VI SA/WA 1416/18

VI SA/Wa 1416/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Danuta Szydłowska /przewodniczący/
Ewa Frąckiewicz
Symbol z opisem
6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 871/19 - Wyrok NSA z 2022-09-22
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę
Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej organem/UP)
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2017 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Uchwyt, zwłaszcza dla budownictwa, zwłaszcza do zabezpieczania stref niebezpiecznych" nr [...] udzielonego
na rzecz F. S.A. z siedzibą w K. (zwany dalej uczestnikiem/uprawnionym), wszczętej na skutek sprzeciwu M. S. (zwany dalej wnioskodawcą/wnoszącym sprzeciw/skarżącym) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą D. z siedzibą w W. uznanego za bezzasadny, na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 94, art. 25 w związku z art. 100 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.: zwanej dalej "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] sprzeciw oddalił.
Skarżący wystąpił do UP ze sprzeciwem wobec prawomocnej decyzji
o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Uchwyt, zwłaszcza
dla budownictwa, zwłaszcza do zabezpieczania stref niebezpiecznych" nr [...] na rzecz F. S.A. z siedzibą w K., z pierwszeństwem od dnia [...] sierpnia 2008 r., przy czym o udzieleniu prawa ochronnego ogłoszono dnia [...] kwietnia
2015 r. w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...].
Jako podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał przepisy art. 94
i art. 25 w związku z art. 100 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (zwanej dalej "p.w.p.") wskazując, że sporny wzór nie jest przedmiotem o trwałej postaci, gdyż w zastrzeżeniu ochronnym użyto określeń nie wskazujących w sposób jednoznaczny kształtu oraz budowy elementów konstrukcji, co w szczególności dotyczy określeń "zamkniętego profilu" i "zamka" oraz wskazując na brak nowości spornego wzoru.
Na dowód braku nowości spornego wzoru użytkowego wnoszący sprzeciw przedłożył dowody szczegółowo opisane w decyzji i zgłosił dowody w postaci zeznań świadków.
Nadto wskazał, że Organ oddalił wniosek wnoszącego sprzeciw o zakreślenie mu terminu 1 miesiąca na uzyskanie od W. S.A. dokumentów potwierdzających datę pierwszego zakupu i użycia elementów zawierających przedmiotowy wzór użytkowy, stwierdzając, że sprzeciwiający miał dostatecznie dużo czasu, aby taki dowód pozyskać.
Uprawniony podniósł, że przesłane przez Wnioskodawcę materiały nie podważają zdolności ochronnej spornego wzoru. Podniósł, że otrzymany materiał fotograficzny w postaci 14 arkuszy zdjęć nie pozwala na ustalenie rzeczywistej daty ich wykonania, a ponadto przedmiot według spornego wzoru nie został w nich przedstawiony w sposób pozwalający na identyfikację cech wskazanych
w zastrzeżeniu ochronnym.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 94 ust.1 p.w.p., wzorem użytkowym jest (konkretne) nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia (jednego) przedmiotu o trwałej postaci, wyróżnionego cechami znamiennymi, a więc dowód braku jego nowości wymaga przedstawienia wcześniejszego rozwiązania o wszystkich jego zastrzeganych cechach, a zwłaszcza o jego cechach znamiennych. Podniósł, że rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki, zgodnie z art. 25 ust.1 p.w.p., mającym odpowiednie zastosowanie do wzorów użytkowych na mocy art. 100 tej ustawy. Wskazał, że stan techniki został zdefiniowany ust. 2 i 3 art. 25 p.w.p. co też opisał szczegółowo w decyzji.
Zdaniem Organu sporny wzór nie jest przedmiotem o trwałej postaci. W jego ocenie wbrew twierdzeniom wnoszącego sprzeciw, określenia "zamknięty profil"
i "zamek" są jednoznaczne w kontekście całego opisu. Zamknięty profil oznacza bowiem profil o przekroju zamkniętym, w szczególności przedstawiony na rysunku profil o przekroju kołowym. Natomiast zamek, jak wyjaśniono w opisie, stanowi rowek o szerokości równej lub większej od 8 mm umieszczony w odległości 7 mm od brzegu gniazda barierki. Kształt uchwytu ustalony jest również jednoznacznie poprzez rysunek, który zgodnie z art. 97 ust. 2 p.w.p. stanowi nieodzowny element zgłoszenia wzoru użytkowego.
Stwierdził, że żaden z materiałów przedłożonych przez Wnioskodawcę nie świadczy o braku nowości spornego wzoru, tj. o podaniu go do publicznej wiadomości przed datą jego zgłoszenia do ochrony.
Organ wskazał, że nadesłane przez wnoszącego sprzeciw, materiały,
w postaci 14 arkuszy nieuwierzytelnionych, niedatowanych zdjęć niewiadomego pochodzenia z nałożonymi na te zdjęcia tabelkami ich właściwości oraz internetowego wydruku obejmującego nieuwierzytelniony katalog "[...]", nie mogą stanowić wypełnienia zobowiązania podjętego
na rozprawie w dniu [...] października 2016 r. do nadesłania w terminie jednego miesiąca okazywanych na rozprawie zdjęć wraz z informacją o dacie ich powstania oraz katalogów, o których mówił świadek B. N..
Organ wskazał, że o braku zdolności ochronnej spornego wzoru nie może świadczyć dowód z przesłuchania w charakterze świadka B. N., który zeznał m.in., że nie pamięta, czy przed sierpniem 2008 r. spotkał się z którymkolwiek z okazywanych mu rozwiązań na budowach. Okazywał zdjęcia wykonane na budowach w latach 2008 - 2010, które otrzymywał od firmy B., przy czym nie pamiętał kiedy udostępniono mu poszczególne pliki ani
z jakich placów budowy pochodziły. Zeznał również, że okazywane zdjęcia były kilkukrotnie przenoszone na różne komputery zanim trafiły do komputera, z którego je okazywał. Zdaniem Organu zeznania takie trudno uznać za wiarygodne i mogące stanowić samodzielną podstawę do unieważnienia spornego prawa tym bardziej, że świadek ten przyznał, że oceny identyczności czy podobieństwa okazywanych mu rozwiązań dokonał głównie przez pryzmat użyteczności i przeznaczenia, przy czym należy wskazać, że przedmiotem oceny w przypadku wzoru użytkowego jest zespół zastrzeganych cech konstrukcyjnych dotyczących kształtu, budowy lub zestawienia tego wzoru. Tak więc świadek nie potwierdził publicznego ujawnienia spornego rozwiązania w konkretnej dacie przed datą jego zgłoszenia do ochrony, tj. [...] sierpnia 2008 r. Podobne argumenty szeroko opisane w decyzji Organ wskazał co do dowodu z przesłuchania w charakterze świadka L. Z..
Organ, powołując się na orzecznictwo sądowe stwierdził, że w postępowaniu spornym nie może wyjść poza granice wniosku i wskazaną przez wnioskodawcę podstawę prawną, określające na tym etapie sprawę administracyjną.
Mając powyższe na względzie uznał, że sprzeciw należało oddalić.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1) niewłaściwe zastosowanie art. 94 ust. 1 i 2 p.w.p poprzez uznanie, iż zastrzeżenia ochronne wzoru użytkowego pt. "Uchwyt, zwłaszcza dla budownictwa, zwłaszcza do zabezpieczania stref niebezpiecznych" [...] wskazują na trwałą postać użytecznego rozwiązania o charakterze technicznym;
2) niewłaściwe zastosowanie art. 94 ust. 1 p.w.p poprzez uznanie, iż rozwiązanie będące przedmiotem wzoru użytkowego pt. "Uchwyt, zwłaszcza dla budownictwa, zwłaszcza do zabezpieczania stref niebezpiecznych" [...] jest rozwiązaniem nowym, podczas gdy było używane w ramach systemu [...] przed datą jego zgłoszenia;
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie
1) art. 2553 ust. 5 p.w.p, poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku Skarżącego
o zakreślenie mu terminu jednego miesiąca na uzyskanie od W. S.A.
z siedzibą w W. przy ul. D. [...] dokumentów potwierdzających datę pierwszego zakupu i użycia elementów zawierających wzór użytkowy [...];
2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ze zm.; dalej "kpa"), poprzez dowolne i błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie, co doprowadziło do wydania decyzji potwierdzającej objęcie ochroną rozwiązania, które nie spełnia przesłanek wzoru użytkowego. Skarżący wskazał w skardze, że przedstawił szereg dowodów zmierzających do wykazania, iż uchwyt będący przedmiotem unieważnianego wzoru użytkowego [...] nie jest rozwiązaniem nowym. Ponadto podniósł, że złożył wniosek o zakreślenie terminu jednego miesiąca na uzyskanie od W. S.A. dokumentów potwierdzających datę pierwszego zakupu i użycia elementów zawierających przedmiotowy wzór użytkowy. Jego zdaniem, dokumenty te mogły potwierdzić brak nowości przedmiotowego wzoru, jednak Urząd Patentowy w sposób bezpodstawny oddalił ten wniosek. Wskazał, że pozyskanie tych dokumentów do akt miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Uznał, że dokumenty te mogły wskazać dokładnie daty użycia rozwiązania będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Jego zdaniem, oddalenie tego wniosku przez Urząd Patentowy stanowi naruszenie art. 2553 ust. 5 p.w.p., ponieważ wskazał, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż wniosek ten stanowił nadmierne przewlekanie postępowania, zwłaszcza w kontekście zachowania samego Urzędu Patentowego, który na jego rozpatrzenie potrzebował aż blisko trzy miesiące. Wskazał, że
w art. 2553 ust. 5 p.w.p. została uregulowana instytucja względnej prekluzji dowodowej. Nie ma ona charakteru absolutnego i stosowana może być tylko
w wyjątkowych przypadkach. Powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwa uznał, że "...dowody na poparcie wniosku może przedkładać aż do zakończenia postępowania, jednak UP może w celu zapobiegania nadmiernego przewlekania postępowania przez strony wyznaczyć im termin na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania. Z powyższej regulacji wynika, że UP może zastosować instytucję względnej prekluzji dowodowej jedynie w przypadku nadmiernego przewlekania postępowania przez strony. Sam fakt przewlekania postępowania nie jest wystarczający - konieczne jest, by owo przewlekanie miało charakter nadmierny...".
Jego zdaniem ten wniosek został złożony w związku z zeznaniami świadka L. Z. i złożoną przezeń deklaracją, iż spółka W. S.A. gotowa byłaby udostępnić dokumenty, które mogłyby potwierdzić okoliczność, iż elementy budowlane będące przedmiotem unieważnianego wzoru były stosowane przez nią przed datą zgłoszenia tego wzoru.
Wskazał, że przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 kpa nakładają na UP obowiązek wyczerpującego przeanalizowania całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy przed wydaniem decyzji, a także przytoczenia
i rzetelnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy w uzasadnieniu decyzji do czego nie doszło. Uznał, że w toku postępowania w niniejszej sprawie Urząd Patentowy rażąco naruszył przywołane przepisy kpa co szczegółowo opisał
w skardze.
Uznał, że wskazane w skardze uchybienia UP wskazują jednoznacznie, że Organ dokonał powierzchownej i oderwanej od stanu faktycznego, prawnego oraz dotychczasowej praktyki i orzecznictwa oceny przedmiotowej sprawy.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości
i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] kwietnia 2018 r. oddalająca sprzeciw w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Uchwyt, zwłaszcza dla budownictwa, zwłaszcza do zabezpieczania stref niebezpiecznych" nr [...] udzielonego na rzecz uczestnika.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. Sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu postępowania. W świetle art. 247 ust. 2 p.w.p., w sytuacji w której uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym, W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego.
Zgodnie z art. 94 ust.1 p.w.p., wzorem użytkowym jest (konkretne) nowe
i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia (jednego) przedmiotu o trwałej postaci, wyróżnionego cechami znamiennymi, a więc dowód braku jego nowości wymaga przedstawienia wcześniejszego rozwiązania o wszystkich jego zastrzeganych cechach, a zwłaszcza o jego cechach znamiennych.
Rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki, zgodnie z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy – Prawo własności przemysłowej, mającym odpowiednie zastosowanie do wzorów użytkowych na mocy art. 100 tej ustawy.
Stan techniki został zdefiniowany ust. 2 i 3 w art. 25 ustawy – Prawo własności przemysłowej w sposób następujący:
a) przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób;
b) za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.
Przedmiotem prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] jest zgodnie z zastrzeżeniami ochronnymi:
"1. Uchwyt, zwłaszcza dla budownictwa, zwłaszcza do zabezpieczania stref niebezpiecznych, wykorzystujący istniejące elementy konstrukcyjne budynków lub budowli lub tymczasowych elementów pomocniczych, w jakiego gnieździe słupka barierki zabezpieczającej umieszczany jest słupek barierki zabezpieczającej, znamienny tym, że składa się z gniazda słupka barierki (1), wyposażonego w zamek (2), mający postać rowka, osadzonego na podstawie stabilizującej uchwyt, a podstawa połączona jest trwale nierozłącznie z gniazdem słupka barierki (1) i ma postać stabilizatora do grodzie (3) składającego się z przyłączonych do gniazda słupka barierki części bocznych, których przekrój przypomina dwa zwrócone ku sobie trapezy oraz łączącej części przedniej przez jaką przechodzi śruba regulacyjna (5);
2. Uchwyt według zastrz. 1, znamienny tym, że stabilizator do grodzie (3) posiada nacięcia (4);
3. Uchwyt według zastrz, 1 albo 2, znamienny tym, że nacięcia (4) umieszczone są naprzeciwko siebie;
4. Uchwyt według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że oś nacięć (4) jest prostopadła do osi śruby regulacyjnej (5)."
Organ słusznie wskazał, że nadesłane przez wnoszącego sprzeciw, materiały, w postaci 14 arkuszy nieuwierzytelnionych, niedatowanych zdjęć niewiadomego pochodzenia z nałożonymi na te zdjęcia tabelkami ich właściwości oraz internetowego wydruku obejmującego nieuwierzytelniony katalog "[...]", nie mogą stanowić wypełnienia zobowiązania podjętego
na rozprawie do nadesłania w terminie jednego miesiąca okazywanych na rozprawie zdjęć wraz z informacją o dacie ich powstania oraz katalogów, o których mówił świadek B. N..
Organ zasadnie wskazał, że o braku zdolności ochronnej spornego wzoru nie może świadczyć dowód z przesłuchania w charakterze świadka B. N., który zeznał m.in., że nie pamięta, czy przed sierpniem 2008 r. spotkał się z którymkolwiek z okazywanych mu rozwiązań na budowach. O braku zdolności ochronnej spornego wzoru nie może świadczyć także przesłuchanie
w charakterze świadka L. Z. co zostało szczegółowo opisane
w decyzji.
Jak wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, na rozprawie w dniu [...] kwietnia
2018 r. Kolegium Orzekające postanowiło oddalić wniosek wnoszącego sprzeciw
z dnia [...] listopada 2017 r. W tym zakresie należy stwierdzić, że twierdzenia jakoby wnoszący sprzeciw o zakupie i użyciu przez firmę W. produktów wytwarzanych wg spornego wzoru dowiedział się dopiero w trakcie przesłuchania świadka, nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale sprawy. Z treści sprzeciwu, jak słusznie wskazał Organ (w tym przytoczonego wyżej wniosku o wystąpienie przez Urząd Patentowy do W. S.A. o podanie informacji, kiedy przedmiotowy wzór użytkowy był stosowany), wynika, że wnoszący sprzeciw wiedział o stosowaniu przez W. systemu [..., do którego według stanowiska wnoszącego sprzeciw należy uchwyt wg spornego wzoru. Zgodnie z art. 2553 ust. 5 p.w.p wyłączenie prekluzji dowodowej ma miejsce w sytuacji gdy zostanie wykazane, że powołanie nowych twierdzeń lub dowodów po upływie wyznaczonego terminu prekluzyjnego nie było możliwe albo że potrzeba powołania wynikła później.
W ocenie Sądu żadna z powołanych okoliczności nie zaistniała.
Faktem jest, że organ nie jest zobowiązany do działania za stronę co potwierdza przedstawione w skardze orzecznictwo sądowe.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż Organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę – oparł się na materiale prawidłowo zebranym i dokonał jego wszechstronnej oceny.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, Organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107
§ 3 kpa.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny
na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.