VI SA/Wa 1423/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-27
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
refundacjaleczenie stomatologiczneortodoncjaNFZumowa z NFZświadczenia zdrowotneubezpieczenie zdrowotneprawo pacjentadecyzja administracyjna

Sąd oddalił skargę na decyzję Prezesa NFZ odmawiającą refundacji kosztów leczenia ortodontycznego, gdyż placówka lecznicza nie miała podpisanej umowy z NFZ.

Skarga dotyczyła odmowy refundacji kosztów leczenia ortodontycznego P. M. w placówce, która nie miała podpisanej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Sąd administracyjny uznał, że zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, refundacja jest możliwa tylko w placówkach posiadających umowę z NFZ, chyba że zachodzi przypadek nagły. Ponieważ leczenie miało charakter planowy, a placówka nie miała umowy, sąd oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia odmawiającą refundacji kosztów leczenia ortodontycznego. Skarżąca wnosiła o pokrycie kosztów leczenia syna w Zakładzie Ortodoncji Akademii Medycznej, który nie miał podpisanej umowy z NFZ. Organy NFZ odmawiały refundacji, powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, które uzależniają prawo do świadczeń od posiadania umowy z Funduszem, chyba że występuje stan nagły. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że leczenie miało charakter planowy, a placówka nie posiadała wymaganej umowy z NFZ. W związku z tym, zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy, brak było podstaw do refundacji kosztów leczenia ze środków publicznych. Sąd podkreślił, że świadczeniobiorca ma prawo wyboru lekarza spośród tych, którzy zawarli umowę z NFZ. W sytuacji braku umowy, koszty leczenia ponosi pacjent, chyba że jest to przypadek nagły, co nie miało miejsca w tej sprawie. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Prezesa NFZ za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Narodowy Fundusz Zdrowia nie ma obowiązku refundować kosztów leczenia wykonanego w placówce, która nie posiada podpisanej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z NFZ, chyba że zachodzi przypadek nagły.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych stanowi, że podstawą udzielania świadczeń jest umowa między świadczeniodawcą a NFZ. Świadczeniobiorca ma prawo wyboru lekarza spośród tych, którzy zawarli umowę. Leczenie planowe w placówce bez umowy nie podlega refundacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.ś.o.z. art. 31 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych

Świadczeniobiorca ma prawo wyboru lekarza spośród tych, którzy zawarli umowę o świadczenie opieki zdrowotnej z NFZ.

u.ś.o.z. art. 132 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych

Podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest umowa między świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego NFZ.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 109 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 15 § 2

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych

Świadczeniobiorcy mają prawo do świadczeń stomatologicznych finansowanych ze środków publicznych.

u.ś.o.z. art. 19 § 2

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych

NFZ może rozliczyć koszty leczenia w placówce bez umowy tylko w stanach nagłych i w niezbędnym zakresie.

u.ś.o.z. art. 102 § 5

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 110

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Placówka lecznicza nie posiadała podpisanej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Leczenie miało charakter planowy, a nie nagły. Świadczeniobiorca ma prawo wyboru lekarza spośród tych, którzy zawarli umowę z NFZ.

Odrzucone argumenty

Lekarze nie potrafili wskazać placówki z umową NFZ. Argumentacja skarżącej oparta na "nie tylko z punktu widzenia paragrafów".

Godne uwagi sformułowania

nie tylko z punktu widzenia paragrafów

Skład orzekający

Andrzej Czarnecki

sprawozdawca

Magdalena Bosakirska

przewodniczący

Małgorzata Grzelak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących refundacji świadczeń zdrowotnych przez NFZ w placówkach nieposiadających umowy, a także rozróżnienie między leczeniem planowym a nagłym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 2005 roku, ale zasady dotyczące umów z NFZ pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem pacjentów z dostępem do świadczeń refundowanych przez NFZ, gdy wybierają placówki nieobjęte kontraktem. Jest to częsty dylemat, z którym borykają się ubezpieczeni.

Czy NFZ musi płacić za leczenie, jeśli przychodnia nie ma z nim umowy?

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1423/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Magdalena Bosakirska /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia Andrzej Czarnecki WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy refundacji kosztów leczenia stomatologicznego oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2004 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] I. M., jako przedstawicielka ustawowa P. M., wnosiła o pokrycie kosztów leczenia syna w Zakładzie Ortodoncji [...] Akademii Medycznej w [...]. W trakcie leczenia matka pacjenta dowiedziała się, iż Katedra i Zakład Ortodoncji [...] Akademii Medycznej w [...] nie ma podpisanej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia o refinansowaniu leczenia.
Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r., skierowanym do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], lekarz stomatolog specjalista ortodonta, z zakładu [...] "[...]" informował, iż z przekazu matki pacjenta wynikało, że Poradnia Ortodontyczna [...]AM była gotowa podjąć się leczenia jej syna. Wydała więc skierowanie P. M. do tej placówki leczniczej informując jednocześnie matkę, że może ponieść koszty leczenia.
[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), nie wyraził zgody na refundację kosztów leczenia ortodontycznego P. M. aparatem ruchomym w Zakładzie Ortodoncji [...] Akademii Medycznej w [...].
Powołując się na art. 15 ust. 2 pkt 7 w/w ustawy organ administracji stwierdził, że ubezpieczeni mają prawo do korzystania ze świadczeń stomatologicznych w ramach ubezpieczenia, jednakże w myśl art. 31 ust. 1 tej ustawy świadczeniobiorca ma prawo wyboru lekarza spośród tych, którzy zawarli umowę o świadczenie opieki zdrowotnej z Narodowym Funduszem Zdrowia. W takich sytuacjach świadczeniobiorcy przysługują świadczenia zdrowotne w ramach publicznych środków finansowych. Zgodnie z art. 19 ust. 2 i 4 w/w ustawy NFZ może rozliczyć ze świadczeniodawcą, który nie ma zawartej z Funduszem umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotne, koszty leczenia jedynie w przypadku stanów nagłych i to w niezbędnym zakresie. W rozpatrywanej sprawie zabieg, o którego refundację wnosił ubezpieczony, miał charakter planowy, zatem powołany przepis, mówiący o przypadkach nagłych, nie mógł mieć zastosowania.
Od tej decyzji I. M., działając jako przedstawicielka ustawowa P. M., wniosła odwołanie przesyłając w załączeniu dokumenty zgromadzone w sprawie.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ administracji podał, iż zgodnie z art. 132 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, podstawą udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej w ramach ubezpieczenia zdrowotnego jest umowa o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, a dyrektorem właściwego terenowo oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Na podstawie art. 31 w/w ustawy świadczeniobiorca ma prawo wyboru lekarza, w ramach gwarantowanych świadczeń z ubezpieczenia, spośród tych, którzy taką umowę zawarli. Ponieważ Katedra i Zakład Ortodoncji [...] Akademii Medycznej w [...] wymaganej umowy z NFZ nie zawarł, leczenie w tej placówce odbywa się poza systemem powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, co oznacza brak podstawy do refundacji kosztów leczenia wykonanych przez ten zakład.
Składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, załączając dokumenty dołączone do odwołania, wnosiła o rozpoznanie sprawy "nie tylko z punktu widzenia paragrafów". W skardze został opisany przebieg choroby P. M., a nadto skarżąca podnosiła, iż lekarze z którymi miała kontakt nie umieli wskazać placówki, która miałaby podpisaną umowę z NFZ w zakresie leczenia choroby syna.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Nadto organ administracji wskazał, iż z wyjaśnień dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że skarżąca była poinformowana przez pracowników tego oddziału o możliwości leczenia dziecka w placówkach, które miały podpisane stosowne umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona została decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2005 r., odmawiająca P. M. sfinansowania kosztów leczenia ortodontycznego aparatem ruchomym w Zakładzie Ortodoncji [...] Akademii Medycznej w [...]. Decyzja oparta została w podstawie prawnej na art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 110 i art. 132 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135).
Przepis art. 102 ust. 5 pkt 24 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych określa kompetencje Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, natomiast art. 110 jest przepisem określającym organ do którego ubezpieczony może złożyć skargę od decyzji ostatecznej.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 w/w ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych świadczeniobiorcy mają, na zasadach określonych w ustawie, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. Świadczeniobiorcy zapewnia się także i finansuje ze środków publicznych na zasadach i w zakresie określonych w ustawie świadczenia stomatologiczne.
Skarżący, P. M., jest ubezpieczony i stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych ma prawo wyboru lekarza dentysty spośród lekarzy dentystów, którzy zawarli umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przysługuje mu także prawo do świadczeń zdrowotnych lekarza dentysty oraz materiałów stomatologicznych stosowanych przy udzielaniu tych świadczeń, zakwalifikowanych jako świadczenia gwarantowane (art. 31 ust. 2 wymienionej ustawy). Nadto jako dziecku, które nie ukończyło 18 lat, zgodnie z art. 31 ust. 3, przysługuje mu prawo do dodatkowych świadczeń zdrowotnych lekarza dentysty oraz materiałów stomatologicznych stosowanych przy udzielaniu tych świadczeń, zakwalifikowanych jako świadczenia gwarantowane dla tych osób. Jednakże, jak stanowi art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że Katedra i Zakład Ortodoncji [...] Akademii Medycznej w [...] wymaganej umowy z NFZ nie zawarł. Zatem Narodowy Fundusz Zdrowia żądanej refundacji leczenia nie mógł dokonać.
Matka skarżącego wybierając placówkę, w jej nawet jak najwłaściwszej ocenie najlepszą do leczenia syna, była poinformowana, jak wynika z pisma z dnia [...] stycznia 2005 r. lekarza stomatologa specjalisty ortodonty skierowanego do Naczelnika Wydziału Świadczeń Zdrowotnych [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, o tym, że musi być przygotowana na poniesienie kosztów leczenia i wizyt lekarskich, jeżeli wybierze Poradnię Ortodontyczną [...] Akademii Medycznej w [...].
W stanach nagłych, stosownie do treści art. 19 ust. 1-4 w/w ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, świadczenia opieki zdrowotnej są udzielane świadczeniobiorcy niezwłocznie. W przypadku gdy świadczenia opieki zdrowotnej w stanie nagłym są udzielane przez świadczeniodawcę, który nie zawarł umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, świadczeniobiorca ma prawo do tych świadczeń w niezbędnym zakresie. W razie braku możliwości udzielania świadczeń opieki zdrowotnej określonych w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy lub w związku z wystąpieniem siły wyższej, świadczeniodawca zapewnia, w przypadku wystąpienia konieczności udzielenia świadczenia w stanach nagłych, udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej przez innego świadczeniodawcę. Świadczeniodawca, który nie zawarł umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ma prawo do wynagrodzenia za świadczenie opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcy w stanie nagłym. Wynagrodzenie to uwzględnia wyłącznie uzasadnione koszty udzielenia niezbędnych świadczeń opieki zdrowotnej.
Jak wynika jednakże z akt sprawy, leczenie P. M. ma charakter leczenia planowego i nie wiąże się z koniecznością udzielenia świadczenia, jak określa to powołany przepis, w stanie nagłym. Zatem koszt tego leczenia w Poradni Ortodontycznej [...] Akademii Medycznej w [...] nie mógł zostać sfinansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia, bowiem ta placówka lecznicza nie spełniała wymagań z art. 132 ust. 1 w/w ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych - nie miała podpisanej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W tym stanie faktycznym, Sąd orzekający badając zaskarżoną decyzję administracyjną nie stwierdził, by organ administracji dopuścił się naruszenia obowiązujących przepisów, a jedynie ta okoliczność mogłaby stanowić podstawę uchylenia decyzji. W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a w razie nieuwzględnienia skargi Sąd, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddala.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI