VI SA/Wa 1364/20

VI SA/Wa 1364/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Joanna Wegner
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 1421/21 - Wyrok NSA z 2021-10-21
II GSK 1431/21 - Wyrok NSA z 2025-01-09
III SA/Kr 822/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-03-02
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2107
art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 134 § 1, art. 200, art. 205 § 2, art. 205 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2020 poz 286
art. 165 ust. 1 pkt 1, art. 165 ust. 1 pkt 3, art. 162 ust. 1, art. 131 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. R., A. R. i P. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz M. R., A. R. i P. R. solidarnie kwotę 2200 (dwa tysiące dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu [...] stycznia 2014 roku do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. (później, wskutek przekształcenia, [...]Sp. z o. o. z siedzibą w K. - dalej jako [...] "wnioskodawca" lub "uczestnik") o unieważnienie prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy "Ryłko" o nr R. [...] (dalej też jako "sporny znak") udzielonego na rzecz M. R., A. R. i P. R. (dalej też jako "uprawnieni" bądź "skarżący"). Sporny znak został zgłoszony do ochrony w dniu [...] października 1999 r. i przeznaczony do sygnowania następujących towarów z klasy 25: konfekcja lekka męska i damska, w tym wyroby z dzianiny, spodnie, garsonki i konfekcja ciężka męska i damska, w tym płaszcze, kurtki, sztuczne futra.
Wnioskodawca stwierdził, iż posiada interes prawny do występowania z żądaniem unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, gdyż jest uprawniony do znaku towarowego "Ryłko" o nr [...], zgłoszonego do ochrony w dniu [...] czerwca 1999 roku, do którego znak sporny jest myląco podobny. Ponadto uprawniony, powołując się na znak sporny, wystąpił z wnioskiem o unieważnienie należącego do wnioskodawcy znaku towarowego "St. Ryłko" o nr [...]. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca powołał art. 164 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 131 ust. 1 pkt 2, art. 131 ust. 5 pkt 1 i 2 oraz art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2020 roku, poz. 286, dalej w skrócie jako "p.w.p."). Wnioskodawca podniósł, iż należący do niego, zarejestrowany z wcześniejszym pierwszeństwem, znak towarowy "Ryłko" o nr [...] jest przeznaczony do sygnowania towarów podobnych do towarów objętych ochroną znaku spornego. Służy bowiem do oznaczania obuwia, które w świetle ugruntowanego orzecznictwa, tak krajowego jak i unijnego, jest podobne do odzieży. Są to towary tego samego rodzaju, tj. towary modowe, które mają takie samo przeznaczenie, często są sprzedawane w tych samych miejscach, projektowane przez tych samych projektantów oraz wytwarzane przez tych samych producentów. Same oznaczenia natomiast posiadają identyczny, dominujący element słowny - "Ryłko" oraz zbliżoną, kontrastową grafikę. Powyższe zaś, zdaniem wnioskodawcy, rodzi ryzyko konfuzji wśród potencjalnych odbiorców, gdyż może sugerować, iż znak sporny jest odmianą wcześniejszych znaków "Ryłko". Zdaniem wnioskodawcy prawo ochronne na sporny znak towarowy narusza prawa osobiste i majątkowe osób trzecich, tj. prawo założyciela firmy – S. R. do nazwiska [...]oraz prawo do nazwy firmy i marki "[...]". Wnioskodawca podkreślił, iż jest "spółką-córką" [...] sp. z o. o. z siedzibą w K., która wywodzi się z zakładu rzemieślniczego powstałego w latach 50-tych XX w., a która obecnie posiada duży zakład produkcyjny, sieć 80 sklepów firmowych "[...]", usytuowanych głównie w centrach i galeriach handlowych w większych miastach Polski oraz 250 sklepów współpracujących w Polsce i 30 za granicą. Zdaniem wnioskodawcy prawo ochronne na sporny znak jest sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami, co przejawia się naruszeniem przez uprawnionych norm moralnych i zwyczajowych przyjętych w działalności gospodarczej, polegającym na tym, iż zgłosili oni do rejestracji sporny znak towarowy, myląco podobny do znaku przeciwstawionego, funkcjonującego w obrocie od sześćdziesięciu lat, w celu wykorzystania jego powszechnej znajomości i renomy. Wnioskodawca podkreślił, że wprawdzie, w rozpatrywanej sprawie, zgłaszającymi znak sporny są osoby posiadające nazwisko R., niemniej jednak, ma on prawo domagać się unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, ponieważ jego używanie nie odpowiada usprawiedliwionym potrzebom, ani uprawnionych, ani nabywców i nie jest zgodne z uczciwymi praktykami w produkcji, handlu i usługach, zwłaszcza, że uprawnieni wiedzieli o istnieniu znaku "Ryłko" wnioskodawcy.
W odpowiedzi uprawnieni wnieśli o oddalenie wniosku o unieważnienie spornego znaku towarowego z uwagi na podanie błędnych podstaw prawnych. Jednocześnie podnieśli, iż wnioskodawca tolerował używanie spornego znaku towarowego przez okres 5 lat, co zgodnie z art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p,, wyklucza możliwość wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie udzielonego na ten znak prawa.
W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. wnioskodawca zmodyfikował podstawę prawną swojego żądania wskazując art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 8 pkt 2, art. 8 pkt. 1 ustawy o znakach towarowych oraz art. 131 ust. 5 pkt 1 i 2 i art. 156 ust. 1 p.w.p. Stwierdził również, iż nie był świadomy faktu używania sporego znaku przez uprawionych przez 5 kolejnych lat od jego zarejestrowania, w związku z czym nie mógł się owemu używaniu sprzeciwiać. Przyznał, że dowiedział się o używaniu spornego znaku towarowego w obrocie dopiero w 2013 r., w związku z czym art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. W kolejnym piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. wnioskodawca zmodyfikował podstawę prawną swojego wniosku wskazując art. 164 p.w.p. w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, podtrzymując dotychczasową argumentację. Ponadto podniósł, iż uprawnieni dokonali zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego w złej wierze, ponieważ kierowali się chęcią wykorzystania renomy znaku przeciwstawionego i jej osłabienia. Zdaniem wnioskodawcy uprawnieni mieli świadomość, że marka [...] od wielu lat należy do wnioskodawcy. Wnioskodawca stwierdził, iż przymiot renomy posiadają także inne, należące do niego znaki towarowe zawierające element "Ryłko", tj: [...] przy czym znaki renomowane korzystają z szerszego zakresu ochrony, tj. w odniesieniu do wszystkich towarów, a nie jedynie identycznych i podobnych.
W piśmie z dnia [...] września 2015 r. uprawnieni podnieśli, że, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, tolerował on przez okres 5 lat po rejestracji, używanie spornego znaku towarowego w obrocie, w związku z czym wniosek o unieważnienie prawa na ten znak jest niedopuszczalny. Stwierdzili, że obie strony niniejszego sporu uczestniczyły w pokazie mody, jaki odbył się w K. na [...] w Hotelu [...] w dniu [...] stycznia 2003 r., zatem wnioskodawca dowiedział się o ich działalności i używanym znaku towarowym. Uprawnieni podnieśli, że wnioskodawca – [...] sp. z o.o. powstała w 2011 r., jednakże jest własnością [...] sp. z o.o., w której wspólnikami są członkowie Zarządu i Prokurenci wnioskodawcy. Jednocześnie uprawnieni wnieśli o przeprowadzenie dowodu z zeznań ww. osób, tj. S. R., T. R., J. O. i J. L. oraz M. R., A. R. oraz P. R. Uprawnieni stwierdzili, iż słowo "Ryłko" stanowi również ich nazwisko, przy czym jest to nazwisko spotykane w południowej części Polski. Podkreślili także, iż posiadają prawa podmiotowe nie tylko do nazwiska, ale też do nazwy firmy i znaku towarowego "Ryłko". Jednocześnie poddali w wątpliwość okoliczność, czy słowny znak wnioskodawcy "Ryłko" posiada przymiot powszechnej znajomości wśród swoich rzeczywistych i potencjalnych adresatów, gdyż tworzące rodzinę znaki wnioskodawcy są znakami słowno-graficznymi. Uprawnieni podnieśli również, iż znak sporny, przez kilkunastoletnie używanie w obrocie, nabył wtórną zdolność odróżniającą. Również w kolejnym piśmie z dnia [...] marca 2016 r. uprawnieni podkreślili, iż wnioskodawca tolerował przez okres co najmniej 5 lat używanie przez nich spornego znaku towarowego w obrocie, co w ich ocenie potwierdzają pisma T. R. - prokurenta [...] Sp. z o. o. dotyczące wykreślenia z wykazów znaków towarowych [...] , [...] oraz [...] odzieży, z uwagi na wcześniejsze prawo do spornego znaku towarowego, pisma Urzędu Patentowego RP kierowane do wnioskodawcy w sprawie znaków kolizyjnych wobec ww. znaków towarowych, zawierające wydruk spornego znaku, jak również podania o udzielenie na te znaki ochrony. Uprawnieni podtrzymali wniosek o przesłuchanie T. R. i S. R. na okoliczność tego, czy prokurent [...] sp. z o.o. informował Zarząd o istnieniu znaku spornego.
Z kolei w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. wnioskodawca stwierdził, iż dowiedział się o istnieniu firmy uprawnionego oraz spornego znaku towarowego w trakcie przeglądania bazy znaków towarowych Urzędu Patentowego RP, w wyniku czego złożył sprzeciw wobec zgłoszenia do ochrony znaku towarowego "Ryłko" o nr [...]. Zaznaczył, że korespondencja pomiędzy Urzędem Patentowym RP oraz [...] sp. z o.o. odnosiła się do możliwości uzyskania praw ochronnych na zgłoszone znaki towarowe i nie dotyczyła faktycznego stosowania spornego znaku w obrocie. Oprócz tego, wnioskodawca podkreślił, iż art. 165 ust. 1 p.w.p. nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy znak towarowy został zgłoszony do ochrony w złej wierze, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2017 r. stawił się świadek T. R., który zeznał, iż około 3 lata wcześniej dotarła do niego informacja o istnieniu sklepów z odzieżą z logo "Ryłko", w wyniku czego zostały podjęte bezskuteczne rozmowy z M. i P.R. o podobieństwie oznaczeń oraz próba ugodowa przed sądem. Przyznał, że podpisywał pisma dotyczące dokonywanych przez wnioskodawcę zgłoszeń znaków towarowych oraz, że nie uczestniczył w pokazach mody.
Z kolei na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] września 2018 r., zeznający w charakterze strony S. R. stwierdził, iż z firmą "Ryłko" produkującą odzież zetknął się w 2011 r., gdy zobaczył ich sklep w [...], który był oznaczony niemal identycznym znakiem jak sklepy "Ryłko" z butami. Przyznał również, że wiedział o dokonywanych ograniczeniach w zakresie odzieży w wykazach znaków zgłaszanych przez wnioskodawcę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], Urząd Patentowy RP, na podstawie art. art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17 ze zm.) w związku z art. 164 oraz art. 315 ust. 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej a także art. 98 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "RYŁKO" nr [...].
Organ uznał, iż znak ten jest myląco podobny do przeciwstawionego mu znaku towarowego "RYŁKO" o nr [...], należącego do [...] sp. z o. o. z siedzibą w K., a zgłoszonego do ochrony z wcześniejszym pierwszeństwem i przeznaczonego do ochrony towarów podobnych względem towarów chronionych znakiem spornym, tj. obuwia i elementów składowych obuwia z kl. 25. Urząd, wbrew twierdzeniom uprawnionych, uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowania art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p., gdyż uprawnieni nie wykazali, że wnioskodawca, przez okres pięciu kolejnych lat używania zarejestrowanego znaku spornego, będąc świadomym jego używania, nie sprzeciwiał się temu. Organ podkreślił, że przepis art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. ma charakter wyjątku, gdyż przewidziana w nim możliwość żądania skutecznego unieważnienia prawa ochronnego na konfuzyjny znak towarowy, mimo spełnienia przesłanek merytorycznych, zostaje wyłączona na skutek nie sprzeciwiania się używaniu tego znaku przez wnioskodawcę, w związku z czym brak jest uzasadnienia do rozszerzającej wykładni tego przepisu. W ocenie organu, sama wiedza o istnieniu firmy, a wiedza o posługiwaniu się przez dany podmiot określonym znakiem towarowym w obrocie, to odmienne kwestie. Z okoliczności sprawy wynika natomiast, zdaniem organu, że wnioskodawca powziął wiedzę o posługiwaniu się przez uprawnionych spornym znakiem towarowym w chwili zapoznania się przez osoby go reprezentujące, ze sklepem z odzieżą uprawnionych w galerii handlowej w K., tj. w 2010/2011 lub 2012 r. Zdaniem organu tolerowania przez wnioskodawcę używania spornego znaku nie potwierdzają także zeznania świadka T. R., który przyznał, że w 2007 r. podpisywał korespondencję prowadzoną z Urzędem Patentowym RP, dotyczącą braku możliwości rejestracji zgłoszonych przez poprzednika prawnego wnioskodawcy znaków towarowych w zakresie odzieży z uwagi na kolizję ze znakiem spornym. Wbrew twierdzeniom uprawnionych bowiem wiedza o istnieniu danego znaku towarowego nie jest równoznaczna z wiedzą o jego używaniu w obrocie. Tym bardziej nie jest równoznaczna, wbrew twierdzeniom uprawnionych, z rezygnacją wnioskodawcy z możliwości podejmowania działań mających na celu ochronę przysługującego mu prawa poprzez złożenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak kolidujący z tym znakiem.
Co więcej, zdaniem organu, brak jest podstaw, do rozciągania zakresu tej przesłanki na poprzedników prawnych wnioskodawcy, bez względu na powiązania kapitałowo-osobowe występujące między nimi. W art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. mowa jest bowiem wprost o podmiocie, jakim jest wnioskodawca.
Organ stwierdził, iż "bycie świadomym" używania znaku towarowego, o którym mowa w art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p., oznacza posiadanie przez wnioskodawcę wiedzy o używaniu tego znaku przez uprawnionego. Nie można natomiast rozciągać zakresu omawianej przesłanki ustawowej na możność, czy powinność dowiedzenia się przez wnioskodawcę o używaniu znaku przez uprawnionego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt IIGSK 98/07). Tymczasem stan faktyczny istniejący w mniejszej sprawie, tj. długotrwałe prowadzenie przez uprawnionych działalności gospodarczej pod firmą [...] oraz posługiwanie się przez nich oznaczeniem "Ryłko", wbrew stanowisku autora opinii, jedynie wiedzę wnioskodawcy uprawdopodobnia.
Niezależnie od powyższego organ uznał, iż wnioskodawca nie wykazał, aby uprawnieni zgłosili do ochrony swój znak towarowy działając w złej wierze.
UP RP podzielił natomiast stanowisko wnioskodawcy, iż oznaczane znakiem spornym towary, takie jak: konfekcja lekka męska i damska, w tym wyroby z dzianiny, spodnie, garsonki i konfekcja ciężka męska i damska, w tym płaszcze, kurtki, sztuczne futra - z kl. 25 należy uznać za podobne do obuwia i elementów składowych obuwia - z kl. 25 oznaczanych znakiem przeciwstawionym. Zdaniem organu, odzież i obuwie to towary codziennego użytku o takim samy przeznaczeniu - służą do okrycia i ochrony ciała oraz spełniają dodatkowo funkcję estetyczną kreowania wizerunku człowieka.
Ponadto, w ocenie Urzędu, przeciwstawione sobie oznaczenia, są niemal identyczne. W warstwie wizualnej dominującym elementem znaku spornego " Ryłko" o nr [...] jest umieszczony na czarnym tle srebrny napis "Ryłko" wykonany prostą czcionką, za wyjątkiem pierwszej, wielkiej litery, mającej fantazyjny kształt. W znaku przeciwstawionym "Ryłko" o nr [...] również dominuje identyczny wyraz "Ryłko" wykonany prostą, beżową czcionką na granatowym tle. Organ zauważył, że przy badaniu podobieństwa znaków słowno-graficznych "ważną rolę pełni zasada dominującego znaczenia elementów słownych. Ta zasada, wielokrotnie akcentowana w orzecznictwie polskim i unijnym oznacza, że zbieżność (podobieństwo) elementów słownych znaków kombinowanych stanowi silną wskazówkę za potwierdzeniem kolizji znaków." ("System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej" pod redakcja R. Skubisza C.H. Beck Warszawa 2012 r.). W ocenie organu, pozycja słowa "Ryłko" w tych dwóch znakach, na tyle determinuje ich percepcję, że są one postrzeganie jako całość przez odbiorców jako podobne. Grafika w obydwu znakach jest uboga - sprowadza się bowiem do kolorystyki i kroju czcionki, w związku z czym nie wpłynie na odmienne postrzeganie porównywanych znaków. Co więcej, skromna grafika w obydwu znakach jest zbliżona - jest to jasny napis umieszczony na kontrastowym, ciemnym tle. W warstwie fonetycznej porównywane znaki towarowe są identyczne - tworzy je identyczne słowo "Ryłko". W warstwie znaczeniowej z kolei, dominujący element badanych znaków, który stanowi jednocześnie nazwisko strony sporu, ma charakter fantazyjny. Skoro zatem porównywane znaki nie mają określonego znaczenia w języku polskim, to trudno mówić o ich podobieństwie znaczeniowym. Organ podniósł, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie wskazuje przy tym, aby w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego zaistniały szczególne okoliczności wpływające na zniwelowanie możliwości konfuzji wśród odbiorców, np. takich, które mogą dowodzić chęci stron niniejszego postępowania do utrzymania pokojowej koegzystencji znaków towarowych w obrocie (jak prowadzenie przez uprawnionych praktyki "nienaruszania terytorium" chronionego danym znakiem), czy wycofanie się wnioskodawcy, co podkreślali uprawnieni, z ochrony odzieży w wykazach zgłaszanych przez niego znaków towarowych zawierających element "Ryłko". Uprawnieni nie przedstawili też żadnych materiałów dowodowych świadczących o tym, iż istniejące w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego zwykłe warunki obrotu gospodarczego wykluczały możliwość pomyłki wśród nabywców sygnowanych badanymi znakami towarów. Natomiast wnioskodawca podnosił okoliczności, które w jego ocenie ryzyko pomyłki zwiększały, takie jak renoma i powszechna znajomość znaku przeciwstawionego, jednakże, zdaniem UP RP, nie wykazał on, aby znak przeciwstawiony, w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony, posiadał ww. cechy, ani nawet, aby miał zwiększoną rozpoznawalność wśród odbiorców. Obszerne materiały dowodowe przedłożone na ww. okoliczności przez wnioskodawcę pochodzą z dat późniejszych i nie odnoszą się do czasu, w którym nastąpiło zgłoszenie spornego znaku do ochrony.
Na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2019 roku, skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:
1. art. 164 p.w.p. w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze. zm., dalej też jako "k.p.a.") w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. poprzez przyjęcie, iż wnioskodawca posiada interes prawny w unieważnieniu spornego znaku wynikający z posiadania prawa wyłącznego do znaku towarowego przeciwstawionego "RYŁKO" [...], do którego znak sporny jest konfuzyjnie podobny, podczas, gdy podobieństwo takie nie istnieje,
2. art. 164 p.w.p. w związku z art. 28 k.p.a. w związku z art. 5 Kodeksu cywilnego, poprzez przyjęcie, iż wnioskodawca posiada interes prawny w unieważnieniu spornego znaku, podczas, gdy sam wnioskodawca zaprzeczył istnieniu takiego interesu, składając pisemne oświadczenie o braku podobieństwa towarów sygnowanych znakiem spornym oraz znakiem przeciwstawionym,
3. art 7 i 80 k.p.a. w związku z art. art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dowolną ocenę dowodów, zwłaszcza pominięcie stanowiska wnioskodawcy co do braku kolizyjności porównywanych znaków towarowych z uwagi na brak podobieństwa sygnowanych nimi towarów,
4. art. 77 § 3 k.p.a. w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego nie wziął pod uwagę stanowiska wnioskodawcy o braku podobieństwa towarów oznaczanych porównywanymi znakami towarowymi,
5. art. 7, 80 i 77 k.p.a. w związku z art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, iż wiedza wnioskodawcy dotyczy co najwyżej używania firmy uprawnionych, a nie spornego znaku towarowego, przy czym naruszenie art. 77 k.p.a. dotyczy wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym Urząd sprzecznie twierdzi, iż wnioskodawca wiedział o firmie, a nie o znaku uprawnionych, zaś następnie, że wnioskodawca dowiedział się o znaku, gdy zobaczył znak uprawnionych w galerii [...] w K.,
6. art. 7 i 80 k.p.a. w związku z art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że wiedza i oświadczenie złożone przez T. R. w 2007 r. nie świadczą o tym, iż wnioskodawca uznał brak kolizyjności znaku spornego z należącymi do niego znakami oraz o tolerowaniu znaku spornego przez wnioskodawcę,
7. art. 7 i 80 k.p.a. w związku z art. 165 ust 1 pkt 1 p.w.p. poprzez wyrywkową ocenę dowodów i przyjęcie, że prowadzenie przez uprawnionych działalności gospodarczej pod firmą [...] , wprowadzanie do obrotu odzieży oznaczanej znakiem towarowym "Ryłko", istnienie siedzib obydwu firm w tym samym województwie nie może przesądzać o tolerowaniu znaku spornego przez wnioskodawcę,
8. art. 77 k.p.a. w związku z art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez brak ustalenia stanowiska orzecznictwa sądowo-administracyjnego w odniesieniu do obowiązków przedsiębiorcy na rynku konkurencyjnym, który jest zobowiązany do dbania o swoje znaki, a tym samym do wiedzy o sytuacji gospodarczej konkurentów w zakresie posiadanych i używanych przez nich znaków, w tym pominiecie orzecznictwa powoływanego w opinii prof. M. T.,
9. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez dowolną ocenę wielkości sprzedaży towarów sygnowanych spornym znakiem towarowym, co skutkowało uznaniem, iż była niewystarczająca do przypisywania wnioskodawcy wiedzy o takiej sprzedaży i jego świadomości o używaniu spornego znaku,
10. art 7 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 165 ust 1 pkt 1 p.w.p. poprzez przyjęcie, że o świadomości używania spornego znaku i o przyzwoleniu na jego używanie nie mogą świadczyć dowody pochodzące z okresu po dacie złożenia wniosku o unieważnienie znaku, ale odnoszące się do czasu sprzed tej daty, tymczasem oświadczenia przedstawicieli wnioskodawcy z 2015 r. odnoszące się do istnienia spornego znaku dotyczą faktów mających miejsce przed datą złożenia wniosku,
11. art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędny wykładnię i jego niezastosowanie, co polegało na przyjęciu, iż pojęcie "wnioskodawcy" odnosi się do aktualnie uprawnionego do znaku przeciwstawionego, nie zaś jego poprzedników prawnych, podczas, gdy obowiązuje zasada ciągłości, kontynuacji prawa do znaku towarowego, które jest przejmowane z tzw. dobrodziejstwem inwentarza,
12. art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez przyjęcie, że nawet gdyby wnioskodawca istniał w dacie rozpoczęcia biegi 5-letniego terminu, to również brak byłoby podstaw do uznania, iż tolerował znak sporny, pomimo tego, iż są to podmioty ściśle powiązane, zaś z dowodów wynika, iż członkowie władz [...] sp. z o.o. doskonale wiedzieli, że sporny znak istnieje i jest używany, a co więcej wyrazili zgodę nie tylko na jego używanie, ale wprost oświadczyli, iż znak sporny nie stanowi kolizji dla ich znaku, z uwagi na odmienność oznaczanych nimi towarów,
13. art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez przyjęcie, że okres 5 kolejnych lat obejmuje lata poprzedzające datę złożenia wniosku,
14. art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez przyjęcie, iż przedsiębiorcy na rynku nie mają obowiązku "śledzenia konkurencji" i nie są obciążeni koniecznością interesowania się działalnością uprawnionych do znaków konkurencyjnych,
15. art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że świadomość wnioskodawcy musi opierać się na pewności, zaś dowody wskazujące w sposób logiczny i praktyczny, że wnioskodawca mógł i powinien wiedzieć o używaniu spornego znaku są niewystarczające,
16. art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż styczność wnioskodawcy z używaniem spornego znaku przed datą jego rejestracji nie miała znaczenia dla oceny jego świadomości, zwłaszcza, że wnioskodawca następnie dowiedział się o zgłoszeniu i rejestracji tego znaku i zajął w tej sprawie formalne stanowisko,
17. art. 165 ust 1 pkt 1 p.w.p. poprzez przyjęcie, iż ponad 10-letnia obecność towarów oznaczanych danym znakiem na konkurencyjnym rynku nie uzasadnia wiedzy wnioskodawcy o tym znaku, podczas, gdy przeciw takiemu stanowisku przemawia przyjmowane w orzecznictwie założenie wiedzy przedsiębiorców o sytuacji gospodarczej konkurentów, w tym o używanych przez nich znakach towarowych,
18. art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. poprzez przyjęcie, iż istniało ryzyko konfuzji na rynku, a towary, takie jak odzież i obuwie były jednorodzajowe w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony, co nie zostało poparte w zaskarżonej decyzji ani orzecznictwem ani poglądami doktryny aktualnymi na datę zgłoszenia, przy czym wnioskodawca oraz jego poprzednicy i przedstawiciele zaprzeczyli jednorodzajowości ww. towarów, zaś Urząd Patentowy udzielił prawa ochronnego na sporny znak towarowy, po uprzednim przeprowadzeniu stosownego badania,
19. naruszenie art. 14 ust. 1 i 2 u.z.t. poprzez jego niezastosowanie, gdy tymczasem przepis ten dotyczy sytuacji, jaka ma miejsce w sprawie niniejszej, tzn. w przypadku rejestracji znaku zawierającego nazwisko i zarazem zasadniczy rdzeń firmy uprawniony do znaku wcześniejszego ma prawo domagać się wprowadzenia do znaku spornego elementów odróżniających przeciwstawiane znaki, a które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podobnie, jak uczestnik postępowania w piśmie z dnia [...] listopada 2020 roku. Skarżący podtrzymali z kolei swoje stanowisko wyrażone uprzednio w skardze w piśmie z [...] grudnia 2020 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p., poprzez jego niezastosowanie, podczas, gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika bezsprzecznie, że skarżący wykazali, iż wnioskodawca był świadomy używania przez nich spornego, słowno-graficznego znaku towarowego "Ryłko" o nr [...], przez okres 5 lat przed złożeniem wniosku o unieważnienie. Zgodnie bowiem z powyższym przepisem, z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego nie można wystąpić z powodu kolizji z wcześniejszym znakiem bądź naruszenia praw osobistych lub majątkowych wnioskodawcy, jeżeli przez okres pięciu kolejnych lat używania zarejestrowanego znaku, wnioskodawca, będąc świadomym jego używania, nie sprzeciwiał się temu. Co istotne, okres 5 lat używania znaku, o którym mowa w art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p., dotyczy zarejestrowanego znaku, co oznacza, że 5-letni okres może być liczony najwcześniej od daty udzielenia prawa ochronnego, gdyż dopiero wtedy mamy do czynienia ze znakiem zarejestrowanym. Ponadto musi to być 5 następujących po sobie lat używania znaku. Jeżeli zatem używanie znaku zostałoby przerwane, to okres 5 lat należy liczyć ponownie. Jednakże nie oznacza to, że znak musi być używany w sposób ciągły, każdego dnia przez okres 5 kolejnych lat. Ważne jest, aby zachowana była systematyczność używania znaku Okres 5 lat, zgodnie z analizowanym przepisem, powinien być liczony od momentu, gdy wnioskodawca stał się świadomy używania kolidującego znaku. Jeśli wnioskodawca, będąc świadomym obecności na rynku konkurencyjnego oznaczenia, nie sprzeciwi się temu, to po upływie 5 lat będzie mógł złożyć wniosek o unieważnienie znaku towarowego tylko wtedy, gdy wykaże, że znak był zgłoszony w złej wierze (zob. art. 165 ust. 2 p.w.p.) (p. Demendecki Tomasz i in., Prawo własności przemysłowej. Komentarz Prawo własności przemysłowej, opublikowano: LEX 2015).
Sąd w tym miejscu pragnie podkreślić, że w pełni zgadza się z oceną organu, że wnioskodawca nie wykazał, aby uprawnieni zgłosili do ochrony swój znak towarowy działając w złej wierze. Istotnie nie sposób dopatrzyć się jakiejkolwiek złej wiary po stronie skarżących, którzy zgłosili swój znak do ochrony w dniu [...] października 1999 r., podczas, gdy wnioskodawca swój znak zgłosił w dniu [...] czerwca 1999 roku, a więc cztery miesiące wcześniej, w sytuacji, w której ze zgromadzonych w aktach sprawy materiałów bynajmniej nie wynika, aby ten zgłoszony przez wnioskodawcę cztery miesiące wcześniej znak towarowy, charakteryzował się na tamtą chwilę powszechną rozpoznawalnością wśród klientów, tudzież wypracowaną na rynku renomą, z której skarżący zamierzali w sposób nieuczciwy skorzystać, rejestrując swój znak. Kwestia, czy w okresie późniejszym, znak wnioskodawcy nabrał renomy czy powszechnej znajomości, jest irrelewantna dla możliwości przypisania skarżącym złej wiary na dzień [...] października 1999 r. Nadto skarżącym nie sposób przypisać zamiaru blokowania wnioskodawcy możliwości sygnowania swoich towarów przysługującym mu znakiem, czy też rejestracji znaku bez zamiaru jego używania w obrocie. Wręcz przeciwnie, z całokształtu materiału dowodowego wynika, że skarżący prowadzili swą działalność w zakresie obrotu odzieżą, posługując się w sposób nieprzerwany przysługującym im spornym znakiem towarowym.
Skoro zatem prawidłowo organ wykluczył możliwość przypisania skarżącym złej wiary przy zgłoszeniu przez nich do ochrony spornego znaku, konieczne jest rozważenie kluczowej na gruncie niniejszej sprawy kwestii: czy doszło do typizowanej w art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. sytuacji świadomego tolerowania przez wnioskodawcę używania przez skarżących kwestionowanego aktualnie znaku towarowego przez pięć kolejnych lat?
Na tak postawione pytanie, należy, zdaniem Sądu, odpowiedzieć twierdząco, wbrew stanowisku Urzędu Patentowego RP. Niekwestionowanym jest bowiem złożenie przez Pana T. R., prokurenta [...] Sp. z o. o. z siedzibą w K., dwóch oświadczeń z dnia [...] stycznia 2007 roku, w imieniu ww. spółki, w odpowiedzi na pisma Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2007 roku oraz [...] grudnia 2016 roku, wskazujących na kolizję zgłoszonych przez [...] Sp. z o. o. z siedzibą w K. w dniu [...] sierpnia 2004 roku znaków towarowych "Ryłko" za numerem [...], właśnie ze znakiem spornym, w zakresie towarów konfekcyjnych, z klasy 25. Niespornym jest także trzecie oświadczenie Pana T. R., z dnia [...] sierpnia 2007 roku, w odpowiedzi na zawiadomienie organu z dnia [...] lipca 2007 roku, informujące o podobieństwie zgłoszonego przez [...] Sp. z o. o. z siedzibą w K. znaku "RYŁKO RELAX" do spornego znaku, przeznaczonego do oznaczania ww. towarów (odzież) w klasie 25. Organ wskazał przy tym wyraźnie we wszystkich wyżej przywołanych swoich pismach na jednego ze skarżących, czyli M. R., jako uprawnionego do sygnowania spornym znakiem, enumeratywnie wymienionych towarów z klasy 25. Pan T. R., prokurent [...] Sp. z o. o. z siedzibą w K., oświadczył każdorazowo w swej odpowiedzi, że prosi o wykreślenie z zakresu towarów, o ochronę których [...] Sp. z o. o. wnioskowała, towarów z klasy 25 (oznaczonych jako odzież). Wskazał, że usunięcie tych towarów nie powinno naruszać rejestracji znaku [...] - czyli znaku spornego. Organ kwestionuje charakter powyższych oświadczeń, jako dowodu na wiedzę po stronie poprzednika wnioskodawcy o używaniu przez skarżących spornego znaku, podkreślają, że wiedza o istnieniu danego znaku towarowego nie jest równoznaczna z wiedzą o jego używaniu w obrocie, ani tym bardziej, z rezygnacją wnioskodawcy z możliwości podejmowania działań mających na celu ochronę przysługującego mu prawa poprzez złożenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak kolidujący z tym znakiem. Organ, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt II GSK 98/07, stwierdził, iż "bycie świadomym" używania znaku towarowego, o którym mowa w art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oznacza posiadanie przez wnioskodawcę wiedzy o używaniu tego znaku przez uprawnionego. Organ zaznaczył, że nie można natomiast rozciągać zakresu omawianej przesłanki ustawowej na możność, czy powinność dowiedzenia się przez wnioskodawcę o używaniu znaku przez uprawnionego. Istotnie NSA w cytowanym wyroku zauważył, że z art. 165 ust. 1 pkt 1 i 3 p.w.p., bynajmniej nie można kreować powinności dowiadywania się przez wnioskodawcę o używaniu znaku przez uprawnionego. Warto jednakże zauważyć, na gruncie jakiego stanu faktycznego NSA orzekał. W przywołanym wyroku stwierdził on bowiem, że nieprawidłowe były ustalenia UP RP, podtrzymane przez sąd pierwszej instancji, sprowadzające się do przyjęcia, że wnioskodawca (uprawniony do znaku towarowego "JOOP") mógł albo powinien mieć świadomość używania znaku towarowego "JUUPI!" ze względu na zawarcie umowy sublicencyjnej pomiędzy uprawnionym do spornego znaku "JUUPI!" a licencjobiorcą prawa do znaku towarowego "JOOP", skoro wnioskodawca nie był stroną tej umowy sublicencyjnej.
Zatem stan faktyczny w sprawie podlegającej badaniu przez NSA był zgoła odmienny od stanu faktycznego w sprawie niniejszej, w której poprzednik wnioskodawcy, wskutek otrzymania trzech pism skierowanych do niego przez UP RP, uzyskał wiedzę o przysługującym M. R. z pierwszeństwem od dnia [...] października 1999 roku, prawie do sygnowania spornym znakiem określonych towarów z klasy 25. Z treści oświadczeń Pana T. R, datowanych na dzień [...] stycznia i [...] sierpnia 2007 roku, wynika przy tym wprost zamiar uniknięcia naruszenia praw M. R. wynikających z rejestracji znaku spornego, poprzez wykreślenie z zakresu towarów, o ochronę których [...] Sp. z o. o. wnioskowała, towarów z klasy 25. Wbrew argumentacji organu, w takiej sytuacji, świadomość funkcjonowania na rynku spornego znaku, nie wymagała od poprzednika wnioskodawcy podejmowania jakichkolwiek dodatkowych działań weryfikacyjnych, skoro wyraźnie zrzekł się w toku postępowań rejestrowych, części zakresu ochrony dla zgłaszanych przez siebie znaków, chcąc uniknąć kolizji z jasno oznaczonym znakiem spornym – zidentyfikowanym zarówno poprzez numer, datę pierwszeństwa, jak i podmiot uprawniony. Zdaniem Sądu, kwestia wiedzy wnioskodawcy o używaniu przez uprawniony podmiot znaku, o unieważnienie którego wnioskuje, w rozumieniu art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p., winna być każdorazowo oceniana z uwzględnieniem konkretnych okoliczności, charakterystycznych dla tego przypadku. Nie można zatem apriorycznie wykluczyć możliwości przypisania wnioskodawcy świadomości używania kolidującego znaku, poprzez uzyskanie informacji od Urzędu Patentowego o zarejestrowaniu aktywnego znaku towarowego, który wprost narusza prawa wnioskodawcy wynikłe z przysługującego mu oznaczenia. Trudno, przy powzięciu tego typu informacji, jak w niniejszej sprawie i złożeniu oświadczeń o treści wyżej przywołanej, inaczej odczytywać pasywną postawę poprzednika wnioskodawcy, wobec znaku w oczywisty sposób naruszającego jego uprawnienia z uwagi na prawo do wcześniejszego znaku towarowego "Ryłko" o nr [...], jako po prostu tolerowania używania tego znaku na rynku przez uprawnionego. Pośrednio stan taki wynikał z rezygnacji przez poprzednika wnioskodawcy z ubiegania się o prawo do sygnowania swoimi znakami z elementem słownym "Ryłko" odzieży. W konsekwencji już od stycznia 2007 roku poprzednik wnioskodawcy miał świadomość używania na rynku spornego znaku, ale z wnioskiem o jego unieważnienie wystąpił dopiero [...] stycznia 2014 roku a więc po upływie pięciu lat, o których mowa w art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p.
W ocenie Sądu ta wiedza poprzednika prawnego wnioskodawcy jest w tym przypadku istotna, wbrew stanowisku organu, ograniczającego zakres stosowania art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. wyłącznie do podmiotu, wnioskującego o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, z wyłączeniem jego poprzedników prawnych. Za takim stanowiskiem nie przemawia bynajmniej odwołanie się w treści art. 165 pkt 1 p.w.p. do pojęcia "wnioskodawca", w sytuacji, w której, zgodnie z art. 162 ust. 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy jest zbywalne a więc podmiot, na rzecz którego przechodzi prawo ochronne, wstępuje w dotychczasową sytuację prawną swego poprzednika w zakresie całości praw i obowiązków związanych ze znakiem towarowym. Samo przejście prawa ochronnego na nowy podmiot nie skutkuje w żaden sposób możliwością uwolnienia się przez następcę od skutków takich działań swego poprzednika, z którymi przepisy p.w.p. łączą określone konsekwencje w obszarze prawa do znaku. Oczywistym jest, że chociażby wielokrotnie w postępowaniach spornych analiza przesłanki złej wiary koncentruje się wokół działań poprzednika prawnego uprawnionego. Oceny złej wiary, o której mowa w art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p., dokonuje się bowiem z punktu widzenia okoliczności towarzyszących zgłoszeniu znaku towarowego do ochrony. Ponadto, przyjmując stanowisko organu, w istocie przepis art. 165 pkt 1 p.w.p. mógłby nigdy nie znaleźć zastosowania, z uwagi na możliwość kreowania poprzez zbywanie praw do znaku, po stronie uprawnionych do niego, takiej sytuacji, w której zaistnienie tego typu zmiany podmiotowej przed upływem 5 lat, o których mowa w art. 165 pkt 1 p.w.p., każdorazowo otwierałoby bieg wspomnianego terminu od nowa.
W związku z powyższym, wobec naruszenia przez organ art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p., poprzez jego niezastosowanie, należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a, orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyżej zaprezentowane stanowisko Sądu.
Sąd podziela natomiast stanowisko organu, zarówno co do podobieństwa towarów sygnowanych przeciwstawionymi sobie znakami, jak i podobieństwa samych oznaczeń. Organ przyjął przy tym prawidłowy model badania podobieństwa znaków towarowych; badanie podobieństwa znaków towarowych, rozpoczyna badanie podobieństwa towarów, dla których przeznaczone są przeciwstawione znaki. Organ właściwie przyjął także, że zasadnicze znaczenie dla podobieństwa towarów i usług mają te ich cechy i obiektywne właściwości jak np.: charakter, przeznaczenie, sposób używania, ten sam krąg odbiorców, konkurencyjność, komplementarność, które określają wzajemny stosunek między tymi towarami/usługami prowadzący ewentualnie do stwierdzenia podobieństwa lub jego wykluczenia. W tym świetle istotnie zarówno odzież, jak i obuwie i jego elementy składowe spełniają podstawową i nieodzowną dla bytu człowieka funkcję okrycia i ochrony ciała oraz funkcję estetyczną kreowania wizerunku człowieka. Prawidłowo zatem organ uznał, że są to towary, które się uzupełniają. Sąd w pełni podziela także stanowisko organu, że przeciwstawione sobie znaki są niemalże identyczne (a na pewno identyczne w warstwie słownej i fonetycznej) a także, że istnieje prawdopodobieństwa wprowadzenia odbiorców w błąd, uznając, że argumentacja w tym zakresie jest pełna i przekonująca.
O kosztach sądowych postanowiono z kolei w oparciu o art. 200 i 205 § 2 w zw. z § 4 p.p.s.a.