VI SA/Wa 1368/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-05-25
NSAinneŚredniawsa
patentwynalazekUrząd Patentowynieoczywistośćstan technikisegmenttablica szkolnawznowienie postępowaniawłasność przemysłowa

WSA w Warszawie uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi i wznowił postępowanie, ale ostatecznie oddalił skargę o wznowienie, uznając patent za nieoczywisty.

Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania w sprawie unieważnienia patentu na wynalazek "Segment do składania układów elektrycznych do magnetycznej tablicy szkolnej". Po serii decyzji Urzędu Patentowego i odwołań, WSA w Warszawie uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi i wznowił postępowanie. Ostatecznie jednak, po analizie zarzutów dotyczących oczywistości wynalazku w świetle wcześniejszych patentów i katalogów, sąd oddalił skargę, uznając, że wynalazek nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki.

Skarżący P. B. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 29 lipca 2004 r. o odrzuceniu jego skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2004 r. w przedmiocie unieważnienia patentu nr PL 174700. Podstawą wznowienia były nowe okoliczności faktyczne dotyczące złożenia pełnomocnictwa procesowego, które zostało odnalezione w aktach sprawy, oraz naruszenie przepisów prawa pozbawiające stronę możliwości działania, polegające na nieskutecznym doręczeniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Sąd uznał te podstawy za zasadne, wznowił postępowanie i uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi. Następnie, rozpoznając merytorycznie skargę, Sąd stwierdził, że decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2004 r. odmawiająca unieważnienia patentu nr PL 174700 nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd uznał, że skarżący P. B. miał interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie patentu. Analizując zarzuty dotyczące oczywistości wynalazku, Sąd, będąc związany wyrokiem NSA, rozważył nieoczywistość w świetle patentu nr PL 168313 i katalogu N. Sąd uznał, że nowe opracowanie konstrukcji styków nożowych i ich montażu, prowadzące do zwiększenia sił między płytkami i możliwości przenoszenia ich poza tablicą, stanowi nieoczywisty efekt jakościowy. W związku z tym, Sąd oddalił skargę, uznając, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił nieoczywistość spornego patentu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wznowienie postępowania jest zasadny, jeśli ujawnią się nowe okoliczności faktyczne, które miały wpływ na wynik sprawy i z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ujawnienie faktu złożenia pełnomocnictwa w aktach administracyjnych, a nie w aktach sądowych, stanowi nową okoliczność faktyczną mającą wpływ na wynik sprawy (odrzucenie skargi z powodu braku pełnomocnictwa).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_postanowienie

Przepisy (12)

Główne

u.o.w. art. 10

Ustawa o wynalazczości

Definiuje wymóg nieoczywistości wynalazku jako warunek uzyskania patentu.

u.o.w. art. 68 § ust. 1

Ustawa o wynalazczości

Określa, że patent może być unieważniony na wniosek każdej osoby mającej interes prawny.

p.w.p. art. 255 § ust. 1 i 3

Ustawa Prawo własności przemysłowej

Reguluje rozpatrywanie spraw o unieważnienie patentu w trybie postępowania spornego przez Urząd Patentowy.

p.w.p. art. 315 § ust. 3

Ustawa Prawo własności przemysłowej

Stanowi, że warunki uzyskania patentu udzielonego przed wejściem w życie ustawy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 273 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawę wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych.

p.p.s.a. art. 271 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawę wznowienia postępowania w przypadku naruszenia przepisów prawa pozbawiającego stronę możliwości działania.

p.p.s.a. art. 67 § § 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zasady doręczania pism sądowych pełnomocnikowi lub osobie upoważnionej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd w przedmiocie skargi.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych art. 15 § ust. 2

Związywanie Urzędu Patentowego oceną prawną i wskazaniami Komisji Odwoławczej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych art. 11

Stosowanie odpowiednio przepisów KPA do postępowania spornego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dotyczących złożenia pełnomocnictwa. Naruszenie przepisów prawa pozbawiające stronę możliwości działania (nieskuteczne doręczenie postanowienia). Wynalazek nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki (nowe opracowanie konstrukcji styków nożowych i ich montażu).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji RP przez obecność pracownika urzędu. Zarzut naruszenia art. 11 ustawy o wynalazczości (nie był przedmiotem rozważań Urzędu). Twierdzenie o oczywistości rozwiązania w świetle patentu PL 168313 i katalogu N. Zarzut rażącej sprzeczności ustaleń Urzędu z materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

nowe opracowanie konstrukcji zastosowanych styków nożowych i ich montażu, na bazie ogólnej wiedzy o istniejących rodzajach takich styków nieoczywisty efekt jakościowy nie można otrzymać rozwiązania przedmiotowego przez rutynowe dostosowanie żadnego z tych rozwiązań do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w tych rozwiązaniach ich ekwiwalentami ani przez proste skojarzenie tych dwóch znanych rozwiązań.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący

Olga Żurawska-Matusiak

sprawozdawca

Ewa Marcinkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania w przypadku wadliwego doręczenia, a także analiza kryterium nieoczywistości wynalazku w kontekście stanu techniki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą wznowienia postępowania i konkretnego wynalazku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowania patentowego i procedury sądowej, w tym możliwość wznowienia postępowania z powodu błędów proceduralnych. Analiza nieoczywistości wynalazku jest ciekawa dla specjalistów.

Błąd proceduralny uchylił odrzucenie skargi, ale czy wynalazek był rzeczywiście innowacyjny?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1368/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Olga Żurawska-Matusiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006r. sprawy ze skargi P. B. o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu 1. wznawia postępowanie sądowoadministracyjne; 2. uchyla postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2004 roku w przedmiocie odrzucenia skargi; 3. oddala skargę.
Uzasadnienie
M. S., E. D. i J. D. (dalej zwani uczestnikami) zgłosili w dniu [...] lutego 1994 r. do Urzędu Patentowego wynalazek pt.: "Segment do składania układów elektrycznych do magnetycznej tablicy szkolnej" w celu uzyskania patentu na to rozwiązanie (zgłoszenie nr [...]). W trakcie postępowania przed Urzędem Patentowym uczestnicy nadali następującą treść zastrzeżeniom patentowym tego wynalazku:
1. Segment do składania układów elektrycznych do magnesowej tablicy szkolnej w kształcie płytki z elementem elektrycznym na górnej powierzchni oraz umocowanymi na bocznych ścianach stykami elektrycznymi oraz usytuowanymi na dolnej powierzchni magnesami i stykami elektrycznymi znamienny tym, że ma kształt ośmiokątnej płytki (1), przy czym przy jednym z boków (2) usytuowany jest szczelinowy otwór (8) prostopadły do boku (2) oraz obudowa (9) sprężystych styków (10), a w krawędzi (3) płytki (1) usytuowane jest szczelinowe wgłębienie (11), a na dolnej powierzchni płytki (1) wzdłuż osi szczelinowego otworu (8) usytuowany jest montażowy kołek (12), a wzdłuż osi szczelinowego wgłębienia (11) dwa montażowe kołki (13) oraz obok szczelinowego wgłębienia (11) montażowe kołki (14), na których umocowany jest styk (15).
2. Segment według zastrzeżenia 1 znamienny tym, że sprężysty (10) ma kształt prostokątnej blaszki z dwiema węższymi końcówkami oraz wygięty jest w kształt przypominający literę C.
3. Segment według zastrzeżenia 1 znamienny tym, że styk elektryczny (15) ma kształt prostokątnej blaszki z dwoma otworami, która z jednej strony ma prostopadle odgiętą podłużną część (16) zakończoną ścięciem (17), oraz z drugiej strony prostokątnej blaszki ma końcówkę (18) odgiętą o niewielki kąt od płaszczyzny blaszki.
Decyzją z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] Urząd Patentowy odmówił udzielenia patentu. Uznał bowiem to rozwiązanie za niespełniające wymogu nieoczywistości w świetle stanu techniki wynikającego z wcześniejszego patentu nr 168313 pt.: "Segment do składania układów elektrycznych na tablicy magnetycznej", którego twórcami są również uczestnicy, zaś uprawnionym z tego patentu jest P. B. (zwany dalej skarżącym). Patent nr 168313 został zgłoszony do Urzędu Patentowego w dniu [...] lutego 1992 r., zaś ogłoszenia o tym zgłoszeniu dokonano w dniu [...] września 1993 r. w "Biuletynie Urzędu Patentowego" nr 18/93.
W świetle zastrzeżeń wspomnianego wyżej patentu nr 168313:
1. Segment do składania układów elektrycznych na tablicy magnetycznej w postaci płytki o dowolnym kształcie z elementem elektrycznym oraz elementami magnetycznymi usytuowanymi na spodniej jej powierzchni oraz z umocowanymi na bocznych krawędziach końcówkami w postaci półnożowych styków elektrycznych, znamienny tym, że stanowi go płytka (1), przy czym z jednej z jej stron usytuowana jest końcówka (9) ze sprężystym stykiem (10) a nad wgłębieniem (12) usytuowany jest koniec sprężystego styku (13), przy czym końcówka (9) ma kształt prostokątnej płytki, która na jednym końcu ma przelotowy prostokątny otwór (16) usytuowany na końcu prostokątnego wgłębienia (17) a na drugim końcu końcówka (9) ma okrągły przelotowy otwór (18).
2. Segment według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że sprężysty styk (10) ma kształt prostokątnej blaszki, która z jednej strony ma kształt podobny do powierzchni fali, wydłużonej z jednej strony, a na drugim końcu ma przelotowy otwór (19), oraz prostopadle do dłuższego boku prostokątną małą końcówkę (20) odgiętą o niewielki kąt od płaszczyzny sprężystego styku (10).
3. Segment według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że drugi sprężysty styk (13) ma kształt płaskiej prostokątnej blaszki, która na jednym końcu ma przelotowy otwór (21) oraz małą prostokątną końcówkę (22) usytuowaną prostopadle do krótszego boku sprężystego styku (13), która odgięta jest o niewielki kąt od płaszczyzny sprężystego styku (13).
4. Segment według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że płaski element (15) ma kształt kwadratowej płytki z usytuowanym w środku przelotowym otworem (23).
5. Segment według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że magnetyczne elementy (6) mają umocowane na dolnej powierzchni osłonowe płytki (24).
6. Segment według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że oś podłużna sprężystego styku (10) jest usytuowana prostopadle do ściany bocznej (2) natomiast oś podłużna drugiego sprężystego styku (13) usytuowana jest równolegle do bocznej ściany (2) segmentu.
W ocenie Urzędu Patentowego oba przeciwstawione rozwiązania dotyczą tego samego zagadnienia, tj. konstrukcji segmentu do składania układów elektrycznych do magnetycznej tablicy szkolnej. W obu przypadkach segment ma postać płytki z elementem elektrycznym, mocowanej do tablicy magnetycznej za pomocą umieszczonych w przewidzianych do tego celu wgłębieniach. W obu też rozwiązaniach występują ekwiwalentne środki połączeń elektrycznych w postaci sprężystych styków, usytuowanych prostopadle do krawędzi bocznych płytki i odpowiadającym im wgłębieniom płytki. Wspomniane styki, stanowiące istotny element obu rozwiązań, pełnią tą samą funkcję połączenia bezimpedancyjnego. Cechy konstrukcyjne styków sprężystych różniących przeciwstawione rozwiązania są jedynie kwestią zwykłego doboru inżynierskiego. Natomiast różnice w kształcie płytek czy też ułatwienia ich wymiany na inne, bez potrzeby demontowania szeregu płytek przylegających, to cechy użytkowe, które nie zmieniają istoty rozwiązania. Aczkolwiek rozwiązanie według zgłoszenia [...] jest oczywistym udoskonaleniem rozwiązania chronionego patentem nr 168313, niemniej porównując oba te rozwiązania są one dostatecznie zbieżne, co uniemożliwia przyznanie późniejszemu zgłoszeniu ochrony patentowej. W rezultacie, wobec braku wymogu nieoczywistości rozwiązania objętego zgłoszeniem [...] w kontekście wcześniejszego stanu techniki, na zgłoszenie to nie może być udzielony patent w świetle art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jedn. Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117, ze zm.). Stosownie do powołanego wyżej przepisu wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania.
W następstwie odwołania uczestników od decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym decyzją z dnia [...] października 1997 r. [...] uchyliła decyzję organu pierwszej instancji. Według Komisji Odwoławczej rozwiązanie objęte zgłoszeniem [...] spełnia walor wynalazku. Od wynalazku, jak podkreślono, nie wymaga się bowiem spełniania nowej funkcji. Wystarczające jest, aby w lepszym stopniu zaspokajał znaną już potrzebę, co ma miejsce w odniesieniu do zgłoszenia [...]. Ponadto Komisja Odwoławcza nie podzieliła stanowiska zajętego przez Urząd Patentowy w decyzji z dnia [...] listopada 1996 r., że środki techniczne dotyczące wspomnianych styków, zastosowane w zgłoszeniu[...], były jedynie zwykłym inżynierskim doborem (ekwiwalentne), a tym samym oczywiste w świetle patentu nr 1683134. Porównywalne styki, jak podkreślono, różnią się istotnie pod względem budowy i usytuowania. Ponadto styki objęte zgłoszeniem [...] lepiej spełniają swoje funkcje, a zatem nie są ekwiwalentne (równoważne) w porównaniu do rozwiązania chronionego patentem nr 1683134. Styki objęte zgłoszeniem [...] zostały zaprojektowane stosownie do celu postawionego w tym rozwiązaniu.
W wyniku powyższego orzeczenia decyzją z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...] Urząd Patentowy na wynalazek pn. "Segment do składania układów elektrycznych do magnetycznej tablicy szkolnej" udzielił uczestnikom patent nr 174700.
Pismem z dnia [...] czerwca 1998 r. skarżący P. B. złożył do Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania spornego wniosek o unieważnienie patentu nr 174700. W szczególności, zdaniem skarżącego patent ten wynika w sposób oczywisty z rozwiązania stanowiącego przedmiot wcześniejszego patentu nr 168313. Ponadto rozwiązanie przyjęte w patencie nr 174700 znane jest także z wcześniejszego katalogu firmy N.. Zatem, rozwiązanie uczestników nie spełnia kryterium nieoczywistości wymaganego od wynalazku chronionego patentem.
Decyzją Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania spornego z dnia [...] listopada 1998 r. [...] unieważniono patent nr 174700, podzielając stanowisko skarżącego, iż rozwiązanie objęte unieważnionym patentem wynika ze wcześniejszego stanu techniki opisanego w patencie nr 168313.
W następstwie odwołania skarżących Komisja Odwoławcza decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. [...] uchyliła decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 1998 r. Według Komisji Odwoławczej, działający w trybie postępowania spornego Urząd Patentowy, był związany stanowiskiem zajętym w decyzji Komisji Odwoławczej dnia [...] października 1997 r.[...], wydanej w postępowaniu administracyjnym, gdzie ustalono nieoczywistość wynalazku skarżących w kontekście przeciwstawionego patentu nr 168313. Komisja Odwoławcza powołała się w tym względzie na przepis § 15 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 36, poz. 160, ze zm.). Zgodnie z cytowanym przepisem Urząd Patentowy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w decyzji Komisji Odwoławczej. Ponadto, zdaniem Komisji Odwoławczej, decyzją z dnia [...] października 1997 r. [...] związana była także i Komisja Odwoławcza, a to wobec dyspozycji art. 110 k.p.a. w związku z § 11 i § 18 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. Stosownie do art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. W świetle § 11 cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych w sprawach nie uregulowanych w § 1-8 (dotyczących postępowania spornego przed Urzędem Patentowym) stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z § 18 omawianego rozporządzenia do postępowania odwoławczego stosuje się odpowiednio przepisy § 2 i 3, § 5 ust. 1 oraz § 6-11. W rezultacie Komisja Odwoławcza wykluczyła w postępowaniu spornym, dotyczącym unieważnienia patentu nr 174700, możliwość wykazywania braku nieoczywistości tego rozwiązania z powołaniem się na stan techniki wynikający ze wcześniejszego patentu nr 168313. Natomiast, zdaniem Komisji Odwoławczej, otwarte jest zagadnienie, czy zasadne jest żądanie unieważnienia patentu nr 174700 w świetle stanu techniki wynikającego ze wzoru użytkowego Ru 55232 pt. "Segment pomocy dydaktycznej w postaci płytki przewodzącej" autorstwa uczestnika postępowania oraz austriackiego katalogu N..
Decyzją Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania spornego z dnia [...] stycznia 2000 r. [...] ponownie unieważniono patent nr 174700 na wynalazek pn. "Segment do składania układów elektrycznych do magnetycznej tablicy szkolnej". Porównując opis segmentu według udzielonego prawa ochronnego Ru 55232 oraz patent nr 174700 różnica między nimi, zdaniem Urzędu Patentowego, sprowadza się do odmiennego kształtu płytki oraz do różnej konstrukcji zastosowanych styków. Ponieważ skarżący przedstawił w austriackim katalogu firmy N. płytki z wyciętymi częściowo narożami należy przyjąć, że taki kształt płytki odpowiada kształtowi płytki w postaci ośmiokąta i wynika z jej użyteczności. Tym samym kształt płytki nie ma decydującego znaczenia na możliwość uzyskania patentu. Odnosząc się zaś do styków oczywistość rozwiązania według patentu nr 174700 sprowadza się do ekwiwalentnego zastąpienia jednego rodzaju konstrukcji styków (pełniących w obu spornych przypadkach tę samą rolę) innym rodzajem konstrukcji stosowanych styków. Zastosowanie odmiennej konstrukcji styków pociąga za sobą odmienne ich zamocowanie na płytce, co jednakże dla znawcy z dziedziny techniki wynalazku jest jedynie czynnością rutynową, należącą do codziennych czynności inżynierskich. W obu spornych rozwiązaniach, jak podkreślono, mamy do czynienia z występowaniem tego samego rodzaju środka technicznego (zestyku elektrycznego), z których jeden element jest sprężysty, a drugi z nim współpracujący - nie (jest typu nożowego), pełniącego jednakże tę samą funkcję techniczną, jaką jest zapewnienie prawidłowego przepływu prądu i odpowiedniej sztywności połączenia pomiędzy kolejnymi segmentami. Dlatego odpowiednie dopasowanie rodzaju wybranych styków do konstrukcji już istniejącej jest, zdaniem Kolegium, sprawą oczywistą. Zestaw takich styków stanowi, w przypadku łączenia poszczególnych segmentów (płytek) stanowiących odwzorowanie układu elektrycznego tego samego rodzaju, połączenie w postaci styku ślizgowego. Różnica sprowadza się wyłącznie do kierunku osadzania styku niesprężystego w styku sprężystym (poziom pionowy), natomiast lepsze spełnianie swoich funkcji (funkcji styków) według patentu nr 174700, z uwagi na różnice w budowie i usytuowaniu, mogą decydować o udzieleniu praw ochronnych, jako wzór użytkowy, a nie jako patent. W rezultacie, skoro opis oraz zastrzeżenia według prawa ochronnego Ru 55232 w pełni odpowiadają treści zastrzeżenia niezależnego patentu nr 174700, a różnica sprowadza się jedynie do szczegółowej konstrukcji styków w porównywalnych rozwiązaniach, rozwiązanie według patentu nr 174700 jest kolejnym rozwiązaniem wynikającym ze wzoru użytkowego Ru 55232, co uzasadnia unieważnienie patentu nr 174700.
Od powyższej decyzji uczestnicy złożyli odwołanie do Komicji Odwoławczej Urzędu Patentowego. Odwołanie to, jako skarga, zostało przekazane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, stosownie do art. 318 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508, ze zm.)
Uczestnicy podnieśli, że przedmiot braku oczywistości rozwiązania został ostatecznie rozstrzygnięty przez Komisję Odwoławczą w decyzjach [...] i [...], a ponadto ocena zdolności patentowej spornego wynalazku nie może być oparta na stanie techniki wynikającym z przeciwstawionego wzoru użytkowego Ru 55232, gdyż został on opublikowany w dniu [...] grudnia 1994 r. tj. po dniu [...] lutego 1994 r., a więc po dacie pierwszeństwa spornego patentu.
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, iż skoro patent nr PL 174700 został zgłoszony do ochrony przed datą ogłoszenia o zgłoszeniu wzoru użytkowego Ru 55232, to wydając zaskarżoną decyzję kwestionującą nieoczywistość wynalazku objętego spornym patentem w oparciu o stan techniki wynikający ze wspomnianego wzoru, Urząd Patentowy naruszył art. 10, art. 11 i art. 68 ustawy o wynalazczości. Ponadto Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, albowiem organ nie rozważył kwestii braku nieoczywistości wynalazku chronionego patentem nr PL 174700 w kontekście wcześniejszego patentu nr PL 168313, a także nie wyjaśniono czy szkodzi nieoczywistości spornego wynalazku austriacki katalog N., przy czym brak jest danych dotyczących daty publikacji tego katalogu i nie został on przetłumaczony na język polski. Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego przez Komisję Odwoławczą w decyzji z dnia [...] sierpnia 1999 r.[...], zgodnie z którym Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego jest związany oceną prawną wyrażoną przez Komisję Odwoławczą w decyzji z dnia [...] października 1997 r. [...] wydanej w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, iż sama nowość omawianego rozwiązania nie jest kwestionowana.
W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2004 r. skarżący podniósł, że w świetle patentu nr PL 168 313 rozwiązanie objęte spornym patentem jest rozwiązaniem dotyczącym tego samego zagadnienia, ma także postać płytki z elementem magnetycznym, posiada ekwiwalentne środki połączeń elektrycznych w postaci sprężystych styków, różnice w kształcie płytek nie wystarczają do uznania odrębnej zdolności patentowej, a w zakresie cech konstrukcyjnych styków i kształtu płytki jest ono wynikiem zwykłego doboru inżynierskiego.
Uczestnicy postępowania w piśmie z dnia [...] stycznia 2004 r. zakwestionowali interes prawny skarżącego, a także podnieśli, że zmiany w patencie dokonane w opisie nr PL 168 313 po dacie ujawnienia spornego patentu nie powinny być brane pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu. Odnośnie katalogu N. wskazali, że przedstawiony w nim wyrób jest konstrukcją z całkowicie różnym od spornego rozwiązania rodzajem styków.
Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2004 r. skarżący przedstawił oryginał katalogu N. oraz tłumaczenia stosownych jego stron i podał, że został on wydany w styczniu 1993 r., co nie zostało zakwestionowane przez uczestników.
Decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Urząd Patentowy na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117) odmówił unieważnienia patentu nr PL 174700 na wynalazek pt.: "segment do składania układów elektrycznych do magnetycznej tablicy szkolnej".
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Urząd Patentowy wskazał, że podstawę prawną rozpatrywania wniosku w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu stanowią przepisy ustawy o wynalazczości, a w szczególności ze względu na charakter podnoszonych zarzutów art. 10 tejże ustawy. Nadto podano, że organ związany jest wyrokiem NSA z dnia 22 listopada 2002 r. sygn. akt II SA 4034/01. Wynika z niego konieczność rozważenia nieoczywistości spornego rozwiązania w świetle przeciwstawionego wcześniejszego patentu nr PL 168313 oraz austriackiego katalogu N. po ustaleniu daty publikacji tego katalogu i przetłumaczeniu na język polski odpowiednich jego stron.
W ocenie Urzędu Patentowego interes prawny skarżącego w domaganiu się unieważnienia przedmiotowego patentu nie budzi wątpliwości, z uwagi na to, iż dopatruje się on naruszania przez sporny patent jego praw wyłącznych do patentu PL 168 313 oraz z uwagi na to, że obie strony konkurują na rynku wyrobami według patentu spornego i patentu PL 168 313.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że opis patentowy PL 168 313 ujawnia zespół wszystkich cech nieznamiennych zastrzeżenia niezależnego spornego patentu stanowiąc wyjściowy stan techniki tego rozwiązania.
Kwestią sporną było natomiast, czy ma tu miejsce proste zastąpienie znanych środków technicznych w rozwiązaniu znanym z patentu PL 168 313 ich ekwiwalentami znanymi znawcy posiadającemu przeciętną wiedzę z danej dziedziny jako jego wiedza ogólna lub z przeciwstawionego znanego rozwiązania.
Cechy wyróżniające sporne rozwiązanie ze stanu techniki ujętego patentem PL 168 313 obejmują dwie różne grupy cech, z których pierwszą określono jako: "ma kształt ośmiokątnej płytki".
Urząd Patentowy uznał, że ta grupa cech spornej płytki jest ekwiwalentna do odpowiednich cech znanych z oryginału katalogu N., str. 179 oraz tłumaczenia str. 179 tego katalogu (przyjmując, iż oznaczenie PC 0193 oznacza datę jego wydania styczeń 1993 r.), gdzie ujawniono segment do składania układów elektrycznych do tablicy szkolnej w postaci płytki z elementem elektrycznym na górnej powierzchni oraz stykami elektrycznymi posiadającej półkoliste ścięcia naroży, co daje kształt płytki zbliżony do ośmiokątnego. Uwzględniono też ten sam cel funkcjonalny tych grup cech w postaci uzyskania przestrzeni na palce przy chwytaniu płytek zestawionych w obwód na tablicy.
Ponadto cechy wyróżniające sporne rozwiązanie ze stanu techniki ujętego patentem PL 168 313 obejmują drugą grupę cech, którą określono jako: "przy jednym z boków usytuowany jest szczelinowy otwór prostopadły do boku oraz obudowa sprężystych styków, a w krawędzi płytki usytuowane jest szczelinowe wgłębienie, a na dolnej powierzchni płytki wzdłuż osi szczelinowego otworu usytuowany jest montażowy kołek, a wzdłuż osi szczelinowego wgłębienia dwa montażowe kołki oraz obok szczelinowego wgłębienia montażowe kołki, na których umocowany jest styk".
Ta grupa cech dotyczy konstrukcji zastosowanych styków nożowych i ich montażu, przy czym zastosowanie takich styków pozwoliło na znaczne zwiększenie sił pomiędzy łączonymi płytkami, co umożliwia przenoszenie połączonych płytek poza tablicą i ich rozłączenie przez wyjmowanie z układu jedynie ruchem prostopadłym do płaszczyzny tablicy, a więc stanowi o nieoczywistym efekcie jakościowym. Urząd Patentowy uznał, że ta grupa cech spornej płytki nie jest ekwiwalentna do odpowiednich cech znanych, lecz stanowi twórcze opracowanie konstrukcji styków nożowych, znanych znawcy posiadającemu przeciętną wiedzę z danej dziedziny jako jego wiedza ogólna, dla potrzeb konkretnego segmentu do składania układów elektrycznych do magnetycznej tablicy szkolnej oraz twórcze opracowanie konstrukcji płytki do montażu tych styków nożowych, a nieoczywisty efekt tego rozwiązania przesądza o jego nieoczywistości w rozumieniu art. 10 powołanej ustawy o wynalazczości, a tym samym o nieoczywistości całego spornego patentu.
Tak więc, z rozwiązań wskazanych jako najbliższy stan techniki dla rozwiązania przedmiotowego nie można otrzymać rozwiązania przedmiotowego przez rutynowe dostosowanie żadnego z tych rozwiązań do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w tych rozwiązaniach ich ekwiwalentami ani przez proste skojarzenie tych dwóch znanych rozwiązań.
Wobec tego, że żaden z dokumentów powołanych przez skarżącego nie może stanowić dowodu na oczywistość rozwiązania przedmiotowego Urząd Patentowy uznał, że skarżący nie uzasadnił podnoszonego zarzutu braku nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w rozumieniu art. 10 powołanej ustawy o wynalazczości.
W skardze na powyższą decyzję z dnia [...] marca 2004 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący P. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił jej naruszenie:
1) art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez dopuszczenie do orzekania w niniejszej sprawie pracownika urzędu S. B., jako osoby niepowołanej w sprawie;
2) art. 10 i art. 11 w zw. z art. 68 ust. 1 ustawy o wynalazczości w zw. z art. 315 ustawy prawo własności przemysłowej, wyrażające się tym, iż brak jest podstaw do unieważnienia patentu nr PL 174700 z powodu oczywistości rozwiązania;
3) art. 7 i art. 77 kpa w zw. z art. 252 p.w.p. co wyraża się w rażącej sprzeczności istotnych ustaleń dokonanych przez Urząd Patentowy z treścią zgromadzonego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że rozwiązanie techniczne patentu nr 174700 nie narusza praw skarżącego objętych patentem 168313.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w czasie posiedzenia Kolegium odbytego w dniu [...] stycznia 2004 r. S. B. przebywał przez okres kilkunastu minut w sali narad Kolegium. Taki stan rzeczy stanowi o pogwałceniu zasad Konstytucji i gwarancji procesowych obejmujących tak bezstronność jak i tajność obrad. Sytuację taką w ocenie skarżącego należy uznać za skutkującą bezwzględną nieważność postępowania.
Nadto skarżący wskazał, że cała literatura fachowa, doktryna oraz judykatura formułują tezę, iż dwa środki należy uznać za ekwiwalentne, jeżeli:
- spełniają w obu rozwiązaniach tę samą funkcję, a oba rozwiązania pozwalają na osiągnięcie tego samego rezultatu;
- problem leżący u podstaw obu rozwiązań jest taki sam i został rozwiązany w ten sposób, według tej samej zasady;
- porównywalne środki są oczywiste dla fachowca w dniu decydującym o pierwszeństwie.
W ocenie skarżącego nie może być coś "twórcze", skoro to coś – styki nożowe zastosowane w patencie 174700, są powszechnie znane, jak również nie można uznać za "twórcze" skoro wybór odpowiedniego rodzaju zestyku pociąga za sobą odpowiedni dobór zamocowania jego elementów na płytce, co wiąże się z rutynową działalnością inżynierską osoby projektującej.
Zdaniem skarżącego zwiększenie siły przyciągania łączonych płytek, możliwość przenoszenia połączonych płytek poza tablicę i możliwość rozłączania płytek przez wyjmowanie z układu jednym ruchem prostopadłym do płaszczyzny tablicy nie mogą stanowić podstawy do nieuwzględnienia wniosku o unieważnienie patentu, gdyż są to cechy bez znaczenia dla istoty porównywanych patentów.
Do skargi została dołączona opinia rzecznika patentowego T. K., z dnia [...] marca 2004 r., której celem było ustalenie czy w świetle istoty wynalazku pt.: "Segment do składania układów elektrycznych na tablicy magnetycznej" chronionego polskim patentem 168313 rozwiązanie zawarte w wynalazku pt.: "Segment do składania układów elektrycznych do magnetycznej tablicy szkolnej" chronionym polskim patentem nr 174700 spełnia wymóg nieoczywistości.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że zarzut dotyczący dopuszczenia do orzekania w niniejszej sprawie S. B. ma charakter bezpodstawnego pomówienia, zaś twierdzenie o jego uczestnictwie w posiedzeniu Kolegium Orzekającego jest gołosłowne i sprzeczne ze stanem faktycznym.
Wskazano, iż art. 11 w zw. z art. 68 ustawy o wynalazczości, który zgodnie z twierdzeniami skargi miał zostać naruszony nie był przedmiotem rozważań Urzędu w zaskarżonej decyzji, gdyż nie był objęty wnioskiem. O nieoczywistości spornego patentu przesądziło nowe opracowanie konstrukcji zastosowanych styków nożowych i ich montażu, na bazie ogólnej wiedzy o istniejących rodzajach takich styków. Urząd uznał to rozwiązanie za twórcze w świetle materiału dowodowego.
W ocenie Urzędu nie ma sprzeczności w twierdzeniu, że konstrukcja ogólnie znana "jako taka" może podlegać twórczemu opracowaniu, jak również sprzeczne ze stanem faktycznym jest twierdzenie o "doborze odpowiedniego rodzaju zestyku" w przedmiotowym rozwiązaniu, gdyż skarżący nie wskazał spośród jakich znanych rozwiązań nastąpił ten dobór.
Zdaniem organu teza o "przyjęciu przez Urząd, że rozwiązanie techniczne patentu 174700 nie narusza praw skarżącego objętych patentem 168313" jest sprzeczna ze stanem faktycznym i przypisuje zaskarżonej decyzji treści, których decyzja ta nie zawiera. Nadto organ podkreślił, iż dołączona do skargi opinia została opracowana na podstawie zaskarżonej decyzji i posługuje się materiałami nieobjętymi dowodami w sprawie. Stanowi ona polemikę z tezami zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2004 r., prawomocnym od dnia 9 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższą skargę P. B. z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego – nadesłania pełnomocnictwa procesowego.
Dnia [...] lipca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 29 lipca 2004 r.
Jako podstawę wznowienia wskazano ujawnienie nowych okoliczności faktycznych odnoszących się do złożenia pełnomocnictwa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a.)
Skarżący wskazał, że pełnomocnictwo złożył w Sądzie osobiście jego pełnomocnik w dniu [...] maja 2004 r. i odnalazło się ono w zwróconych Urzędowi Patentowemu aktach sprawy [...].
Jako drugą podstawę wznowienia podał naruszenie przepisów prawa pozbawiające stronę możliwości działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). W jego ocenie przyjęcie, że doręczenie postanowienia z 29 lipca 2004 r. nastąpiło ze skutkiem prawnym dla strony skarżącej w dniu 6 sierpnia 2004 r. jest jaskrawym naruszeniem przepisów prawa prowadzącym do pozbawienia tej strony możliwości działania. Pełnomocnik skarżącego nie otrzymując przedmiotowego postanowienia nie mógł podjąć stosownych czynności procesowych.
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2006 r. uczestnicy postępowania M. S. i E. D. wnosili o oddalenie skargi. Podnieśli, iż opinia rzecznika patentowego T. K. została złożona dopiero na etapie skargi, a więc nie powinna być brana pod uwagę, gdyż nie była dowodem w sprawie. W ocenie uczestników przykłady wskazane w opinii świadczą o braku zrozumienia istoty omawianego wynalazku. Aby wykazać powyższe uczestnicy odnieśli się szczegółowo do poszczególnych fragmentów opinii. Zdaniem uczestników opinia jest wewnętrznie sprzeczna, posługuje się przykładami, które w żaden sposób nie nadają się do stosowania w segmentach według patentu 174700.
Nadto uczestnicy podnieśli, iż skarżący utracił swój interes prawny, albowiem sądy powszechne uznały, iż nie został naruszony przedmiotowy zakres patentu skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde jednak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.
Jednocześnie należy dodać, że Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę materiał dowodowy jakim dysponował, bądź też jaki powinien zgromadzić organ przed wydaniem rozstrzygnięcia. Stąd też wszelkie dołączone w toku postępowania sądowoadminstracyjnego opinie, nie przedłożone wcześniej organowi, nie mogą mieć wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez P. B. skargi od decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2004 r. Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej jednak kolejności Sąd rozpoznał skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2004 r. o odrzuceniu skargi na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2004 r. Zgodnie z przepisem art. 281 p.p.s.a. Sąd połączył badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. W ocenie Sądu skarga o wznowienie została wniesiona w terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.
Skarżący wykazał bowiem stosownie do treści art. 273 § 2 p.p.s.a., że ujawniły się nowe okoliczności faktyczne odnoszące się do złożenia pełnomocnictwa w postępowaniu zakończonym odrzuceniem skargi. Okoliczności te miały niewątpliwy wpływ na wynik sprawy, albowiem to właśnie brak pełnomocnictwa był powodem odrzucenia skargi. Pełnomocnictwo dla adw. M. Z. było złożone do akt, lecz znalazło się w dołączonych do akt sądowych aktach administracyjnych. Fakt ten został ustalony przez pełnomocnika skarżącego dnia [...] lipca 2005 r. a skarga o wznowienie wpłynęła do Sądu dnia [...] lipca 2005 r. Uznać zatem należy, że został zachowany termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania wskazany w art. 277 p.p.s.a.
W ocenie Sądu skarga o wznowienie znajduje również uzasadnienie w treści art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący wykazał bowiem, iż wskutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiony możliwości działania. W postępowaniu w sprawie o sygn. akt VISA/Wa 401/04 doszło do naruszenia art. 67 § 5 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem doręczenia pism sądowych winny być dokonywane pełnomocnikowi lub osobie upoważnionej do odbioru pism, jeżeli takie osoby zostały w sprawie ustanowione. W powyższej sprawie doręczenie postanowienia z dnia 29 lipca 2004 r. o odrzuceniu skargi nastąpiło z naruszeniem cytowanego przepisu. W przypadku bowiem doręczenia pism sądowych adwokatowi wykonującemu zawód indywidualnie doręczenia te winny być dokonywane mu osobiście. Poza doręczeniami właściwymi, w grę wchodzą również doręczenia zastępcze, o których mowa w art. 72 p.p.s.a. W przypadku doręczenia w miejscu pracy – stosownie do art. 69 p.p.s.a. – za które należy potraktować siedzibę prowadzonej przez adwokata kancelarii adwokackiej, doręczenie może nastąpić tylko do rąk osoby upoważnionej do odbioru pism.
Zdaniem Sądu w sprawie VISA/Wa 401/04, mając na względzie powyższe unormowanie, nie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, albowiem osoba, która orzeczenie odebrała, nie była upoważniona do odbioru pism. Wobec powyższego skarżący nie mógł podjąć stosownych czynności procesowych celem wzruszenia powyższego postanowienia i tym samym został pozbawiony możliwości działania.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd przyjmując, iż zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, wznowił postępowanie sądowoadministracyjne i uchylił postanowienie z dnia 29 lipca 2004 r. o odrzuceniu skargi.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stosownie do przepisów art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości patent może być unieważniony na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 255 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (dalej jako p.w.p.) sprawy o unieważnienie patentu rozpatruje Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego, przy czym zgodnie z art. 317 w/w ustawy dotyczy to także spraw, w których postępowanie przed Urzędem Patentowym było wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Stosownie do art. 315 ust. 3 w/w ustawy ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu udzielonego przed dniem wejścia w życie ustawy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. W rozpoznawanej sprawie wynalazek pt.: "Segment do składania układów elektrycznych do magnetycznej tablicy szkolnej" został zgłoszony do Urzędu Patentowego dnia [...] lutego 1994 r., a zatem przepisy ustawy o wynalazczości – jak to prawidłowo przyjął Urząd Patentowy – winny stanowić podstawę prawną rozpatrzenia wniosku o unieważnienie patentu PL 174700 w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu.
W ocenie Sądu, a wbrew twierdzeniom uczestników postępowania, skarżący P. B. miał interes prawny w wystąpieniu z wnioskiem o unieważnienie przedmiotowego patentu. Okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że strony konkurują ze sobą na rynku pomocy dydaktycznych, zaś skarżący dopatruje się naruszenia przez sporny patent jego praw wyłącznych wynikających z patentu PL 168313. Między stronami toczyły się postępowania cywilne, były wszczynane również postępowania karne, które kończyły się rozstrzygnięciami korzystnymi dla uczestników wobec niestwierdzenia naruszenia prawa. Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż interes prawny konkurenta może wynikać np. z wytoczenia powództwa o naruszenie prawa wyłącznego. Wskazać również należy, iż w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym interes prawny nie był kwestionowany. Okoliczność, że sądy powszechne uznały, że nie został naruszony przedmiotowy zakres patentu powoda nie niweluje tego interesu.
Przechodząc do zarzutów skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, iż nie doszło do rażącego naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które skutkowałoby bezwzględną nieważnością postępowania. Jak wynika z wyjaśnień organu i nadesłanej wokandy Kolegium Orzekającego z dnia [...] stycznia 2004 r. obecność pracownika Urzędu Patentowego – S. B. w pomieszczeniach Kolegium związana była z jego obowiązkami służbowymi. Brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, aby uczestniczył on w posiedzeniu Kolegium bezpośrednio poprzedzającym wydanie decyzji, a tym samym miał wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych brak jest przesłanek do uznania, iż organ naruszył zasady Konstytucji RP wskazane w art. 2 i art. 7 oraz, że doszło do pogwałcenia gwarancji procesowych tj. bezstronności i tajności obrad.
Dalsze zarzuty skargi dotyczyły rażącego naruszenia art. 10 i art. 11 w zw. z art. 68 ust. 1 ustawy o wynalazczości w zw. z art. 315 p.w.p. wyrażającego się tym, iż brak jest podstaw do unieważnienia patentu nr PL 174700 z powodu oczywistości rozwiązania i art. 7, art. 77 kpa w zw. z art. 252 p.w.p. polegające na rażącej sprzeczności istotnych ustaleń dokonanych przez Urząd Patentowy z treścią zgromadzonego materiału dowodowego.
Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy o unieważnienie patentu w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.
Postępowanie w sprawie unieważnienia przedmiotowego patentu zostało wszczęte wnioskiem P. B. z dnia [...] czerwca 1998 r., w którym podniesiono, iż rozwiązanie uczestników nie spełnia kryterium nieoczywistości wymaganego od wynalazku chronionego patentem. Nie była natomiast kwestionowana sama nowość rozwiązania. Wobec takiego zakresu wniosku organ stosownie do treści przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. rozstrzygał sprawę jedynie w zakresie poziomu wynalazczego rozwiązania chronionego patentem nr 174700. W tej sytuacji zarzut skargi naruszenia art. 11 ustawy o wynalazczości należy uznać za nieznajdujący uzasadnienia w treści zaskarżonej decyzji, w której powyższy przepis nie był rozważany i nie stanowił podstawy wydanego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu organ nie naruszył pozostałych przepisów wskazanych w skardze. Dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i subsumcji przepisów prawa. Będąc związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2002 r. sygn. akt II SA 4034/01 organ rozważał nieoczywistość spornego rozwiązania w świetle przeciwstawionego patentu nr PL 168313 oraz austriackiego katalogu N.. Zgodnie z Metodyką badań zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Wydawnictwa Urzędu Patentowego, Warszawa 1993 r.):
- zarzut oczywistości powinien być wywodem opartym na określonych dowodach ze stanu techniki;
- prostota rozwiązania nie musi świadczyć o jego oczywistości;
- szczególna postać rozwiązania, jeżeli wiąże się z nieoczekiwanym efektem stanowi rozwiązanie nieoczywiste;
- pozytywne stwierdzenie choćby jednej z przesłanek takich jak między innymi wyraźna poprawa efektywności, czy szczególny efekt wymaga krytycznego rozważenia zasadności postawienia zarzutu oczywistości.
W rozpoznawanej sprawie o nieoczywistości spornego patentu przesądziło nowe opracowanie konstrukcji zastosowanych styków nożowych i ich montażu, na bazie ogólnej wiedzy o istniejących rodzajach takich styków. Urząd Patentowy prawidłowo przyjął, iż zastosowanie takich styków pozwoliło na znaczne zwiększenie sił pomiędzy łączonymi płytkami, co umożliwia przenoszenie połączonych płytek poza tablicę i ich rozłączenie przez wyjmowanie z układu jedynie ruchem prostopadłym do płaszczyzny tablicy. Stanowi to o nieoczywistym efekcie jakościowym, a zatem mając na względzie przywołaną powyżej Metodykę, organ prawidłowo przyjął nieoczywistość spornego patentu. Rozwiązania ekwiwalentne pozwalają uzyskać podobne skutki ich stosowania, a taka sytuacja nie ma miejsca w rozpatrywanym przypadku. Zasadnie więc organ uznał, że grupa cech spornej płytki, tj. cechy dotyczące konstrukcji zastosowanych styków nożowych i ich montażu, nie jest ekwiwalentna do odpowiednich cech znanych.
Porównywane styki różnią się istotnie pod względem budowy i usytuowania w płytce i dlatego też styków tych nie można uznać za ekwiwalentne. Rezultat wynikający z zastosowania styków w patencie przedmiotowym i przeciwstawionym jest zdecydowanie różny. Wskazana wyżej grupa cech spornej płytki stanowi twórcze opracowanie konstrukcji styków nożowych, znanych znawcy posiadającemu przeciętną wiedzę z danej dziedziny. I w brew twierdzeniom skargi nie ma sprzeczności w tego rodzaju konstatacji, biorąc pod uwagę, iż wiele ogólnie znanych konstrukcji podlega twórczemu opracowaniu. Ma rację Urząd Patentowy twierdząc, iż skarżący nie wykazał istnienia rozwiązań, stanowiących stan techniki dla rozwiązania przedmiotowego, z których wynikałoby, iż można otrzymać przedmiotowe rozwiązanie przez rutynowe dostosowanie któregokolwiek z tych rozwiązań do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w tych rozwiązaniach ich ekwiwalentami lub przez proste skojarzenie znanych rozwiązań. W tej sytuacji zasadne było uznanie nieoczywistości przedmiotowego patentu, zaś twierdzenia skargi, iż wykorzystanie i rozmieszczenie elementów zestyków wg patentu nr PL 174700 i nr PL 168313 należy uznać za tożsame nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Różnica w środkach technicznych w obu rozwiązaniach, przy użyciu których te rozwiązania zrealizowano, nie pozwala zasadnie twierdzić, że jedno z nich wynika w sposób oczywisty z drugiego.
Reasumując tę część rozważań podkreślić należy, iż Urząd Patentowy rozważając kwestię oczywistości i przyjmując, iż sporny patent nie wynika w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki w sposób przekonywujący uzasadnił swoje stanowisko, a skarga jest jedynie polemiką z tymi ustaleniami. Wbrew twierdzeniom skargi wyższa efektywność może świadczyć o nieoczywistości rozwiązania. Organ nieoczywistość spornego rozwiązania zanalizował, zgodnie ze wskazaniami NSA w stosunku do przeciwstawionego wcześniej patentu nr PL168313 oraz austriackiego katalogu N.. W zakresie cech spornego rozwiązania a dotyczących budowy spornej płytki organ przyjął, że ta grupa cech jest ekwiwalentna do odpowiednich cech znanych z oryginału katalogu N.. Te ustalenia Urzędu nie były w skardze kwestionowane.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, że skarga nie opiera się na uzasadnionych podstawach i dlatego też na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia.
Sąd nie uwzględnił wniosku o odroczenie rozprawy, która odbyła się dnia 25 maja 2006 r., biorąc pod uwagę zakres udzielonego pełnomocnictwa – z prawem substytucji. Do terminu rozprawy zakres pełnomocnictwa nie uległ ograniczeniu, a zatem pełnomocnik skarżącego mógł zapewnić prawidłową reprezentację strony na rozprawie. Sąd miał również na względzie, iż poprzednia rozprawa uległa odroczeniu. Wówczas jednak przyczyna nieobecności pełnomocnika była nagła i niespodziewana i należało uznać, że w zaistniałych warunkach nie miał on możliwości ustanowić substytuta.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI