VI SA/Wa 1391/24

VI SA/Wa 1391/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Dorota Brzozowska
Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 728
art. 4 pkt 11, 22 i 24, art. 5b ust. 1 i 2, art. 5d, art. 5e, art. 27b, art. 27d, art. 92a ust. 1, 3, 7, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Dorota Brzozowska Protokolant st. spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] grudnia 2022 r. około godziny 900 w W., przy [...], funkcjonariusz Policji przeprowadził kontrolę drogową pojazdu marki T. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował E. S. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera (D. C.) na trasie z ul. [...] na [...]. Za wykonanie usługi pasażer zapłacił w gotówce kwotę 22 złote. Pasażer oświadczył podczas kontroli, że przewóz zamówił za pomocą aplikacji Bolt. Jednocześnie funkcjonariusz Policji ustalił, że przedsiębiorcą, dokonującym przewozu, był L. L. (prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] L. L.). Nadto ustalono w trakcie kontroli, że pojazd marki T. konstrukcyjnie był przystosowany do przewozu 5 osób i nie był oznakowany jako taksówka. Podczas czynności kontrolnych wykonano także dokumentację fotograficzną samego pojazdu (łącznie 6 zdjęć).
Komenda Stołeczna Policji dokumentację sporządzoną w trakcie wspomnianej kontroli drogowej w dniu [...] grudnia 2022 roku, w ślad za pismem z dnia 21 grudnia 2022 roku, przesłała [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego (dalej także jako "WITD" lub "organ I instancji").
Następnie, w związku z ustaleniami poczynionymi w trakcie wspomnianej kontroli, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. zawiadomił [...] spółka z o. o. z siedzibą w W. (dalej także jako "Strona", "Skarżąca" lub "Spółka"), jako podmiot prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób, o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, tj. przekazywania zleceń podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 728, dalej też w skrócie jako "u.t.d.") lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy (Ip. 2.20 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Strona pismem z dnia 16 sierpnia 2023 roku przesłała swoje stanowisko w sprawie, przedkładając przy tym dokumenty, w tym między innymi licencję numer [...], udzieloną przez Prezydenta [...] w dniu [...] czerwca 2021 roku L. L., czyli przewoźnikowi dokonującemu kontrolowanego przewozu w dniu [...] grudnia 2022 r., na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Skarżąca podkreśliła, że podjęła działania zmierzające do wypełnienia wymogów prawnych nałożonych na pośredników oraz, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie, które powstało na skutek zdarzeń i okoliczności których nie mogła przewidzieć. Jej zdaniem w sprawie powinien zatem zostać zastosowany art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
W toku postępowania załączono do akt sprawy informację udzieloną przez Zastępcę Dyrektora Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] z dnia [...] lutego 2023 roku, zgodnie z którą przewoźnik L. L., posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udzieloną [...] czerwca 2021 r. przez Prezydenta [...], przy czym pojazd marki T. o nr rej. [...] nie został zgłoszony do wskazanej licencji.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2023 r. nr [...], nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 12 000 złotych w związku z naruszeniem art. 5d ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.20 załącznika nr 3 do tej ustawy, w zakresie przekazywania zleceń przez przedsiębiorcę, prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy. Kara z tytułu tego naruszenia, zgodnie z Ip. 2.20 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynosi 40 000 złotych, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, ograniczono jej wysokość do kwoty wyżej wskazanej.
W odwołaniu z dnia 2 listopada 2023 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2023 r. Spółka zarzuciła między innymi naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną w sytuacji, w której nie miała wpływu na naruszenie, które powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć; przy czym podjęła wszelkie możliwe działania, których można było od niej racjonalnie oczekiwać, by nie doszło do naruszenia m.in. zweryfikowała przed rozpoczęciem współpracy z przewoźnikiem L. L., czy posiada on odpowiednią licencję na wykonywanie krajowego transportu osób w zakresie przewozu osób taksówką; poinformowała wszystkich przewoźników, z którymi współpracuje o konieczności odpowiedniego oznakowania i wyposażenia taksówki, poinformowała o konieczności posiadania przez kierowcę podczas kontroli wypisu z licencji taxi, poinformowała o konsekwencjach niespełnienia wymagań narzuconych przez ustawodawcę, obowiązku wykonywania przejazdów wyłącznie na obszarze, na który została wydana licencja oraz konsekwencjach wynikających ze złamania tego zakazu; wprowadziła odpowiednie zapisy w ogólnych warunkach świadczenia usług wymuszających stosowanie się przez przewoźników do przepisów u.t.d. a także umożliwiła przewoźnikowi możliwość odmowy realizacji usługi przewozu i anulowania zlecenia, jeśli jego wykonywanie oznaczałoby świadczenie usług przewozu poza obszarem, na który przewoźnikowi udzielono licencji.
Nadto Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.:
1) art. 2 oraz 31 ust. 3 Konstytucji poprzez ich niezastosowanie oraz art. 5d w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której organ I instancji powinien odmówić ich zastosowania ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji polegającą na:
a/ wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i nieznajdujących podstaw w ustawie dodatkowych wymogów tj. obowiązku wdrożenia przez pośrednika systemu, który w sposób skuteczny uniemożliwiłby wykonanie zlecenia przewozu poza obszarem, na który udzielono przewoźnikowi licencji oraz zapewniałby bieżącą weryfikację, czy podmiot z którym współpracuje i zleca usługę przewozu nie narusza przepisów u.t.d., które zdaniem organu I instancji muszą spełniać podmioty pośredniczące;
b/ uznaniu odpowiedzialności pośrednika de facto za działania przewoźnika bez wyposażenia pośrednika w jakiekolwiek narzędzia prawne dające możliwość kontrolowania sposobu przestrzegania przepisów prawa przez przewoźników;
c/ wprowadzeniu sankcji administracyjnej stanowiącej dolegliwość nieproporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia.
2) art. 5d u.t.d. w zw. z lp. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d., w związku z obciążeniem przewoźnika odpowiedzialnością za wykonywanie przewozów pojazdami, które nie spełniają wymogów technicznych, który to obowiązek winien spoczywać na samym przewoźniku,
3) art. 5d u.t.d. w zw. z lp. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez wymierzenie Skarżącej kary podczas gdy realizowany przejazd stanowił przewóz taksówką, na co przewoźnik L. L. posiadał stosowną licencję.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także w skrócie jako "GITD", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej też w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 4 pkt 22 i 24, art. 5b ust. 1 i 2, art. 5d, art. 5e, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1) ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.20 załącznika nr 3 do niej, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2023 r. W uzasadnieniu organ na wstępie wyjaśnił, że kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do ww. ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a§ 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Zdaniem organu odwoławczego strona w chwili kontroli dopuściła się zarówno naruszenia art. 5d jak i naruszenia 5e u.t.d. – doszło do przekazania zlecenia przez pośrednika – przewoźnikowi – w zakresie usługi przewozu okazjonalnego, co do którego przewoźnik nie dysponował właściwym uprawnieniem (właściwą licencją), a także miało miejsce pośrednictwo przy przewozie osób w zakresie przewozów okazjonalnych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, które to działanie, w świetle art. 5e u.t.d., jest zakazane.
W ocenie GITD, z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu [...] grudnia 2022 r. w W. miał miejsce przewóz okazjonalny osób za pomocą aplikacji [...], przy czym to Strona, jako pośrednik, przekazała zlecenie wykonania powyższego przewozu, przewoźnikowi L. L., który jednakże nie dysponował na dzień kontroli stosowną licencją. Organ wskazał, że na podstawie licencji na wykonywanie przewozu samochodem osobowym możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy spełnieniu wymogów wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 ww. ustawy. Wykonywanie transportu drogowego osób, który obejmuje także przewóz okazjonalny wymaga uzyskania odpowiedniej licencji określonej w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. Jednakże licencja ta nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), gdyż licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest specjalnym rodzajem licencji, której udzielenie wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 u.t.d. Na dzień kontroli L. L. dysponował tymczasem licencją [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udzieloną [...] czerwca 2021 r. przez Prezydenta [...], do której kontrolowany pojazd, na dzień kontroli nie był zgłoszony. GITD podkreślił, że aby pojazd był uznany za taksówkę musi spełniać wszelkie warunki techniczne (obligatoryjne elementy), które określają przepisy szczegółowe. A brak odpowiedniego wyposażenia (brak oznakowania i lampy z napisem [...]) nie czyni kontrolowanego pojazdu taksówką, nawet gdy podmiot legitymuje się licencją na przewóz osób taksówką. Tymczasem dokumentacja fotograficzna pojazdu potwierdza, że kontrolowany pojazd marki T. nie posiadał oznaczeń właściwych dla taksówki, w tym lampy z napisem [...]. GITD skonstatował zatem, że skoro kontrolowany pojazd nie był taksówką, a samochodem osobowym, to nie można nim było realizować przewozów taksówką. W ocenie organu odwoławczego nie zmienia tej oceny fakt posiadania przez przewoźnika licencji na przewóz osób taksówką. Z powyższego uprawnienia przewoźnik mógłby skorzystać w sytuacji, gdy w momencie przewozu, pojazd byłby właściwie wyposażony we wszystkie wymagane prawem elementy. Zatem, zdaniem GITD, charakteru wykonywanego faktycznie przewozu nie determinuje jedynie rodzaj posiadanego uprawnienia, ale wszystkie okoliczności faktyczne sprawy.
Nadto, w ocenie organu odwoławczego, wyjaśnienia Skarżącej i przedstawione przez nią dowody zarówno w toku postępowania, jak i w odwołaniu, w kontekście przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie pozwoliły na jego zastosowanie. GITD uznał, że dowody, na które powołuje się Spółka, w żaden sposób nie potwierdzają, iż podmiot wykonujący czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. GITD wskazał, że z analizy argumentacji Strony nie wynika jednoznacznie, że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób zweryfikował, czy przed rozpoczęciem przedmiotowego przewozu podmiot wykonujący przewóz miał do niego właściwe uprawnienia, a pojazd, którym będzie realizowany przewóz jest odpowiedni do przypisanej licencji.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.;
1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i pominięciu przez organ okoliczności, czy zostało już ostatecznie zakończone postępowanie, dotyczące odpowiedzialności przewoźnika – L. L., które dotyczy naruszenia opisanego w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 roku, podczas gdy rozstrzygnięcie postępowania dotyczącego L. L. mogło mieć wpływ na wynik postępowania toczącego się przeciwko Skarżącej, gdyż ewentualna odpowiedzialność [...] jest pochodną odpowiedzialności L. L., a więc umorzenie postępowania dotyczącego L. L. mogło (i powinno) skutkować umorzeniem postępowania wobec [...];
2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 w zw. z art. 6 oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego - polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, pomimo braku sformułowania w niej rozstrzygnięcia w sposób jasny i precyzyjny, a jedynie poprzez odesłanie do Ip. 2.20 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje dwa różne rodzaje naruszeń tj. przekazywanie zleceń przez pośrednika podmiotowi nieposiadającemu odpowiedniej licencji lub przekazywanie zleceń z naruszeniem art. 5e ustawy o transporcie drogowym, skutkujące brakiem możliwości określenia przez Stronę, za jakiego rodzaju naruszenie nałożona została kara pieniężna;
3) naruszenie art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści norm prawnych z art. 5 d ustawy o transporcie, art. 5e ustawy o transporcie i art. 92a ust 1 ustawy o transporcie w zw. z Ip. 2.20 załącznika nr 3 na korzyść Skarżącej, i w efekcie nałożenie na nią kary pieniężnej, podczas gdy w sprawie pozostawały wątpliwości prawne co do treści norm prawnych z art. 5d, 5e i art. 92 a ust 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.20 załącznika nr 3 i wątpliwości te GITD powinien był rozstrzygnąć na korzyść Skarżącej, co skutkowałoby umorzeniem postępowania i brakiem nałożenia kary na Spółkę;
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art art. 5d oraz art. 5e w zw. z art. 92a ust 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.20 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji nakładającej na Skarżącą karę pieniężną za przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób podmiotowi, który nie posiada licencji, o której mowa w art. 5b ust 1 u.t.d. lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy - podczas gdy:
a) zgodnie z art. 27b ust 1 pkt 1a ustawy o transporcie drogowym, jedynym ustawowym obowiązkiem Spółki, jako pośrednika w zakresie weryfikacji licencji przewoźnika, jest weryfikacja dokonana przed rozpoczęciem współpracy, czy przedsiębiorca, któremu pośrednik przekazuje zlecenia przewozu, posiada licencję przewoźnika - a Skarżąca wypełniła ten obowiązek,
b) Skarżąca podjęła współpracę z przewoźnikiem – L. L., jako podmiotem zweryfikowanym, w pełni profesjonalnym i wykwalifikowanym, posiadającym licencję przewoźnika taksówką;
c) Skarżąca jako pośrednik przy przewozie osób, nie została wyposażona w odpowiednie narzędzia prawne ani faktyczne do sprawowania bieżącej, skutecznej kontroli nad zgodnością z wymogami prawnymi realizowanych przewozów przez kierowców działających na rzecz przewoźników, którym pośredniczy, zwłaszcza w zakresie wyposażenia technicznego pojazdów czy też posiadania przez przewoźnika ważnej licencji w toku przejazdu;
d) obowiązek wykonania przewozu zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym również spełnienie przez każdy pojazd, służący do wykonania przewozu, wymogów określonych w § 24 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ("Rozporządzenie techniczne"), spoczywa na przewoźniku, który jako podmiot posiadający tytuł prawny do dysponowania pojazdami oraz uprawnienia do wydawania wiążących poleceń kierowcom, ma realny wpływ na ewentualne naruszenia przepisów;
e) przewoźnik L. L. posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką,
2) naruszenie art. 2 oraz art. 31 ust 3 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 5d oraz 5e w zw. z art. 92a ust 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji, w której organ powinien odmówić ich zastosowania, ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na:
a) wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i nieznajdujących podstaw w ustawie, dodatkowych wymogów, takich jak obowiązek Spółki, jako pośrednika, wdrożenia takiego systemu, który w sposób skuteczny uniemożliwiałby wykonanie zlecenia przewozu pojazdem odpowiednio oznakowanym oraz który zapewniałby bieżącą, skuteczną weryfikację czy podmiot, z którym Spółka współpracuje i któremu przekazuje zlecenia przewozu, nie narusza przepisów z zakresu transportu drogowego, a przy tym ani ustawodawca, ani organy państwowe nie zapewniają odpowiednich narzędzi prawnych w celu realizacji takich zadań;
b) uznaniu odpowiedzialności Skarżącej, jako pośrednika de facto za działania przewoźnika, bez wyposażenia jej w jakiekolwiek narzędzia prawne, dające możliwość kontrolowania sposobu przestrzegania przepisów prawa przez przewoźników, w tym m.in. umożlwiające weryfikację przez pośrednika czy dany pojazd został zgłoszony do licencji przewoźnika;
c) wprowadzeniu sankcji administracyjnej, stanowiącej dolegliwość nieproporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia;
3) naruszenie art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie, poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, podczas gdy:
a) Skarżąca nie miała wpływu na naruszenie, zaś samo naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć- co zostało wykazane w przedstawionym w toku postępowania pisemnym stanowisku, zawierającym stosowne wnioski dowodowe;
b) Spółka podjęła wszelkie możliwe działania, których można było od niej racjonalnie oczekiwać, aby nie doszło do naruszenia, w tym m.in.:
i. przed rozpoczęciem współpracy z przewoźnikiem zweryfikowała, czy L. L. posiada Licencję przewoźnika w zakresie przewozu osób taksówką;
ii. poinformowała wszystkich przewoźników, z którymi współpracuje, o konieczności odpowiedniego oznakowania i wyposażenia taksówki;
iii. poinformowała wszystkich przewoźników, którym pośredniczy, o konieczności posiadania przez kierowcę podczas kontroli wypisu z licencji taxi, konsekwencjach niespełnienia wymagań narzuconych przez ustawodawcę;
iv. wprowadziła odpowiednie zapisy w stosownych przez siebie Ogólnych Warunkach Świadczenia Usług, wymuszające stosowanie się przez przewoźników do przepisów ustawy o transporcie drogowym;
4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 92a ust 1 w zw. z Ip. 2.20 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na utrzymaniu w mocy decyzji nakładającej na Skarżącą karę pieniężną za ww. naruszenie, w sytuacji, w której, w toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej ustaliły tylko jeden przypadek przekazania zlecenia na rzecz podmiotu nieposiadającego odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust 1 lub z naruszeniem art. 5e ustawy, a literalna treść opisanego w ustawie naruszenia wymaga stwierdzenia wielokrotnych (co najmniej dwóch) przypadków przekazywania zleceń.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2023 roku, umorzenie postępowania administracyjnego oraz zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Nadto Strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci - [...]; Artykuł Polskiej Agencji Prasowej "[...]" z [...] listopada 2022 roku - wykazujące, że [...] działa nie tylko z należytą starannością, ale nawet z największą starannością, aby zapewnić bezpieczeństwo pasażerów przy przewozach pasażerów, realizując w ten sposób cele ustawodawcy przy nowelizacji u.t.d. oraz informacji o L. L., wykazującej, że posiadał on licencję przewoźnika a Skarżąca należycie ten fakt zweryfikowała.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że zarówno skarżąca jak i przewoźnik L. L., będąc stronami w swoich indywidulanych sprawach administracyjnych występują jako odrębne podmioty, którym przypisano różny charakter w procesie przewozu, a zatem inne były ich obowiązki względem kontrolowanego przewozu. To zaś w konsekwencji prowadzi do wniosku, że ocenie organów podlegają zupełnie inne aspekty działalności gospodarczej oraz ocena realizacji obowiązków przypisanych ustawowo tym podmiotom, które są zupełnie rożne. GITD podkreślił przy tym, że żaden przepis ustawy nie uzależnia możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego wobec pośrednika, od wcześniejszego zakończenia postępowania administracyjnego w stosunku do przewoźnika.
Na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 roku, Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej zwana "p.p.s.a."), postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, zarówno Główny Inspektor Transportu Drogowego, jak i [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nie naruszyli w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 22 i 24, art. 5b ust. 1 i 2, art. 5d, art. 5e, art. 27b, art. 27d, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1) ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d.
Po pierwsze, w ocenie Sądu, stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organy prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Tym samym ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (p. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Zdaniem Sądu, organy w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustosunkowując się do wyjaśnień Strony a argumenty podane w uzasadnieniu poparte zostały materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania.
Z poczynionych ustaleń jasno wynika, że istotnie w dniu [...] grudnia 2022 r. w W., kierujący samochodem osobowym marki T. o nr rej. [...], (konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu 5 osób), odpłatnie przewoził pasażera, który przewóz zamówił za pomocą aplikacji [...] i uiścił za niego opłatę gotówką. Sam pojazd nie był przy tym wyposażony ani oznakowany jako taksówka, co jasno wynika z załączonej do akt dokumentacji fotograficznej. Z kolei przewoźnik – L. L., z którym współpracowała Skarżąca, jako pośrednik, dysponował licencją taksówkową udzieloną mu przez Prezydenta [...] w dniu [...] czerwca 2021 roku, do której to licencji nie zgłosił jednakże wspomnianego powyżej pojazdu marki T..
Zatem prawidłowo ustalony stan faktyczny umożliwia ocenę zasadności zastosowania w sprawie wobec Skarżącej, jako pośrednika, sankcji ujętej w lp. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d., czyli przekazywania zleceń podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Samo pośrednictwo przy przewozie osób, jako nowa kategoria usługi transportowej, zostało wprowadzone do porządku prawnego na mocy ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustawy z dnia 16 maja 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1180) z dniem 1 stycznia 2020 r. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej, celem zmian było zapewnienie warunków uczciwej i równej konkurencji na rynku przewozowym oraz wprowadzenie jasno określonych zasad prowadzenia działalności gospodarczej związanej z pośrednictwem przy przewozie osób. Nowelizacja podyktowana została koniecznością dostosowania obowiązujących przepisów do nowych form działalności gospodarczej na rynku przewozów osobowych, zwłaszcza szybkiej ekspansji przedsiębiorstw oferujących usługi za pośrednictwem aplikacji internetowych. Pośrednikami przy przewozie osób mogą zostać przedsiębiorcy, którzy przy pomocy aplikacji mobilnych bądź innych środków komunikacji elektronicznej przekazują zlecenia przewozu osób i uzyskają stosowną w tymże zakresie licencję (art. 5b ust. 2 ustawy o transporcie drogowym). Ponadto zgodnie z art. 5d ww. ustawy pośrednik może zlecać przewóz osób wyłącznie przedsiębiorcom posiadającym odpowiednie licencje na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Z powołanych przepisów wynika zatem, że działalność polegająca na pośredniczeniu przy przewozie osób może wykonywać tylko przedsiębiorca, który posiada licencję odpowiednią do charakteru realizowanych (zlecanych) przewozów, oraz z zachowaniem obowiązków wynikających z posiadanej licencji.
Jednocześnie ustawodawca nałożył na przedsiębiorcę pośredniczącego przy przewozie osób określone obowiązki. Zgodnie z art. 27b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób jest obowiązany do:
1) weryfikacji, czy przedsiębiorca, któremu przekazuje zlecenia przewozu osób, posiada odpowiednią licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1, nie później niż:
a) przed rozpoczęciem współpracy,
b) w terminie 7 dni od dnia upływu terminu ważności licencji posiadanej przez przedsiębiorcę, któremu przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób przekazuje zlecenia przewozu osób;
2) prowadzenia, w postaci elektronicznej, rejestru przekazanych zleceń przewozu osób oraz przechowywania zgromadzonych w tym rejestrze informacji przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zlecono przewóz;
3) prowadzenia, w postaci elektronicznej, ewidencji przedsiębiorców, którym zleca się przewóz osób, oraz przechowywania zgromadzonych w tej ewidencji informacji przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zlecono przewóz;
4) udostępniania informacji, czy dokonał weryfikacji, o której mowa w pkt 1, i jej wyniku lub informacji zgromadzonych w rejestrze przekazanych zleceń przewozu osób i ewidencji przedsiębiorców, którym zleca się przewóz osób, na wniosek organów Inspekcji Transportu Drogowego lub Krajowej Administracji Skarbowej w terminie 21 dni od dnia otrzymania wniosku.
Stosownie do art. 27b ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, rejestr przekazanych zleceń przewozu osób i ewidencję przedsiębiorców, którym zleca się przewóz osób, prowadzi się w celu wywiązania się z obowiązków określonych w ustawie. Art. 27b ust. 3 ww. ustawy, określa jakie informacje powinien zawierać rejestr.
W realiach niniejszej sprawy, skoro z zebranego w sprawie materiału dowodowego, jednoznacznie wynika, że w dniu [...] grudnia 2022 r. miała miejsce usługa przewozowa za pomocą aplikacji [...], przez przewoźnika drogowego L. L., pojazdem, który nie spełniał warunków technicznych zawartych w § 24 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, to organy obu instancji prawidłowo uznały, że nie był to przewóz taksówką a okazjonalny przewóz osób, w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, pojazdem który spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli i dokumentacji zdjęciowej, pojazd marki T., przeznaczony był do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Ponadto nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Konsekwencją stwierdzonych naruszeń jest nałożona na Stronę kara administracyjna w wysokości 12 000 zł. Stosownie bowiem do treści art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Jak wynika z art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
Jak określa art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. W myśl Ip. 2.20 załącznika nr 3 do u.t.d., przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób przewozu osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 40 000 zł.
Strona kwestionując stwierdzone przez organy naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym stwierdziła, że współpracując z przewoźnikiem, wywiązała się w pełni z ustawowych obowiązków, w tym w zakresie weryfikacji licencji przewoźnika. Przed rozpoczęciem współpracy [...] zweryfikował, że przewoźnik, czyli L. L., posiada odpowiednią licencję taksówkową, wydaną przez Prezydenta [...] w dniu [...] czerwca 2021 roku. Zdaniem Skarżącej, ustawa o transporcie poza określonym w art. 27b ust. 1 pkt 1 zobowiązaniem pośrednika, aby przed przystąpieniem do współpracy z przewoźnikiem, zweryfikował, czy przedsiębiorca (przewoźnik), któremu przekazuje zlecenia przewozu osób, posiada licencję, nie nakłada na pośredników żadnych dalszych obowiązków w tym ustalenia jakim pojazdem będzie świadczona usługa przewozu ani nie wyposaża pośredników w żadne dalsze uprawnienia.
Sąd nie podzielił jednakże powyższego stanowiska Skarżącej. Podkreślić bowiem należy, że ustawodawca na podstawie art. 27b ust. 1 ww. ustawy zobowiązał przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób do weryfikacji, czy przedsiębiorca, któremu przekazuje zlecenie przewozu osób, posiada odpowiednią licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Przez pojęcie odpowiedniej licencji, należy zatem rozumieć licencję, która będzie właściwa dla konkretnego, zleconego przewozu. Realizacja tego obowiązku nie może sprowadzać się wyłącznie do ustalenia czy przewoźnik posiada jakąkolwiek licencję, gdyż tego typu weryfikacja byłaby w istocie fikcją. Pośrednik musi mieć również pewność, że posiadana przez przewoźnika licencja umożliwia wykonanie zleconego przewozu, biorąc pod uwagę jego charakter oraz warunki na jakich dany przewóz może być wykonany.
Pośrednik powinien zatem mieć na uwadze, czy będzie to przewóz :
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką.
Jednocześnie kluczowym jest, że przewóz taksówką może być wykonywany wyłącznie pojazdem, który spełnia odpowiednie wymogi techniczne dla taksówki (określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia) oraz na obszarze wskazanym w licencji, a przewóz okazjonalny może być zlecony wyłącznie w przypadku, kiedy pasażer zawrze umowę przewozu w siedzibie przewoźnika i będzie on wykonywany pojazdem spełniającym warunki dla tego rodzaju przewozu.
A zatem posiadanie odpowiedniej licencji nierozerwalnie wiąże się z rodzajem pojazdu, którym usługa przewozu jest świadczona. Powyższe potwierdza treść art. 4 pkt 24 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że pośrednictwo jest działalnością gospodarczą polegającą na przekazywaniu zleceń przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą lub taksówką oraz:
a) zawieraniu umowy przewozu w imieniu klienta lub przedsiębiorcy wykonującego przewóz osób lub
b) pobieraniu opłaty za przewóz osób, lub
c) umożliwianiu zawarcia umowy przewozu lub umożliwianiu uregulowania opłaty za przewóz osób
- samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą lub taksówką za pośrednictwem dostarczonych lub udostępnionych do tych celów środków komunikacji elektronicznej, domen internetowych, programów komputerowych, aplikacji mobilnych, systemów teleinformatycznych lub innych środków przekazu informacji.
Przepis ten, w powiązaniu z art. 27b ust. 1 ww. ustawy, jednoznacznie wskazuje na ciążący po stronie pośrednika obowiązek ustalenia czy przewoźnik posiadający licencję, usługę konkretnego i zindywidualizowanego przewozu, wykonuje pojazdem spełniającym warunki dla posiadanej licencji.
Podkreślić ponadto należy, że celem powołanej zmiany ustawy o transporcie drogowym było stworzenie jednakowych warunków prawnych dla podmiotów prowadzących działalność w zakresie pośrednictwa przewozu osób, zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów oraz wprowadzenie mechanizmów umożliwiających skuteczniejszą kontrolę prawidłowości wykonywania działalności gospodarczej przez pośredników i podmioty z nimi współpracujące.
Wobec powyższego, brak jest uzasadnienia, dlaczego pośrednicy mieliby podlegać tylko niektórym obowiązkom dotyczącym przewozu osób zwłaszcza, że przewozy może wykonywać przedsiębiorca, który posiada licencję odpowiednią do charakteru realizowanych (zlecanych) przewozów, oraz z zachowaniem obowiązków wynikających z posiadanej licencji.
Wskazać jednocześnie należy, że odpowiedzialność Skarżącej jest niezależna od odpowiedzialności przewoźnika i żaden przepis ustawy nie uzależnia możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego wobec pośrednika, od wcześniejszego zakończenia postępowania administracyjnego w stosunku do przewoźnika. Postępowania te są niezależne od siebie. Mając na uwadze powyższe, sąd uznał, że strona skarżąca naruszyła przepisy ustawy o transporcie drogowym przekazując zlecenie podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji. Za bezzasadny sąd uznał zarzut skargi, że rozstrzygnięcie organu uniemożliwiło ustalenie, jakiego naruszenia dopuściła się skarżąca. Przypomnieć należy, że nałożona na stronę kara pieniężna 12 000 złotych związana jest z naruszeniem Ip. 2.20 zał. nr 3 do u.t.d., które sankcjonuje przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób przewozu osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowymi, lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, konstrukcja zapisu Ip. 2.20 zał. nr 3 do u.t.d., nie jest "rozbita" na jednostki redakcyjne, z których jedna dotyczyłaby przekazywania zleceń podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, a druga przekazywania zleceń z naruszeniem art. 5e u.t.d. Ustawodawca dokonał jednolitego zapisu przedmiotowego naruszenia, a wobec tego ta właśnie "Ip." zawiera przepis sankcyjny, a więc stanowi materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej.
Zdaniem Sądu, posiadana przez L. L., licencja na przewóz taksówką nie mogła mieć znaczenia w sprawie, gdyż, z uwagi na niespełnienie warunków technicznych obowiązkowych dla taksówki, nie można było uznać pojazdu, którym, dokonano przewozu pasażera, za taksówkę. Skoro tak, to przejazd ten musiał być uznany za okazjonalny, na który to przewoźnik z kolei nie posiadał stosownego uprawnienia. Podkreślenia wymaga, że usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Skoro Skarżąca posługuje się aplikacją [...] - jako narzędziem niezbędnym jej do realizacji pośrednictwa, to powinna ona być dla niej na tyle skuteczna i pomocna w realizacji obowiązków, jakie spoczywają na stronie jako pośredniku.
Nie jest wystarczającym środkiem zapobiegania powstawaniu naruszeń prawa, dającym pośrednikowi jednoczesną możliwość zwolnienia się z odpowiedzialności sam fakt, iż kierowca ma możliwość odmowy przyjęcia zlecenia usługi przewozu do realizacji i jego anulowania, jeśli jego wykonanie oznaczałoby świadczenie usługi np. niezgodnie z obszarem na który udzielono przewoźnikowi licencji. To strona, jako pośrednik, przekazując zlecenie, powinna dysponować takim systemem, który nie tylko w sposób skuteczny uniemożliwiłby przekazanie takiego zlecenia, ale zapewniałby bieżącą weryfikację, czy podmiot (przewoźnik) z którym współpracuje, nie podjął się mimo wszystko jego realizacji. Organizacja pośrednictwa przy przewozie osób należy do Strony, która zobowiązana jest działać zgodnie z obowiązującym prawem. W realiach niniejszej sprawy, nie sposób więc podzielić stanowiska Skarżącej, iż współpracując z przewoźnikiem – L. L., wywiązała się w pełni z ustawowych obowiązków, skoro dopuściła, jako pośrednik, do wykonania w dniu [...] grudnia 2022 roku zlecenia, za pomocą pojazdu marki T. o nr rej. [...], który, oprócz tego, że nie był ani wyposażony ani oznakowany, jako taksówka, to nie został także zgłoszony do odpowiedniej licencji, którą dysponował współpracujący ze Skarżącą przewoźnik.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo rozpatrzyły przy tym także kwestie związane z odstąpieniem od nałożenia na przewoźnika kary, na podstawie przepisów art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym to przepisem postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Powołana regulacja ma charakter wyjątkowy i dotyczy sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy (w tym przypadku pośrednictwo) przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć określonych zdarzeń stanowiących naruszenie prawa.
Wykazanie okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 ww. ustawy należy do przedsiębiorcy. Powinien on wykazać, że uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy prawidłowej organizacji przewozu, a jedynie wskutek nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od niego okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Przedstawione w niniejszej sprawie dowody, nie potwierdzają, że podmiot wykonujący czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika natomiast, że Skarżąca, jako przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób, nie zweryfikowała, czy przed rozpoczęciem przedmiotowego przewozu podmiot wykonujący przewóz miał właściwe uprawnienia, a pojazd którym będzie realizowany przewóz jest odpowiedni do przypisanej licencji. Tym samym brak było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ustawy.
W konsekwencji za bezzasadne należało również uznać zarzuty naruszenia art. 2 oraz 31 ust. 3 Konstytucji RP. Organ trafnie wskazuje, w zaskarżonej decyzji na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego co do dopuszczalności stosowania administracyjnych kar pieniężnych jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków. Unormowania dotyczące sankcji administracyjnych (kar pieniężnych i niepieniężnych) stanowią formę regulacji prawnej kwestii odpowiedzialności za czyny, które nazywane są w doktrynie deliktami administracyjnymi. Kary nakładane za popełnienie deliktu administracyjnego, a więc za naruszenie określonych prawem administracyjnym zakazów, bądź za niewykonywanie obowiązków administracyjno-prawnych mają charakter represyjny, a ich celem jest dyscyplinowanie adresatów norm prawnych zagrożonych sankcją do przestrzegania obowiązującego prawa. Warto na marginesie zauważyć, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów przewidzianych w prawie administracyjnym. W orzecznictwie oraz doktrynie nie budzi większych wątpliwości kwestia samej dopuszczalności stosowania omawianych sankcji. Zaznacza się jednak, że muszą być one współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia. Choć oczywiście, aby mogły być skuteczne, muszą również być nieuchronne i powodować określoną dolegliwość. Jednocześnie zasada określoności i pewności prawa wymaga, aby norma naruszona, za którą grozi sankcja, była sformułowana w sposób czytelny i jednoznaczny w powszechnie obowiązującym akcie prawnym.
W ocenie Sądu zaskarżona w sprawie decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zinterpretowany i zastosowany przepis l.p. 2.20 załącznika nr 3 u.t.d., o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, rozpoznawanej sprawy, który sankcjonuje: "Przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób przewozu osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, lub z naruszeniem art. 5e tej ustawy".
Zdaniem Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia l.p. 2.20 załącznika nr 3 u.t.d., z uwagi na to, że sankcjonuje on przekazanie nie jednego, a co najmniej dwóch zleceń podmiotowi, który nie posiada licencji przewoźnika lub podmiotowi wykonującemu przewóz okazjonalny. W przepisie tym prawodawca użył rzeczywiście liczby mnogiej oraz czasownika w formie niedokonanej, w odniesieniu do czynności pośrednika w zakresie tego naruszenia, jednakże nie takie jest ratio legis powołanego przepisu. Zastosowanie jedynie wykładni literalnej, prowadzi do wypaczenia celów ustawy o transporcie drogowym, i bezpodstawnym różnicowaniu, sytuacji podmiotów, podlegających nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej, tylko ze względu na ilość a nie rodzaj popełnionego czynu.
W ocenie Sądu, aby nałożyć karę administracyjną na pośrednika na podstawie l.p. 2.20 zał. nr 3 do u.t.d., nie jest konieczne przekazanie więcej niż jednego zlecenia podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o którym mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d. Potwierdzeniem prawidłowości powyższej wykładni lp. 2.20 zał.nr 3 u.t.d. są wyniki wykładni systemowej wewnętrznej bowiem to, że w pozostałych regulacjach prawnych sformułowanych w zał. nr 3 u.t.d, używa się określeń w liczbie pojedynczej wynika z charakteru popełnianych czynów i wbrew wywodom skargi, nie wskazuje na wynikającą z nich bezwzględną regułę, że użycie liczby mnogiej w opisie czynu, pozwala na ukaranie tylko w sytuacji gdy przedsiębiorca dopuścił się co najmniej dwóch czynów, a nie każdego z nich, skoro każdy z nich wyczerpuje dyspozycję przepisu lp. 2.20 zał. nr 3 u.t.d. W ocenie Sądu ilość przekazywanych zleceń, przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą zależy od niego i może być to pojedyncze zlecenie jak i w większej liczbie, jednakże, nawet w przypadku jednego zlecenia jest to przekazywanie zleceń przez przedsiębiorcę prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób podmiotowi, który nie posiada odpowiedniej licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem Sądu, nie doszło również w niniejszej sprawie do naruszenia art. 7a § 1 k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści norm prawnych z art. 5d u.t.d., art. 5e u.t.d. i art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 2.20 Załącznika nr 3 na korzyść Skarżącej z uwagi na wątpliwości prawne, co do treści norm prawnych z art. 5d, 5e i 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 2.20 Załącznika nr 3. Przepisy prawa materialnego, zastosowane w sprawie, w szczególności art. 5d, 5e i 92a ust. 1 u.t.d., nie budzą, zdaniem Sądu, obiektywnych wątpliwości co do ich interpretacji.
Sąd pragnie także zauważyć, że pogląd zbieżny z powyższym stanowiskiem, wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 20 czerwca 2024 roku o sygnaturach akt: II GSK 2140/23, II GSK 2148/23, II GSK 2425/23, II GSK 1426/23, II GSK 417/24, zapadłych wskutek rozpoznania skarg kasacyjnych wniesionych od wyroków tutejszego Sądu, rozpoznającego szereg skarg Spółki na decyzje GITD, w których wystąpiło analogiczne, jak w niniejszej sprawie, co do zasady, zagadnienie prawne, dotyczące charakteru obowiązków ciążących na pośredniku.
I tak w wyroku z dnia 20 czerwca 2024 roku sygnatura akt II GSK 2140/23, Naczelny Sąd Administracyjny, wyraźnie stwierdził, że: warunkiem koniecznym uznania danego pojazdu za taksówkę jest nie tylko zgłoszenie takiego pojazdu do ważnej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (co w sprawie nie miało miejsca), ale również odpowiednie wyposażenie i oznaczenie pojazdu, odróżniające od pojazdów, które nie są taksówkami, co znajduje swoje uzasadnienie w art. 2 pkt 43 ustawy, który definiując "taksówkę" stanowi o koniecznych jej cechach dystynktywnych, a mianowicie o odpowiednim wyposażeniu (w tym w taksometr lub aplikację mobilną, o której jest mowa w art. 13b ustawy o transporcie drogowym) oraz o odpowiednim oznaczeniu. Tym samym, właściwe oznaczenie samochodu wykorzystywanego do świadczenia usług przewozowych taksówką jest warunkiem koniecznym, aby mógł on zostać uznany za taksówkę, a dokonywany nim przewóz - przy posiadaniu wymaganej licencji, do której zgłoszono ten pojazd - za przewóz osób taksówką. Odpowiednie oznaczenie pojazdu jako taksówki pełni nie tylko funkcję odróżniającą i wspiera zachowanie reguł uczciwej konkurencji przy przewozie osób, ale również umożliwia upoważnionym organom prowadzenie realnej kontroli wykonania przez podmioty wykonujące ten rodzaj transportu dodatkowych obowiązków lub korzystania z szeregu przywilejów, bądź odstępstw od obowiązujących reguł przewozu osób, takich jak np. wyłączenie obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa przez kierującego taksówką podczas przewożenia pasażera (art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym), wyłączenie obowiązku przewozu dziecka w foteliku bezpieczeństwa dla dziecka lub innym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci (art. 39 ust. 4 pkt 1 PRD), wykonywanie obowiązku corocznego (a nie raz na 5 lat) przeprowadzenia badań technicznych (art. 81 ust. 6 PRD), stosowanie się przez kierującego taksówką do zakazu palenia tytoniu lub spożywania pokarmów w czasie jazdy podczas przewożenia pasażera (art. 63 ust. 5 PRD), korzystanie z miejsc na drodze przeznaczonych tylko dla postoju taksówek (§ 53 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych).
Z kolei w wyroku o sygnaturze akt II GSK 417/24, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "nie jest tak, że fakt posiadania przez przewoźnika w dniu kontroli licencji na przewóz osób taksówką immunizuje w swoisty sposób wykonywanie (zleconego) przewozu osób pojazdem, który nie jest taksówką w rozumieniu art. 2 pkt 43 PRD, albowiem wykonywanie uprawnień wynikających z licencji, o której jest mowa w art. 5b ust. 1 pkt 3 ustawy może być realizowane tylko i wyłącznie pojazdem samochodowym, który jest taksówką w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa, a więc pojazdem, który jest odpowiednio wyposażony oraz odpowiednio oznaczony".
Ponadto w cytowanych orzeczeniach NSA wyjaśnił, że (cyt.):
a/ "nie ma znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia kwestia uprzedniego ukarania przewoźnika, któremu skarżąca kasacyjnie spółka zleciła przewóz, bowiem ponosi ona własną odpowiedzialność na podstawie czynionych przez organ indywidualnie ustaleń, która to odpowiedzialność nie jest zależna wprost od odpowiedzialności przewoźnika przyjmującego zlecenie".
b/ "niezasadne są zastrzeżenia spółki wskazujące na konieczność stwierdzenia co najmniej dwóch przypadków naruszeń, o których mowa w lp. 2.20 załącznika nr 3 do ustawy. (...) To więc, że w lp. 2.20 załącznika nr 3 mowa jest o "przekazywaniu zleceń" nie oznacza, że ma to być zawsze działanie wielokrotne. Wystarczy jednostkowy przypadek takiego przekazania".
c/ "niezasadne są twierdzenia o braku wyposażenia pośrednika (skarżąca) w "odpowiednie narzędzia prawne ani faktyczne" umożliwiające sprawowanie bieżącej, skutecznej kontroli nad zgodnością z wymogami prawnymi realizowanych przewozów przez kierowców działających na rzecz przewoźników, którym pośredniczy, zwłaszcza w zakresie wyposażenia technicznego pojazdów czy też posiadania przez przewoźnika ważnej licencji w toku przejazdu. (...) to spółka posługuje się aplikacją, nad którą ma lub powinna mieć pełną kontrolę, np. w zakresie możliwości posługiwania się przez przewoźników/kierowców pojazdami niezgłoszonymi do licencji (aplikacja wskazuje numery rejestracyjne pojazdów)".
d/ "nie jest skuteczną ochroną przed sankcją powoływanie się na tego rodzaju działania jak: sama weryfikacja posiadania licencji przez przewoźnika, przekazanie przewoźnikom informacji o wymogach odpowiedniego oznaczenia i wyposażenia taksówek, posiadania stosownych dokumentów, czy też zawarcia tych wymogów w łączącym strony "regulaminie".
e/ "nie zachodzi również w sprawie wątpliwość, co do treści normy prawnej stanowiącej podstawę obowiązku spółki, jak i sankcję za jego niedopełnienie. Przepisy w tym zakresie, co opisano szczegółowo powyżej, są jasne".
Reasumując, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.