VI SA/Wa 1414/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-10-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
pas drogowydrogi publiczneurządzenia infrastruktury technicznejobiekty budowlaneopłatyzezwolenialinie elektroenergetyczneustawa o drogach publicznychprawo budowlane

WSA w Warszawie uchylił decyzje dotyczące zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i opłaty za umieszczenie w nim linii elektroenergetycznej, uznając ją za urządzenie infrastruktury technicznej, a nie obiekt budowlany.

Sprawa dotyczyła opłaty za zajęcie pasa drogowego pod linię elektroenergetyczną. Skarżąca spółka kwestionowała sposób naliczenia opłaty, twierdząc, że linia powinna być traktowana jako urządzenie infrastruktury technicznej, a nie obiekt budowlany. Sąd administracyjny przychylił się do tego stanowiska, uchylając decyzje organów obu instancji. Kluczowe było rozróżnienie między 'obiektem budowlanym' a 'urządzeniem infrastruktury technicznej' na gruncie ustawy o drogach publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę V. S.A. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, która utrzymała w mocy decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej w celu umieszczenia napowietrznego przyłącza elektroenergetycznego. Spór dotyczył sposobu naliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego. Organ uznał linię elektroenergetyczną za obiekt budowlany i zastosował stawkę opłaty przewidzianą dla obiektów budowlanych. Skarżąca spółka argumentowała, że linia ta jest urządzeniem infrastruktury technicznej, co powinno skutkować zastosowaniem innej stawki opłaty. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, uznając, że linia elektroenergetyczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej, a nie obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Sąd podkreślił, że ustawodawca wyodrębnił urządzenia infrastruktury technicznej, różnicując sposób naliczania opłat. W związku z błędną wykładnią i zastosowaniem przepisów prawa materialnego przez organ, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Linia elektroenergetyczna stanowi urządzenie infrastruktury technicznej, a nie obiekt budowlany.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawodawca wyodrębnił urządzenia infrastruktury technicznej spośród obiektów budowlanych, różnicując sposób naliczania opłat. Powołano się na definicje z Prawa budowlanego, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, które doprecyzowują, że linie elektroenergetyczne są urządzeniami infrastruktury technicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6

Ustawa o drogach publicznych

Organ błędnie zastosował ust. 2 pkt 3 i ust. 6 do linii elektroenergetycznej, traktując ją jako obiekt budowlany.

u.d.p. art. 40 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o drogach publicznych

Właściwy przepis do kwalifikacji linii elektroenergetycznej jako urządzenia infrastruktury technicznej.

u.d.p. art. 40 § ust. 5

Ustawa o drogach publicznych

Sposób naliczania opłaty dla urządzeń infrastruktury technicznej.

Pomocnicze

u.d.p. art. 39 § ust. 1a

Ustawa o drogach publicznych

Potwierdza wyłączenie urządzeń infrastruktury technicznej (w tym energetycznych) spod ogólnych zakazów.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 1 lit. b)

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego, która została błędnie zastosowana przez organ.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budowli, która została błędnie zastosowana przez organ.

u.g.n. art. 143 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definicja urządzeń infrastruktury technicznej, w tym linii elektrycznych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad art. 4 § ust. 1 pkt 1b

Stawka opłaty dla obiektów budowlanych, błędnie zastosowana.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad art. 3 § ust. 1

Stawka opłaty dla urządzeń infrastruktury technicznej, która powinna być zastosowana.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 140 § ust. 2

Wymienia linie elektroenergetyczne jako urządzenia infrastruktury technicznej.

k.c. art. 49

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Linia elektroenergetyczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej, a nie obiektem budowlanym. Opłata za zajęcie pasa drogowego powinna być naliczana według stawki dla urządzeń infrastruktury technicznej.

Godne uwagi sformułowania

nie można dokonywać interpretacji przepisu art. 40 u.d.p. w oderwaniu od art. 39 u.d.p. ustawodawca wyłączył spośród obiektów budowlanych umieszczonych w pasie drogowym i niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego te obiekty budowlane, które są urządzeniami infrastruktury technicznej

Skład orzekający

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący

Magdalena Maliszewska

sprawozdawca

Zdzisław Romanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między obiektem budowlanym a urządzeniem infrastruktury technicznej na gruncie ustawy o drogach publicznych oraz sposób naliczania opłat za zajęcie pasa drogowego pod tego typu urządzenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o drogach publicznych oraz powiązanych rozporządzeń. Może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zajęcia pasa drogowego i naliczania opłat, a rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej wykładni przepisów, co jest cenne dla praktyków prawa administracyjnego i drogowego.

Linia energetyczna w pasie drogowym: urządzenie czy obiekt budowlany? Sąd wyjaśnia zasady naliczania opłat.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1414/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Magdalena Maliszewska /sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
art. 40 ust. 1, ust. 2pkt 3, ust. 3, ust. 6
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 140 poz 1481
par. 2 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2011 r. sprawy ze skargi V. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz V. S.A. z siedzibą w G. kwotę 397 (trzysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku V. S.A. z siedzibą w G. (nazywana dalej "skarżącą") o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] marca 2011 r. zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w m. [...] w okresie od [...] do [...], celem umieszczenia napowietrznego przyłącza elektroenergetycznego, utrzymał w mocy ww. decyzję.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2010 r. skarżąca zwróciła się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o ustalenie opłaty rocznej za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym, tj. przedłużenie do dnia [...] ważności decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2010 r., w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], celem umieszczenia przyłącza elektroenergetycznego dla ogródków działkowych.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] wydaną z upoważnienia GDDKiA, Kierownik Rejonu Dróg Krajowych w [...], na podstawie art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 3 oraz ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm., nazywanej dalej "u.d.p."), § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określania warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481), § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. Nr 129, poz. 1369) oraz art. 104 k.p.a. zezwolił skarżącej na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], celem umieszczenia przyłącza elektroenergetycznego dla ogródków działkowych, stosownie do decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] wydanej na podstawie art. 39 ust. 3, 3a i 4 u.d.p.
Wydane zezwolenie zostało wydane na okres od dnia [...] do dnia [...]. Organ naliczył opłatę za zajęcie w kwocie 109,50 zł .
Przy wydawaniu decyzji, organ wziął pod uwagę przepisy art. 40 ust. 3 i 6 u.d.p. oraz art. 40 ust. 10 u.d.p., zgodnie z którymi zajęcie powierzchni pasa drogowego przez rzut poziomy obiektu mniejszej niż 1m² jest traktowane jak zajęcie 1m² pasa drogowego. Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 1b rozporządzenia Ministra Infrastruktury stawka opłaty za każdy dzień zajęcia 1m² powierzchni w obszarze zabudowanym wynosi 0,30 zł. W związku z tym opłata za zajęcie pasa drogowego została obliczona poprzez iloczyn: 1m²x365 dnix0,30 zł=109,50 zł.
Pismem z dnia [...] marca 2011 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi błędne ustalenie stawki opłaty za umieszczenie w pasie drogowym linii elektroenergetycznej. W ocenie skarżącej, opłata powinna być ustalona na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury czyli 16 zł za 1m² rocznie na wnioskowany okres do dnia [...].
Skarżąca zauważyła, że linia elektroenergetyczna nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, lecz urządzeniem infrastruktury technicznej, stosownie do § 1 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, co skutkuje koniecznością zastosowania opłaty zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, a nie § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia.
Skarżąca odwołała się do art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 u.d.p. oraz art. 4 pkt 15a cyt. ustawy, stwierdzając, że wymienione pod lit. b linie telekomunikacyjne i linie energetyczne należy traktować jako urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami.
W wyniku rozpatrzenia wniosku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] marca 2011 r.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zauważył, że przyjęta w art. 40 ust. 2 u.d.p. odrębna kwalifikacja "urządzeń infrastruktury technicznej" oraz "obiektów budowlanych", które zarządca drogi zezwolił umieścić w pasie drogowym, skutkuje zróżnicowaniem nałożonych na ich właścicieli wysokości odprowadzanych na rzecz Skarbu Państwa opłat. W związku z tym, że w ustawie o drogach publicznych brak jest definicji urządzeń infrastruktury technicznej oraz obiektów budowlanych, zastosowanie znajduje definicja obiektu budowlanego zawarta w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zdaniem organu, za taką interpretacją przemawiają również reguły techniki prawodawczej, ustalone w Załączniku do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej. W § 148 Załącznika wskazano, iż jeżeli w ustawie zachodzi wyjątkowo potrzeba odstąpienia od znaczenia danego określenia ustalonego w ustawie określanej jako "kodeks" lub "prawo" lub innej ustawie podstawowej dla danej dziedziny spraw, wyraźnie podaje się inne znaczenie tego określenia i zakres jego odniesienia, używając zwrotu: "w rozumieniu niniejszej ustawy określenie [....] oznacza [....]" albo zwrotu: "ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o [....] należy przez to rozumieć [...]".
Zdaniem organu, uznanie w poprzednio wydanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. na [...] tej samej linii jako urządzenie infrastruktury technicznej nie stanowi przesłanki do odstąpienia od obecnie przyjętego stanowiska. Organ stwierdził, że naliczenie opłat w oparciu o definicje zawarte w ustawie - Prawo budowlane kwalifikujące urządzenie infrastruktury technicznej do grupy obiektów budowlanych było zasadne.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zauważył, że definicja kanału technologicznego została wprowadzona do ustawy o drogach publicznych w związku ze zobligowaniem zarządcy drogi do budowy w pasie drogowym kanałów technologicznych przeznaczonych do udostępniania innym podmiotom w drodze umowy dzierżawy lub najmu (art. 39 ust. 6 – ust. 8 u.d.p.).
Odpierając zarzuty strony organ wskazał, że gdyby intencją ustawodawcy było zrównanie urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządu drogą z kanałami technologicznymi, dokonana zostałaby równocześnie zmiana definicji zawartych w art. 40 ust. 2 u.d.p.
Pismem z dnia [...] maja 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2011 r., wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 u.d.p. poprzez przyjęcie, że linia elektroenergetyczna umieszczana w pasie drogowym stanowi obiekt budowlany, a nie urządzenie infrastruktury technicznej w rozumieniu tej ustawy;
2) naruszenie § 140 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43. poz. 430 z późn. zmianami), poprzez jego niezastosowanie;
3) naruszenie art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102. poz. 651 - tekst jednolity), poprzez jego niezastosowanie,
4) naruszenie interesu prawnego skarżącej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że organ I instancji, naliczając zakwestionowaną opłatę, uwzględnił obowiazujące przepisy, z których wywiódł, iż linia kablowa SN stanowi obiekt budowlany.Za błędne strona uznała niezastosowanie w sprawie § 140 ust. 2 rozporzadzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, który stanowi, że infrastrukturę techniczną niezwiązaną z drogą stanowią w szczególności: linie elektroenergetyczne wysokiego i niskiego napięcia oraz linie telekomunikacyjne, przewody kanalizacyjne niesłużące do odwadniania drogi, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe, urządzenia wodnych melioracji, urządzenia podziemne specjalnego przeznaczenia, ciągi transportowe.
Powołując się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 880/07, skarżąca podkresliła, że wyliczenie zawarte w § 140 ust. 2 rozporzadzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej nie jest enumeratywne, pozwalając na sklasyfikowanie ich do urzadzeń infrastruktury technicznej mającej przede wszystkim na celu zapewnienie określonych dla społeczeństwa usług (mediów) o charakterze podstawowym, powszechnym i umieszczanych ze swej istoty na okres wieloletni. Dostarczanie energii elektrycznej stanowi przejaw dzialalności zapewniającej społeczeństwu usługi o charakterze podstawowym i powszechnym.
Pojęciem “urządzeń infrastruktury technicznej" ustawodawca posługuje się także w ustawie o gospodarce nieruchomościami – art. 143 ust. 2 ustawy, jak również w art. 4 pkt 15a u.d.p. lit b), którego linie telekomunikacyjne i linie energetyczne należy traktować jako urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami.
Zdaniem skarżącej, nie mozna zakwalifikować linii elektroenergetycznych do kategorii “obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego". A to oznacza, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opubl. Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a ").
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga V. S.A. z siedzibą w G. zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy..
W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest ustalenie, czy umieszczenie linii kablowej elektroenergetycznej stanowi obiekt budowlany, czy też stanowi urządzenie infrastruktury technicznej. Bezspornym bowiem jest, że wniosek dotyczył umieszczenia w pasie drogowym linii elektroenergetycznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego.
Oznacza to kontrolę Sądu w zakresie prawidłowej subsumpcji przepisów prawa materialnego do rzeczywiście istniejącego stanu faktycznego sprawy objętej zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.
Wskazać należy, że jako materialną podstawę rozstrzygnięcia organ podał art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3 i ust. 6 u.d.p., § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielenia zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481), § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. Nr 129, poz. 1369). Oznacza to, że zezwalając na zajęcie pasa drogowego dla umieszczonej linii elektroenergetycznej obciążył stronę skarżącą opłatą wyliczoną według zasad ustalonych w art. 40 ust. 6 u.d.p., a więc tak, jak dla obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy.
Analizując te normy wskazać należy, że zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.
W myśl ust. 2 zezwolenie takie dotyczy:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 u.d.p.). Zgodnie z ust. 5 art. 40 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. Z kolei według ust. 6 art. 40 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego.
W ocenie Sądu, nie można dokonywać interpretacji przepisu art. 40 u.d.p. w oderwaniu od art. 39 u.d.p., który określa zasady dokonywania w pasie drogowym czynności niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego.
Przepis art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. stanowi, iż zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, w szczególności: lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Odstępstwo od powyższego zakazu przewiduje art. 39 ust. 1a u.d.p. mówiąc, że ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do umieszczania, konserwacji, przebudowy i naprawy infrastruktury telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm.) oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją, a także do innych czynności związanych z eksploatacją tej infrastruktury i urządzeń, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają. W przepisie tym mowa zatem o urządzeniach służących m.in. do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej oraz związanych z ich eksploatacją, a nie – o obiektach budowlanych.
Należy przyznać, że ustawodawca nie zawarł w ustawie o drogach publicznych legalnych definicji pojęć "obiekt budowlany" i "urządzenie infrastruktury technicznej", dlatego też w celu dokonania ich wykładni należy sięgnąć do definicji zawartych w innych aktach prawnych.
GDDKiA, uznając przedmiotową linię elektroenergetyczną za obiekt budowlany powołał się na definicję zawartą w art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu obiektem budowlanym jest m.in. budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Przepis ten w pkt 3 zawiera pojęcie budowli, którą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z powyższych unormowań organ wywiódł, że linia energetyczna jest budowlą, o której mowa w pkt 3, a co za tym idzie obiektem budowlanym zdefiniowanym w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego i w konsekwencji zastosował art. 40 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 u.d.p.
W ocenie Sądu, stanowisko takie nie jest trafne. Jak słusznie podnosi strona skarżąca, opłata winna być ustalona jak dla urządzenia infrastruktury technicznej, co przewiduje art. 40 ust. 2 pkt 2 u.d.p. i zgodnie z art. 40 ust. 5 ww. ustawy.
Przemawia za tym okoliczność, iż definicja "urządzenia infrastruktury technicznej" zawarta jest w ustawie o gospodarce nieruchomościami, gdzie oznacza ona znajdujące się pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewody lub urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne (art. 143 ust. 2). Co istotne, jednocześnie ustawa - Prawo budowlane zalicza wskazane wyżej urządzenia do obiektów budowlanych (kategoria XXIVI obiektów budowlanych według załącznika do tej ustawy).
Dokonując wykładni art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 u.d.p. w kontekście definicji urządzeń infrastruktury technicznej należy przyjąć, że ustawodawca wyłączył spośród obiektów budowlanych umieszczonych w pasie drogowym i niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego te obiekty budowlane, które są urządzeniami infrastruktury technicznej, również nie mającymi związku z potrzebami zarządzania drogami i ustanowił dla nich odrębną kategorię, różnicując również sposób naliczania opłaty z tytułu umieszczenia ich w pasie drogowym. Wśród urządzeń o których mowa w art. 39 ust. 1a u.d.p. wskazano także urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej.
W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że pod pojęcie urządzeń infrastruktury technicznej podpada linia elektroenergetyczna. W tym zakresie jednoznacznie doprecyzowuje to pojęcie § 140 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, który w pkt 1 ust. 2 wymienia linie elektroenergetyczne wysokiego i niskiego napięcia jako urządzenia infrastruktury technicznej. Nie można tej regulacji uznać jako wykraczającej poza zakres ustawowy, ale właśnie jako doprecyzowanie norm ustawy o drogach publicznych.
Należy przy tym podkreślić, że cyt. wyżej rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej zostało wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw architektury i budownictwa. Oznacza, że organy współdziałające przy jego wydawaniu nie stwierdziły jego kolizji z rozwiązaniami Prawa budowlanego i dopuszczały w ustawie o drogach publicznych wyłączenie urządzeń infrastruktury spod ogólnej definicji obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. To rozróżnienie potwierdza właśnie, wskazany wyżej art. 39 ust. 1a u.d.p. wprowadzony na mocy art. 62 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci usług telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675), która weszła w życie od dnia 17 lipca 2010 r. (art. 87 tej ustawy). Należy wspomnieć, że wniosek strony został złożony po jej wejściu w życie ([...] listopada 2010 r.).
Dodatkowo można wskazać, że wyodrębnienie urządzeń infrastruktury, oprócz art. 143 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przewiduje także art. 49 Kodeksu cywilnego.
Zatem skoro ustawodawca w art. 39 ust. 1a u.d.p. wskazał, co zalicza do urządzeń i to tych, o których stanowi art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p., czyli w sytuacji kiedy przepis rozdziela pojęcia "obiekty budowlane" od "urządzeń infrastruktury", to brak jest podstaw do akceptacji stanowiska organu, by na gruncie ustawy o drogach publicznych pojęcia te odnosić wyłącznie do uregulowań Prawa budowlanego i w ten sposób odczytywać normy zawarte w art. 40 u.d.p.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, stanowisko organu co do interpretacji art. 40 u.d.p. jest błędne.
Dokonując wykładni art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3 u.d.p. w kontekście wskazanych wyżej definicji urządzeń infrastruktury technicznej należy bowiem wskazać, że ustawodawca wyłączył spośród obiektów budowlanych umieszczonych w pasie drogowym i niezwiązanych z potrzebami zarządzenia drogami lub potrzebami ruchu drogowego obiekty budowlane, które są urządzeniami infrastruktury technicznej, również nie mającymi związku z potrzebami zarządzenia drogami i ustanowił dla nich odrębną kategorię, różnicując również sposób naliczania opłaty z tytułu umieszczenia tych urządzeń w pasie drogowym.
Wobec powyższego należy uznać, że Dyrektor Generalny Dróg Krajowych i Autostrad poprzez wadliwe przyjęcie, że linia elektroenergetyczna jest obiektem budowlanym, w konsekwencji zastosował niewłaściwe przepisy prawa materialnego art. 40 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 u.d.p., czyli obciążył skarżącą opłatą wyliczoną według zasad ustalonych w art. 40 ust. 6 u.d.p. tak, jak dla obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy.
Oznacza to, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie ustalenia wysokości opłaty. Ponownie rozpoznając sprawę związany jest, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. m.in. oceną prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu Sąd działał w oparciu o art. 152 p.p.s.a.
Zasądzając zwrot kosztów postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI