VI SA/Wa 139/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-04-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
PARPPhareakredytacjawykluczeniesąd administracyjnywłaściwość sąduczynność cywilnoprawnaniedopuszczalność skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę spółki "K." Sp. z o.o. na pismo Prezesa PARP o wykluczeniu z listy wykonawców akredytowanych do programów Phare, uznając sprawę za niedopuszczalną do rozpatrzenia przez sąd administracyjny ze względu na cywilnoprawny charakter stosunku między stronami.

Spółka "K." Sp. z o.o. złożyła skargę na pismo Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości o wykluczeniu jej z listy wykonawców akredytowanych do programów Phare. Spółka zarzucała naruszenie prawa procesowego i materialnego. Sąd uznał jednak, że wykluczenie z listy akredytowanych wykonawców ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. W związku z tym, sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego, a skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Spółka "K." Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pismo Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] października 2004 roku, dotyczące wykluczenia firmy z listy wykonawców akredytowanych do świadczenia usług w ramach programów Phare. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym brak przeprowadzenia postępowania administracyjnego oraz błędne przyjęcie, że firma nie dotrzymała zobowiązań etycznych. Prezes PARP wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że wykluczenie wykonawcy z listy akredytowanych jest wynikiem negatywnej oceny wywiązywania się z dobrowolnie przyjętych obowiązków, co świadczy o cywilnym charakterze stosunku między PARP a wykonawcą. Sąd podzielił stanowisko organu, stwierdzając, że ustawa o utworzeniu PARP nie przyznaje Prezesowi kompetencji do wydawania rozstrzygnięć w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, a działania PARP w tym zakresie mają charakter cywilnoprawny. Wykluczenie z listy akredytowanych nie jest decyzją administracyjną i nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak przepisu prawa materialnego stanowiącego źródło uprawnienia skarżącej oraz cywilnoprawny charakter czynności akredytacji i wykluczenia potwierdziły niedopuszczalność skargi. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wykluczenie wykonawcy z listy akredytowanych przez PARP ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stosunek między PARP a akredytowanym wykonawcą ma charakter cywilnoprawny, oparty na dobrowolnym przystąpieniu do programu i przyjęciu określonych zobowiązań. Ustawa o utworzeniu PARP nie przewiduje wydawania rozstrzygnięć w trybie administracyjnym w takich sprawach, a wykluczenie nie wynika z przepisów prawa materialnego przyznających konkretne uprawnienia lub obowiązki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres kontroli obejmuje m.in. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

PPSA art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

PPSA art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę m.in. gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

u.PARP art. 6c

Ustawa o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości

Przepis ten nie ma zastosowania do wsparcia udzielonego przez PARP ze środków pomocy przedakcesyjnej Unii Europejskiej.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania i uchylania przez Polska Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości akredytacji wykonawcom usług doradczych oraz trybu wyboru najkorzystniejszej oferty realizacji tych usług art. 11

Dotyczy warunków akredytacji, ale sąd wskazuje, że art. 6c ustawy o PARP nie ma zastosowania do programów Phare.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykluczenie z listy akredytowanych ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Stosunek między PARP a akredytowanym wykonawcą opiera się na dobrowolności i umowie, a nie na przepisach prawa materialnego przyznających uprawnienia lub obowiązki. Brak przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę do kontroli sądowo-administracyjnej czynności wykluczenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego przez PARP. Kwalifikowanie pisma Prezesa PARP jako "innego aktu administracyjnego" w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 4 PPSA.

Godne uwagi sformułowania

"Wykonując zadania ustawowe PARP dokonuje czynności cywilnoprawnych, składając oświadczenia woli i zawierając umowy." "Sam fakt wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej nie oznacza automatycznego uprawnienia do działania w formach władczych - wydawania władczych i jednostronnych rozstrzygnięć podejmowanych w indywidualnej sprawie." "Indywidualny charakter sprawy nie oznacza jeszcze, że jej załatwienie poddane jest procedurze administracyjnej." "Wykluczenie z listy akredytowanych wykonawców nie może więc mieć w żadnym razie formy decyzji administracyjnej." "Stosunek akredytowanego wykonawcy z PARP świadczy o jego cywilnym charakterze."

Skład orzekający

Dorota Wdowiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pewne czynności organów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej, zwłaszcza te oparte na dobrowolnych umowach i regulaminach programów (np. unijnych), mogą mieć charakter cywilnoprawny i nie podlegać kontroli sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykluczenia z listy akredytowanych w programach Phare, ale zasada dotycząca charakteru stosunku prawnego może mieć szersze zastosowanie do podobnych sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem administracyjnym a cywilnym w działaniach instytucji publicznych, co jest istotne dla prawników praktyków.

Kiedy działanie PARP przestaje być administracją, a staje się umową? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 139/05 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Wdowiak po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na pismo Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] października 2004 roku nr [...] w przedmiocie wykluczenia z listy wykonawców akredytowanych do świadczenia usług w programach Phare postanawia odrzucić skargę
Uzasadnienie
VISA/Wa 139/05
UZASADNIENIE
"K." Sp. z o.o. w W. złożyła skargę w trybie art. 52 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na "inny akt administracyjny", w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] października 2004 roku nr [...] w przedmiocie wykluczenia firmy "K." Sp. z o.o. z listy wykonawców akredytowanych do świadczenia usług w programach: Rozwój i modernizacja przedsiębiorstw w oparciu o nowe technologie Phare 2002/2003, Wstęp do jakości Phare 2002, Program Rozwoju Przedsiębiorstw Phare 2002/2003, Technologie Informatyczne dla Przedsiębiorstw Phare 2002/2003, Program Rozwój Przedsiębiorstw Phare 2001 oraz Wstęp do Jakości Phare 2000. Skargę poprzedziło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w postaci odwołania z dnia 14 października 2004 roku.
Zaskarżonemu aktowi administracyjnemu zarzuciła:
I. naruszenie prawa procesowego, procesowego a to w szczególności:
1) art. 10 § 1, art. 28, art. 61 § 1, art. 75 § 1 art. 77 § 1 art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez wydanie innego aktu administracyjnego pomimo nieprzeprowadzenia stosownego postępowania administracyjnego,
2) § 10 i 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 18 sierpnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania i uchylania przez Polska Agencje Rozwoju Przedsiębiorczości akredytacji wykonawcom usług doradczych oraz trybu wyboru najkorzystniejszej oferty realizacji tych usług poprzez niezastosowanie w sprawie procedury określonej w ww. przepisach,
3) punktu 11 Regulaminu Komisji Oceniającej akredytującej doradców w ramach Programu Phare 2002 i 2003 poprzez niezastosowanie w sprawie procedury określonej w ww. przepisie,
II. naruszenie prawa materialnego poprzez:
1) błędne przyjęcie, że firma "K." Sp. z o. o. oraz zgłoszeni przez nią eksperci nie dotrzymali zobowiązań zawartych w klauzulach etycznych,
2) zatajenie, że prawdziwym powodem wydania zaskarżonego aktu administracyjnego jest fakt toczenia się postępowania przygotowawczego przed Prokuraturę Okręgową w [...].
Wskazując na powyższe "K." Sp. z o.o. w W. wnosiła o uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego w całości.
W odpowiedzi na skargę Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości wnosił o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, zasądzenie kosztów postępowania.
W ocenie organu, wykluczenie wykonawcy, skarżącego w niniejszej sprawie, z listy akredytowanych jest wynikiem negatywnej oceny wywiązywania się z obowiązków przyjętych dobrowolnie przez uczestników programu, co wskazuje na cywilny charakter stosunku łączącego PARP z akredytowanym wykonawcą.
Żaden przepis ustawy o utworzeniu PARP nie zawiera unormowań przyznających Prezesowi PARP kompetencji do wydawania rozstrzygnięć w trybie kpa. Wykonując zadnia ustawowe PARP dokonuje czynności cywilnoprawnych, składając oświadczenia woli i zawierając umowy. Sam fakt wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej nie oznacza automatycznego uprawnienia do działania w formach władczych - wydawania władczych i jednostronnych rozstrzygnięć podejmowanych w indywidualnej sprawie. Indywidualny charakter sprawy nie oznacza jeszcze, że jej załatwienie poddane jest procedurze administracyjnej. Akt administracyjny zewnętrzny może być wydany tylko w przypadkach ściśle określonych prawem powszechnie obowiązującym. Muszą to być przy tym przepisy prawa materialnego. Upoważnienia nie można przecież domniemywać tylko z samej pozycji organu w strukturze organów państwowych.
Wykluczenie z listy akredytowanych wykonawców nie może więc mieć w żadnym razie formy decyzji administracyjnej. Brak też jest podstaw zakwalifikowania czynności wykluczenia skarżącej z listy akredytowanych do programu Phare, do kategorii aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca nie wskazuje, jaki przepis prawa materialnego jest źródłem jej uprawnienia, jakie przepisy ustawy o utworzeniu PARP naruszył Prezes PARP wykluczając ją z listy akredytowanych wykonawców. Nie wskazała również podstaw uznania czynności wykluczenia za czynność o charakterze publicznoprawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji
publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres działania sądów administracyjnych określa § 2 i 3 art. 3 ustawy. Sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie lub też rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż decyzja czy postanowienie akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty nienormatywne jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 6) akty prawa miejscowego, wydawane przez terenowe organy administracji rządowej lub organy jednostek samorządu terytorialnego; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów określonych w pkt 1-4; 9) czynności poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy ustaw szczególnych.
Spółka z o.o. "K." w W. złożyła skargę na pismo Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] października 2004 roku traktując je jako "inny akt administracyjny" w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zdaniem sądu, skarga podlega odrzuceniu albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wykluczenie firmy "K" Sp. z o.o. z listy wykonawców akredytowanych do świadczenia usług w programach: "Rozwój i modernizacja przedsiębiorstw w oparciu o nowe technologie Phare 2002/2003"; "Wstęp do jakości Phare 2002" ; "Program rozwoju przedsiębiorstw Phare 2002/2003": "Technologie informatyczne dla przedsiębiorstw Phare 2002/2003"; "Program rozwoju przedsiębiorstw Phare 2001"; "Wstęp do jakości Phare 2000" stanowi czynność nieobjętą zakresem właściwości sądu administracyjnego.
Z przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy wynika, że akt lub czynność z zakresu administracji publicznej musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek. Skarżąca nie wskazała jaki przepis prawa materialnego stanowi źródło jej uprawnienia.
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości oraz jej organy, w tym Prezes, działają na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości /Dz.U. nr 109. poz. 1158 ze zm./. PARP realizuje zadania z zakresu administracji rządowej, które zostały określone w programach rozwoju gospodarki, w szczególności w zakresie wspierania:
1) rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw,
2) eksportu,
3) rozwoju regionalnego,
4) wykorzystania nowych technik i technologii,
5) tworzenia nowych miejsc pracy, przeciwdziałaniu bezrobociu i rozwoju zasobów ludzkich.
Określone w ustawie zadania są realizowane poprzez m. in. udzielanie pomocy finansowej przedsiębiorcom oraz świadczenie usług szkoleniowych, doradczych i informacyjnych. Działania PARP finansowane są ze środków publicznych, w tym ze środków otrzymanych z Unii Europejskiej w ramach pomocy przedakcesyjnej - programu Phare. Wszystkie programy finansowane z udziałem funduszy Phare są realizowane zgodnie z obowiązującymi procedurami. Były one znane skarżącej, co sama przyznała. Zarówno procedura akredytacji jak i wykluczenia z listy akredytowanych wykonawców odbywa się według zasad określonych w programie Phare. Zgodnie z przyjętymi procedurami, akredytowani wykonawcy przyjmowali na siebie dobrowolnie obowiązki oraz godzili się na wykluczenie z listy akredytowanych wykonawców w przypadku niedotrzymania jakiegokolwiek zobowiązania zawartego w deklaracji. Stosunek akredytowanego wykonawcy z PARP świadczy o jego cywilnym charakterze. Analiza ustawy o utworzeniu PARP pozwala na stwierdzenie, że żaden jej przepis nie daje Prezesowi PARP kompetencji do wydawania rozstrzygnięć w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wręcz przeciwnie, Prezes PARP wykonuje swoje zadania w formie czynności cywilnoprawnych charakteryzujących się w tym przypadku: swobodą stron, co do przystąpienia do projektu, poddania się rygorom uczestnictwa, w tym możliwości cofnięcia akredytacji.
W sposób niebudzący wątpliwości potwierdza to art. 6c ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości i § 11 wydanego na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 roku w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania i uchylania przez Polska Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości akredytacji wykonawco, usług doradczych oraz trybu wyboru najkorzystniejszej oferty realizacji tych usług /Dz,04.187.1937/. Jednakże przepis art. 6c ustawy, zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 28 maja 2004 roku o zmianie ustawy o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oraz niektórych innych ustaw /Dz.U.04.145.1537/, nie stosuje się w odniesieniu do wsparcia udzielonego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości ze środków pomocy przedakcesyjnej Unii Europejskiej.
Także w stanie prawnym obowiązującym w dniu [...] października 2004 roku uprawniony jest wniosek, że wykluczenie wykonawcy z listy akredytowanych wykonawców wskazuje na cywilny charakter stosunku łączącego PARP z akredytowanym wykonawcom.
Akty lub czynności stanowią formę działania wtedy, gdy należy stosować prawo materialne. W niniejszej sprawie bark jest przepisu prawa materialnego, którego przedmiotem byłby określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny.
Brak przepisu prawa materialnego stanowiące źródło uprawnienia skarżącej, charakter czynności akredytacji i analiza podstaw prawnych programów finansowanych z funduszy Phare w postaci ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju przedsiębiorczości oraz Memorandum Finansowego dla programu Phare i wydanego na ich podstawie Zaproszenia do składania ofert świadczenia usług potwierdza cywilnoprawny charakter przedmiotowej czynności.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI