VI SA/WA 1380/19

VI SA/Wa 1380/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Linkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 156/20 - Wyrok NSA z 2023-03-15
II GSK 1509/19 - Wyrok NSA z 2023-03-15
VI SA/Wa 866/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-09-05
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2164
art. 3 pkt 5,  art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 10 lit. c
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - teskt jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18 art. 7 ust. 1 lit. a, art. 7 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 22 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 8 nust. 1, art. 17 ust. 1
Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia "(...)" kwietnia 2019 r. nr "(...)" w przedmiocie nakazu prawidłowego oznakowania produktów oddala skargę
Uzasadnienie
W dniach [...] grudnia 2018 r. oraz [...] stycznia 2019 r., inspektorzy WIJHARS działając na podstawie upoważnień do przeprowadzenia kontroli z dnia [...].12.2018 r. i [...].01.2019 r. wydanych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej przypraw oraz warunków składowania i dokumentacji produktu o nazwie "[...]" u podmiotu W.(Protokół kontroli [...] z dnia [...].01.2019 r.).
W trakcie działań kontrolnych, w celu oceny oznakowania oraz wykonania badań fizykochemicznych i organoleptycznych, pobrano próbki reprezentujące partię artykułu rolno- spożywczego o nazwie: "[...], w ilości magazynowej 62,00 kg (62 opakowania jednostkowe a'1 kg), oznakowaną datą minimalnej trwałości i numerem partii: "najlepiej spożyć przed: 03.11.2019", wyprodukowaną w dniu 7 listopada 2018 r. w łącznej ilości 300,00 kg (300 opakowań jednostkowych a'1 kg), sprzedawaną w średniej cenie brutto 5 zł/opakowanie.
Ponadto pobrano i zabezpieczono w zakładzie wtórnik przedmiotowej partii.
Przeprowadzone badania laboratoryjne w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w [...] (sprawozdanie nr [...] z dnia 11.01.2019 r.) wykazały w partii o nazwie: "[...] spełnienie wymagań deklarowanych na etykiecie przez producenta.
W wyniku kontroli prawidłowości oznakowania ww. partii wyrobu gotowego stwierdzono:
- wydłużenie daty minimalnej trwałości w stosunku do okresów przechowywania części surowców użytych do jej produkcji, co jest niezgodne z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011. W oznakowaniu podano "Najlepiej spożyć przed: 03.11.2019", podczas gdy dwa składniki zastosowane do produkcji posiadały, krótsze daty minimalnej trwałości, tj.:
- cebula suszona: "31.03.2019" - okres przechowywania krótszy o 7 miesięcy i 3 dni,
- pasternak suszony: "10/2019" - okres przechowywania krótszy o 3 dni,
- brak w oznakowaniu informacji o wartości odżywczej, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 lit. 1 rozporządzenia nr 1169/2011,
- brak w nazwie łub w wykazie składników informacji o ilościowej zawartości warzyw, tj. kategorii składników podkreślonej w nazwie produktu, co narusza art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011,
- umieszczenie glutaminianu monosodowego E621 w wykazie składników w nieodpowiedniej kolejności, tj. podanie go na ostatnim miejscu, zamiast na trzecim, po soli i cukrze, a przed marchwią, cebulą, pasternakiem, pietruszką, porem i kurkumą, co narusza art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011,
- umieszczenie w wykazie składników nieprawidłowych nazw składników użytych do produkcji, tj. w oznakowaniu podano: marchew, cebula mielona, pasternak, pietruszka, por podczas gdy do produkcji zastosowano: marchew suszoną, cebulę suszoną w formie grysu (a nie mieloną), pasternak suszony, suszoną nać pietruszki oraz pora suszonego. Powyższe narusza art. 18 ust. 2, art. 17 i pkt. 1 części A załącznika VI rozporządzenia nr 1169/2011,
- podanie nazwy firmy niezgodnej z wpisem do CEIDG, co stanowi naruszenie art. 9 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1169/2011.
W toku czynności kontrolnych strona złożyła wyjaśnienia odnośnie dat minimalnych trwałości w stosunku do okresów przechowywania części surowców użytych do produkcji, tj.:
- od 2016 roku strona prowadzi planowy regularny system badań trwałościowych dla produkowanych mieszanek przyprawowych. System ten polega na badaniu produkowanych mieszanek przyprawowych (już przeterminowanych) po okresie około 24-30 miesięcy od daty produkcji. Badania przeprowadzane są na mieszankach, w których indywidualny termin przydatności dla pojedynczych składników użytych do produkcji w większości upłynął. Do każdych badań dołączona jest karta rejestru produkcji umożliwiająca pełną identyfikację użytych składników,
- celem prowadzonych, po tak długim okresie od produkcji, badań trwałościowych jest zapewnienie, że wyznaczany termin przydatności do spożycia dla mieszanek (12 miesięcy od daty produkcji) jest całkowicie bezpieczny
- system jest dodatkowo wsparty procedurą pobierania prób przechowalniczych. Obecnie posiadamy w formie kontrprób produkcyjnych mieszanki przyprawowe, których składy reprezentują znaczną większość indywidualnych partii produkcyjnych surowców, używanych u nas na zakładzie do produkcji mieszanek,
- procedura produkcji mieszanek i pobierania prób jest dokładnie opisana w dokumentacji HACCP/1S022000 dostępnej u nas na zakładzie,
- system ten został wdrożony za zgodą PSSE [...] i zastąpił wcześniej obowiązujący system wyznaczania daty przydatności na podstawie najkrótszej daty spośród użytych składników. Protokoły kompleksowej kontroli PSSE z 2018 r. z adnotacją "datę przydatności do spożycia mieszanek wyznacza się na podstawie badań trwałościowych (...) " dostępne są na zakładzie lub w PSSE [...] (protokół bez uwag),
- stosowanie takiego rozwiązania przez firmę jest możliwe w połączeniu z:
a) użyciem specjalnych opakowań o wysokiej barierowości,
b) używaniem surowców o odpowiednich parametrach,
c) odpowiednią temperaturą i wilgotnością na hali produkcyjnej,
d) przestrzeganiem przez pracowników odpowiedniego reżimu technologicznego i sanitarnego,
- proces produkcji mieszanek przyprawowych nie polega na prostym zmieszaniu różnych składników. Umiejętne przeprowadzanie takich czynności, jak zmiana frakcji produktów (przesiewanie, ocieranie, przecieranie, mielenie, grysowanie), barwienie (poprzez dodatek naturalnych przypraw np. kurkumy, papryki mielonej), mieszanie (w tym kolejność dodawania składników) i pakowanie (używanie opakowań o odpowiednich parametrach) mają fundamentalny wpływ na parametry jakościowe finalnego produktu mieszanki przyprawowej,
- w związku z tym, że terminy przydatności mieszanek wyznaczane są w oparciu o regularnie przeprowadzane i powtarzane próby przechowalnicze/trwałościowe, nie uważamy że ma do nas jakiekolwiek zastosowanie stan faktyczny z orzeczenia NSA z 2017 dotyczącego produkcji/producenta płatków, gdyż:
a) producent nie prowadził badań przechowalniczych, a jedynie podpierał się terminem przydatności wyznaczonym samodzielnie,
b) producent używał do produkcji przeterminowanych składników, co nie ma miejsca w naszym przypadku,
c) organem skarżącym była Inspekcja Sanitarna, podczas gdy nasz system wyznaczania terminu został wdrożony za zgodą i wiedzą PSSE.
Powyższe stwierdzone nieprawidłowości dotyczące oznakowania świadczą o niespełnieniu przez partię wyrobu wymagań w zakresie jakości handlowej, określonych w przepisach art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.
Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr 2 nakazał W. poddanie zabiegowi prawidłowego oznakowania: 1. partii wyrobu o nazwie "[...], w ilości 56,00 kg (56 opakowań jednostkowych a'1 kg), oznakowanej datą minimalnej trwałości i numerem partii: "najlepiej spożyć przed: 03.11.2019", wyprodukowanej w dniu 7 listopada 2018 r., o wartości brutto 280,00 zł, poprzez:
- oznakowanie przyprawy datą minimalnej trwałości, która nie będzie dłuższa niż daty poszczególnych składników zastosowanych do jej produkcji (tj. nie dłuższą niż "Najlepiej spożyć przed: 31.03.2019");
- umieszczenie w oznakowaniu produktu informacji na temat jego wartości odżywczej;
- podanie w nazwie lub w wykazie składników informacji o ilościowej zawartości warzyw, tj. kategorii składników podkreślonej w nazwie produktu,
- umieszczenie glutaminianu monosodowego E621 w wykazie składników w odpowiedniej kolejności, uwzględniając jego ilość zastosowaną do produkcji w chwili użycia;
- podanie w wykazie składników prawidłowych nazw składników zastosowanych do produkcji,
- podanie nazwy firmy zgodnej z wpisem do CEIDG.
Strona pismem z dnia 13.02.2019 r. odwołała się od ww. decyzji organu I instancji. Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu określonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odwołaniu strona podniosła:
- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 84 § 1 oraz art. 80 KPA poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym w szczególności brak zrozumienia i rzetelnego zbadania procesu technologicznego produkcji mieszanek przyprawowych w zakładzie, co doprowadziło do poczynienia w decyzji ustaleń dotyczących nieprawidłowości w oznakowaniu poprzez wydłużenie daty minimalnej trwałości w stosunku do okresów przydatności części surowców użytych do produkcji,
- naruszenie art. 107 § 3 KPA poprzez nienależyte uzasadnienie prawne decyzji z uwagi na ograniczenie się organu do przytoczenia przepisów prawa, na których oparto wydaną decyzję, bez wyjaśnienia podstawy prawnej i odwołania się do stanu faktycznego sprawy, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, jak również przekonanie odwołującego się, że wydane rozstrzygnięcie jest wynikiem stosowania normy prawa materialnego w danej sytuacji faktycznej,
- naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 10 lit. c oraz art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, poprzez przyjęcie, iż przedmiotowa partia przypraw, z uwagi na nieprawidłowości w oznakowaniu, tj. wydłużenie daty minimalnej trwałości w stosunku do okresów przechowywania części surowców użytych do produkcji, nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej i w konsekwencji uznania, że jest to produkt zafałszowany,
- naruszenie art. 9 ust. 1 lit. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 przyjęcie, iż obowiązek podawania informacji o wartości odżywczej ma zastosowanie do mieszanek przyprawowych, podczas gdy załącznik V do rozporządzenia 1169/2011 zwalnia z wymogu przedstawiania tej informacji następujące grupy produktów: (4.) zioła, przyprawy łub ich mieszaniny, (5.) sól i substytuty soli, (11.) dodatki do żywności,
- naruszenie art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z pkt 1 część A załącznika VI, poprzez przyjęcie, iż producent mieszanek przyprawowych umieszcza w wykazie nieprawidłowe nazwy składników użytych do produkcji, co w konsekwencji może wprowadzać nabywcę w błąd,
- naruszenie art. 9 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 434 Kodeksu Cywilnego poprzez przyjęcie, iż producent podaje firmę niezgodną z wpisem do CEIDG,
- naruszenie art. 4 ust. 3a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez przyjęcie, iż [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych jest organem właściwym w sprawach produkcji żywności objętych wymaganiami sanitarnymi podczas gdy organem właściwym w sprawach objętych wymaganiami sanitarnymi, a w szczególności nadzoru nad jakością zdrowotną żywności jest Państwowa Inspekcja Sanitarna.
Biorąc powyższe pod uwagę, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji we wskazanych poniżej częściach:
- poddanie zabiegowi prawidłowego oznakowania partii wyrobu o nazwie "[...], w ilości 8,00 kg, oznakowanej datą minimalnej trwałości i numerem partii: "najlepiej spożyć przed: 07.11.2019", wyprodukowanej 07.11.2018 r. poprzez oznakowanie przyprawy datą minimalnej trwałości, która nie będzie dłuższa niż daty poszczególnych składników do jej produkcji,
- umieszczenie w oznakowaniu produktu informacji na temat jego wartości odżywczej,
- podanie w wykazie składników prawidłowych nazw składników zastosowanych w produkcji,
- podanie nazwy firmy zgodnej z wpisem do CEIDG wnosząc o jej uchylenie we wskazanych częściach.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, działając
na podstawie:
- art. 138 § pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm.),
- art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz 3, ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2164, z późn. zm.),
w związku z:
- art. 3 pkt 5 i pkt 10 lit. c i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2164, z późn. zm.),
- art. 7 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 1 lit. h oraz lit. 1, art. 18 ust. 2, pkt. 1 części A załącznika VI do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. L 304 z dnia 22.11.2011, s.18, z późn. zm.),
- art. 8 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwie Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.),
- art. 434 ustawy Kodeks Cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93, z późn. zm.),
- art. 4 ust. 3a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 59),
- art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. 2017, poz. 2070),
po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych postanowił uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł co do istoty, tj.: zakazał W., prowadzącemu działalność pod nazwą A., wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego o nazwie: "[...], w ilości 56,00 kg (56 opakowań jednostkowych a'1 kg), oznakowanej datą minimalnej trwałości i numerem partii: "najlepiej spożyć przed: 03.11.2019", wyprodukowanej w dniu 7 listopada 2018 r., o wartości brutto 280,00 zł oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jakość handlowa - są to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
W wyniku kontroli prawidłowości oznakowania stwierdzono, że w partii o nazwie "[...]. wydłużono datę minimalnej trwałości w stosunku do okresów przechowywania części surowców użytych do jej produkcji, co jest niezgodne z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011.
W oznakowaniu podano "Najlepiej spożyć przed: 03.11.2019", podczas gdy dwa składniki zastosowane do produkcji posiadały, krótsze daty minimalnej trwałości, co jest niezgodne z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011. Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i nie wzbudzający wątpliwości konsumenta. Producent przedmiotowej przyprawy znakując ją datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed: 03.11.2019", nie wziął pod uwagę dat minimalnych trwałości składników zastosowanych do produkcji.
Przedmiotowa partia "[...]"została wyprodukowana poprzez zmieszanie kilku surowców w mieszalnikach w odpowiednich proporcjach. W trakcie produkcji przyprawa nie została poddana żadnym procesom z wykorzystaniem obróbki termicznej, które pozwalałyby na wydłużenie daty minimalnej trwałości. Tym samym wyrób gotowy winien być opatrzony datą minimalnej trwałości zgodną z okresem przydatności do spożycia wszystkich składników wchodzących w jego skład.
Producent wprowadził na rynek produkt opatrzony datą minimalnej trwałością 03.11.2019 r., podczas gdy jednym ze składników ww. artykułu rolno-spożywczego była cebula suszona, która w marcu 2019 r. nie powinna znajdować się w obrocie z uwagi na fakt, iż 7 miesięcy wcześniej minął jej termin minimalnej trwałości. Przedmiotowa partia przyprawy nie została poddana żadnym procesom technologicznym za wyjątkiem mieszania, zatem podważanie badań przechowalniczych dokonanych przez producentów komponentów, czy też ignorowanie ich zaleceń w zakresie utrzymania właściwych cech organoleptycznych, nie jest dopuszczone prawem bez przeprowadzenia własnych badań przechowalniczych.
Organ podkreślił, że data minimalnej trwałości surowca, określona przez jego producenta, jest datą wiążącą dla dalszych uczestników łańcucha produkcyjnego, za wyjątkiem sytuacji, gdy próby przechowalnicze gotowego wyrobu wskażą na znacznie krótszy termin minimalnej trwałości (np. z uwagi na zastosowane procesy technologiczne). Artykuły rolno-spożywcze po przekroczeniu .daty minimalnej trwałości mogą utracić takie walory jak smak, czy zapach zapewniony do tej daty. W przedmiotowej sprawie cała baza surowcowa, używana do wytworzenia przyprawy warzywnej charakteryzowała się krótszym terminem minimalnej trwałości niż produkt końcowy.
Objęta kontrolą partia przyprawy nie została poddana żadnym procesom technologicznym, które mogłyby pozwolić na wydłużenie ich terminu zatem nie branie pod uwagę badań przechowalniczych dokonanych przez producentów komponentów, czy też ignorowanie ich zaleceń w zakresie utrzymania właściwych cech organoleptycznych, nie jest dopuszczone prawem. Rozdrabniania czy mieszania surowców, nie można zaliczyć do etapów produkcji, które miałyby w jakikolwiek sposób pozwolić na. wydłużenie okresu przechowywania. Dlatego też data minimalnej trwałości surowca, określona przez jego producenta, powinna być datą wiążącą dla dalszych uczestników łańcucha produkcyjnego i nie można nie brać jej pod uwagę podczas wyznaczania okresu przechowywania nowo powstałych produktów.
Producent przedmiotowej partii przyprawy zaniechał podania pełnej nazwy użytego składnika. Na etykiecie produktu zamieszczono wyłącznie informację: Składniki: sól, cukier, marchew, cebula mielona, pasternak, pietruszka, por, kurkuma, wzmacniacz smaku: glutaminian monosodowy E621.
Organ zaznaczył, że w przypadku produktów, gdzie nazwa stanowiącą o charakterystyce danego wyrobu, odróżniającego produkty od innych podobnych na rynku nie jest podana, konsument nie będzie świadomy dokładnego składu wybranego przez siebie produktu.
Kolejna nieprawidłowość, która pojawiła się w składzie produktu to podanie glutaminianu sodu w wykazie składników w nieodpowiedniej kolejności.
Z "Rejestru produkcji przypraw - przyprawa [...]" (załącznik nr 15 do protokołu kontroli) oraz z oświadczenia p. E. z dnia [...] stycznia 2019 r. (załącznik nr 17 do protokołu kontroli) wynika, że spośród składników użytych do wytworzenia przedmiotowej partii przyprawy największy udział ma sól (65,4%), a następnie cukier (13,1%) i glutaminian monosodowy (9,8%), którego ilość wykorzystana do produkcji była większa niż poszczególne ilości marchwi, cebuli, pasternaku, pietruszki, pora i kurkumy. Zapisanie powyższego składnika na ostatnim miejscu w wykazie składników, mogło zasugerować konsumentom, że jego ilość w wyrobie jest niewielka, podczas gdy stanowił on aż 10% wyrobu gotowego.
Kolejną stwierdzoną nieprawidłowością było podane w oznakowaniu niepełnej nazwy firmy producenta. Rozpoczynając działalność gospodarczą przedsiębiorca określa nazwę pod jaką będzie ją prowadził i w trakcie jej wykonywania powinien posługiwać się dokładnie takimi danymi, pod którymi została ona zarejestrowana.
W ocenie organu odwoławczego, w świetle zebranego materiału dowodowego organ I instancji prawidłowo ocenił, iż oznakowanie przedmiotowej partii przyprawy nie odpowiada wymaganiom prawa żywnościowego ze względu na nieprawidłowe oznakowanie. Produkt "[...]" stanowi żywność przeznaczoną dla konsumenta finalnego. Producent dystrybuując daną żywność do sklepów jest zobligowany do podania kompleksowych informacji w oznakowaniu produktu. Podmiot prowadząc wieloletnią działalność gospodarczą w branży jest profesjonalistą i ciążą na nim obowiązki szczególnej dbałości o wytwarzane produkty, w tym poprawne ich oznakowanie. Oznakowanie stanowi element ochrony bezpieczeństwa ekonomicznego i ma na celu umożliwienie konsumentowi dokonania wyborów produktów odpowiadających jego preferencjom.
Konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu, a obowiązkiem producenta jest znajomość przepisów prawa i dołożenie należytej staranności w oznakowaniu produkowanych przez siebie artykułów rolno-spożywczych.
Ponadto bezpodstawne wydłużanie daty minimalnej trwałości narusza przepisy prawa krajowego jak też wspólnotowego, oraz w istotny sposób narusza interesy konsumentów.
Z uwagi na fakt, iż producent dopuścił się uchybień w zakresie nazewnictwa przedmiotowej partii przyprawy (wydłużenia daty minimalnej trwałości, braku wskazania wartości odżywczej, braku wskazania w wykazie składników pełnych nazw użytych produktów, podania na opakowaniu produktu nietożsamych danych firmy Główny Inspektor JHARS postanowił zakazać wprowadzenia przedmiotowej partii przyprawy.
W ocenie organu odwoławczego nakaz przeznakowania przedmiotowej partii przyprawy jest niezasadny z uwagi na fakt, iż użyte do wyprodukowania surowce, tj. cebula suszona i pasternak suszony posiadały datę minimalnej trwałości odpowiednio 31.03.2019 r. i 10/2019 r., zatem dostosowanie trwałości produktu do deklaracji zawartej w specyfikacji/na etykiecie ww. surowców skutkowałoby wprowadzeniem do obrotu artykułu rolno-spożywczego przeterminowanego dlatego organ uznał za niewłaściwą zastosowana sankcję w postaci nakazu poddania artykułu rolno-spożywczego określonym zabiegom i postanowił zakazać wprowadzenia do obrotu tego produktu i nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. P. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
a) art. 4 ust. 3a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego nie zastosowanie w zw. z art, 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych jest organem właściwym w sprawach produkcji żywności objętych wymaganiami sanitarnymi, podczas gdy organem właściwym w sprawach objętych wymaganiami sanitarnymi a w szczególności nadzoru nad jakością zdrowotną żywności jest Państwowa Inspekcja Sanitarna, co miało wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organów I i II instancji.
b) naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w zw. z art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 10 lit. C, art. 3 pkt 5 oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż "[...], w ilości 56 kg, oznakowana datą minimalnej trwałości i numerem partii "najlepiej spożyć przed: 03.11.2019 r. wyprodukowana w dniu 7 listopada 2018 r., z uwagi na nieprawidłowości w oznakowaniu, tj. wydłużenie daty minimalnej trwałości w stosunku do okresów przechowywania części surowców użytych do produkcji, nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej i w konsekwencji uznania, że jest to produkt zafałszowany i zakazania wprowadzania go do obrotu w sytuacji, gdy producent wykazał, iż nie jest to produkt zafałszowany, co potwierdzają przedłożone dowody, dokumenty, i procedury zakładowe będące podstawą wyznaczania terminu trwałości zakwestionowanego produktu, co również potwierdzają protokoły organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, i co również potwierdza niezależna opinia sporządzona na Wydziale Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w [...].
c) naruszenie art. 2 ust. 2 lit. R) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18, z póżn. zm.) w zw. art. 52 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia polegające na ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu poprzez przyjęcie przez organy I i II instancji, że wyznaczanie daty minimalnej trwałości dla mieszanek przyprawowych poprzez prowadzenie badań trwałościowych jest nieprawidłowe, gdyż minimalną datę trwałości powinno się wyznaczać wyłącznie na podstawie najkrótszej daty spośród składników użytych do produkcji mieszanki przyprawowej, co miało wpływ na wynik sprawy.
d) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art 80 k.pa. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w szczególności poprzez zaniechanie przez organy administracji podjęcia jakichkolwiek czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, w tym zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu technologii żywności, zwłaszcza wobec powoływania się przez stronę na określone i ważne dla niej okoliczności a także nierzetelne, jednostronne rozpatrzenie zebranego dotychczas materiału dowodowego, wbrew obwiązującemu prawu i wiedzy z zakresu technologii żywności, w szczególności polegające na:
- nie przedstawieniu i nie przeprowadzeniu przez organ i II instancji dowodów potwierdzających, że przedstawione przez stronę wyniki badań i rozwiązania stosowane przez stronę w zakresie wyznaczania terminu przydatności do spożycia są nieskuteczne tub nieuzasadnione, tym bardziej że strona posiada akceptację organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przedmiotowym zakresie, a poprawność i zgodność z przepisami stosowanej praktyki dodatkowo potwierdza pozytywna opinia z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w [...].
- brak uwzględnienia i odniesienia się do przytoczonych w odwołaniu od decyzji fragmentów z zakresu literatury technologii żywości kwestionujących stanowisko organu
- brak zbadania i niezrozumienie procesu produkcyjnego mieszanek przyprawowych
- brak zbadania i poznania procedur w zakresie prowadzonych badań przechowalniczych na mieszanki przyprawowe
- kwestionowanie badań i procedur przedstawionych przez stronę bez żadnych podstaw faktycznych, prawnych i naukowych
- brak przedstawienia merytorycznych kontrargumentów podpartych w literaturze technologii żywności lub badaniach laboratoryjnych w sytuacji, gdy strona skarżąca takie badania przedstawiła, jak również poparła swoje stanowisko literaturą fachową z zakresu technologii żywności, i co potwierdza również opinia sporządzona na Wydziale Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w [...],
co w konsekwencji doprowadziło organy I i II instancji do wydania decyzji naruszających prawo.
e) naruszenie art 9 ust. 1 lit. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji przyjęcie, iż obowiązek podawania informacji o wartości odżywczej ma zastosowanie do mieszanek przyprawowych, podczas gdy Załącznik V do rozporządzenia (UE) 1169/2011 zwalnia z wymogu przedstawiania tej informacji następujące grupy produktów:(4.)zioła, przyprawy lub ich mieszaniny, (5.) sól i substytuty soli; (11.) dodatki do żywności, co miało istotny wpływa na wynik sprawy,
f) naruszenie art. 18 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w zw. z pkt 1 część A załącznika VI, poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, iż producent mieszanek przyprawowych umieszcza w wykazie nieprawidłowe nazwy składników użytych do produkcji, co doprowadziło organ II instancji do uznania, że takie oznaczenie może wprowadzać nabywcę w błąd, co miało wpływ na wynik postępowania,
g) naruszenie art. 9 ust. 1 lit. h rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w zw. z art. 43(4) Kodeksu Cywilnego poprzez błędną wykładnię tych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, iż producent podaje firmę niezgodną z wpisem do CEIDG i tym samym wprowadza konsumentów w błąd,
h) naruszenie art.136 § 1 w zw. z art. 7 i 7b k.p.a. polegające na ich nie zastosowaniu w sytuacji, gdy skarżący wielokrotnie powoływał się wiadomości fachowe z zakresu technologii żywności, przedstawiał badania trwałościowe produktu oraz stanowisko Inspekcji Sanitarnej w zakresie wyznaczania terminu przydatności do spożycia przedmiotowej partii mieszanki przyprawowej, a organ nie posiadając specjalistycznej wiedzy z dziedziny technologii żywności nie zwrócił o wydanie fachowej opinii do właściwej instytucji jak również nie zwrócił się o zajęcie stanowiska do organów Inspekcji Sanitarnej, co w konsekwencji doprowadziło organy I i II instancji do wydania decyzji z rażącym naruszeniem podstawowych reguł postępowania i miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na brak kompetencji organów I i II instancji w sprawie.
W przypadku braku znalezienia przez Sąd podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania - przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi, ponieważ w ocenie skarżącego w sprawie występują istotne wątpliwości z zakresu technologii żywności nie wyjaśnione przez organ II instancji, a ich przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. Sąd postanowił dopuścić wnioskowany dowód - opinie Uniwersytetu Rolniczego w [...] odnośnie możliwości wydłużenia oryginalnej daty trwałości surowców przyprawowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z tym że kontrola ta w myśl § 2 tegoż artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc, czy zaskarżona decyzja, postanowienie, akt bądź czynność z zakresu administracji publicznej nie naruszają przepisów postępowania oraz czy wydane zostały zgodnie z prawem materialnym.
Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wskazującym na jej uchylenie.
Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jakość handlowa - są to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości łub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości artykułu rolno-spożywczego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego, jak też deklaracją jakościową wskazaną przez producenta. Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest bowiem istotnym elementem jakości handlowej.
Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych w sposób rzetelny, czytelny i zgodnie z prawdą oraz obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego.
Przywołana definicja jakości handlowej obejmuje bowiem wymagania wynikające ze sposobu oznakowania, którego obowiązkowym elementem jest m.in. data minimalnej trwałości. Jeśli zatem w skład jakości handlowej wchodzi oznakowanie to pod tym pojęciem rozumieć należy wszystkie jego elementy, w tym datę minimalnej trwałości. Podkreślić także należy, że data minimalnej trwałości została określona w rozporządzenia nr 1169/2011 jako data, do której dany środek spożywczy zachowuje swoje szczególne właściwości.
Ustawodawca nie ograniczył się tutaj tylko do właściwości zdrowotnych, ale ma na myśli wszelkie właściwości produktu.
Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, iż oznakowanie przedmiotowej partii przyprawy wyprodukowanej i wprowadzonej do obrotu przez skarżącego, nie odpowiada wymaganiom prawa żywnościowego ze względu na nieprawidłowe oznakowanie.
Należy podkreślić, iż producent nie dostarcza wyprodukowanej przez siebie przyprawy do dalszego wykorzystania technologicznego przez właściciela sieci handlowej, lecz bezpośrednio do sprzedaży przez sklep. Producent dystrybuując daną żywność do sklepów jest zobligowany do podania kompleksowych informacji w oznakowaniu produktu.
Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, praktykę rynkową uznaje się za wprowadzającą w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.
Wprowadzenie w błąd może dotyczyć m.in. cech produktu, w tym jego nazwy, wykazu składników, metod przetwarzania, masy netto, daty minimalnej trwałości, czy danych identyfikujących podmiot wprowadzający do obrotu. Obowiązkiem producenta jest rzetelne informowanie konsumenta o wprowadzanym do obrotu wyrobie oraz zapewnienie deklarowanej jakości.
Przy ocenie, czy praktyka rynkowa wprowadza w błąd. uwzględnia się wszystkie jej elementy i okoliczności wprowadzenia produktów do obrotu, w tym sposób ich prezentacji.
Zgodnie z rozporządzeniem nr 1924/2006, oświadczenia dotyczące żywności muszą być zrozumiałe dla konsumenta oraz właściwe jest zapewnienie wszystkim konsumentom ochrony przed oświadczeniami wprowadzającymi w błąd. Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w orzecznictwie w sprawach dotyczących reklamy uznaje konieczność badania jej wpływu na hipotetycznego, typowego konsumenta.
Pojęcie przeciętnego konsumenta nie jest oparte na danych statystycznych. Przy ustalaniu typowej reakcji przeciętnego konsumenta w danym przypadku, sądy i organy krajowe będą musiały się opierać na własnej ocenie sytuacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Oznakowanie stanowi element ochrony bezpieczeństwa ekonomicznego i ma na celu umożliwienie konsumentowi dokonania wyborów produktów odpowiadających jego preferencjom. Konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu, a obowiązkiem producenta jest znajomość przepisów prawa i dołożenie należytej staranności w oznakowaniu produkowanych przez siebie artykułów rolno-spożywczych.
W skardze strona zarzuca naruszenie art. 7 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 10 lit. c oraz art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez przyjęcie, iż przedmiotowa partia przypraw, z uwagi na nieprawidłowości w oznakowaniu, tj. wydłużenie daty minimalnej trwałości w stosunku do okresów przechowywania części surowców użytych do produkcji, nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej i w konsekwencji uznania, że jest to produkt zafałszowany.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011 informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju łub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.
Informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta (art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011).
Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i niewzbudzający wątpliwości konsumenta.
Producent przedmiotowej przyprawy znakując ją datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed: 03.11.2019", nie wziął pod uwagę dat minimalnych trwałości składników zastosowanych do produkcji. Zarówno cebula suszona, jak i pasternak posiadały krótszy okres przechowywania, niż ten, który wyznaczony był dla całej przyprawy. Najkrótszą datę minimalnej trwałości posiadała cebula suszona ("31.03.2019") i to właśnie ta data powinna zostać wskazana w oznakowaniu przedmiotowej "[...].
Podkreślić należy, iż podczas produkcji kwestionowanego produktu następuje jedynie rozdrobnienie niektórych składników na odpowiednie frakcje, a następnie ich wymieszanie. Wyrób nie jest poddawany żadnej obróbce, która mogła by utrwalić produkt, a tym samym nie ma podstaw do deklarowania daty minimalnej trwałości wyrobu gotowego, dłuższej niż daty poszczególnych składników. Dopuszczenie możliwości wykazywania, że po dacię minimalnej trwałości surowców, produkt finalny jest nadal bezpieczny dla konsumenta i wykazywanie że zachowuje swoje właściwości, a więc może pozostawać w obrocie, narusza istotę i cel oznaczania produktów datami minimalnych trwałości.
Podkreślić należy, że przedmiotowa partia "[...]" została wyprodukowana poprzez zmieszanie kilku surowców w mieszalnikach w odpowiednich proporcjach. W trakcie produkcji przyprawa nie została poddana żadnym procesom z wykorzystaniem obróbki termicznej, które pozwalałyby na wydłużenie daty minimalnej trwałości. Tym samym wyrób gotowy winien być opatrzony datą minimalnej trwałości zgodną z okresem przydatności do spożycia wszystkich składników wchodzących w jego skład.
Tymczasem skarżący wprowadził na rynek produkt opatrzony datą minimalnej trwałością 03.11.2019 r., podczas gdy składniki ww. artykułu rolno-spożywczego, tj, pasternak suszony, który w październiku 2019 r. straci swój okres przechowywania oraz cebula suszona, która w marcu 2019 r. nie powinna znajdować się w obrocie z uwagi na fakt, iż 7 miesięcy wcześniej minął jej termin minimalnej trwałości.
Stosowanie do art. 17 rozporządzenia 178/2002, każdy podmiot działający na rynku spożywczym odpowiada za zgodność żywności, którą posiada w przedsiębiorstwie pozostającym pod jego kontrolą, z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla jego działalności.
Artykuły rolno-spożywcze po przekroczeniu daty minimalnej trwałości mogą utracić takie walory jak smak, czy zapach zapewniony do tej daty. W niniejszej sprawie cała baza surowcowa, używana do wytworzenia przyprawy warzywnej charakteryzowała się krótszym terminem minimalnej trwałości niż produkt końcowy.
Przepisy prawa żywnościowego nie zezwalają podmiotom na dowolność w działaniu oraz ignorowanie zaleceń producentów stosowanych komponentów. Rozdrabniania czy mieszania surowców, nie można zaliczyć do etapów produkcji, które miałyby w jakikolwiek sposób pozwolić na. wydłużenie okresu przechowywania. Dlatego też data minimalnej trwałości surowca, określona przez jego producenta, powinna być datą wiążącą dla dalszych uczestników łańcucha produkcyjnego i nie można nie brać jej pod uwagę podczas wyznaczania okresu przechowywania nowo powstałych produktów.
Dopuszczenie możliwości wykazywania, że po dacie minimalnej trwałości surowców, produkt finalny jest nadal bezpieczny dla konsumenta i wykazywanie że zachowuje swoje właściwości, a więc może pozostawać w obrocie, narusza istotę i cel oznaczania produktów datami minimalnych trwałości.
W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że nieprawidłowość polegająca na wydłużeniu daty minimalnej trwałości przyprawy w stosunku do okresów przechowywania części surowców użytych do jej produkcji, stanowi podstawę do uznania przedmiotowej partii przyprawy za artykuł rolno-spożywczy zafałszowany.
Zgodnie z art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej, artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli:
a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,
b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,
c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia łub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej.
Polskie prawo zabrania wprowadzania do obrotu zarówno produktów o przekroczonym terminie przydatności do spożycia, jak i produktów o przekroczonej dacie minimalnej trwałości.
Oczywiste jest, że produkt pozostający w obrocie, który powstał ze zmieszania produktów, których termin przydatności do spożycia łub termin minimalnej trwałości upłynął, opatrzony informacją o terminie minimalnej trwałości lub przydatności do spożycia dłuższym, niż data przydatności do spożycia lub termin minimalnej trwałości składników wchodzących w skład takiego produktu jest towarem oznakowanym w sposób wadliwy. Informacja taka wprowadza konsumenta w błąd.
Zgodnie z art. 22 ust 1 rozporządzenia 1169/2011 oznaczenie ilości składnika lub kategorii składników użytych do wytwarzania łub przygotowania danego środka spożywczego jest obowiązkowe, gdy dany składnik lub dana kategoria składników:
a) występują w nazwie środka spożywczego lub są zwykle kojarzone z tą nazwą przez konsumenta;
b) są podkreślone w etykietowaniu słownie, obrazowo lub graficznie; lub
c) są istotne w celu scharakteryzowania danego środka spożywczego i odróżnienia go od produktów, z którymi mógłby być mylony ze względu na jego nazwę lub wygląd.
Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje, łub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego.
W wykazie składników zadeklarowanym na etykietach przedmiotowej przyprawy podano niepełne nazwy niektórych składników zastosowanych do produkcji. W składzie nie zaznaczono postaci w jakiej znajdują się poszczególne składniki, tj. nie podkreślono, że zastosowano marchew, cebulę, pasternak i por suszony w postaci grysu.
W myśl art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 składniki oznaczane są ich szczegółowymi nazwami, o ile mają one zastosowanie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 17 i w załączniku VI.
Zgodnie z załącznikiem VI ww. rozporządzenia nazwa danego środka spożywczego zawiera dane szczegółowe dotyczące warunków fizycznych tego środka spożywczego lub szczególnego przetwarzania, jakiemu został on poddany (np. sproszkowany, ponownie zamrożony, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony), bądź dane takie towarzyszą nazwie, we wszystkich przypadkach, w których pominięcie takiej informacji mogłoby wprowadzić nabywcę w błąd.
Należy podkreślić, że wyżej cytowany przepis wskazuje jedynie przykładowe warunki fizyczne lub rodzaje przetwarzania, jakim mogą być poddane środki -spożywcze i nie tworzy on katalogu zamkniętego. Pominięcie informacji o zastosowanej technologii mogłaby wprowadzić nabywcę w błąd.
Zgodnie z przepisami prawa w powyższym zakresie, nazwy składników zastosowanych do produkcji muszą być oznaczane pełnymi nazwami w pełni oddającymi ich charakter i formę w chwili użycia. W składzie zadeklarowanym na etykietach przedmiotowej przyprawy nie zaznaczono natomiast, że zastosowana do produkcji marchew, cebula, pasternak, por i pietruszka to produkty suszone.
Pominięcie w nazwie przedmiotowej partii przyprawy pełnych nazw użytych składników, narusza przepisy rozporządzenia 1169/2011.
W art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 został wskazany obowiązek oznaczania ilości składnika lub kategorii składników użytych do produkcji środka spożywczego, w przypadku gdy:
- występują one w nazwie środka spożywczego lub są zwykle kojarzone z tą nazwą przez konsumenta;
- są one podkreślone w etykietowaniu słownie, obrazowo lub graficznie; lub
- są one istotne w celu scharakteryzowania danego środka spożywczego i odróżnienia go od produktów, z którymi mógłby być mylony ze względu na jego nazwę lub wygląd.
Wg oświadczenia strony do wyprodukowania przedmiotowego artykułu rolno-spożywczego wykorzystano następujące składniki: sól, cukier biały, glutaminian monosodowy E621, marchew suszona w postaci grysu, cebula suszona w postaci grysu. pasternak suszony w postaci grysu. pietruszka nać, por suszony w postaci grysu i kurkuma.
Producent przedmiotowej partii przyprawy zaniechał podania pełnej nazwy użytego składnika. Na etykiecie produktu zamieszczono wyłącznie informację: Składniki: sól, cukier, marchew, cebula mielona, pasternak, pietruszka, por, kurkuma, wzmacniacz smaku: glutaminian monosodowy E621.
W przypadku produktów, gdzie nazwa stanowiącą o charakterystyce danego wyrobu, odróżniającego produkty od innych podobnych na rynku nie jest podana, konsument nie będzie świadomy dokładnego składu wybranego przez siebie produktu.
Prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd (art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002).
W myśl art. 16 rozporządzenia nr 178/2002, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.
Kolejna nieprawidłowość, która pojawiła się w składzie produktu to podanie glutaminianu sodu w wykazie składników w nieodpowiedniej kolejności.
W art. 18 ust, 1 rozporządzenia 1169/2011 wykaz składników rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu "składniki" lub zawiera ten wyraz. Obejmuje on wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego.
Z "Rejestru produkcji przypraw - przyprawa [...]" (załącznik nr 15 do protokołu kontroli) oraz z oświadczenia p. E. z dnia [...] stycznia 2019 r. (załącznik nr 17 do protokołu kontroli) wynika, że spośród składników użytych do wytworzenia przedmiotowej partii przyprawy największy udział ma sól (65,4%), a następnie cukier (13,1%) i glutaminian monosodowy (9.8%), którego ilość wykorzystana do produkcji była większa niż poszczególne ilości marchwi, cebuli, pasternaku, pietruszki, pora i kurkumy.
Zapisanie powyższego składnika na ostatnim miejscu w wykazie składników, mogło zasugerować konsumentom, że jego ilość w wyrobie jest niewielka, podczas gdy stanowił on aż 10% wyrobu gotowego.
Strona odnośnie umieszczenie glutaminianu monosodowego E621 w wykazie składników w odpowiedniej kolejności, uwzględniając jego ilość zastosowaną do produkcji w chwili użycia nie wniosła odwołania i zadeklarowała zmianę w oznakowaniu.
Kolejną stwierdzoną nieprawidłowością było wskazanie na etykietach jako producenta "A." podczas gdy wpis w CEIDG brzmiał "W.", co narusza art. 9 ust. 1 lit. h rozporządzenia 1169/2011. W myśl art. 8 ust. 1 ww. rozporządzenia podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii - importer danego środka na rynek Unii. W oznakowaniu podano więc niepełną nazwę firmy producenta.
W myśl art. 8 ust. 1 ww. rozporządzenia podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub - jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii - importer danego środka na rynek Unii. W oznakowaniu podano więc niepełną nazwę firmy producenta.
Generalną zasadą prawa żywnościowego jest zapewnienie konsumentom podstawy do dokonywania świadomych wyborów dotyczących spożywanej przez nich żywności i uniemożliwienie jakichkolwiek praktyk, które mogłyby wprowadzić konsumentów w błąd.
Postępowanie administracyjne w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ informował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na przebieg postępowania i prawa strony, strona na każdym jego etapie miała zapewniony czynny udział w toczonym postępowaniu, a organ administracji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W uzasadnieniu prawnym decyzji organ przytoczył przepisy prawa i wyjaśnił podstawę prawną, natomiast uzasadnienie faktyczne zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, oraz dowodów, na których się oparł, a także odniesienie się do wszystkich zarzutów strony.
W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego jak też wskazanych w skardze przepisów procesowych. Istotne jest przy tym, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 kpa, w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne – stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny sprawy opisany w decyzji nie wymaga dodatkowych ustaleń, jest wyczerpujący, natomiast uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
Reasumując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tego też względu skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.