VI SA/Wa 1435/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-10-26
NSAtransportoweŚredniawsa
prawo telekomunikacyjnekonkurencjarynek właściwyPrezes UKEpostanowienieśrodki zaskarżeniasąd administracyjnykontrola sądowaprawo unijne

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki P. sp. z o.o. na postanowienie Prezesa UKE stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej braku skutecznej konkurencji na rynku telekomunikacyjnym, uznając, że postanowienie to miało charakter abstrakcyjny i nie przysługiwało na nie zażalenie ani skarga.

Spółka P. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Prezesa UKE, które stwierdziło niedopuszczalność jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej braku skutecznej konkurencji na rynku telekomunikacyjnym. Spółka argumentowała, że postanowienie Prezesa URTiP z 2005 r. miało charakter decyzji administracyjnej i powinno podlegać zaskarżeniu. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że postanowienie Prezesa URTiP miało charakter abstrakcyjny, nie rozstrzygało o prawach i obowiązkach konkretnych podmiotów, a zatem nie przysługiwało na nie środek zaskarżenia w ówczesnym stanie prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki P. Spółka z o.o. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes UKE) z maja 2006 r., które stwierdziło niedopuszczalność wniosku spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (Prezes URTiP) z września 2005 r. Postanowienie Prezesa URTiP stwierdzało brak skutecznej konkurencji na krajowym rynku świadczenia usługi dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych. Spółka P. sp. z o.o. zarzucała naruszenie szeregu przepisów k.p.a. i prawa telekomunikacyjnego, argumentując, że postanowienie Prezesa URTiP miało charakter decyzji administracyjnej, a nie abstrakcyjnego postanowienia, i powinno podlegać środkom zaskarżenia. Spółka powoływała się również na przepisy prawa unijnego i Konstytucji RP, kwestionując brak możliwości obrony jej praw. Prezes UKE w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, że spółka nie była stroną postępowania dotyczącego analizy rynków właściwych, a postanowienie Prezesa URTiP nie nakładało bezpośrednio żadnych obowiązków ani nie przyznawało praw, mając charakter abstrakcyjny. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie Prezesa UKE nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie analizy rynku, zgodnie z ówczesnym brzmieniem Prawa telekomunikacyjnego, miało charakter abstrakcyjny i nie dotyczyło bezpośrednio praw i obowiązków konkretnych przedsiębiorców. W związku z tym, na postanowienie Prezesa URTiP nie przysługiwał środek zaskarżenia. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów Konstytucji RP ani prawa wspólnotowego, odrzucając wniosek o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE. Sąd podkreślił, że spółka będzie miała możliwość obrony swoich praw w kolejnym etapie postępowania, dotyczącym wyznaczenia podmiotów o znaczącej pozycji rynkowej i nałożenia obowiązków regulacyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie to ma charakter abstrakcyjny, nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach konkretnych podmiotów, a zatem nie przysługuje na nie środek zaskarżenia w ówczesnym stanie prawnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie w sprawie analizy rynku ma charakter wyjaśniający i nie dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków konkretnych przedsiębiorców. Postanowienie stwierdzające brak konkurencji nie nakłada obowiązków ani nie przyznaje praw, a jedynie determinuje wszczęcie kolejnego postępowania. W związku z tym, nie można go uznać za decyzję administracyjną ani postanowienie kończące postępowanie w rozumieniu przepisów k.p.a. i p.p.s.a. pozwalające na wniesienie skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.t. art. 206 § ust. 1

Ustawa - Prawo telekomunikacyjne

Odwołanie do Sądu Okręgowego w sprawach o ustalenie znaczącej pozycji rynkowej i nałożenie obowiązków.

u.p.t. art. 23 § ust. 1

Ustawa - Prawo telekomunikacyjne

Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia, czy na rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja.

u.p.t. art. 23 § ust. 3

Ustawa - Prawo telekomunikacyjne

Postanowienie stwierdzające, czy na rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja.

Pomocnicze

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy postanowień, na które nie przysługuje zażalenie.

u.p.t. art. 24 § ust. 1

Ustawa - Prawo telekomunikacyjne

Postępowanie w sprawie wyznaczenia przedsiębiorcy o znaczącej pozycji rynkowej i nałożenia obowiązków.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia rozstrzygnięć wydanych przez organy władzy.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kontrola sądowa administracji.

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Prezesa URTiP z dnia [...] września 2005 r. miało charakter abstrakcyjny i nie rozstrzygało o prawach ani obowiązkach konkretnych podmiotów. Na postanowienie o charakterze abstrakcyjnym, które nie kończy postępowania w rozumieniu k.p.a. i nie służy na nie zażalenie, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przepisy prawa wspólnotowego nie nakładają obowiązku zapewnienia zaskarżalności postanowień o charakterze abstrakcyjnym.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Prezesa URTiP miało charakter decyzji administracyjnej i powinno podlegać zaskarżeniu. Spółka P. sp. z o.o. była stroną postępowania analizy rynku. Naruszenie prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) poprzez brak możliwości zaskarżenia postanowienia. Naruszenie prawa wspólnotowego poprzez brak możliwości zaskarżenia postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie ma charakter abstrakcyjny nie rozstrzyga bezpośrednio o prawach lub obowiązkach konkretnych podmiotów nie pozbawia skarżącej spółki możliwości obrony swoich praw w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 24 ust. 1 ustawy – Prawo telekomunikacyjne

Skład orzekający

Jolanta Królikowska-Przewłoka

przewodniczący

Magdalena Bosakirska

członek

Piotr Borowiecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru postanowień w postępowaniach regulacyjnych w sektorze telekomunikacyjnym oraz zakresu zaskarżalności w świetle przepisów k.p.a., p.p.s.a. i prawa wspólnotowego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2005 r. i specyfiki analizy rynku telekomunikacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście regulacji rynku telekomunikacyjnego, a mianowicie możliwości zaskarżenia postanowień organu regulacyjnego. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące środków zaskarżenia i prawa do sądu w specyficznych postępowaniach administracyjnych.

Czy postanowienie o braku konkurencji na rynku telekomunikacyjnym można zaskarżyć? WSA wyjaśnia.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1435/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący/
Magdalena Bosakirska
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Sygn. powiązane
II GSK 126/07 - Wyrok NSA z 2007-10-10
Skarżony organ
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem w sprawie stwierdzenia, że na krajowym rynku świadczenia usługi dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych nie występuje skuteczna konkurencja oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej także Prezes UKE) – działając na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. z 2004r. Nr 171, poz. 1800 ze zm.) - stwierdził niedopuszczalność wniosku skarżącej spółki P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także P. sp. z o.o.) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] września 2005 r. w sprawie stwierdzenia, że na krajowym rynku świadczenia usługi dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych nie występuje skuteczna konkurencja.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] grudnia 2004 r. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (dalej także Prezes URTiP) – działając na podstawie przepisu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne wszczął postępowanie w sprawie ustalenia, czy na krajowym rynku świadczenia usługi dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych występuje skuteczna konkurencja.
W wyniku dokonanych ustaleń, działając w oparciu o przepisy art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne w zw. z § 2 pkt 8 i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 października 2004 r. w sprawie określenia rynków właściwych podlegających analizie przez Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (Dz.U. z 2004 r. Nr 242, poz. 2420), Prezes URTiP postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. stwierdził, że na krajowym rynku świadczenia usługi dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych nie występuje skuteczna konkurencja. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał przyczyny, dla których uznał, iż nie występuje wspomniana konkurencja, a w pouczeniu o środkach zaskarżenia stwierdził, iż przedmiotowe postanowienie ma charakter abstrakcyjny (nie jest skierowane do konkretnego podmiotu), oraz stosownie do wymogów art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy – Prawo telekomunikacyjne – wskazał, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na postanowienie to zażalenie nie przysługuje.
Pismem z dnia [...] października 2005 r. skarżąca spółka P. sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika – działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 206 ust. 1 ustawy – Prawo telekomunikacyjne - złożyła do Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w postanowieniem Prezesa URTiP z dnia [...] września 2005 r. Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 23 i art. 206 ust. 1 ustawy – Prawo telekomunikacyjne;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy – Prawo telekomunikacyjne;
- art. 98 § 1 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy – Prawo telekomunikacyjne;
- art. 23 ust. 4 ustawy – Prawo telekomunikacyjne w zw. z art. 106 k.p.a. – poprzez nieuzgodnienie przez Prezesa URTiP postanowienia z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów;
- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 23 ust. 2 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) i art. 58 Aktu akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. – poprzez uzgodnienie projektu postanowienia Prezesa URTiP mimo, że nie zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oficjalne tłumaczenie na język polski wytycznych Komisji Europejskiej w sprawie analizy rynku i ustalenia znaczącej pozycji rynkowej;
- art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. – poprzez niezapewnienie P. sp. z o.o. czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 106 § 4 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnienie, jakimi cechami charakteryzować się powinien rynek, na którym występuje skuteczna konkurencja oraz czym konkretnie różni się analizowany w tej konkretnej sprawie rynek od takich rozwiązań modelowych;
- art. 124 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. – poprzez niezamieszczenie w treści zaskarżonego postanowienia wszystkich wymaganych składników postanowienia, a w szczególności brak oznaczenia stron postępowania, a także koniecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezesa URTiP z dnia [...] września 2005 r. w uzasadnieniu skarżąca spółka stwierdziła, iż powyższe postanowienie Prezesa URTiP, wydane na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne - stanowi w istocie decyzję administracyjną, albowiem posiada wszystkie istotne cechy decyzji administracyjnej. Postanowienie to stanowi – zdaniem strony - przejaw woli organu administracji publicznej i jest wydawane na podstawie przepisów ustawy, o charakterze władczym i zewnętrznym, a także rozstrzyga konkretną sprawę określonej osoby (osób) w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Strona skarżąca stwierdziła, iż – wbrew twierdzeniom Prezesa URTiP – sporne postanowienie nie posiada charakteru abstrakcyjnego, albowiem przeprowadzone przez organ postępowanie w sprawie ustalenia, czy na krajowym rynku świadczenia usługi dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych występuje skuteczna konkurencja - dotyczy interesu prawnego (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) skarżącej spółki P. sp. z o.o. oraz pozostałych operatorów telefonii mobilnej w Polsce, tj. A. S.A. i C sp. z o.o. W ocenie skarżącej spółki postępowanie to warunkuje możliwość nałożenia na P. sp. z o.o. oraz pozostałych operatorów obowiązków regulacyjnych (art. 24 i nast. ustawy – Prawo telekomunikacyjne), a więc podmioty te powinny w ramach prowadzonego postępowania korzystać z praw strony gwarantowanych przez przepisy k.p.a. Zdaniem strony skarżącej z uwagi na fakt, iż zaskarżone postanowienie Prezesa URTiP stanowi w istocie decyzję administracyjną, należałoby przyjąć, że stronom przysługują w tym zakresie zwyczajne środki zaskarżenia, którym w tym przypadku jest odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Według skarżącej spółki przyjąć bowiem należy, iż mamy w tym przypadku do czynienia z decyzją Prezesa URTiP "w sprawach o ustalenie znaczącej pozycji rynkowej" w rozumieniu art. 206 ust. 2 ustawy – Prawo telekomunikacyjne. Zdaniem spółki P. sp. z o.o. nawet, gdyby Prezes URTiP nie podzielał w/w argumentacji, uznając, iż mamy w tym przypadku do czynienia z postanowieniem, które nie ma jednak charakteru indywidualnego (czemu P. przeczy), to fakt ten nie wyłącza jeszcze możliwości wniesienia w tego rodzaju sprawie skargi do sądu administracyjnego. Powołując się na przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.), skarżąca spółka stwierdziła, iż postanowienie Prezesa URTiP jest zarówno postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, jak i postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, a więc spełnia wszystkie przesłanki warunkujące kognicję sądów administracyjnych w tego rodzaju sprawach. Zdaniem skarżącej spółki posiada ona interes prawny, w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu Prezesa URTiP z dnia [...] września 2005 r. ma w świetle obowiązującego krajowego porządku prawnego oraz prawa Unii Europejskiej bezpośredni wpływ na sytuację prawną P. sp. z o.o. Z tego względu – zdaniem skarżącej – Prezes URTiP powinien w swym postanowieniu pouczyć o prawie skargi do sądu administracyjnego, która przysługuje po wyczerpaniu środków, o których mowa w art. 52 p.p.s.a.
W pismach z dnia [...] października 2005 r. oraz z dnia [...] listopada 2005 r. skarżąca spółka P. sp. z o.o. uzupełniła swój wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując dotychczasowe zarzuty i wnioski zawarte w piśmie z dnia [...] października 2005 r.
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej – działając na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne - stwierdził niedopuszczalność wniosku spółki P. sp. z o.o. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] września 2005 r. w sprawie stwierdzenia, że na krajowym rynku świadczenia usługi dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych nie występuje skuteczna konkurencja. W uzasadnieniu postanowienia Prezes UKE stwierdził, iż ani art. 23 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia, regulujący procedurę wydawania postanowień w sprawie ustalenia, czy na krajowym rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja, ani też inne przepisy cyt. ustawy nie przewidywały możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne. Takiej możliwości – zdaniem organu – nie przewidywały także przepisy k.p.a., które umożliwiają złożenie zażalenia na postanowienie jedynie w przypadkach, gdy kodeks tak stanowi. Zdaniem Prezesa UKE należy w konsekwencji uznać, iż w takim stanie prawnym brak było podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co prowadzić winno do zastosowania przepisu art. 134 k.p.a. Organ powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 170/00, w którym stwierdzono, iż skoro brak jest normy prawa pozytywnego, która dopuszczałaby zaskarżenie postanowienia o wszczęciu postępowania, to stanowisko organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia jest prawidłowe.
Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. skarżąca spółka P. sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika – działając za pośrednictwem organu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] maja 2006 r.
Skarżąca spółka - wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezesa UKE z dnia [...] maja 2006 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Prezesa URTiP z dnia [...] września 2005 r. – zarzuciła naruszenie:
- art. 104 k.p.a. i art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne – poprzez uznanie, iż akt, o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne stanowi "postanowienie", w rozumieniu przepisów k.p.a., na które nie przysługuje zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy);
- art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 77 ust. 2, art. 184 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP – poprzez pozbawienie strony prawa do rozpatrzenia przez niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd środka zaskarżenia od "postanowienia" wydanego na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy - Prawo telekomunikacyjne;
- art. 16 ust. 4 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/21/WE z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa ramowa) /Dz.Urz. WE L 108/33; Dz.Urz.UE-sp 13-29-349/ - poprzez wydanie odrębnego postanowienia stwierdzającego, iż na rynku właściwym nie występuje skuteczna konkurencja, a w konsekwencji pozbawienia strony skarżącej prawa do zaskarżenia takiego postanowienia, zamiast rozstrzygnięcia w jednej decyzji zarówno kwestii dotyczących występowania skutecznej konkurencji na rynku właściwym, jak i wyznaczenia przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw o znaczącej pozycji rynkowej oraz nałożenia na te podmioty stosownych obowiązków regulacyjnych, co gwarantowałoby stronie prawo do wniesienia środka zaskarżenia w odniesieniu do wszystkich ustaleń objętych taką decyzją, w tym co do występowania na rynku właściwym skutecznej konkurencji;
- art. 127 § 3 i art. 134 k.p.a. – poprzez uznanie, iż stronie nie przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej "postanowieniem", o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz uznanie wniesionego wniosku za niedopuszczalny;
- art. 4 ust. 1 dyrektywy ramowej – poprzez uznanie, iż stronie nie przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej "postanowieniem", o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz uznanie wniesionego wniosku za niedopuszczalny, a tym samym pozbawienie strony prawa zainicjowania kontroli w/w postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Ponadto strona skarżąca wniosła o skierowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w trybie art. 234 TWE, następujących pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich:
- Czy art. 16 ust. 4 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/21/WE z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej dopuszcza możliwość prowadzenia przez krajowy organ regulacyjny bez udziału stron odrębnego postępowania kończącego się wydaniem postanowienia stwierdzającego, czy na rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja (art. 23 polskiego Prawa telekomunikacyjnego w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.), które to postępowanie bezpośrednio poprzedza i warunkuje kolejne postępowanie (prowadzone z udziałem stron) w sprawie wyznaczenia przedsiębiorcy lub przedsiębiorców telekomunikacyjnych o znaczącej pozycji na rynku właściwym oraz nałożenia obowiązków regulacyjnych przewidzianych w ustawie (art. 24 i art. 25 polskiego Prawa telekomunikacyjnego w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.)?, oraz
- Czy art. 4 ust. 1 dyrektywy ramowej 2002/21/WE przesądza o możliwości wniesienia przez przedsiębiorstwo udostępniające sieci lub usługi łączności elektronicznej, którego dotyczy postanowienie krajowego organu regulacyjnego stwierdzające, że na analizowanym rynku właściwym nie występuje skuteczna konkurencja (art. 23 ust. 3 polskiego Prawa telekomunikacyjnego w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.) wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., stanowiącego konieczną przesłankę zainicjowania przez to przedsiębiorstwo kontroli tego postanowienia przez sąd administracyjny (art. 52 § 1 polskiej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)?
W uzasadnieniu skarżąca spółka, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko – podniosła m.in., iż przedmiotem rozważań Prezesa URTiP w ramach postępowania w sprawie analizy rynku jest pozycja rynkowa konkretnych podmiotów prowadzących działalność na określonym rynku właściwym, a zatem podmioty te, w tym spółka P. sp. z o.o., są stronami postępowania. Ponadto strona powołując się na nowelizację przepisów art. 23, art. 24 i art. 206 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, dokonanej z dniem [...] lutego 2006 r. – stwierdziła, że powyższa nowelizacja prowadzi do uchylenia dotychczasowych wątpliwości odnośnie sposobu prowadzenia postępowań regulacyjnych przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Skarżąca wskazała, iż wprowadzony nowelą art. 206 ust. 2b ustawy - Prawo telekomunikacyjne wyraźnie przewiduje zażalenie na postanowienie, w którym regulator stwierdza istnienie skutecznej konkurencji na rynku właściwym. W tej sytuacji – zdaniem skarżącej spółki – należy przyjąć, iż postępowanie prowadzone w trybie art. 23 ust. 1 cyt. ustawy także przed nowelizacją art. 23 ust. 3 miało strony i nie było – wbrew twierdzeniom organu – "postępowaniem abstrakcyjnym", które kończyć miało "postanowienie abstrakcyjne". Analizując skutki nowelizacji i wprowadzenie do ustawy - Prawo telekomunikacyjne art. 206 ust. 2b, skarżąca wskazała, iż – w jej ocenie – ustawodawca wyraźnie uznał, że całe postępowanie w sprawie analizy rynku musi toczyć się z udziałem stron oraz musi dotyczyć ich praw i obowiązków. W tej sytuacji – według skarżącej – stwierdzić należy, iż "postanowienie" kończące postępowanie z art. 23 ustawy – Prawo telekomunikacyjne rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach trzech operatorów obecnych na badanym rynku w ten sposób, iż kwalifikuje tych operatorów jako podmioty mogące podlegać szczególnym zasadom działania w zakresie ich działalności telekomunikacyjnej, różnym od zasad znajdujących zastosowanie do ogółu przedsiębiorstw telekomunikacyjnych na rynku. Tym samym – zdaniem skarżącej spółki – "postanowienie" to stanowi w istocie decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. Strona powołała się ponadto na unormowania wspólnotowe zawarte w art. 4 i art. 16 dyrektywy ramowej oraz na przepisy art. 8 ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, oraz art. 184 Konstytucji RP, wywodząc z tych norm przysługujące spółce P. sp. z o.o. prawo wniesienia środka zaskarżenia przeciwko "postanowieniu" Prezesa URTiP z dnia [...] września 2005 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej - podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - wniósł o oddalenie skargi. Powołując się na stosowne przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne oraz na unormowania k.p.a. - organ uznał, iż skarżąca spółka P. sp. z o.o. nie była stroną postępowania dotyczącego analizy rynków właściwych, opartego na przepisie art. 23 ustawy – Prawo telekomunikacyjne. Zdaniem Prezesa UKE postępowanie to w żaden sposób nie dotyczyło bezpośrednio sfery praw i obowiązków strony skarżącej (ani też żadnego innego operatora telekomunikacyjnego), albowiem postępowanie to nie polegało na konkretyzacji uprawnień, czy też nałożeniu obowiązków, a jedynie na badaniu stanu faktycznego. Miało więc charakter postępowania wyjaśniającego, a nie rozstrzygającego. W konsekwencji organ uznał, iż – wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej spółki – na postanowienie z dnia [...] września 2005 r. wydane w trybie przepisu art. 23 ust. 3 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 29 grudnia 2005 r. – nie służył środek zaskarżenia. Ustosunkowując się do dokonanej przez skarżącą spółkę interpretacji nowelizacji cyt. ustawy organ stwierdził, iż wprowadzona możliwość zaskarżenia postanowienia, o którym mowa w art. 23 ustawy - Prawo telekomunikacyjne (po nowelizacji) nie stanowi potwierdzenia zasadności tez skarżącej spółki. Powołując się na przepis art. 134 k.p.a., Prezes UKE uznał w konsekwencji, iż słusznie przyjęto, że na postanowienie Prezesa URTiP z dnia [...] września 2005 r. nie przysługiwał jakikolwiek środek zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki P. sp. z o.o. z siedzibą w W. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] - nie narusza prawa.
Przedmiotowe postanowienie Prezesa UKE nie narusza – zdaniem Sądu – zarówno norm prawa materialnego wyrażonych w przepisach ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne, w tym w szczególności art. 23 ust. 1-3 cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia Prezesa URTiP z dnia [...] września 2003 r., jak również nie uchybia przepisom postępowania, w tym w szczególności art. 134 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził ponadto jakichkolwiek podstaw do uznania, że wspomniane rozstrzygnięcia Prezesa UKE i Prezesa URTiP zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 184 Konstytucji RP.
Brak jest także jakichkolwiek podstaw, aby uznać, iż sporne rozstrzygnięcia krajowego organu regulacyjnego naruszały bezwzględnie obowiązujące normy przepisów prawa wspólnotowego, regulujących świadczenie usług telekomunikacyjnych.
Jak stanowi przepis art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, niezwłocznie po wydaniu lub zmianie rozporządzenia, o którym mowa w art. 22 ust. 1 (czyli rozporządzenia Ministra Infrastruktury ustalającego rynki właściwe), jednak nie później niż w terminie 30 dni od wejścia w życie lub każdej zmiany rozporządzenia, Prezes URTiP (obecnie Prezes UKE), w drodze postanowienia, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia, czy na rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja.
Zgodnie z ustępem 2 art. 23 cyt. ustawy analiza rynków właściwych następuje z uwzględnieniem wytycznych Komisji Europejskiej w sprawie analizy rynku i ustalania znaczącej pozycji rynkowej.
Przepis art. 23 ust. 3 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania przez Prezesa URTiP spornego postanowienia z dnia [...] września 2005 r. - stanowił, iż zamknięcie postępowania, o którym mowa w ust. 1, następuje w drodze postanowienia, w którym Prezes URTiP stwierdza, czy na analizowanym rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja.
Należy wskazać ponadto, iż w sytuacji, w której Prezes URTiP (obecnie Prezes UKE) stwierdzi, że na rynku właściwym nie występuje skuteczna konkurencja, wszczyna postępowanie w sprawie wyznaczenia przedsiębiorcy lub przedsiębiorców telekomunikacyjnych o znaczącej pozycji na rynku właściwym oraz nałożenia obowiązków regulacyjnych przewidzianych w ustawie (vide: art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne).
W świetle powyższych przepisów Prawa telekomunikacyjnego należy stwierdzić, iż celem postępowania, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy, jest ustalenie jedynie, czy na analizowanym przez Prezesa URTiP rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja.
Przy dokonywaniu powyższej analizy krajowy organ regulacyjny zobowiązany jest uwzględniać wspomniane w ustępie 2 art. 23 wytyczne Komisji Europejskiej.
Zamknięcie postępowania w sprawie oceny danego rynku następuje w drodze postanowienia, które stwierdza, że rynek jest skutecznie konkurencyjny, lub że nie występuje na nim skuteczna konkurencja.
Zdaniem Sądu przedmiotowe postępowanie nie ma ściśle oznaczonego adresata, zaś postanowienie wydane przez Prezesa URTiP w trybie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne nie nakłada bezpośrednio jakichkolwiek obowiązków, czy też praw na przedsiębiorców prowadzących działalność telekomunikacyjną na rynku objętym analizą organu.
Przedmiotowe postanowienie stanowi jedynie rozstrzygnięcie co do stanu konkurencyjności rynku, a więc ma ono charakter abstrakcyjny. Oznacza to, iż w tej fazie postępowania organ regulacyjny nie jest uprawniony do ustalania przedsiębiorców telekomunikacyjnych o znaczącej pozycji na rynku lub stwierdzenia, że takie podmioty nie występują na analizowanym rynku, albowiem dopiero w razie stwierdzenia braku efektywnej konkurencji będzie to przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego na podstawie art. 24 ustawy - Prawo telekomunikacyjne.
W tej sytuacji należy – zdaniem Sądu – uznać, iż Prezes URTiP (a następnie Prezes UKE) zasadnie przyjął, że postanowienie przewidziane w art. 23 ust. 3 cyt. ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. nie ma bezpośrednich adresatów, gdyż nie rozstrzyga bezpośrednio o prawach lub obowiązkach konkretnych podmiotów (tak również: S. Piątek Prawo telekomunikacyjne. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 239).
Analiza wydanego przez Prezesa URTiP w dniu [...] września 2005 r. postanowienia, w którym organ regulacyjny stwierdził, że na krajowym rynku świadczenia usługi dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych nie występuje skuteczna konkurencja, prowadzi – zdaniem Sądu - do konkluzji, iż wynik przedmiotowego postępowania zakończonego tym rozstrzygnięciem nie przesądza o prawach indywidualnych, gdyż nie nakłada żadnych obowiązków, ani też nie przyznaje praw konkretnie wskazanym, indywidualnym operatorom telekomunikacyjnym.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo przyjął, iż postanowienie, o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, determinuje jedynie wszczęcie postępowania lub brak wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wyznaczenia podmiotów o znaczącej pozycji rynkowej i nałożenia na te podmioty obowiązków regulacyjnych, na co wskazuje przepis art. 24 ust. 1 cyt. ustawy.
Wobec takiego charakteru przedmiotowego postępowania, należy stwierdzić, iż w postępowaniu tym nie ma konkretnych stron. Status strony uzyskać można dopiero w przypadku następnego etapu, tj. w postępowaniu w sprawie wyznaczenia podmiotu o znaczącej pozycji rynkowej i nałożenia obowiązków regulacyjnych.
Zdaniem Sądu wszczęcie w trybie art. 24 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne postępowania w sprawie wyznaczenia podmiotów o znaczącej pozycji rynkowej, w którym jedną ze stron jest skarżąca spółka, nie może stanowić uzasadnienia dla przyjętego przez stronę skarżącą stanowiska, gdyż postępowanie to nie świadczy o tym, że P. sp. z o.o. jest stroną postępowania, o którym mowa w art. 23 ust. 1 cyt. ustawy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. organ regulacyjny nie rozstrzygnął o indywidualnie zajmowanej pozycji rynkowej zarówno przez skarżącą spółkę, jak i przez pozostałych operatorów ruchomej sieci telefonicznej. Z samego stwierdzenia niewystępowania skutecznej konkurencji na danym rynku nie wynika jeszcze wniosek, że działający na nim przedsiębiorcy posiadają znaczącą pozycję rynkową, ani tym bardziej nie wynika, którzy operatorzy działający na tym rynku posiadają tego rodzaju pozycję i jaki jest jej charakter.
Według Sądu należy podzielić stanowisko organu, iż postanowienie wydane w trybie art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne nie ma charakteru decyzji administracyjnej, albowiem nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, ani też w inny sposób nie kończy postępowania w sprawie w danej instancji. Istotą sprawy, o której rozstrzyga się w decyzji administracyjnej, będzie stworzenie praw nabytych w tym zakresie, w jakim w postępowaniu rozpatrywano interes prawny określonej osoby albo też odmówienie nabycia prawa (tak m.in. J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 471). Niewątpliwie zakres przedmiotowy postanowienia z art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne nie ma takiego charakteru, wskazując jedynie na konieczność przejścia do kolejnej fazy regulacji ex ante, jakim jest wszczęcie postępowania, o którym mowa w art. 24 ust. 1 cyt. ustawy.
Powyższe stanowisko zostało dotychczas jednoznacznie potwierdzone w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (m.in. /w:/ wyrokach WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 606/06, oraz z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1423/06, a także w postanowieniu z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 297/06).
Zdaniem Sądu nie jest zasadne również stanowisko strony skarżącej, iż na postanowienie wydane w trybie art. 23 ust. 3 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, w brzmieniu obowiązującym w 2005 r., przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (podobnie: WSA w Warszawie /w:/ postanowieniu z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 297/06).
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Podstawową kategorię postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego stanowią postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Ustawa – Prawo telekomunikacyjne, w wersji obowiązującej w dacie wydania spornego postanowienia Prezesa URTiP, nie przewidywała możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 23 ust. 3 ustawy - Prawo telekomunikacyjne.
Do kręgu postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego należą postanowienia kończące postępowanie. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że są to postanowienia wydawane w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym, które nie dotyczą wyłącznie określonych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz są wydawane poza sformalizowanym postępowaniem jurysdykcyjnym toczącym się w celu wydania decyzji rozstrzygającej materialną sprawę administracyjną i zazwyczaj dotyczą kwestii incydentalnych dla tego postępowania, np. postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, czy postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Postanowienia te uniemożliwiają uruchomienie toku instancji w stosunku do danej decyzji i powodują, że staje się ona ostateczna.
Przedmiotowego postanowienia z dnia [...] września 2005 r. nie można zaliczyć, mając na względzie powyższą charakterystykę, do tego rodzaju postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego.
Nie jest ono również postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, gdyż przedmiotem postępowania nie jest sprawa indywidualna, zaś postanowienie nie dotyczy praw lub obowiązków określonego podmiotu.
Tym samym, pomimo, iż postanowienie wydane na podstawie art. 23 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego zamyka postępowanie w sprawie analizy rynku pod kątem występowania na nim skutecznej konkurencji, z uwagi na brak w w/w postępowaniu strony, w odniesieniu do której wynik postępowania skutkowałby odpowiednim ukształtowaniem jej praw lub obowiązków, na w/w postanowienie Prezesa URTiP nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Art. 206 ust. 2 ustawy –Prawo telekomunikacyjne przewiduje natomiast, że odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów przysługuje od decyzji Prezesa URTiP w sprawach o ustalenie znaczącej pozycji rynkowej oraz nałożenie obowiązków regulacyjnych. Podkreślenia wymaga, iż dopiero w aktualnie obowiązującym stanie prawnym wprost przewidziano środek zaskarżenia postanowienia rozstrzygającego o istnieniu skutecznej konkurencji. Na mocy bowiem art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo telekomunikacyjne oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (DZ.U. z dnia 25 stycznia 2006 r. Nr 12 poz. 66) w art. 206 ustawy - Prawo telekomunikacyjne dodano ust. 2b, zgodnie z którym na postanowienie, o którym mowa w art. 23 ust. 3, przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu ochrony konkurencji i konsumentów, przy czym w myśl ust. 3 postępowania w sprawach odwołań i zażaleń, o których mowa w ust. 2 i 2b, toczą się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach gospodarczych.
Nie wydaje się również, aby dopuszczalne było zastosowanie w tym przypadku kontroli legalności omawianego postanowienia z dnia [...] września 2005 r. na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem sporne postanowienie nie kształtuje w żaden sposób praw ani obowiązków indywidualnie oznaczonego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, w tym skarżącej spółki PTC sp. z o.o. (podobnie: S. Piątek "Prawo telekomunikacyjne. Komentarz.", s. 239).
Jeśli chodzi o kwestię nowelizacji ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, to należy - w ocenie Sądu – przyjąć, iż celem zmiany m.in. art. 23 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego było jedynie uproszczenie procedur związanych z ustaleniem stanu konkurencji na poszczególnych rynkach właściwych, które podlegają badaniom przeprowadzanym przez Prezesa UKE.
W żadnym wypadku z nowelizacji tej nie można wywodzić tezy, iż dotychczasowe postanowienia wydane w trybie art. 23 ust. 3 cyt. ustawy są skierowane do konkretnie określonego podmiotu.
Całkowicie niezasadny – zdaniem Sądu - jest ponadto zarzut naruszenia przez organ regulacyjny norm Konstytucji RP, albowiem z powołanych przez stronę skarżącą przepisów ustawy zasadniczej nie wynika, że każde rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, które nie reguluje bezpośrednio praw i obowiązków konkretnych podmiotów – winno podlegać zaskarżeniu do sądu.
Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących naruszenia norm prawa wspólnotowego, należy na wstępie podnieść, iż – jak zasadnie wskazał pełnomocnik skarżącej spółki – przy dokonywaniu oceny legalności zaskarżonych rozstrzygnięć krajowego organu regulacyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest wziąć pod uwagę fakt, iż od daty uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe.
W konsekwencji należy stwierdzić, iż niewątpliwie przepisy regulujące świadczenie usług telekomunikacyjnych, w tym unormowania chroniące przedsiębiorców telekomunikacyjnych, powinny być stosowane przez organy administracji oraz sądy w taki sposób, by ich interpretacja odpowiadała m.in. celom i treści Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/21/WE z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywy ramowej).
Wynika to m.in. z zasady prowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Jej istotą jest taka interpretacja przepisu prawa krajowego, która pozwoli osiągnąć rezultat zgodny z treścią lub celem przepisu prawa wspólnotowego. Z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wynika jednoznacznie, iż sądy krajowe zobowiązane są interpretować prawo krajowe w sposób zgodny z prawem wspólnotowym "tak dalece, jak jest to możliwe" (vide: m.in. wyrok ETS z dnia 13 listopada 1990 r. w sprawie C-106/89 Marleasing S.A. v. La Commercial International de Alimentation S.A., Zb. Orz. z 1991 r., s. I-4135, pkt 13). Oznacza to, iż prowspólnotowa wykładnia prawa krajowego jest w pełni dopuszczalna, jeżeli przepis krajowy nie reguluje wyraźnie jakiejś kwestii, lub gdy postanowienia prawa wspólnotowego są bardziej szczegółowe od prawa krajowego.
Zdaniem Sądu z przepisów prawa unijnego, w tym przede wszystkim z wytycznych zawartych w dyrektywie ramowej 2002/21/WE Parlamentu i Rady z dnia 7 marca 2002 r., nie wynika jednoznacznie, jaki dokładnie kształt ma mieć postępowanie w sprawie analizy rynków właściwych. Zdaniem Sądu w żaden sposób nie można wywodzić z powołanych przez skarżącą norm wspólnotowych, iż przedsiębiorcy telekomunikacyjni na badanym, w trybie art. 23 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, rynku właściwym są stronami takiego postępowania.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy ramowej 2002/21/WE Państwa Członkowskie zapewniają, by na szczeblu krajowym istniały skuteczne mechanizmy, które umożliwią użytkownikom oraz przedsiębiorstwom udostępniającym sieci lub usługi łączności elektronicznej, których dana decyzja wydana przez krajowy organ regulacyjny dotyczy, korzystanie z prawa odwołania się od takiej decyzji do organu odwoławczego niezależnego od stron zaangażowanych w spór. Taki organ, który może być sądem, winien posiadać odpowiednią wiedzę specjalistyczną umożliwiającą mu właściwe wypełnienie jego funkcji. Państwa Członkowskie zapewnią, by meritum każdej sprawy zostało właściwie rozpoznane oraz były zagwarantowane skuteczne środki odwoławcze.
Z kolei art. 16 ust. 4 dyrektywy ramowej 2002/21/WE stanowi, że jeżeli krajowy organ regulacyjny ustali, że na danym odnośnym rynku nie występuje skuteczna konkurencja, wskaże on przedsiębiorstwa posiadające znaczącą pozycję na tym rynku, zgodnie z art. 14. Krajowy organ regulacyjny nałoży na takie przedsiębiorstwa stosowne specyficzne wymogi, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, albo utrzyma w mocy lub zmieni dotychczas obowiązujące wymogi.
Należy zauważyć, iż zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości państwo członkowskie zobowiązane jest przede wszystkim do podjęcia wszelkich środków niezbędnych do osiągnięcia celu wskazanego przez dyrektywę, które to zobowiązanie wynika z art. 249 TWE oraz z samej dyrektywy (tak np. /w:/ wyroku ETS z dnia 18 grudnia 1997 r., sprawa C-129/96, Inter-Environnement Wallonie ASBL vs Region wallonne, Zb. Orz. (ECR) 1997, s. I-7411).
Zgodnie z art. 249(3) TWE, dyrektywy wiążą Państwa Członkowskie odnośnie do celu, natomiast pozostawiają tym państwom swobodę działania w kwestii formy i środków wdrożenia tych aktów do prawa krajowego, zaś z przepisu art. 10 TWE wynika obowiązek powstrzymywania się od wszelkich działań, które mogłyby podważyć skuteczność implementacji i osiągnięcia celu zamierzonego przez dyrektywę (tak również: W. Czapliński /w:/ Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 3(6)/2006, s.58).
Zdaniem Sądu z powołanych przez stronę skarżącą przepisów art. 4 i art. 16 dyrektywy ramowej nie można wywieść, iż stroną postanowienia krajowego organu regulacyjnego stwierdzającego, że na analizowanym rynku właściwym nie występuje skuteczna konkurencja jest konkretny podmiot działający na tym rynku. Brak jest również podstaw do przyjęcia tezy, iż art. 4 ust. 1 dyrektywy 2002/21/WE przesądza o możliwości wniesienia przez przedsiębiorstwo telekomunikacyjne wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., od postanowienia krajowego organu regulacyjnego wydanego w trybie art. 23 ust. 3 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. Z norm tych nie można także wywieść jednoznacznego wniosku, iż nie jest dopuszczalna możliwość prowadzenia przez krajowy organ regulacyjny, bez udziału stron, odrębnego postępowania kończącego się wydaniem postanowienia stwierdzającego, czy na rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja (art. 23 polskiego Prawa telekomunikacyjnego w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.).
Zdaniem Sądu z w/w regulacji wspólnotowych wynika jedynie obowiązek zapewnienia przez ustawodawcę krajowego operatorowi telekomunikacyjnemu, wobec którego zostanie wydana ("dotycząca go") decyzja stwierdzająca, iż posiada on znaczącą pozycję na rynku oraz jednocześnie nakładająca pewne przewidziane ustawą "specyficzne wymogi" – prawo odwołania się do niezależnego organu.
Według Sądu cel dyrektywy został osiągnięty, albowiem ustawodawca krajowy zawarł w przepisach ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne normy proceduralne, które gwarantują operatorom prawo odwołania się od tego rodzaju decyzji do właściwego, kompetentnego w sprawach ochrony konkurencji, niezależnego organu, jakim jest w naszym kraju niezawisły Sąd Okręgowy w Warszawie - sąd ochrony konkurencji i konsumentów. Prawo odwołania się do tego sądu, zagwarantowane w naszym ustawodawstwie, stanowi pełną realizację postanowień dyrektywy ramowej.
W konsekwencji przyjąć trzeba, iż Prezes UKE prawidłowo uznał, iż – wbrew twierdzeniom skarżącej spółki – na postanowienie z dnia [...] września 2005 r., wydane w trybie przepisu art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 29 grudnia 2005 r. – nie służył środek zaskarżenia, gdyż stanowisko takie nie narusza – zdaniem Sądu – w/w norm unijnych.
Ustosunkowując się do wniosku strony skarżącej o skierowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w trybie art. 234 TWE, pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich dotyczących interpretacji przepisów 4 ust. 1 i art. 16 ust. 4 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/21/WE z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej, należy podnieść, iż w orzecznictwie i doktrynie prawa wspólnotowego przyjęto pogląd, że przedstawienie pytania prawnego do ETS należy do uznania sądu państwa członkowskiego (vide: Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, pod red. A. Wróbla, Zakamycze, 2005 r., s. 802 i cyt. tam literatura i orzecznictwo).
W świetle zaakceptowanych poglądów przyjmuje się, iż sąd państwa członkowskiego zwraca się do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z pytaniem prejudycjalnym, gdy ma wątpliwości co do znaczenia mającego w sprawie zastosowanie przepisu prawa wspólnotowego, przy czym istotne jest przekonanie sędziego o istnieniu trudności w wykładni przepisu, nie zaś obiektywne niejasności tego przepisu.
Ponadto należy podkreślić, iż z przepisu art. 234 TWE wynika jednoznacznie, iż sądom niższej instancji przysługuje uznanie w zakresie przedstawienia pytania prejudycjalnego, albowiem sądy te – w przeciwieństwie do sądów najwyższych – nie są obowiązane, lecz jedynie uprawnione do przedstawienia takiego pytania.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, z uwagi na brak jakichkolwiek wątpliwości co do znaczenia przepisów art. 4 i art. 16 dyrektywy ramowej, nie uznał za konieczne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z pytaniem prawnym dotyczącym interpretacji w/w norm prawa wspólnotowego
Mając to na względzie należy w konsekwencji uznać, iż Prezes UKE prawidłowo zastosował przepis art. 134 k.p.a., stwierdzając niedopuszczalności wniosku skarżącej spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa URTiP z dnia [...] września 2005 r. w sprawie stwierdzenia, że na krajowym rynku świadczenia usługi dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych nie występuje skuteczna konkurencja.
Należy na marginesie wyraźnie podkreślić, iż powyższe stanowisko organu nie pozbawia skarżącej spółki możliwości obrony swoich praw w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 24 ust. 1 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, albowiem w tym właśnie postępowaniu P. sp. z o.o., będąc jego stroną - może podważać prawidłowość ustaleń Prezesa UKE w zakresie wskazania podmiotów o znaczącej pozycji na rynku właściwym oraz skarżyć decyzję w tym przedmiocie, broniąc się przed nałożeniem stosownych obowiązków regulacyjnych przewidzianych w ustawie. Według Sądu nic nie stoi na przeszkodzie, aby również w tym postępowaniu podważać merytoryczne, szczegółowe ustalenia zawarte w spornym rozstrzygnięciu Prezesa URTiP z dnia [...] września 2005 r., dotyczącym oceny rynku właściwego, wskazując ewentualnie na błędy dokonane przez organ przy dokonywaniu analizy stanu konkurencyjności rynku świadczenia usługi dostępu i rozpoczynania połączeń w ruchomych publicznych sieciach telefonicznych.
Dokonując oceny legalności nałożonych na operatora telekomunikacyjnego obowiązków właściwy merytorycznie sąd (sąd ochrony konkurencji i konsumentów) winien – zdaniem WSA w Warszawie - zbadać w takiej sytuacji legalność ustaleń dokonanych przez Prezesa URTiP w postanowieniu z dnia [...] września 2005 r. W ramach swej właściwości sąd ten winien m.in. zbadać, czy dokonując oceny krajowy organ regulacyjny postąpił zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego, w tym z wytycznymi Komisji Europejskiej dotyczącymi analizy rynku i oceny znaczącej pozycji rynkowej (vide: m.in. art. 14 ust. 2 dyrektywy ramowej).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Prezes UKE wszechstronnie zebrał i ocenił materiał zgromadzony w toku postępowania, zaś w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2006 r. prawidłowo przywołał niezbędne dla uzasadnienia prawnego przepisy, wyjaśniając dokładnie ich znaczenie i skutki prawne dla strony skarżącej, co odpowiada wymogom wskazanym w art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI