I SA/KE 520/24

I SA/Ke 520/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący/
Magdalena Stępniak /sprawozdawca/
Mirosław Surma
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 200. art. 205 par. 1, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 728
art. 92a ust. 1, 7, art. 18b ust. 1 pkt 3, 7, art. 18, art. 20 ust. 1, 1a, art. 87, art. 92c,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 września 2024 r. nr BP.501.420.2023.1284.KI13.620112 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. K. kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 26 września 2024 r.
nr BP.501.420.2023.1284.KI13.620112 utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 16 stycznia 2023 r.
nr WITD.DI.0152.XIII0475/2/23 o nałożeniu na M. K. kary pieniężnej
w wysokości 4000 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podczas kontroli drogowej pojazdu marki M. o nr rej. [...], przeprowadzonej przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego 7 października 2022 r. w miejscowości Z. stwierdzono naruszenia. Pojazdem kierował D. B., który zgodnie
z oświadczeniem wykonywał kurs na trasie K. - Z. (odjazd z K. o 16:15)
w imieniu przedsiębiorcy M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: M. K. N.-T. ® K. M., C.. W toku kontroli stwierdzono naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Przebieg i wyniki kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej
nr [...] Kontrolujący nagrali materiał filmowy na trasie przejazdu kontrolowanego pojazdu.
Organ 7 października 2022 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu za naruszenia stwierdzone w załączniku do protokołu kontroli. W odpowiedzi strona przesłała wyjaśnienia.
W zakresie stwierdzonych naruszeń organ wskazał, że kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej stronie, zaświadczenie nr [...] na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego na linii komunikacyjnej C. - B. - C. (bez rozkładu jazdy), a także rozkład jazdy do zezwolenia nr [...] z 7 czerwca 2018 r. (na trasę K. - [...] wydanego przez Prezydenta Miasta K. (ważny od 16 maja 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.), rozkład jazdy do zezwolenia nr [...] z 7 czerwca 2018 r. (na trasę K. - [...] wydanego przez Prezydenta Miasta K. (ważny do 31 grudnia 2018 r.) (dowody: okazane ww. dokumenty - w aktach sprawy). Z protokołu kontroli wynika, że kierujący oświadczył, że wykonywał kurs na trasie K.-Z. (odjazd z K. godzina 16:15). Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się kopia rozkładu jazdy do zezwolenia
nr [...] (na trasę K. - [...] wydanego przez Prezydenta Miasta K. (ważny do 31 grudnia 2021 r.) z adnotacją: Wydruk ze strony z UMiG M.
z 7 października 2022 r. Jednocześnie na przystanku w miejscowości [...],
ul. [...] (szkoła) autobus podjechał i odjechał o godzinie 17:18. Następnie kierowca pojechał przez miejscowość M. do miejscowości D. W., gdzie skręcił w kierunku miejscowości Z. wysadzając po drodze na przystankach pasażerów. Na końcowym przystanku w miejscowości Z. autobus został zatrzymany do kontroli. Kierowca oświadczył również, że nie jedzie według zaświadczenia nr [...] na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego na linii komunikacyjnej C. - B. - C.. W związku z powyższym stwierdzono, że poddanym kontroli pojazdem wykonywany był przewóz na trasie K. - [...].
W wyniku analizy okazanych dokumentów kontrolujący ustalili, że okazany rozkład jazdy do zezwolenia nr [...] jest nieaktualny. Natomiast zgodnie
z aktualnym rozkładem z 2021 r. przewoźnik ma odjazd z miejscowości K.
w godzinach 15:35 i 17:27 (najbliższe godzinie 16:15). Jednak dla kursów w tych godzinach końcowy przystanek jest wyznaczony w miejscowości [...],
ul. [...] (szkoła), a z ustaleń stwierdzonych w protokole kontroli wynika, że kierujący pojazdem został zatrzymany w miejscowości Z. około godziny 17:40.
Dodatkowo, w ramach prowadzonego postępowania organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o informacje z organu licencyjnego tj. Urzędu Miasta i Gminy M. (pismo informacyjne z 28 listopada 2022 r. wraz z załącznikami), z którego wynika, że przedsiębiorca posiada zaświadczenie na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego (ważne od 1 września 2021 r. do 31 grudnia 2022 r.) na trasie C. - B.. Z analizy przesłanego rozkładu wynika, że ww. rozkład w ogóle nie obejmuje miasta K..
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że kierujący poddanym kontroli autobusem realizujący przewóz w imieniu skarżącej wykonywał przedmiotowy przewóz niezgodnie z wyznaczoną trasą i przystankami.
Obowiązkiem przewoźnika jest wykonywanie przewozu regularnego osób zgodnie z zasadami określonymi w uprawnieniu, na podstawie którego realizowany jest przewóz, co wynika z przywołanych przez organ przepisów art. 18b ust. 1 pkt 3, 7, ust. 2 pkt 3 i 5, art. 20 ust. 1, 1a, art. 20a ust. 1 i 2, art. 22b ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 728 ze zm.) dalej "u.t.d." W związku z powyższym organ nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 3000 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 2.2.3 załącznika nr [...] do u.t.d.
Organ wskazał na przepisy § 18 i § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 502) dalej "rozporządzenie". Organ podniósł, że z ustaleń zawartych w protokole kontroli wynika m.in., że kontrolujący stwierdzili brak wyposażenia autobusu w tablicę kierunkową boczną. Powyższe potwierdza wykonana m.in. wykonana dokumentacja fotograficzna pojazdu (dowody: protokół kontroli, dokumentacja fotograficzna pojazdu - w aktach sprawy). Strona wykonywała zatem przewóz autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu, przewidzianym dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego.
Organ podkreślił przy tym charakter protokołu kontroli jako istotnego dowodu w sprawie, posiadającego moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Organ ustalił, że kierowca D. B. odmówił podpisania protokołu kontroli drogowej. Powołując orzeczenie sądów administracyjnych organ stwierdził, że odmowa podpisania protokołu kontroli przez kierowcę nie umniejsza jego wartości jako dokumentu urzędowego oraz dowodu w sprawie.
Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym w zakresie prawidłowego oznakowania lub wyposażenia pojazdu, przewidzianym dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną
w wysokości 500 zł, zgodnie z lp. 2.5 załącznika nr [...] do u.t.d.
Organ ustalił ponadto, że do kontroli kierowca okazał wypis z zezwolenia
nr [...] na linię K.-Z. wraz z rozkładem jazdy ważnym w okresie 16.05.2019 do 31.12.2019, natomiast nie okazał innego rozkładu jazdy do ww. zezwolenia z roku 2021 i 2022. Ponadto, kierowca oświadczył, że nie posiada
w pojeździe innego rozkładu jazdy. Z protokołu kontroli wynika, że poddany kontroli przewóz był wykonywany na trasie K. - [...]. W toku postępowania skarżąca wskazała, że kierowca w momencie zatrzymania do kontroli wykonywał kurs na podstawie zaświadczenia nr [...] na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego na trasie B. [...] i dlatego nie musiał posiadać rozkładu jazdy. Poza tym, strona podniosła, że przejazdy są wykonywane na dwóch zezwoleniach,
a każdy pojazd jest wyposażony w kilka tablic kierunkowych.
Organ nałożył zatem na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) u.t.d. i lp. 1.12 załącznika nr [...] do tej ustawy za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.
Skarżąca zakwestionowała w odwołaniu trasę stwierdzonego przejazdu podnosząc, że kierowca okazał dokumenty tj. zezwolenie [...] i zaświadczenie
nr [...] na linii C. – K.. Wskazała, że wykonane przez inspektora zdjęcia potwierdzają tablice C. - K. (na pojeździe była tablica do C., a nie [...]. Kurs, jaki zgodnie z oświadczeniem kierowcy, był wykonywany z 16:15 już nie obowiązywał, zdjęcia biletów i kasa fiskalna potwierdzają kurs do C., zgodnie z przewozem, mapą przejazdu oraz okazanym rozkładem.
Odnosząc się do powyższego organ wskazał, że kontrolujący podczas kontroli stwierdzili, że poddanym kontroli autobusem wykonywano przewóz na trasie K.-Z. (odjazd z K. godzina 16:15), zgodnie z oświadczeniem kierowcy, co zostało stwierdzone w protokole kontroli. Stosownie do art. 74 § 4 ustawy o transporcie drogowym kontrolowany ma prawo wnieść zastrzeżenia do protokołu. Organ odwoławczy ustalił, że kierowca nie podpisał protokołu kontroli, ale równocześnie nie skorzystał z możliwości wniesienia do niego zastrzeżeń.
Organ wyjaśnił, że kierowca nie był przesłuchany w charakterze świadka ani nie złożył oddzielnego pisemnego oświadczenia, a jedynie złożył ustane wyjaśnienia, które zostały opisane przez kontrolujących w protokole kontroli. Tym samym wniosek strony jest niezasadny.
Strona wskazała też na stres kierowcy i "pogubienie się". Kurs pokrywał się
z kursem z 16:55 z K. do B. i zaświadczeniem [...]. Kierowca nie potrafił wyjaśnić sprawy, ale okazał dokumenty i kurs był wykonywany prawidłowo. Podniosła, że tablica boczna kierunkowa jest elektroniczna i w każdej chwili może wystąpić awaria (w rozporządzeniu jest mowa o braku tablicy, a nie że jest niesprawna).
W ocenie organu okoliczność stresu kierowcy pozostaje bez znaczenia na odpowiedzialność przewoźnika drogowego. Na stronie jako na przedsiębiorcy, ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w działaniach, które podejmuje. O ile strona twierdzi, że dysponowała tablicą boczną w pojeździe i zarazem uznała, że mogła ulec awarii, to tym samym należy uznać, że strona nie dopełniła obowiązków co do prawidłowego oznakowania i wyposażenia pojazdu przewidzianego dla danego rodzaju wykonywanego przewozu. Wykonawca przewozu powinien przed rozpoczęciem przewozu zweryfikować, czy pojazd, którym wykonywany jest przewóz spełnia warunki techniczne do jego wykonywania, sprawność elementów wyposażenia pojazdu, w tym tablic.
Organ odwoławczy również przeanalizował sprawę pod kątem zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przepis ten odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, w których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na zastosowanie ww. przepisu.
Na powyższą decyzję M. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i zwrócenie jej do I instancji, aby inspektor zapoznał się z zaświadczeniem
nr [...] wydanym przez Burmistrza [...].
W uzasadnieniu wskazano, że kierowca okazał dokumenty, co potwierdza protokół kontroli: zezwolenie [...] i zaświadczenie nr [...] na linii C. – K.. Zdjęcia, które wykonywał inspektor na miejscu potwierdzają tablice kierunkową C. – K., więc nie mógł wykonywać kursu do [...] z 16.15. Kurs ten już nie obowiązuje. Organy nie okazały przy tym oświadczenia kierowcy, na które się powołują. Kurs do C. potwierdzają wykonane przez kontrolera zdjęcia biletów i kasa fiskalna. Według skarżącej organ nie zapoznał się z mapka przejazdu oraz przystankami do zaświadczenia nr [...], zatem brak jest naruszenia. Kierowca miał stres i pogubił się. Kurs pokrywa się z kursem z K. do B. z 16.55 i dalej zaświadczeniem nr [...]. W ocenie skarżącej to że kierowca nie potrafił wyjaśnić nie znaczy, że źle wykonywał przewóz.
Skarżąca wskazała ponadto, że tablica kierunkowa boczna to tylko listwa led, która może się przepalić i tak też się stało. Poza tym, w rozporządzeniu jest mowa
o braku tablicy, a nie o niesprawnej na skutek awarii tablicy.
Skarżąca wniosła też o przekazanie oświadczenia kierowcy, na które powołuje się organ, bo kierowca takiego oświadczenia nie napisał, ani też nie podpisał protokołu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed tutejszym sądem pełnomocnik skarżącej zarzucił, że organ nie ustosunkował się do argumentacji skarżącej. Wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak
i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości
4000 zł za naruszenie obowiązków przewozu drogowego, o których mowa
w przepisach ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzeniu. Naruszenie wymienionych przepisów zostało stwierdzono podczas kontroli drogowej.
Organ prawidłowo wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 u.t.d. Przepis ten przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia
w tym zakresie. Zgodnie z powołaną regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od
50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł (art. 92a ust. 3). Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego
i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d.
W sprawie na skarżącą nałożono kary określone w lp. 2.2.3 ww. załącznika
w wysokości 3000 zł, l.p. 2.5 w wysokości 500 zł oraz l.p. 1.12 – 500 zł.
W lp. 2.2.3 określono karę za wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych
w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu. Organ prawidłowo zacytował przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące obowiązków, naruszenie których skutkuje nałożeniem kary z l.p.2.2.3. Zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 3 i 7 u.t.d. przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy i zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi
w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. Stosownie zaś do art. 18b ust. 2 pkt 3 i 5 tej ustawy podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się m.in. zabierania
i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy
i naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa
w art. 18.Z kolei w myśl art. 20 ust. 1 i 1a u.t.d. w zezwoleniu określa się
w szczególności: 1) warunki wykonywania przewozów; 2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; 3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób (ust. 1). Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy (ust. 1a).
W zakresie omawianego naruszenia organ ustalił, że 7 października 2022 r. kierowca wykonywał kurs K. – [...]. W ocenie organu przewóz wykonywany był niezgodnie z wyznaczoną trasą, ponieważ według rozkładu jazdy powinien zostać zakończony na przystanku w B.. Bus przyjechał i odjechał jednak z przystanku
w B. przy ul. [...] (szkoła) o godzinie 17.18 i był kontynuowany do miejscowości M., D. W., gdzie skręcił w kierunku miejscowości Z.. Na końcowym przystanku w [...] o godzinie 17.37 bus został zatrzymany do kontroli.
Powyższych ustaleń organ dokonał na podstawie oświadczenia kierowcy złożonego do protokołu, rozkładu jazdy do zezwolenia nr [...] [...] na trasę
K. – [...] na 2021 r. oraz nagrania z przejazdu poddanego kontroli pojazdu na odcinku B. – [...].
Skarżąca nie zgadza się z powyższymi ustaleniami. Twierdzi, że przejazd wykonywany był prawidłowo na podstawie dwóch zezwoleń. Był to kurs z K. na B. z 16.55 – 17.14, a w momencie zatrzymania do kontroli wykonywano kurs na podstawie zaświadczenia nr [...] C. – B. – C.. Skarżąca w toku postępowania przedłożyła rozkład jazdy ważny do 31 grudnia 2022 r. B. – C. przez M..
Odnosząc się do twierdzeń strony organ podniósł, że z uzyskanej z Urzędu Miasta i Gminy M. informacji oraz załącznika do niej wynika, że skarżąca posiada zaświadczenie na wykonywanie transportu zbiorowego na trasie C. – B. (ważne od 1 marca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r.). Organ stwierdził, że z analizy przesłanego przez gminę rozkładu jazdy do tego zaświadczenia wynika, że nie obejmuje miasta K..
Postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oceniając postępowanie organu należy wskazać, że w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności
i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy
(art. 77 § 1 K.p.a.). Natomiast art. 80 K.p.a. wymaga od organu, aby ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązkiem organu administracji jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn,
z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W przypadku decyzji, której przedmiotem jest nałożenie kary administracyjnej, obowiązek należytego uzasadnienia decyzji dodatkowo akcentuje kodeksowa zasada ogólna przekonywania. Wedle art. 11 Kpa organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Nie budzi zaś wątpliwości, że zagrożenie zastosowaniem przymusu państwowego wchodzi w grę
w szczególności w przypadku decyzji nakładających sankcje pieniężne.
W kontrolowanej sprawie organy obu instancji nie zadośćuczyniły powyższym wymogom.
Zdaniem sądu przedstawiony przez organ materiał dowodowy nie potwierdza jednoznacznie, że kontrolowany przejazd dotyczył kursu na linii K. – [...]. Stanowisko organu w znacznej części opiera się na, stanowiącym część protokołu kontroli, oświadczeniu kierowcy. Sąd akceptuje stanowisko organu w zakresie mocy dowodowej protokołu kontroli, ale jednocześnie zwraca uwagę, że tak jak inne dowody powinien zostać poddany ocenie w powiązaniu z innymi dowodami
i okolicznościami zebranymi i ustalonymi w toku postępowania administracyjnego. Nie można przyjmować, że protokół kontroli i dokumenty, w oparciu o który został on sporządzony, stanowią wyłączny materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek naruszeń ujawnionych w toku kontroli. Inaczej mówiąc, protokół kontroli nie jest ostatnim dowodem w sprawie,
a niewniesienie zastrzeżeń przez przewoźnika nie wyłącza postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek naruszeń prawa ujawnionych w toku kontroli. Kwestionowanie ustalonych w protokole okoliczności może mieć miejsce w toku całego postępowania, w tym w odwołaniu od decyzji I instancji. Organ zobowiązany jest co najmniej do ustosunkowania się do twierdzeń strony. W niniejszej sprawie strona w wyjaśnieniach (k - 39) oraz
w odwołaniu wskazywała na fakty, które powinny zostać przez organ wyczerpująco przeanalizowane. Takiej analizy w sprawie zabrakło. Prawidłowe uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, która utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie
w przedmiocie kary pieniężnej powinno w sposób jednoznaczny oraz przekonujący relacjonować przebieg własnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego
w aspekcie ustalenia przewidzianych w przepisach prawa materialnego przesłanek zastosowania sankcji. Nie może zatem poprzestać na zrelacjonowaniu postępowania dowodowego przeprowadzonego przed organem pierwszej instancji. Dotyczy to
w szczególności sytuacji, gdy strona – tak jak w niniejszej sprawie – w odwołaniu kwestionowała poprawność ustaleń organu pierwszej instancji rzutujących na zaistnienie określonych naruszeń.
Zdaniem sądu natomiast oświadczenie kierowcy jest niespójne z zebranym materiałem dowodowym. Kierowca oświadczył bowiem, że wykonuje kurs z 16.15
z K.. W związku z tym, że w rozkładzie jazdy na 2021 r. uznanym za organ za aktualny, brak było wskazanej przez kierowcę godziny, organ przyjął z tego rozkładu godziny najbliższe godzinie 16.15, tj. 15:35 i 17:27. Ustalenie takie jest dowolne
i nielogiczne. Nie koreluje przede wszystkim z ustaloną przez organ godziną przyjazdu i odjazdu busa do i z przystanku w B., tj. 17.18. W pierwszym przypadku oznaczałoby to bowiem, że podróż z K. trwała ponad 1,5 ha,
a w drugim, że godzina odjazdu jest późniejsza niż godzina przyjazdu. Przede wszystkim nierealna, w odniesieniu do godziny przyjazdu busa do B., jest godzina podana przez kierowcę 16.15. Przejazd w tej sytuacji trwałby ponad godzinę, podczas gdy zgodnie z przedstawionym przez kierowcę rozkładem jazdy na 2019 r., kurs taki trwał około 15 minut.
W związku z powyższym wątpliwości sądu budzi przyjęty przez organ jako aktualny rozkład jazdy na 2021 r., podczas gdy kontrola miała miejsce
w październiku 2022 r. Fakt wydrukowania tego rozkładu ze strony Urzędu Miasta
i Gminy M. nie rozwiewa tych wątpliwości. Istotne przy tym jest, że znajdującego się w aktach sprawy (k - 38) pisma tego urzędu z 29 września 2022 r. wynika, że aktualnie firma skarżącej świadczy na terenie gminy M.
i P. usługi przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej na liniach komunikacyjnych: C. – B. – C., D. – B. – D., M. – B. – M.. Organ nie wymienia natomiast świadczenia usług transportowych przez firmę skarżącej na linii K. – [...].
Sąd wskazuje ponadto na wyjaśnienia skarżącej, że kierowca wykonywał m.in. kurs z K. na B. z 16.55 – 17.14 oraz na przedłożony przez stronę oraz uzyskany z urzędu gminy rozkład jazdy B. – C. przez M.. Z ww. rozkładu jazdy wynika bowiem, że bus z B. z Przystanku, przy ul. [...] (szkoła) odjeżdżał o godzinie 17.18, a na końcowym przystanku w [...] powinien być o godz. 17.33. Ze znajdującego się w aktach sprawy nagrania na płycie DVD wynika, że bus zatrzymał się w miejscowości Z. o godzinie 17.37. Oznacza to, że godziny te korelują z podanymi przez stronę. Organ nie ustalił jednak czy kurs z K. na B. z 16.55 – 17.14 faktycznie istnieje. Organ winien podjąć stosowne działania, w tym również żądać od strony przedstawienia dokumentów na poparcie jej twierdzeń, w celu ustaleniu stanu faktycznego. Z kolei według art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.
Organ pominął ponadto okoliczność, że tablica kierunkowa czołowa busa, której zdjęcie znajduje się w aktach sprawy (k – 8) wskazuje na kierunek C. przez [...], B., M.. Organ nie ustosunkował się ponadto do twierdzeń strony, że kurs do C. potwierdzają wykonane przez inspektora zdjęcia biletów. W aktach sprawy brak jest bowiem tych fotografii.
W kontekście argumentacji strony istotne ponadto jest to, że skarżący podczas kontroli okazał zaświadczenie nr [...] na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego na linii komunikacyjnej C. - B. - C. (bez rozkładu jazdy), a także rozkład jazdy do zezwolenia nr [...] z 7 czerwca 2018 r. (na trasę K. - [...].
Bez analizy tych faktów, organ przyjął natomiast wersję ustaloną w protokole kontroli jedynie na podstawie oświadczenia kierowcy. Wbrew twierdzeniom organu, ustaleń protokołu nie potwierdza okoliczność, że rozkład jazdy B. – C. przez M., nie obejmuje K.. Przeciwnie, zdaniem sądu czyni on prawdopodobną wersję strony, której organ nie zweryfikował. W ciągu trwającego prawie dwa lata postępowania organy uzupełniły materiał dowodowy jedynie
o informację z organu licencyjnego tj. Urzędu Miasta i Gminy M., że przedsiębiorca posiada zaświadczenie na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego (ważne od 1 września 2021 r. do 31 grudnia 2022 r.) na trasie C. - B.. Natomiast dokument, na podstawie którego dokonano kluczowych ustaleń w sprawie –rozkład jazdy na tracie K. – [...], wydrukowały z internetu, na tej podstawie przyjmując jego aktualność.
W ten sposób organ w sposób oczywisty uchybił procesowemu obowiązku rozwiania sformułowanych przez stronę skarżącą wątpliwości co do ustalonej przez organ trasy przejazdu kontrolowanego pojazdu.
Wymaga powtórzenia, że obowiązkiem organu administracji jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zarzucając przewoźnikowi wykonywanie przejazdu z pominięciem wyznaczonej trasy, organ zobowiązany był do wskazania
i wykazania jaką trasę wykonywał kontrolowany pojazd. W niniejszej sprawie ustalenia organu w tym zakresie, jak wyżej wskazano, są niespójne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
W związku z powyższym przedwczesne jest rozstrzyganie w zakresie naruszenia z l.p. 1.12 za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa
w art. 87 u.t.d.
Zdaniem sądu organ natomiast prawidłowo nałożył na skarżącą karę
w wysokości 500 zł określoną w lp. 2.5 załącznika nr [...] do u.t.d. za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym
w zakresie prawidłowego oznakowania, przewidzianego dla danego rodzaju wykonywanego przewozu drogowego. Organ stwierdził bowiem brak tablicy bocznej kierunkowej w pojeździe. Obwiązek wyposażenia pojazdu w takie oznakowanie nie jest sporny i wynika z prawidłowo przywołanych przez organ przepisów ustawy
o transporcie drogowym i rozporządzenia. Skarżąca twierdzi, że tablica taka znajdowała się w busie lecz ulegała awarii, a przedsiębiorca nie był w stanie jej niezwłocznie usunąć. Ponadto, w ocenie strony skarżącej, z przepisów wynika, że karze podlega jedynie brak takiej tablicy.
Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że kara dotyczy nieznakowania pojazdu, a nie braku bocznej tablicy. Samo posiadanie tablicy
w pojeździe nie wypełnia obowiązku prawidłowego oznakowania pojazdu. Tablica pełni bowiem funkcje informacyjną.
Wymaga wyjaśnienia, że określone w załączniku nr [...] do ustawy kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92c u.t.d. Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Do tego by uwolnić się od odpowiedzialności zatem podmiot wykonujący przewozy musi wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). Tylko wówczas postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza. Trafnie organy oceniły, że takich okoliczności skarżący nie wykazał. Wprawdzie skarżąca nie miała wpływu na awarię tej tablicy, ale z uwagi na okoliczność, że tablice takie ulegają częstym awariom mogła ją przewidywać i w celu wypełnienia obowiązków wynikających z § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia wyposażyć pojazd w tablicę zapasową, tradycyjną.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższe rozważania,
w tym ustalą, analizując wskazane przez sąd okoliczności i dokumenty, jaką trasę wykonywał kontrolowany pojazd skarżącej.
Podsumowując, stwierdzone naruszenie przepisów postępowania skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji zapadła z takim naruszeniem prawa, które nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem II instancji. Działanie takie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku
z powyższym, uchylenie w postępowaniu sądowym również rozstrzygnięcia organu
I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
O kosztach postępowania, w punkcie 2 sentencji wyroku, na które składa się wpis od skargi – [...] zł, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.