VI SA/Wa 1418/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-10-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
drogi publicznepas drogowyzajęcie pasa drogowegoopłatalinia energetycznainfrastruktura technicznaobiekt budowlanyustawa o drogach publicznychGDDKiAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje zezwalające na zajęcie pasa drogowego i naliczające opłatę, uznając linię elektroenergetyczną za urządzenie infrastruktury technicznej, a nie obiekt budowlany.

Sprawa dotyczyła skargi V. S.A. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad utrzymującą w mocy decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego i naliczającą opłatę za umieszczenie linii kablowej energetycznej. Kluczowym zagadnieniem była kwalifikacja linii jako obiektu budowlanego (stawka z art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych) lub urządzenia infrastruktury technicznej (stawka z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy). Sąd uznał, że linia elektroenergetyczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej, a nie obiektem budowlanym, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę V. S.A. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej dla umieszczenia linii kablowej energetycznej i naliczyła opłatę. Spór koncentrował się na prawidłowej kwalifikacji prawnej linii energetycznej – czy jest ona obiektem budowlanym, czy urządzeniem infrastruktury technicznej. Organ administracji, opierając się na przepisach Prawa budowlanego, uznał linię za obiekt budowlany, co skutkowało naliczeniem opłaty według wyższej stawki (art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych). Skarżąca spółka argumentowała, że linia ta jest urządzeniem infrastruktury technicznej, a opłata powinna być naliczona według niższej stawki (art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych). Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, wskazując, że ustawa o drogach publicznych, w powiązaniu z przepisami o gospodarce nieruchomościami i Prawem telekomunikacyjnym, wyodrębnia urządzenia infrastruktury technicznej jako odrębną kategorię od obiektów budowlanych. Sąd podkreślił, że rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych dla dróg publicznych również wymienia linie elektroenergetyczne jako urządzenia infrastruktury technicznej. W konsekwencji, Sąd uznał, że GDDKiA błędnie zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego, co doprowadziło do wadliwego naliczenia opłaty. Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Linia elektroenergetyczna stanowi urządzenie infrastruktury technicznej, a nie obiekt budowlany.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o drogach publicznych, w powiązaniu z innymi przepisami (o gospodarce nieruchomościami, Prawo telekomunikacyjne, rozporządzenie ws. warunków technicznych dla dróg), wyodrębnia urządzenia infrastruktury technicznej jako odrębną kategorię od obiektów budowlanych. W związku z tym, opłata za zajęcie pasa drogowego powinna być naliczana według stawki właściwej dla urządzeń infrastruktury technicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 5, ust. 6

Ustawa o drogach publicznych

Linia elektroenergetyczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej (art. 40 ust. 2 pkt 2), a nie obiektem budowlanym (art. 40 ust. 2 pkt 3), co wpływa na sposób naliczania opłaty (art. 40 ust. 5 vs art. 40 ust. 6).

Pomocnicze

u.d.p. art. 39 § ust. 1 pkt 1, ust. 1a

Ustawa o drogach publicznych

Art. 39 ust. 1a wyłącza stosowanie zakazu z art. 39 ust. 1 pkt 1 dla urządzeń infrastruktury technicznej, w tym linii energetycznych.

u.g.n. art. 143 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definiuje urządzenie infrastruktury technicznej, obejmując przewody i urządzenia elektryczne.

p.b. art. 3 § pkt 1 lit. b), pkt 3

Prawo budowlane

Definiuje obiekt budowlany i budowlę, do których organ administracji zaliczył linię energetyczną.

k.c. art. 49

Kodeks cywilny

Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci usług telekomunikacyjnych art. 62 pkt 4 lit. a)

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1, § 2

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 140 § ust. 2 pkt 1

Wymienia linie elektroenergetyczne jako urządzenia infrastruktury technicznej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielenia zezwoleń na zajęcie pasa drogowego art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad art. 4 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Linia elektroenergetyczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej, a nie obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Opłata za zajęcie pasa drogowego powinna być naliczana według stawki dla urządzeń infrastruktury technicznej (art. 40 ust. 2 pkt 2 u.d.p.).

Odrzucone argumenty

Linia elektroenergetyczna jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, co uzasadnia naliczenie opłaty według stawki dla obiektów budowlanych (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.).

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że nie można dokonywać interpretacji przepisu art. 40 u.d.p. w oderwaniu od art. 39 u.d.p. ustawodawca wyłączył spośród obiektów budowlanych umieszczonych w pasie drogowym (...) te obiekty budowlane, które są urządzeniami infrastruktury technicznej

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący

Ewa Frąckiewicz

sprawozdawca

Danuta Szydłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że linie energetyczne są urządzeniami infrastruktury technicznej, a nie obiektami budowlanymi, w kontekście opłat za zajęcie pasa drogowego."

Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji przepisów ustawy o drogach publicznych w powiązaniu z innymi ustawami i rozporządzeniami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zajęcia pasa drogowego przez infrastrukturę techniczną i różnic w opłatach, co jest istotne dla wielu podmiotów gospodarczych i zarządców dróg.

Linia energetyczna w pasie drogowym: obiekt budowlany czy urządzenie infrastruktury? Sąd rozstrzyga spór o opłaty.

Dane finansowe

WPS: 188,34 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1418/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Ewa Frąckiewicz /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
art. 39 i 40
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. sprawy ze skargi V. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej V. S.A. z siedzibą w G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
V. Akcyjna z siedzibą w [...] (dalej zwana także stroną, skarżącą) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej też jako "GDDKiA") z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], który po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w całości w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2011r nr [...] zezwalającą stronie na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w R. w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2011 r. dla umieszczonej linii kablowej energetycznej typu YAKY 4×120 mm2 w rurze osłonowej i naliczył opłatę za to zajęcie w kwocie 188,34 zł.
Do powyższych rozstrzygnięć doszło w oparciu o następujące ustalenia:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2010 r. strona zwróciła się o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w R. dla umieszczonej linii kablowej elektroenergetycznej typu YAKY 4×120 mm2 w rurze osłonowej.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011r nr [...] wydaną z upoważnienia GDDKiA, Kierownik Rejonu Dróg Krajowych w [...] zezwolił skarżącej na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2011 r. dla umieszczonej linii kablowej energetycznej typu YAKY 4×120 mm2 w rurze osłonowej i naliczył opłatę za to zajęcie w kwocie 188,34 zł.
Od decyzji strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła, że organ błędnie ustalił stawkę opłaty za umieszczenie w pasie drogowym linii elektroenergetycznej, która nie jest obiektem budowlanym, a urządzeniem infrastruktury technicznej. Błędna kwalifikacja skutkowała naliczeniem opłaty należnej Skarbowi Państwa z tego tytułu w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, zamiast art. 40 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] GDDKiA podtrzymał stanowisko wskazując w uzasadnieniu, że naliczając opłatę organ I instancji uwzględnił obowiązujące przepisy, z których wynika, iż linia kablowa energetyczna typu YAKY 4×120 mm2 w rurze osłonowej stanowi obiekt budowlany. Odpierając zarzuty wskazał, że gdyby intencją ustawodawcy było zrównanie urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządu drogą z kanałami technologicznymi, dokonana zostałaby równocześnie zmiana definicji zawartych w art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych (udp). Przyjęta w tej normie odrębna kwalifikacja "urządzeń infrastruktury technicznej" oraz "obiektów budowlanych", które zarządca drogi zezwolił umieścić w pasie drogowym, skutkuje zróżnicowaniem nałożonych na ich właścicieli wysokości odprowadzanych na rzecz Skarbu Państwa opłat. Jednocześnie ustawodawca w ustawie o drogach publicznych, na podstawie której zarządcy dróg wykonują swoje zadania, nie wprowadził definicji urządzeń infrastruktury technicznej ani też obiektów budowlanych, którymi powinien posiłkować się zarządca drogi dla zastosowania właściwej stawki i poprawnego naliczenia należnych opłat. Dlatego organ uznał, że prawidłowo stosuje definicję obiektu budowlanego zawartą w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Za taką interpretacją przemawiają również reguły techniki prawodawczej, ustalone w Załączniku do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej. W § 148 Załącznika wskazano, iż jeżeli w ustawie zachodzi wyjątkowo potrzeba odstąpienia od znaczenia danego określenia ustalonego w ustawie określanej jako "kodeks" lub "prawo" lub innej ustawie podstawowej dla danej dziedziny spraw, wyraźnie podaje się inne znaczenie tego określenia i zakres jego odniesienia, używając zwrotu: "w rozumieniu niniejszej ustawy określenie [....] oznacza [....]" albo zwrotu: "ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o [....] należy przez to rozumieć [...]". Dodatkowo w § 149 wskazano, iż w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa, bez upoważnienia ustawowego, nie formułuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych: w szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej.
Skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła:
1) naruszenie art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 – t.j.) poprzez przyjęcie, że linia elektroenergetyczna umieszczana w pasie drogowym stanowi obiekt budowlany, a nie urządzenie infrastruktury technicznej w rozumieniu tej ustawy;
2) naruszenie § 140 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43. poz. 430 z późn. zmianami), poprzez jego niezastosowanie;
3) naruszenie art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102. poz. 651 - tekst jednolity), poprzez jego niezastosowanie.
Wskazywała, podnosząc także naruszenie jej interesu prawnego i powołując się na wskazane źródła prawa, że linia elektroenergetyczna (niezależnie od napięcia elektrycznego) stanowi urządzenie infrastruktury technicznej niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Nie zgodziła się z dokonaną przez organ w obu decyzjach wykładnią pojęcia "linii elektroenergetycznej" zaliczającą takie urządzenie do kategorii "obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego", a nie "urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego", co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego naliczenia opłaty należnej Skarbowi Państwa z tego tytułu w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt 3, a nie o art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezprzedmiotowej. Wskazywał, że zaskarżona decyzja i decyzja ja poprzedzająca zostały wydane w trybie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych zezwalającej na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w R. linii kablowej elektroenergetycznej. Przepis art. 40 tej ustawy różnicuje wysokość stawek za zajęcie pasa drogowego od rodzaju obiektów umieszczonych w pasie drogowym. W art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawodawca ustalił stawki za umieszczenie w pasie drogowym "urządzeń infrastruktury technicznej" niezwiązanej z potrzebami ruchu drogowego, natomiast w art. 40 ust. 2 pkt 3 - za umieszczenie "obiektów budowlanych" niezwiązanych z potrzebami ruchu drogowego. Jednakże w ustawie o drogach publicznych nie zawarł definicji zarówno "obiektu budowlanego", jak i "urządzeń infrastruktury technicznej". Odwołując się zatem do definicji zawartych w innych przepisach organ wskazał, że nie mógł zastosować definicji urządzenia infrastruktury technicznej zawartej w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ponieważ w ustawie o drogach publicznych brak jest odesłania w przypadkach nieuregulowanych do tej ustawy. Uznał, że w przypadkach nieuregulowanych do ustalenia definicji obiektu budowlanego i urządzenia infrastruktury technicznej należy stosować przepisy ustawy Prawo budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 p. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest ustalenie, czy umieszczenie linii kablowej elektroenergetycznej stanowi obiekt budowlany, czy stanowi urządzenie infrastruktury technicznej. Bezspornym bowiem jest, że wniosek dotyczył umieszczenia w pasie drogowym linii elektroenergetycznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego.
Oznacza to kontrolę Sądu w zakresie prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego do rzeczywiście istniejącego stanu faktycznego sprawy objętej zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.
Wskazać należy, że jako materialną podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) – dalej u.d.p., § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielenia zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481), § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. Nr 129, poz. 1369). Oznacza to, że zezwalając na zajęcie pasa drogowego dla umieszczonej linii elektroenergetycznej obciążył stronę skarżącą opłatą wyliczoną według zasad ustalonych w art. 40 ust. 6 u.d.p., a więc tak, jak dla obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy.
Analizując te normy wskazać należy, że zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.
W myśl ust. 2 zezwolenie takie dotyczy:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 u.d.p.). Zgodnie z ust. 5 art. 40 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. Z kolei według ust. 6 art. 40 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.
W ocenie Sądu, nie można dokonywać interpretacji przepisu art. 40 u.d.p. w oderwaniu od art. 39 u.d.p., który określa zasady dokonywania w pasie drogowym czynności niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego.
Przepis art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. stanowi, iż zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, w szczególności: lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Odstępstwo od powyższego zakazu przewiduje art. 39 ust. 1a u.d.p. mówiąc, że ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do umieszczania, konserwacji, przebudowy i naprawy infrastruktury telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm.) oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją, a także do innych czynności związanych z eksploatacją tej infrastruktury i urządzeń, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają. W przepisie tym mowa zatem o urządzeniach służących m.in. do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej oraz związanych z ich eksploatacją, a nie – o obiektach budowlanych.
Należy przyznać, że ustawodawca nie zawarł w ustawie o drogach publicznych legalnych definicji pojęć "obiekt budowlany" i "urządzenie infrastruktury technicznej", dlatego też w celu dokonania ich wykładni należy sięgnąć do definicji zawartych w innych aktach prawnych.
GDDKiA uznając przedmiotową linię elektroenergetyczną za obiekt budowlany powołał się na definicję zawartą w art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu obiektem budowlanym jest m.in. budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Przepis ten w pkt 3 zawiera pojęcie budowli, którą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z powyższych unormowań organ wywiódł, że linia energetyczna jest budowlą, o której mowa w pkt 3, a co za tym idzie obiektem budowlanym zdefiniowanym w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego i w konsekwencji zastosował art. 40 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 u.d.p.
W ocenie Sądu, stanowisko takie nie jest trafne. Jak słusznie podnosi strona skarżąca, opłata winna być ustalona jak dla urządzenia infrastruktury technicznej, co przewiduje art. 40 ust. 2 pkt 2 u.d.p. i zgodnie z art. 40 ust. 5 ww. ustawy.
Przemawia za tym okoliczność, iż definicja "urządzenia infrastruktury technicznej" zawarta jest w ustawie z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010, Nr 102, poz. 651 ze zm.), gdzie oznacza ona znajdujące się pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewody lub urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne (art. 143 ust. 2). Co istotne, jednocześnie ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zalicza wskazane wyżej urządzenia do obiektów budowlanych (kategoria XXIVI obiektów budowlanych według załącznika do tej ustawy).
Dokonując wykładni art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 u.d.p. w kontekście definicji urządzeń infrastruktury technicznej należy przyjąć, że ustawodawca wyłączył spośród obiektów budowlanych umieszczonych w pasie drogowym i niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego te obiekty budowlane, które są urządzeniami infrastruktury technicznej, również nie mającymi związku z potrzebami zarządzania drogami i ustanowił dla nich odrębną kategorię, różnicując również sposób naliczania opłaty z tytułu umieszczenia ich w pasie drogowym. Wśród urządzeń o których mowa w art. 39 ust. 1a u.d.p. wskazano także urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że pod pojęcie urządzeń infrastruktury technicznej podpada linia elektroenergetyczna. W tym zakresie jednoznacznie doprecyzowuje to pojęcie § 140 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 z późn. zm), który w pkt 1 ust. 2 wymienia linie elektroenergetyczne wysokiego i niskiego napięcia jako urządzenia infrastruktury technicznej. Nie można tej regulacji uznać jako wykraczającej poza zakres ustawowy, ale właśnie jako doprecyzowanie norm ustawy o drogach publicznych.
Należy przy tym podkreślić, że cyt. wyżej rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. zostało wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw architektury i budownictwa. Oznacza, że organy współdziałające przy jego wydawaniu nie stwierdziły jego kolizji z rozwiązaniami Prawa budowlanego i dopuszczały w ustawie o drogach publicznych wyłączenie urządzeń infrastruktury spod ogólnej definicji obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. To rozróżnienie potwierdza właśnie, wskazany wyżej art. 39 ust. 1a u.d.p. wprowadzony na mocy art. 62 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci usług telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675), która weszła w życie od dnia 17 lipca 2010 r. (art. 87 tej ustawy). Należy wspomnieć, że wniosek strony został złożony po jej wejściu w życie (17 listopada 2010 r.).
Dodatkowo można wskazać, że wyodrębnienie urządzeń infrastruktury, oprócz art. 143 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przewiduje także art. 49 Kodeksu cywilnego.
Zatem skoro ustawodawca w art. 39 ust. 1a u.d.p. wskazał, co zalicza do urządzeń i to tych, o których stanowi art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p., czyli w sytuacji kiedy przepis rozdziela pojęcia "obiekty budowlane" od "urządzeń infrastruktury", to brak jest podstaw do akceptacji stanowiska organu, by na gruncie ustawy o drogach publicznych pojęcia te odnosić wyłącznie do uregulowań Prawa budowlanego i w ten sposób odczytywać normy zawarte w art. 40 u.d.p.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, stanowisko organu co do interpretacji art. 40 u.d.p. jest błędne.
Dokonując wykładni art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 u.d.p. w kontekście wskazanych wyżej definicji urządzeń infrastruktury technicznej należy bowiem wskazać, że ustawodawca wyłączył spośród obiektów budowlanych umieszczonych w pasie drogowym i niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego obiekty budowlane, które są urządzeniami infrastruktury technicznej, również nie mającymi związku z potrzebami zarządzenia drogami i ustanowił dla nich odrębną kategorię, różnicując również sposób naliczania opłaty z tytułu umieszczenia tych urządzeń w pasie drogowym.
Wobec powyższego należy uznać, że Dyrektor Generalny Dróg Krajowych i Autostrad poprzez wadliwe przyjęcie, że linia elektroenergetyczna jest obiektem budowlanym, w konsekwencji zastosował niewłaściwe przepisy prawa materialnego art. 40 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 u.d.p., czyli obciążył skarżącą opłatą wyliczoną według zasad ustalonych w art. 40 ust. 6 u.d.p. tak, jak dla obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy.
Oznacza to, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie ustalenia wysokości opłaty. Ponownie rozpoznając sprawę związany jest, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. m.in. oceną prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu Sąd działał w oparciu o art. 152 p.p.s.a.
Zasądzając zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI