja 2022 r.) prawa jazdy kategorii: "B", "T", Nr [...], wydanego przez Starostę [...] w dniu 25 lutego 2003 roku nr druku [...]. Jednocześnie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Pismem z 21 marca 2022 r. Skarżący wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia ponawiając swój wniosek o zamianę kary na obowiązek uiszczenia przez niego kwoty 10.000 zł w zamian za pozostawienie mu prawa jazdy. Uzasadniając swoje stanowisko ponownie podniósł, iż prawo jazdy jest mu niezbędne do korzystania z leczenia, które z uwagi na bardzo poważną chorobę wymaga stałych wizyt w szpitalu. Podkreślił przy tym, iż brak jest możliwości korzystania przez niego z komunikacji publicznej celem kontynuowania leczenia szpitalnego wymagającego stałych okresowych wizyt w szpitalu. Tym samym w ocenie Skarżącego M. P. prawo jazdy jest dla niego de facto środkiem ratującym życie. Skarżący przytaczając okoliczności przeprowadzonej kontroli drogowej podniósł m.in., iż przekroczenie prędkości miało miejsce w trakcie jazdy do szpitala, kiedy był spóźniony (a nie mógł spóźnić się na wizytę), na prostym i wolnym odcinku drogi przy lesie. Skarżący podniósł, iż pomiar prędkości przeprowadzony został nagle, z ukrycia w sposób wskazujący, że jego celem nie było bezpieczeństwo jazdy ale "dochodowość" organów administracyjnych. Skarżący przedstawiając swoją szczególną i trudną sytuację zwrócił się o zrozumienie i obiecał nie przekraczać więcej prędkości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie rozpoznając ww. odwołanie decyzją z dnia 7 marca 2022 r. znak KOA 1489/Ru/22 utrzymało zaskarżoną decyzję organu Instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono ustalony stan faktyczny oraz treść zastosowanych przepisów prawa. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, iż okoliczności sprawy zobowiązywały organ I instancji do wydania przedmiotowej decyzji. W sytuacji bowiem stwierdzenia przekroczenia prędkości we wskazanym zakresie w oparciu o przepisy prawa organy administracyjne zobowiązane są jedynie do formalnej oceny sprawy i wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy. Odnosząc się do argumentacji Skarżącego wyjaśniono, iż powoływane okoliczności nie mogły zostać wzięte pod uwagę w świetle obowiązujących przepisów prawa.
W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Skarżący wskazał m.in. na wady prawne polegające na braku czytelnych podpisów osób wydających zaskarżoną decyzję, naruszenie jego prawa do życia i prawa do leczenia, dyskryminację osoby poważnie chorej poprzez wymierzenie mu kary podczas gdy znane są powszechnie medialnie przypadki braku karania innych osób popełniających poważniejsze wykroczenia drogowe. W treści skargi odwołującej się do osobistych przeżyć skarżącego i jego trudnej sytuacji zdrowotnej podniesiono, iż nie pamięta z jaką prędkością jechał w czasie kontroli jednak jego zdaniem zaistniała sytuacja przekroczenia prędkości powodowana była sytuacją przymusową a okoliczności związane z potrzebą jego stałego leczenia i związanej z tym potrzebą posiadania prawa jazdy powinny skutkować pouczeniem go przez funkcjonariusza Policji a nie pozbawieniem go prawa jazdy na okres trzech miesięcy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 7 lipca 2022 r. do sprawy przystąpił w imieniu skarżącego profesjonalny pełnomocnik procesowy.
Pismem z dnia 13 września 2022 r. Skarżący samodzielnie odniósł się do odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
W pierwszej kolejności zważywszy na treść zarzutów skargi podnoszonych również w postępowaniu administracyjnym wyjaśnić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny tak jak inne organy administracyjne zobowiązany jest do działania i badania sprawy sądowej/administracyjnej w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Tym samym organy państwa nie mogą podejmować działań lub decyzji wbrew literalnej treści przepisów prawa lub gdy dana norma prawna pozwala na dokonanie jej wykładni wbrew regułom przyjętym dla przeprowadzanej wykładni prawa. Innymi słowy, organy administracyjne mogą podejmować działania tylko takie jakie nakazuje im prawo, inaczej niż obywatele, którzy mogą robić wszystko czego prawo im nie zabrania. Tym samym, w sprawie w której stwierdzono w danej sytuacji przekroczenie prędkości ponad 50km/h w terenie zabudowanym organ administracyjny musi wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy (o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia). Gdyby natomiast istniał przepis prawa, który pozwala organowi administracyjnemu na zmianę rozstrzygnięcia poprzez nałożenie innej wnioskowanej przez skarżącego kary (choć takiego przepisu brak) wówczas podnoszone przez Skarżącego okoliczności dotyczące powodów przekroczenia prędkości mogłyby wpłynąć na wydane rozstrzygnięcie.
Przechodząc natomiast do przedstawienia motywów oceny prawnej podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia wskazać należy, iż zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.), dalej: u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), dalej: ustawa zmieniająca z 20 marca 2015 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jest informacja, o której mowa w pkt 1. Chodzi o informację podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia wymienionego w art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa o ruchu drogowym lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, który to podmiot powiadamia niezwłocznie starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. Naruszenie, o jakim mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 t.j), dalej: P.r.d., dotyczy kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Zgodnie z art. 102 ust. 1c u.k.p., starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności, przy czym okres trzech miesięcy liczy się według zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a dla ustalenia początku tego okresu właściwą jest data zatrzymania prawa jazdy.
W świetle treści przywołanych wyżej przepisów, nie budzi wątpliwości, że informacja uzyskana od właściwego podmiotu, który ujawnił fakt kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, stanowi podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Co więcej, uzyskanie takiej informacji obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Brzmienie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., który wprost przewiduje, że "starosta wydaje decyzję administracyjną", nie pozostawia bowiem wątpliwości co do związanego charakteru podejmowanego na tej podstawie rozstrzygnięcia. W konsekwencji, organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości czy też okoliczności towarzyszących temu zdarzeniu. Organ nie jest uprawniony do weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym, gdyż do tego uprawniony jest sąd powszechny prowadzący postępowanie w sprawie o wykroczenie (vide np. wyrok w sprawie I OSK 2190/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiotem postępowania wyjaśniającego są fakty mające znaczenie dla sprawy z punktu widzenia przepisu prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. W sprawie zatrzymania prawa jazdy, w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym, o zakresie prowadzonego postępowania wyjaśniającego przesądza treść art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej z 20 marca 2015 r. Wynika z nich jednoznacznie, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja uzyskana od podmiotu, który ujawnił rażące przekroczenie prędkości na obszarze zabudowanym. Wskazana informacja pełni rolę sformalizowanego źródła wiedzy o popełnionym wykroczeniu, a przekazanie tej informacji jest zdarzeniem mającym doprowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. "Informacja o zatrzymaniu prawa jazdy" jest informacją o ujawnieniu czynu uzasadniającego zatrzymanie prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 a P.r.d. oraz jest wyłączną informacją przesądzającą o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ wydający taką decyzję opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej informacji oraz – gdy zostało wszczęte postępowanie sądowe w sprawie o wykroczenie - nie jest zobligowany do oczekiwania na jego prawomocne zakończenie, bowiem jego wynik nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., warunkującym decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. (vide np. wyroki w sprawach I OSK 2042/18 oraz I OSK 4157/18). Celem postępowania o zatrzymanie prawa jazdy jest bowiem szybkie, administracyjne i o znaczeniu prewencyjnym wyeliminowanie z ruchu drogowego kierowców stwarzających zagrożenie.
Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 1 lipca 2019 r. w składzie 7 sędziów uchwałę o sygnaturze I OPS 3/18, zgodnie z którą podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.), może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. NSA w uzasadnieniu uchwały wyjaśnił, że zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 października 2016 r., K 24/15, OTK-A 2016/77), stanowiącą konsekwencję niewykonania obowiązku wynikającego z prawa administracyjnego. Istotą sankcji administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 października 2009 r., Kp 4/09, OTK-A 2009/9/134). Zatrzymanie prawa jazdy w przypadku naruszenia zakazu administracyjnego ograniczającego prędkość poruszania się pojazdem mechanicznym na obszarze zabudowanym realizuje cel prewencyjno-ochronny i zabezpieczający. Instytucja zatrzymania prawa jazdy jest instrumentem, który w założeniu ustawodawcy ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a przez to przyczyniać się do ochrony życia i zdrowia jego uczestników. Skuteczność realizowania celu prewencyjno-ochronnego sankcji administracyjnej w postaci czasowego zatrzymania prawa jazdy ustawodawca zapewnił przez obligatoryjność i natychmiastowość jej zastosowania, aby oddziaływać odstraszająco na kierujących pojazdami i zniechęcić ich do nadmiernego przekraczania prędkości na obszarze zabudowanym.
Jednocześnie w uchwale w sprawie I OPS 3/18 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej w przypadku omawianego przekroczenia prędkości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w świetle treści analizowanych przepisów celem ustawodawcy nie było oczekiwanie na prawomocne zakończenie postępowania dotyczącego powyższego naruszenia lecz niezwłoczne podjęcie czynności administracyjnych o charakterze prewencyjnym i zabezpieczającym.
Przytoczone wyżej tezy uchwały wiążą sąd orzekający w sprawie niniejszej. Związanie to wynika z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu NSA, musi przedstawić powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W ocenie sądu, nie ma podstaw do zakwestionowania stanowiska i argumentacji wyrażonych w powołanej uchwale i przedstawienia nowego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje poza sporem, że informacją z 14 lutego 2022r.) Komenda Powiatowa Policji w [...] zawiadomiła Starostę [...] o popełnieniu przez skarżącego w dniu 14 lutego 2022r. o godzinie 11:08 w [...]czynu z art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. "a" P.r.d. polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o ponad 50 km/h. W załączeniu organ Policji przekazał notatkę urzędową dokumentującą sporne zdarzenie zakończone postępowaniem mandatowym. Powyższa informacja stanowiła wystarczającą i wyłączną podstawę do wszczęcia postępowania, a następnie do wydania przez Starostę [...] decyzji z [...] marca 2022 r. orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, tj. od 14 lutego 2022 r. do 14 maja 2022 r. włącznie (uwzględniając, że dokument zatrzymano w dniu ujawnienia czynu). W ustalonych okolicznościach sprawy zachodziły więc podstawy do orzeczenia w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 1c u.k.p., gdyż uzyskana informacja zobowiązywała organ do takiego orzeczenia. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. nie daje bowiem możliwości odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy w drodze decyzji w przypadku uzyskania informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej z 20 marca 2015 r. oraz możliwości kwestionowania informacji z punktu widzenia formalnych wymogów dokumentu urzędowego.
Z przyczyn wskazanych wyżej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy w oparciu o omawianą podstawę prawną nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty i argumenty dotyczące okoliczności zdarzenia takiej jak: opóźnienie w drodze do szpitala, obietnica nieprzekraczania prędkości w przyszłości czy nawet realna potrzeba posiadania przez Skarżącego prawa jazdy.
Organ, który taką informację otrzymuje, jest nią związany bez konieczności ale co ważniejsze w kontekście zarzutów skargi także bez jakichkolwiek możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia i kwestionowania ustaleń organów Policji podjętych w sprawie.
Odnośnie zarzutu braku czytelnych podpisów na zaskarżonej decyzji wskazać, należy, iż w komparycji rozstrzygnięcia wskazano skład trzech osób członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego podejmujących rozstrzygnięcie a w związku z powyższym fakt czytelności podpisów pod decyzją nie budził wątpliwości Sądu. Okoliczność wydania rozstrzygnięcia przez osoby wskazane czytelnie w decyzji organu administracyjnego orzekającego kolegialnie (tj. bez osób działających w imieniu osoby podpisującej) nie może zostać podważona z uwagi na nieczytelne podpisy pod treścią decyzji tych osób. Dopiero w sytuacji braku możliwości zidentyfikowania kto wydał decyzję tj. bez wskazania czy to pieczątką czy to poprzez wprowadzenie danych osób wydający rozstrzygnięcie w treści decyzji, uzasadnione byłoby uwzględnienie zarzutu braku możliwości zidentyfikowania podpisu osób uprawnionych do wydania rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu podpisanie rozstrzygnięcia w którym wskazano osoby podpisujące z imienia i nazwiska wraz ze wskazaniem ich stanowiska uprawniającego do wydania danego rozstrzygnięcia poprzez użycie podpisu nieczytelnego (parafy) nie stanowi okoliczności uzasadniającej naruszenie przepisu art. 107 kpa wskazującego na wymagane przepisami prawa elementy decyzji administracyjnej. Dodać również należy, iż jak wynika z art. 18 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, Kolegium orzeka w składzie trzyosobowym a zaskarżoną decyzję jak wskazano w jej treści wydali: M. M. Przewodniczący Członek SKO, A. K. Członek SKO oraz W. B. Członek SKO. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie w ocenie Sądu nie zasługiwały na uwzględnienie.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi to w świetle tzw. "związanego" charakteru zaskarżonej decyzji z uwagi na wskazane wyżej przepisy prawa w ocenie Sądu zarzuty te również nie zasługiwały na ich uwzględnienie. Kwestia oczywistego prawa Skarżącego do leczenia mimo realnego powiązania w sytuacji skarżącego z potrzebą posiadania prawa jazdy nie może wyłączać wobec skarżącego obowiązujących tutaj przepisów prawa. Okoliczności związane z popełnionym wykroczeniem jak wskazano powyżej w motywach wiążącej uchwały NSA nie miały żadnego wpływu na prowadzone postępowanie administracyjne. Organy administracyjne nie są uprawnione do oceny czy doszło w sprawie do złamania przepisu ruchu drogowego czy też nie. W niniejszym postępowaniu, opartym na bezspornym stanie faktycznym (przekroczenie prędkości w zarzucanym wymiarze) okoliczności zdarzenia nie mogły być badane przez organy administracyjne i badający niniejszą sprawę Sąd administracyjny.
Na obecnym etapie postępowania Skarżący reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego dlatego też szersze odniesienie się przez Sąd co do emocjonalnych i osobistych elementów wniesionej skargi jako pozostających bez wpływu na ocenę prawną tej sprawy wydaje się nieuzasadnione. Dodać tutaj jedynie należy, iż Sąd orzeka w sprawie w oparciu o akta administracyjne sprawy i obowiązujące przepisy prawa a kwestie komentarzy co do "motywów" działań organów Policji czy co do innych rozstrzygnięć wydawanych w nagłaśnianych medialnie sprawach pozostają bez wpływu na ocenę w przedmiotowej sprawie.
Z wyżej wskazanych przyczyn sąd uznał, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją zostało przeprowadzone w sposób zgodny z wymaganiami Kodeksu postępowania administracyjnego, bez naruszenia zasad wskazanych w skardze, a w sprawie został zgromadzony materiał dowodowy dający w pełni podstawę do wydania decyzji, która pozostaje w zgodzie ze znajdującymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji realizuje w sposób prawidłowy zasadę przekonywania (art. 11 K.p.a.), uwzględnia wszystkie aspekty stanu faktycznego istotne z punktu widzenia podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia a także interes społeczny i słuszny interes obywatela – ten ostatni w dopuszczalnym przez prawo w niniejszej sytuacji zakresie (art. 7 K.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI