VI SA/WA 1420/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Krajowej Izby [...] na decyzję Prezesa URTiP odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie usług telekomunikacyjnych, uznając, że skarżący nie posiadał interesu prawnego.
Skarżąca Krajowa Izba [...] wniosła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie kontroli wzorów umów i regulaminu usług telekomunikacyjnych świadczonych przez Y. S.A. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa telekomunikacyjnego i procedury administracyjnej, twierdząc, że posiada interes prawny do zainicjowania postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący wykazał jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co wyklucza go z kręgu stron postępowania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi Krajowej Izby [...] na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (URTiP), która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie kontroli wzorów umów i regulaminu wykonywania usług powszechnych przez Y. S.A. Skarżąca, reprezentująca niezależnych operatorów, domagała się kontroli postanowień dotyczących tzw. Pakietu socjalnego, twierdząc, że ograniczają one abonentom wybór innych operatorów, co narusza jej interes prawny i prowadzi do strat finansowych. Prezes URTiP odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony, ponieważ wykazała jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który musiałby wynikać wprost z przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organu, podkreślając, że interes prawny musi być indywidualny, konkretny, aktualny i oparty na przepisach prawa, a nie wywodzony pośrednio z sytuacji innych podmiotów. Sąd uznał, że przepisy prawa telekomunikacyjnego nie dają konkurencyjnym operatorom prawa do żądania od Prezesa URTiP konkretnych działań w interesie abonentów innych operatorów, a jedynie interes faktyczny nie kwalifikuje do statusu strony postępowania. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, konkurencyjny operator nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa, jeśli jego sytuacja prawna nie wynika wprost z normy prawa materialnego, a jedynie z sytuacji prawnej abonentów innego operatora. Może posiadać jedynie interes faktyczny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że interes prawny musi być indywidualny, konkretny, aktualny i oparty na przepisach prawa. Konkurencyjny operator nie może wywodzić swojego interesu prawnego z sytuacji prawnej abonentów innego operatora, gdyż nie wynika to wprost z przepisów prawa telekomunikacyjnego. Przepisy te nie dają mu uprawnienia do żądania od Prezesa URTiP konkretnych działań w interesie abonentów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
u.p.t. art. 117
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty jest uprawniony do kontroli przestrzegania przepisów, decyzji oraz postanowień z zakresu telekomunikacji.
u.p.t. art. 119
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, jest upoważniony do wydania decyzji określającej zakres naruszeń oraz termin usunięcia nieprawidłowości.
Pomocnicze
u.p.t. art. 34 § ust. 2 pkt 2
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
Operator nie może uzależniać zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych od niezawierania z innym operatorem umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych.
u.p.t. art. 43 § ust. 3
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
Abonent stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej może wybrać operatora publicznego świadczącego usługi telefoniczne lub inne usługi wykorzystujące techniki komutacji.
u.p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał interesu prawnego, a jedynie faktyczny, co wyklucza go z kręgu stron postępowania administracyjnego. Przepisy prawa telekomunikacyjnego nie dają konkurencyjnym operatorom uprawnienia do żądania od Prezesa URTiP działań w interesie abonentów innych operatorów.
Odrzucone argumenty
Skarżąca posiadała interes prawny do zainicjowania postępowania kontrolnego, gdyż naruszenie jej interesu prawnego przez regulamin Y. S.A. przekładało się na wymierne straty finansowe. Odmowa wszczęcia postępowania przez Prezesa URTiP była bezzasadna, gdyż skarżąca miała prawo żądać wydania decyzji stwierdzającej naruszenie prawa i zobowiązującej Y. S.A. do usunięcia nieprawidłowości.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny musi być indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie interes prawny musi być 'własny', a nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
sprawozdawca
Grażyna Śliwińska
przewodniczący
Magdalena Bosakirska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów posiadania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście konkurencji na rynku telekomunikacyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w prawie telekomunikacyjnym i interpretacji przepisów Kpa dotyczących statusu strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i telekomunikacyjnym ze względu na szczegółową analizę pojęcia interesu prawnego i jego odróżnienie od interesu faktycznego.
“Kiedy interes faktyczny nie wystarczy: Sąd wyjaśnia, kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym.”
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1420/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-05-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-08-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/ Grażyna Śliwińska /przewodniczący/ Magdalena Bosakirska Symbol z opisem 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych Sygn. powiązane II GSK 347/05 - Wyrok NSA z 2006-05-24 Skarżony organ Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska, Sędziowie: WSA Magdalena Bosakirska, Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , Protokolant: Małgorzata Neudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Krajowej Izby [...] na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] w przedmiocie usług telekomunikacyjnych i eksploatacji sieci telekomunikacyjnych oddala skargę Uzasadnienie Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy – skarżącej – spółek grupy X. oraz Krajowej Izby [...] (jako organizacji zrzeszającej niezależnych operatorów dopuszczonej do udziału w toczącym się postępowaniu, na prawach strony) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 r., mocą której, stosownie do treści art. 61 § l Kpa, odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wskazując, iż zarówno X. S.A. jak i Krajowa Izba [...] nie mają przymiotu strony. Organ ustalił, że pismem z dnia 30 lipca 2003 r., spółki grupy X. (od 31 grudnia 2003 r. X. S.A.) złożyły wniosek o przeprowadzenie przez Prezesa URTiP, na podstawie art. 117 i art. 119 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 73, poz. 852, z póź.zm.) kontroli wzorów umów oraz regulaminu wykonywania usług powszechnych Y. S.A. (zwanej dalej ,,Y. S.A."), w szczególności w przedmiocie zgodności z prawem wzorów umów oraz postanowień regulaminu w zakresie dotyczącym tzw. Pakietu socjalnego. Uznając zasadność wniosku Krajowej Izby [...] z dnia 7 listopada 2003 r. o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu, Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. dopuścił tę organizację do uczestnictwa na prawach strony. Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2003 r., Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, stosownie do treści art. 61 § l Kpa, wskazując, iż X. S.A. nie ma przymiotu strony. Decyzja ta po ponownym rozpatrzeniu została utrzymana w mocy a organ rozpoznając sprawę ponownie wskazał, że wnosząc o wszczęcie postępowania X. S.A. podniosła, iż wzory umów i regulamin Y. S.A. powodują w jej przypadku zmniejszenie zysków z prowadzonej działalności z powodu zablokowanego prawa wyboru innego operatora niż Y. S.A. abonentom Pakietu socjalnego. W ocenie Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty skarżący wykazał istnienie interesu faktycznego, który nie jest tożsamy z interesem prawnym. Powołując się na przepis art. 61 § l Kpa Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wskazał, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu a zgodnie z art. 28 Kpa, stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zdaniem Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z powyższego wynika, aby wszcząć postępowanie administracyjne, w stanie faktycznym, zaistniałym w przedmiotowej sprawie, muszą wystąpić łącznie wskazane w przepisach przesłanki, podmiot składający wniosek jest stroną oraz postępowanie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ uznał, że z przytoczonych przepisów wynika, że X. S.A. nie spełniała ustawowych przesłanek bycia stroną postępowania. W ocenie Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty przedstawiona argumentacja wykazała jedynie istnienie interesu faktycznego po stronie X. S.A., czyli stanu "w którym obywatel jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim przypadku obywatelowi, nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym" (wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748.83, cytowany przez A. Wróbla [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 243). Organ wskazał, że jedynie, na podstawie przepisów prawa materialnego organ jest uprawniony do rozstrzygania o sytuacji prawnej adresata i stwierdzania czy dysponuje on interesem prawnym lub obowiązkiem kwalifikującym go jako stronę postępowania. Zdaniem Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, wnioskowanego postępowania administracyjnego nie można wszcząć na wniosek X. S.A., pozbawionej przymiotu strony w przedmiotowej sprawie, na wskazanej przez nią podstawie prawnej. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty stwierdził, iż w omawianej sprawie, przed Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów toczy się postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa, poprzez uniemożliwienie abonentom przy korzystaniu przez nich z nowego rozwiązania taryfowego Y. S.A. - Plan socjalny, korzystania z usług telekomunikacyjnych innych operatorów, świadczących usługi połączeń między strefowych i międzynarodowych. Jedynie do czasu zakończenia w.w. postępowania, Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty powstrzymuje się od dokonania jakichkolwiek czynności w sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty stwierdził, iż decyzja z dnia [...] października 2003 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] stycznia 2004 r. zawierają właściwe i zgodne z przepisami postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku X. S. A. Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca zarzucając rażące naruszenie art. 117 i art. 119 w zw. z art. 34 ust. 2 pkt 2 i art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo Telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 73 poz. 852 ze zm.), poprzez bezzasadne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do wszczęcia kontroli wzorów umów i regulaminu Y. S.A. wykonywania usług powszechnych oraz przesłanki wydania decyzji stwierdzającej naruszenie prawa i zobowiązującej Y. S.A. do usunięcia nieprawidłowości. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 61 § 1 k.p.a., poprzez bezzasadne przyjęcie, iż rzekomy brak przymiotu strony w niniejszej sprawie przez X. S.A. wyklucza wszczęcie postępowania kontrolnego i wydanie decyzji objętej wnioskiem z dnia 30 lipca 2003 r. Zdaniem skarżącej Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty odmawiając wszczęcia postępowania rozstrzygnął o dwóch kwestiach tj. uznał, że skarżąca, nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu oraz, że nie zachodzą przesłanki wszczęcia postępowania i wydania decyzji, o której mowa we wniosku skarżącej z dnia 30 lipca 2003 r. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Powołując się na orzecznictwo, jak i naukę prawa wskazał, że interes prawny X. S.A. w zainicjowaniu postępowania kontrolnego jest bezsporny. Z art. 43 ust. 3 ustawy wynika niebudzące wątpliwości uprawnienie abonenta do wyboru operatora świadczącego usługi telefoniczne lub inne usługi wykorzystujące techniki komutacji. Z uprawnieniem tym skorelowany jest obowiązek Y. S.A. umożliwienia abonentowi realizacji jego prawa. Z kolei z tym wiąże się uprawnienie X. S.A. i innych operatorów dostępu pośredniego do tego, aby zostać wybranym przez abonenta Y. S.A. jako operator świadczący - na zasadzie dostępu pośredniego - dowolne z usług wymienione w art. 43 ust. 3 ustawy i to bez konieczności ponoszenia dodatkowych opłat przez abonenta na rzecz Y. S.A. Każde odstępstwo Y. S.A. od wykonywania obowiązku umożliwienia abonentowi realizacji jego uprawnień jest jednocześnie naruszeniem interesu prawnego operatora, którego mógłby wybrać abonent. Stosowane przez Y. S.A. warunki umów wykluczają realizację uprawnień abonenckich, tym samym naruszając interes prawny operatorów alternatywnych w tym również X. S.A. Ustawodawca w art. 117 i 119 ustawy przewidział administracyjną drogę doprowadzenia do usunięcia naruszeń tego rodzaju, co objęte jest niniejszym postępowaniem. Nie może być zatem wątpliwości co do istnienia interesu prawnego X. S.A. w zainicjowaniu postępowania zmierzającego do wyeliminowania działań naruszających jej ustawowe uprawnienia. Odmowa wszczęcia postępowania przez Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty na wniosek skarżącej jest zatem całkowicie bezzasadna. Prawa skarżącej jako strony w niniejszym postępowaniu nie mogą budzić wątpliwości. Skoro Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty dopuścił Krajową Izbę [...] do postępowania w niniejszej sprawie, to znaczy, że istotą tego postępowania jest merytoryczne rozpoznanie wniosku X. S.A. W innym przypadku, gdyby przedmiotem postępowania miała być czy po stronie X. S.A. występuje interes prawny do wszczęcia postępowania, uczestnictwo KI[...] w tym postępowaniu byłoby zbyteczne. Zarząd Y. S.A. w dniu [...] grudnia 2003r. uchwalił nowy Cennik Krajowych Usług Telekomunikacyjnych (zwany dalej "Cennikiem"), zgodnie z którym abonent korzystając z usług Y. S.A. może skorzystać m.in. z pakietu taryfowego "Plan Y. Socjalny". W okresie obowiązywania poprzedniego cennika 19.5% abonentów Y. S.A. korzystało z abonamentu oszczędnego. Zbliżony procent to obecnie abonenci Planu Y. Socjalnego, którzy nie mogą korzystać z usług operatorów niezależnych. Operatorzy niezależni tracą w ten sposób klientów, co wiąże się ze zmniejszenie zysków z prowadzonej działalności. Interes prawny skarżącej przekłada się zatem na wymierne straty finansowe. Skarżący podkreślali, iż zakwestionowany regulamin narusza ustawowe prawa skarżącej, a to naruszenia, a nie wymierny uszczerbek finansowy przesądza o istnieniu interesu prawnego Skarżącej w niniejszej sprawie. Naruszenie owego interesu nie jest pośrednie i hipotetyczne, co podkreśla w swych decyzjach Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty. X. S.A. ma więc uprawnienie do żądania wydania decyzji, na podstawie art. 119 ustawy, stwierdzającej, iż wzory umów oraz postanowienia regulaminu Y. S.A. wyłączające możliwość wyboru operatora przez abonenta korzystającego z "Pakietu socjalnego" naruszają art. 43 ust. 3., art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz zobowiązanie Y. S.A. do usunięcia nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p. Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 117 i art. 119 w zw. z art. 34 ust. 2 pkt 2 i art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo Telekomunikacyjne oraz art. 61 § l k.p.a i art. 28 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 34 ust 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo Telekomunikacyjne operator nie może uzależniać zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, a także świadczenia tych usług, od m.in. niezawierania z innym operatorem umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Przepis art. 43 ust. 3. powołanej ustawy stanowi, że abonent stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej eksploatowanej przez operatora o znaczącej pozycji rynkowej w zakresie świadczenia usług telefonicznych świadczonych w tej sieci może wybrać operatora publicznego świadczącego usługi telefoniczne lub inne usługi wykorzystujące techniki komutacji. Z tytułu dokonania wyboru nie przysługuje roszczenie w stosunku do abonenta. Zgodnie z przepisami art. 117 i art. 119 powołanej ustawy (art. 117 ust.1) Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty jest uprawniony do kontroli przestrzegania przepisów, decyzji oraz postanowień z zakresu telekomunikacji, gospodarki zasobami częstotliwości lub spełniania wymagań dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej. Przepis art. 119 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo Telekomunikacyjne upoważnia Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, decyzji lub postanowień z zakresu telekomunikacji, gospodarki zasobami częstotliwości lub spełniania wymagań dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej, do wydania decyzji określającej zakres naruszeń oraz termin usunięcia nieprawidłowości. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie". Zgodnie przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Główna kontrowersja w doktrynie, określana często, jako spór o to, czy pojęcie strony ma charakter procesowy (subiektywny), czy materialny (obiektywny), sprowadza się do problemu, kto decyduje o uznaniu określonego podmiotu za stronę: sam ten podmiot, czy organ prowadzący postępowanie. Niemniej jednak zarówno zwolennicy tzw. materialnego (obiektywnego) pojęcia strony, ale i ci, którzy wypowiadają się za tzw. procesowym (subiektywnym) pojęciem strony, wyłączają możliwość całkowicie dowolnego decydowania przez określony podmiot, że jest stroną postępowania. Niekwestionowane jest prawo organu do kontroli, czy żądanie podmiotu zgłaszającego swój udział w postępowaniu rzeczywiście opiera się na interesie prawnym lub obowiązku. W Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa B. Adamiak / J. Borkowskiego Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 1996 r. str. 194, wskazano, że "treścią tego pojęcia będzie publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisów prawa materialnego". Pojęcie "interes prawny", użyte w art. 28, w ocenie Sądu jest rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 21 września 2004 r. sygn. akt GSK 41/04, stwierdzono, że: "...Posiadanie interesu prawnego przez określony podmiot jest równoznaczne i tożsame z posiadaniem przezeń legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym...". Szczególne cechy interesu prawnego w prawie administracyjnym i w postępowaniu administracyjnym, to bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, na której budowany jest jego interes prawny oraz jego realność. Interes prawny musi być "własny", a nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki między nimi byłyby silne i nawet gdyby związki te miały charakter nie tylko faktyczny, ale i prawny. Oznacza to, że jeżeli dana sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Na tym m.in. polega istota postępowania administracyjnego, że każda z działających w nim stron jest osobno powiązana stosunkiem prawnym wyrosłym z normy prawa materialnego z organem prowadzącym postępowanie. Ta norma decyduje o losach sprawy administracyjnej wobec każdej ze stron. Natomiast stosunki prawne między stronami, jeżeli nawet istnieją, nie mają znaczenia dla danej sprawy administracyjnej. Dlatego też nie można się stać stroną postępowania tylko z powodu powoływania się na stosunki prawne wiążące z innym podmiotem (inną strona) lub wywodzonych pośrednio przez sytuację prawną abonentów innego operatora. Ponadto należy zauważyć, że realność interesu prawnego nie może polegać na jego przewidywalności w przyszłości, hipotetycznie, ale musi to być interes prawny rzeczywiście istniejący (por. Jan Zimmermann OSP 1997, z. 4 str. 204). Autor artykułu "Strona w postępowaniu administracyjnym przed Prezesem UZP" interpretując treść art. 28 k.p.a. stwierdził, iż można uznać, że jest to przepis umożliwiający udział potencjalnej strony postępowania w celu ochrony swego publicznego prawa podmiotowego, o ile oczywiście zostaną spełnione dwie przesłanki wynikające z charakteru strony w postępowaniu administracyjnym. Po pierwsze - tylko osoba uczestnicząca faktycznie w sprawie może być stroną, a po drugie - musi być określony przepis prawny, który będzie chronił jej interes pozytywny lub negatywny. O charakterze strony nie może decydować sama wola osoby zainteresowanej. Należy wykazać istnienie interesu prawnego strony w danym przypadku. Interes prawny musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, a także aktualny. W przeciwnym razie nie można mówić o istnieniu interesu. O ocenie takiej decyduje przepis prawa materialnego w rozpoznawanej sprawie (por. A. Panasiuk. Strona w postępowaniu administracyjnym przed Prezesem UZP — Monitor Prawniczy 6/2001, str. 500). W świetle powyższego stwierdzić należy, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedstawiona przez Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty argumentacja wykazała istnienie interesu faktycznego po stronie X. S.A. natomiast organ słusznie wykazał, że w świetle powołanych wyżej przepisów brak jest w przypadku skarżących podstawy do skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim przypadku skarżącym z powodów przedstawionych wyżej, nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym. Organ słusznie wskazał, że jedynie, na podstawie przepisów prawa materialnego organ jest uprawniony do rozstrzygania o sytuacji prawnej adresata i stwierdzania czy dysponuje on interesem prawnym lub obowiązkiem kwalifikującym go jako stronę postępowania. W przedmiotowej sprawie, adresatami przepisów art. 34 ust. 2 pkt 2 i art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo Telekomunikacyjne są abonenci stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej, eksploatowanej przez operatora o znaczącej pozycji rynkowej tak więc, konkurencyjny operator świadczący usługi telekomunikacyjne nie posiada interesu prawnego w przedmiotowej sprawie i nie jest stroną. Sąd wskazuje, że skarżąca wywodzi swój interes prawny z uprawnienia abonentów Y. S.A. do przyłączenia ich także do sieci spółki, podkreślając jednocześnie, że zapisy regulaminu i cennika Y. S.A., w ocenie skarżącej, stwarzają dla niej wymierny uszczerbek finansowy, gdyż abonenci Y. S.A. stają się związani z tym operatorem. Należy więc jeszcze raz zauważyć, iż o tym, czy skarżącej służy prawo strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, decyduje norma prawna, z której dla skarżącej wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. Przepisy art. 43 ust. 3 i art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo Telekomunikacyjne nie dają skarżącej żadnego tytułu prawnego do żądania od Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty konkretnego zachowania, a w szczególności żądania wydania konkretnej decyzji. Spółka może mieć interes faktyczny przejawiający się w pozyskaniu jak największej ilości abonentów, nie jest to jednak interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Z argumentów skarżącej nie wynika, w jaki sposób cennik i regulamin Y. S.A. miałyby wpłynąć na prawa i obowiązki X. S.A. Podkreślenia wymaga, że żaden operator telekomunikacyjny nie ma umocowania, w ustawie z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852 ze zm.) ani w przepisach wykonawczych do tego aktu normatywnego, do występowania w interesie (słusznym czy nie) abonentów innego operatora telekomunikacyjnego. Ponadto należy zauważyć, że Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wskazał, że nie neguje możliwości interwencji w sprawie z urzędu w oparciu o wskazane przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI