VI SA/Wa 142/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "kogut", uznając, że znak utracił cechy odróżniające.
Skarżący C. S. zaskarżył decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa ochronnego na przestrzenny znak towarowy "kogut". Urząd Patentowy uznał, że znak utracił cechy odróżniające, ponieważ był powszechnie wypiekany i sprzedawany przez wiele piekarni w [...] przed datą zgłoszenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Urzędu Patentowego co do utraty cech odróżniających znaku oraz prawidłowości postępowania dowodowego i prawnego.
Sprawa dotyczyła skargi C. S. na decyzję Urzędu Patentowego RP, która unieważniła prawo ochronne na przestrzenny znak towarowy "kogut". Urząd Patentowy oparł swoją decyzję na fakcie, że znak ten był powszechnie znany i wypiekany przez wiele podmiotów w [...] przed datą jego zgłoszenia do rejestracji, co spowodowało utratę jego zdolności odróżniającej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa własności przemysłowej, błędną ocenę materiału dowodowego oraz wadliwe przyznanie wnioskodawcy interesu prawnego do złożenia wniosku o unieważnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny sprawy. Podkreślono, że interes prawny wnioskodawcy mógł wynikać nie tylko z przepisów ustawy o znakach towarowych, ale również z przepisów dotyczących swobody działalności gospodarczej i zasad uczciwej konkurencji. Sąd stwierdził również, że rozszerzenie podstawy prawnej wniosku w toku postępowania nie naruszyło praw skarżącego, ponieważ miał on możliwość ustosunkowania się do zmian. Ocena materiału dowodowego przez Urząd Patentowy nie nosiła znamion dowolności, a ewentualne uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, który wykaże, że uprawniony z rejestracji utrudnia mu prowadzenie działalności gospodarczej poprzez niezgodne z prawem działania, ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny wnioskodawcy może wynikać nie tylko z przepisów ustawy o znakach towarowych, ale również z przepisów dotyczących swobody działalności gospodarczej i zasad uczciwej konkurencji, jeśli unieważnienie znaku pozwoli mu na swobodne prowadzenie działalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (27)
Główne
u.z.t. art. 9 § ust. 2
Ustawa o znakach towarowych
u.z.t. art. 4 § ust. 1
Ustawa o znakach towarowych
u.z.t. art. 7 § ust. 1
Ustawa o znakach towarowych
p.w.p. art. 164
Ustawa Prawo własności przemysłowej
u.z.t. art. 29
Ustawa o znakach towarowych
u.z.t. art. 30
Ustawa o znakach towarowych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.z.t. art. 8 § ust. 1
Ustawa o znakach towarowych
u.z.t. art. 9 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o znakach towarowych
p.w.p. art. 255 § ust. 4
Ustawa Prawo własności przemysłowej
k.p.a. art. 156 § ust. 1 pkt 2 i 7
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w.p. art. 315 § ust. 3
Ustawa Prawo własności przemysłowej
p.w.p. art. 129 § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo własności przemysłowej
u.z.t. art. 8 § pkt 2
Ustawa o znakach towarowych
p.w.p. art. 131 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo własności przemysłowej
u.s.d.g. art. 2
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
u.s.d.g. art. 6
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
p.d.g. art. 5
Ustawa Prawo działalności gospodarczej
u.s.d.g. art. 17
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
p.d.g. art. 8
Ustawa Prawo działalności gospodarczej
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.t. art. 4
Ustawa o znakach towarowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Znak towarowy "kogut" utracił zdolność odróżniającą ze względu na powszechne używanie przez wiele podmiotów. Wnioskodawca posiadał interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie znaku. Rozszerzenie podstawy prawnej wniosku w toku postępowania było dopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 164 i art. 255 ust. 4 p.w.p. Zarzuty skarżącego dotyczące błędnej oceny materiału dowodowego. Argumentacja skarżącego o braku interesu prawnego wnioskodawcy. Argumentacja skarżącego o wadliwym rozszerzeniu podstawy prawnej wniosku.
Godne uwagi sformułowania
znak utracił dostatecznie znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego interes prawny musi być obiektywnie uzasadniony i mieć charakter materialnoprawny sąd administracyjny nie jest organem w postępowaniu administracyjnym, który mógłby poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji [...] swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów jest słuszny sąd sprawuje kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności
Skład orzekający
Andrzej Czarnecki
sędzia
Ewa Marcinkowska
sędzia
Olga Żurawska-Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia interesu prawnego w postępowaniu o unieważnienie znaku towarowego oraz ocena zdolności odróżniającej znaku w kontekście jego powszechnego używania jako produktu regionalnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji znaku towarowego o charakterze przestrzennym, który stał się produktem regionalnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy interesującego zagadnienia utraty zdolności odróżniającej znaku towarowego przez jego powszechne używanie jako produktu regionalnego, co jest istotne dla praktyków prawa własności przemysłowej.
“Czy regionalny "kogut" z piekarni może stracić ochronę znaku towarowego? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 142/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-06-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-01-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Czarnecki Ewa Marcinkowska Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6460 Znaki towarowe Skarżony organ Urząd Patentowy RP Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Andrzej Czarnecki WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] czerwca 1999r. nr [...] Urząd Patentowy RP dokonał rejestracji znaku towarowego przestrzennego – "płasko-wypukła fantazyjna sylwetka koguta, w widoku z boku z dużym grzebieniem na głowie i tułowiem z przeplatających się podłużnych pasm, rozdzielających się poza tułowiem i przechodzącym w pióra ogona" na rzecz S. C. [...]. Dnia [...] marca 2002r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek S. P. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego Nr [...] na podstawie art. 9 ust. 2 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o znakach towarowych, ze wskazaniem iż znak był powszechnie znany na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej jako regionalny wyrób piekarniczy wytwarzany przez wielu innych piekarzy – producentów z [...] przed dniem zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP. W odpowiedzi na ten wniosek uprawniony ze znaku C. S. wniósł o jego oddalenie podnosząc, iż wypiek w postaci dobrze znanego obecnie koguta stworzył jego ojciec Z. S. prowadzący piekarnię w [...], a następnie w [...],[...] i [...]. Wskazał, że popularność "koguta" i jego ścisły związek z [...] jest wynikiem jego wyjątkowej przedsiębiorczości. Zarówno do wniosku, jak i do odpowiedzi na wniosek zostało dołączonych szereg dowodów. W trakcie postępowania wnioskodawca sprecyzował i jednocześnie rozszerzył podstawę prawną wniosku o unieważnienie, tj. art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o znakach towarowych. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] września 2004r. unieważnił prawo ochronne na przestrzenny znak towarowy nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w sytuacji, gdy wnioskodawca prowadzi działalność konkurencyjną wobec uprawnionego poprzez fakt dystrybucji towarów podobnych do uprawnionego, uprawniony grozi mu konsekwencjami prawnymi za stosowanie znaku-towaru (znak jest towarem), jako podstawę prawną wskazuje art. 4 i 7 ustawy o znakach towarowych, tj., że znak utracił charakter odróżniający na skutek długoletniego używania go przez wnioskodawcę i wiele podmiotów oraz, że uprawniony stara się ograniczyć w tym zakresie jego działalność gospodarczą, co może doprowadzić do strat po stronie wnioskodawcy – wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia przedmiotowego prawa z rejestracji. Podano, iż "kogut" odpowiadający przedmiotowi spornego znaku towarowego był wypiekany i sprzedawany w [...] przez szereg piekarni i sklepów na długo przed datą jego zgłoszenia do rejestracji, tj. przed dniem [...] lutego 1996r., przez co w dacie jego zgłoszenia do rejestracji nie nadawał się on do odróżniania towaru, tzn. do tego, aby przeciętny nabywca w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, mógł przy jego pomocy zidentyfikować pochodzenie towaru od konkretnego przedsiębiorstwa uprawnionego, a więc utracił dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, w rozumieniu przepisów art. 4 i 7 u.z.t. Swoje ustalenia Urząd oparł na dokumentach pisemnych znajdujących się w aktach sprawy i na zeznaniach 11 świadków zgłoszonych przez obie strony postępowania. Wszystkim przesłuchiwanym świadkom okazano na rozprawach wypiek piekarniczy koguta, a jednocześnie znak towarowy przestrzenny, dostarczony przez obie strony i wszyscy zgodnie oświadczyli, że koguty są prawie identyczne, oraz że koguty o takim kształcie były i są wypiekane w [...] do chwili obecnej. Niewielkie różnice w kształcie są zaś wynikiem procesu technologicznego, gdyż są one wyrabiane ręcznie. W ocenie Urzędu wiarygodność zeznań świadków zgłoszonych przez wnioskodawcę nie została podważona przez świadków zgłoszonych przez uprawnionego z rejestracji. Organ dokonał również oceny przedłożonych przez strony dokumentów i uznał, że dokumenty przedstawione przez C. S. nie stanowią przeciwdowodów świadczących, że koguty nie były wypiekane przez inne podmioty w [...] od lat 50-tych. W ocenie Urzędu, dla ustalenia zdolności odróżniającej spornego oznaczenia bezprzedmiotowe są kwestie jego pochodzenia, ilości "kogutów" wypiekanych przez różne podmioty gospodarcze w różnych okresach, kwestia autorstwa i inne wątki uboczne poruszane w trakcie postępowania. Zebrany materiał dowodowy wskazuje też, że wyrób piekarniczy o kształcie koguta stał się symbolem miasta [...] i jego atrakcją turystyczną jako "pamiątka" przywożona z tego miasta. Natomiast nie miał i nie ma znaczenia dla odbiorców producent wyrobu. W świetle przedłożonego materiału dowodowego, zdaniem Urzędu Patentowego, zarzuty z art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 8 pkt 1 u.z.t. są niezasadne. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na sprzeczność zarejestrowanej postaci spornego znaku towarowego z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego, a w szczególności nie udowodnił zarzutu, iż uprawniony poprzez przedmiotową rejestrację chciał skorzystać z renomy znaku wypracowanej wcześniej przez konkretnego innego przedsiębiorcę. Nie zaprezentował także dowodów, że kogut był w Polsce powszechnie znany jako znak towarowy piekarzy w [...], a wprost przeciwnie przedłożony materiał dowodowy świadczy, że jego znajomość ograniczała się do miasta [...], czyli miała zasięg terytorialny. W odniesieniu do zmiany podstawy prawnej wniosku Urząd wskazał, że zmiana lub rozszerzenie podstawy prawnej w toku postępowania nie zmienia uprawnień uprawnionego z rejestracji do obrony swego stanowiska, o ile jest dokonane przez wnioskodawcę odpowiednio wcześnie, gdyż uprawniony musi mieć czas na ustosunkowanie się do tej zmiany. W przedmiotowej sprawie uprawniony odniósł się do zmiany podstawy prawnej i dlatego też art. 10 k.p.a. nie został naruszony. Ze skargą na decyzję Urzędu Patentowego wystąpił C. S., zarzucając jej rażące naruszenie prawa przez naruszenie art. 164 i art. 255 ust. 4 ustawy prawo własności przemysłowej oraz błędną ocenę materiału dowodowego. Wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 ust. 1 pkt 2 i 7 k.p.a. lub na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. W ocenie skarżącego naruszenie art. 164 p.w.p. polega na błędnym przyznaniu wnioskodawcy przez Urząd Patentowy posiadania interesu prawnego w złożeniu wniosku o unieważnienie przedmiotowego znaku towarowego. Przedmiotowy znak z racji swego charakteru nanoszony może być na towar wyłącznie w piekarniach, zaś z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby wnioskodawca posiadał, posiada lub zamierza posiadać piekarnię. W konsekwencji tego nie był nigdy zainteresowany stosowaniem przedmiotowego znaku. Wnioskodawca występuje nie w swoim imieniu, lecz w imieniu bliżej nieokreślonej liczby osób trzecich. Naruszenie art. 255 ust. 4 p.w.p. zdaniem skarżącego nastąpiło poprzez uznanie rozszerzenia podstawy prawnej wniosku o unieważnienie w toku postępowania poprzez pismo, które zarówno formalnie, jak i faktycznie nie ma charakteru uzupełnienia wniosku lub jego poszerzenia, co wynika zarówno z nagłówka pisma, jak i jego treści. W zakresie zarzutu błędnej oceny materiału dowodowego skarżący wskazał, iż zarówno z przedstawionego materiału dowodowego, jak i zeznań świadków nie wynika, jak rzeczywiście wyglądał ów "Kogut [...]", a także, iż Urząd nie uzasadnił, jak to jest możliwe, że był on jednocześnie podobny do trzech różnych form przestrzennych. Na podstawie przedstawionego materiału dowodowego, w ocenie skarżącego, można stwierdzić jedynie, że pieczywo w postaci różnych form plastycznych było okazyjnie wypiekane przez piekarnie na terenie [...] i że były to różne formy. Zarzucił, iż Urząd Patentowy zignorował pismo Urzędu Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2004r. zawierające wykaz przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie piekarnictwa na terenie miast [...] w latach 1964-2004, za ważny dowód przyjął natomiast arkusz rozliczenia "Z." w [...]. W ocenie skarżącego zeznania świadków nie pozostają w korelacji z tym dowodem, co powinno wpłynąć na ocenę wiarygodności zeznań tych świadków. Nadto wskazał, iż Urząd Patentowy przyjmuje "fakty medialne", jakimi są publikacje prasowe, jako dowody w sprawie, a także iż podstawowe znaczenie w sprawie ma fakt, iż pomysł wypieku w formie zarejestrowanego znaku towarowego należy do tradycji rodzinnej kultywowanej w rodzinie S. od 1915r., która to okoliczność została zignorowana przez organ. Skarżący wyjaśnił również fakt zgłoszenia dopiero w 1996r. do rejestracji sylwetki koguta okolicznością rozpoczęcia podrabiania w tych latach wylansowanych przez niego znaków towarowych. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosząc o oddalenie skargi podał, że nie podziela zarzutów zawartych w skardze ponieważ skarżący nie podniósł w skardze żadnych nowych okoliczności lecz ustosunkował się do zaskarżonego orzeczenia. W związku z powyższym organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wskazał, iż wnioskodawca prowadzi działalność konkurencyjną wobec uprawnionego, gdyż zarówno uprawniony, jak i wnioskodawca sprzedają takie same wypieki w kształcie kogutów pochodzące z różnych piekarni, tak więc nieprawdziwa jest teza uprawnionego, jakoby stanowili oni podmioty współpracujące. Uprawniony stara się natomiast ograniczyć w zakresie sprzedaży działalność gospodarczą wnioskodawcy. W zakresie naruszenia art. 255 ust. 4 ustawy – Prawo własności przemysłowej Urząd wskazał, iż zmiana lub rozszerzenie podstawy prawnej nie zmienia uprawnień uprawnionego z rejestracji do obrony swego stanowiska, o ile jest dokonane odpowiednio wcześnie, tak aby uprawniony miał czas na ustosunkowanie się do tej zmiany. Podał nadto, iż sprawy [...],[...],[...] zostały rozpoznane na podstawie jednego postępowania dowodowego za zgodą obu stron postępowania, gdyż dotyczyły trzech niewiele różniących się od siebie znaków przestrzennych w postaci form przestrzennych "kogutów", a obie strony przedstawiły we wszystkich tych trzech sprawach wspólny materiał dowodowy w postaci pisemnej i zeznań świadków. Wszystkim przesłuchiwanym świadkom okazano na rozprawach wypieki piekarnicze odpowiadające formom trzech spornych znaków przestrzennych w postaci "kogutów", w tym wypiek piekarniczy sylwetka koguta, a jednoczenie akta spornych znaków towarowych zawierające opisy i wizerunki tych znaków, w tym sporny znak towarowy przestrzenny, dostarczone przez obie strony i wszyscy zgodnie oświadczyli, że porównane koguty są prawie identyczne oraz, że koguty w takim kształcie były i są wypiekane w [...] do chwili obecnej. Niewielkie różnice w kształcie są wynikiem procesu technologicznego, gdyż są one wyrabiane ręcznie. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy podkreślił, iż w decyzji zostało wyjaśnione dlaczego nie dano wiary oświadczeniu E. R. i zeznaniom S. W. W ocenie Urzędu, nawet gdyby zostało udowodnione, że "pomysł wypieku w formie zarejestrowanego znaku towarowego należy do tradycji rodzinnej kultywowanej w rodzinie S. od 1915 roku" (co jednak nie nastąpiło), to i tak nie podważyłoby to tezy, iż "kogut" odpowiadający przedmiotowi spornego znaku towarowego był wypiekany i sprzedawany w [...] w wielu piekarniach i sklepach przed datą jego zgłoszenia do rejestracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Legalność decyzji administracyjnej, do badania której uprawniony jest sąd administracyjny, wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych powyżej kryteriów w ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo własności przemysłowej p.w.p. – ustawa z 30 czerwca 2000r. (Dz.U. z 2001r. Nr 49, poz. 508 ze zm.) w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, że zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Wobec tego przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej znaku towarowego sylwetki koguta zarejestrowanego pod numerem [...] są przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych, u.z.t. (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). Stosownie do art. 29 u.z.t. prawo do rejestracji znaku towarowego może być unieważnione w całości lub w części, jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji określone w przepisach art. 4, 6-9 i 32 u.z.t. Ze stosownym wnioskiem może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny (art. 30 u.z.t.). Nowa ustawa zawiera podobną regulacje, stanowiąc w art. 164, że prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione, w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Niespełnione przesłanki uzyskania prawa ochronnego określa się w piśmiennictwie jako przeszkody rejestracji (przeszkody ochrony) i wyróżnia się wśród nich tzw. przeszkody bezwzględne, które generalnie wykluczają ochronę określonych znaków towarowych (np. art. 7 u.z.t. a w p.w.p. odpowiadający mu art. 129 ust. 1 pkt 2) oraz względne, które uniemożliwiają udzielenie ochrony ze względu na ustalenie wcześniejszych praw osób trzecich (np. art. 8 pkt 2 u.z.t. i jego odpowiedników p.w.p. – art. 131 ust. 1 pkt 1). W piśmiennictwie dotyczącym znaków towarowych pojęcie interesu prawnego interpretuje się zgodnie z teorią obiektywną podkreślając, że interes prawny musi być obiektywnie uzasadniony i mieć charakter materialnoprawny (zob. R. Skubisz Prawo znaków towarowych). Ocenę, czy w danej stacji konkretny podmiot ma interes prawny należy pozostawić właściwemu organowi, z uwagi na brak możliwości stworzenia uniwersalnej definicji pojęcia interesu prawnego (zob. A. Toś, Podmioty postępowania o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, PPH 2000, nr 9, s. 29 i nn.). Urząd Patentowy powinien przede wszystkim badać, czy w danym przypadku interes prawny ma oparcie w konkretnej normie prawnej. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że nie musi być to przepis należący do prawa administracyjnego. Postuluje się, aby Urząd Patentowy badał, czy unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego wpłynie na prawa i obowiązki wnioskodawcy, w ten sposób, że w razie unieważnienia prawa z rejestracji wnioskodawca nabędzie prawo do używania znaku, który jest podobny do znaku zarejestrowanego. Sąd Najwyższy nie prezentuje jednolitej linii orzecznictwa w kwestii interpretacji pojęcia interesu prawnego. W wyroku tego Sądu z 10 grudnia 1999r. (I RN 5/99 OSP 2001 nr 3, poz. 37) zdefiniowano pojęcie interesu prawnego dość wąsko. Zdaniem Sądu, z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić tylko taki podmiot, który wykaże, że rejestracja znaku towarowego narusza jego prawa wynikające z przepisów u.z.t. W piśmiennictwie i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA z 11 grudnia 2002r. sygn. akt II SA 4000/01, wyrok NSA z 17 lipca 2003r. II SA 1165/02) nie budzi wątpliwości teza, że podstawą interesu prawnego mogą być nie tylko przepisy u.z.t., ale również przepisy innych ustaw. Interes prawny może wynikać z każdej ustawy, w której znajduje się przepis mogący być podstawą prawną decyzji wydanej w tym postępowaniu. Oznacza to, że przedsiębiorca, który żąda unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego na podstawie art. 7 u.z.t. ma interes prawny o ile wykaże, że uprawniony z rejestracji utrudnia mu prowadzenie działalności gospodarczej, działając niezgodnie z prawem. Interes prawny we wskazanym powyżej postępowaniu może wynikać również z przepisów ustawy regulującej działalność gospodarczą. Aktualnie jest to ustawa z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2004 Nr 173, poz.1807), wcześniej zaś ustawa – Prawo działalności gospodarczej. Ogólne zasady wykonywania działalności gospodarczej zawiera m.in. art. 6 (odpowiednio art. 5 prawa działalności gospodarczej), który stanowi, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Zgodnie z art. 17 w/w ustawy (odpowiednio art. 8) przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów konsumentów. W ocenie Sądu powyższy przepis może być samodzielną podstawą interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu o unieważnienie prawa z rejestracji. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo przyjął, że S. P. ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji znaku przestrzennego [...] – sylwetki koguta, w związku z czym przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia art. 164 p.w.p. Zarówno wnioskodawca, jak i uprawniony są podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą i uprawniony poprzez swoje działanie utrudnia S. P. jej prowadzenie. Żąda bowiem, aby zaprzestał wprowadzania do obrotu artykułów piekarniczych imitujących wytwarzane w jego piekarni wyroby, przedstawiające stylizowaną sylwetkę koguta oraz bazyliszka. W sytuacji, gdy wyroby te nie mają zdolności odróżniającej w rozumieniu art. 7 u.z.t. na skutek używania ich przez wiele podmiotów uznać należy, że C. S. poprzez swoje postępowanie narusza konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP), a także zasady uczciwej konkurencji i dobrych obyczajów, albowiem S. P., jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, ma prawo do swobodnego dostępu do towarów o jakich mowa powyżej. W ocenie Sądu, Urząd Patentowy orzekając w przedmiocie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji nie naruszył również art. 255 ust. 4 p.w.p., który stanowi, że Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Zgodnie z zasadą określoną w powyższym przepisie to strony toczą spór, przytaczając argumenty na poparcie swojego stanowiska, a zakres żądania wnioskodawcy wyznacza zakres sprawy. Wbrew stanowisku skarżącego, żaden przepis prawa własności przemysłowej ani też kodeksu postępowania administracyjnego nie określa rygoru, aby do zakreślenia podstawy prawnej mogło dojść jedynie we wniosku wszczynającym postępowanie o unieważnienie. Do zakończenia postępowania spornego wnioskodawca ma prawo formułować podstawy prawne swego żądania i w sytuacji, gdy uprawniony z rejestracji ma pełną możliwość odnieść się i wypowiedzieć co do ewentualnych zmian bądź modyfikacji, nie zostaje naruszony jego interes. Brak jest również regulacji określającej w jakiej formie może dojść do podania podstawy prawnej. Dlatego też, w ocenie Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo przyjął, iż może to nastąpić zarówno w piśmie procesowym, jak i do protokołu rozprawy o ile, na co wskazano powyżej, zostanie to uczynione w odpowiednim czasie. Formalizm prezentowany przez skarżącego nie znajduje podstawy prawnej. W przedmiotowej sprawie do modyfikacji i rozszerzenia podstawy prawnej wniosku o unieważnienie doszło w trakcie postępowania dowodowego, uprawniony miał zapewnioną możliwość prezentacji swego stanowiska w nowej sytuacji prawnej i wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. I co istotne w toku postępowania przed Urzędem, jak i w skardze kierowanej do sądu nie wskazuje skarżący na naruszenie jego interesu w tym zakresie. Jednocześnie podnieść należy, iż w orzeczeniu NSA z 14 grudnia 2001r. sygn. akt II SA 3446/01, na które powoływał się skarżący rozpatrywany był inny stan faktyczny. W sprawie tej to Urząd Patentowy wykroczył poza zakres żądania wnioskodawcy, rozszerzając w ten sposób z urzędu zakres rozpoznawanej sprawy i rozstrzygając w zakresie nieobjętym wnioskiem. Takie rozszerzenie podstawy prawnej zostało uznane przez Naczelny Sądy Administracyjny za naruszenie art. 10 k.p.a. Również podany w skardze zarzut błędnej oceny zebranego materiału dowodowego jest nieuzasadniony. Wydając decyzję administracyjną w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego, Urząd Patentowy jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania w zakresie nieuregulowanym w prawie własności przemysłowej (art. 256 § 1). Urząd Patentowy jest zobowiązany m.in. do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.). musi w sposób wyczerpujący rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organ prowadzący postępowanie administracyjne (art. 80 ), wyłącza możliwość odmiennej, niż dokonał tego organ orzekający, oceny wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, na których oparł decyzję, chyba że organ ocenił dowody w sposób dowolny (tak w wyroku z 8 lipca 1998r. II SA 5203/98). Ocenie dowodów dokonanej przez Urząd Patentowy nie można postawić zarzutu dowolności, gdyż nie przekracza ona granic określonych w art. 80 k.p.a. Odmowa dania wiary świadkowi wymagałaby wykazania, iż są to zeznania nieprawdziwe, zmyślone, a osoby świadków ze względu na ich sylwetki i osobowość nie zasługują na żadne zaufanie, a przeciwnie nie można ich uznać za osoby wiarygodne. Tymczasem żadnych podstaw do takiej oceny zeznań świadków nie wykazano. Skarżący dokonuje odmiennej od dokonanej przez UP oceny części dowodów i jego skarga w dużej części jest polemiką z oceną dowodów dokonaną przez organ. Zgodnie z art. 80 k.p.a. ocena ta należy jednak do organu a nie do stron. Nie jest wystarczające przekonanie strony o możliwości dokonania oceny odmiennej, niż przedstawiona przez organ w motywach decyzji. Sąd administracyjny nie jest natomiast organem w postępowaniu administracyjnym, który mógłby poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji, na co wskazano powyżej, swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów jest słuszny. Sąd nie jest bowiem uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 16 stycznia 1998r. sygn. akt I SA/Kr 36/97). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowe i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości np. braku zdolności odróżniającej. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie na podstawie zebranego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego Urząd Patentowy poprawnie ustalił stan faktyczny sprawy. Wskazać należy, że organ podał, wbrew twierdzeniom skargi, dlaczego nie dał wiary zeznaniom świadków zgłoszonych przez uprawnionego i oceny tej nie sposób podważyć. Także uznanie za wiarygodne zeznań pozostałych świadków mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów i dokumenty, na które powołuje się skarżący w swojej skardze nie podważają tych zeznań i nie pozostają z nimi w sprzeczności. Poddając ocenie materiał dowodowy Urząd Patentowy nie odniósł się do pisma Urzędu Miasta [...] z dnia [...] czerwca 204r., ale dokument ten nie zmienia ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy, albowiem okoliczność czy w [...] wypiekano pieczywo w formie koguta należy odnieść także do okresu przed 1990 rokiem. W sprzeczności z tym dowodem nie pozostaje dowód w postaci arkusza rozliczenia piekarni "Z.". W celu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności strony mogą zgłaszać wszelkie dostępne im dowody, w tym także materiały prasowe. W sprawie niniejszej obie strony takie dowody złożyły i zostały one w sposób prawidłowy przez organ ocenione. Wbrew twierdzeniom skargi, w sprawie nie ma podstawowego znaczenia "że pomysł wypieku w formie zarejestrowanego znaku towarowego należy do tradycji rodzinnej kultywowanej w rodzinie S. od 1915 roku". Istota sprawy sprowadzała się bowiem jedynie do ustalenia czy w dacie rejestracji przedmiotowy znak towarowy posiadał zdolność odróżniającą wobec używania go przez wiele podmiotów. Dochodzenie innych okoliczności było zbędne zwłaszcza, że Urząd Patentowy nie znalazł podstaw do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych. W toku postępowania administracyjnego doszło wprawdzie do naruszenia przepisów postępowania, ale naruszenia te pozostawały bez istotnego wpływu na wynik sprawy. S. P. złożył w Urzędzie Patentowym trzy wnioski o unieważnienie praw ochronnych na trzy znaki towarowe [...],[...],[...]. Każdy z tych znaków stanowi konkretną plastyczną formę przestrzenną. Do wszystkich tych spraw strony – zarówno wnioskodawca jak i uprawniony ze znaku, złożyli ten sam materiał dowodowy, w związku z czym Urząd Patentowy przeprowadził jedno postępowanie dowodowe. Uczynił to bez formalnego połączenia spraw celem ich łącznego rozpoznania. Jednakże okoliczność prowadzenia jednego postępowania dowodowego nie miała wpływu na wynik sprawy, albowiem w jego toku przesłuchiwanym świadkom okazywane były trzy znaki przestrzenne i świadkowie ci odnosili się w swoich zeznaniach do wszystkich znaków. Niewątpliwie skoro zostały wydane trzy odrębne decyzje ich uzasadnienia powinny mieć charakter bardziej zindywidualizowany, niemniej jednak przebieg postępowania dowodowego wskazuje, że ustalono używanie przez wiele podmiotów poszczególnych wyrób piekarniczych – przestrzennych znaków przestrzennych. Nastąpiła więc niezbędna identyfikacja poszczególnych znaków towarowych – pozwalająca na wydanie decyzji w swej treści unieważniających prawo ochronne na trzy przestrzenne znaki towarowe. Jako podstawę prawną swojej decyzji Urząd Patentowy wskazał art. 4 i 7 ustawy o znakach towarowych (bądź też art. 4 w zw. z art. 7 u.z.t.). Powoływanie obu tych podstaw prawnych było zbędne, zwłaszcza gdy zważy się, iż z treści uzasadnienia niewątpliwie wynika, iż decyzja została wydana z uwagi na brak konkretnej zdolności odróżniającej – art. 7 u.z.t. Art. 4 u.z.t., na co wskazał Urząd Patentowy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, definiuje ogólnie znak towarowy poprzez jego funkcje w obrocie. Zdolność odróżniająca znaku w świetle art. 4 ust. 1 u.z.t. ma charakter abstrakcyjny, natomiast w art. 7 u.z.t. jest ona ujęta konkretnie. Art. 4 u.z.t. może być samodzielną podstawą odmowy rejestracji w tych wszystkich przypadkach, gdy w ogóle nie ma znaku jako samodzielnego bytu. W sprawie niniejszej niesporne jest, że zarejestrowany znak towarowy jako samodzielny byt istnieje i dlatego też powoływanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 4 u.z.t. było zbędne. Urząd Patentowy uznał bowiem, że znak towarowy utracił dostatecznie znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Znak wiec istnieje, ale pozbawiony jest cech odróżniających. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem decyzja Urzędu Patentowego jest zgodna z prawem. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI