VI SA/WA 1364/04

VI SA/Wa 1364/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Sygn. powiązane
II GZ 29/06 - Postanowienie NSA z 2006-03-21
II GZ 1/06 - Postanowienie NSA z 2006-01-31
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2006r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania produktu z obrotu oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. NR [...], Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej powoływany jako: Prezes UOKiK), w oparciu o art. 17 ust. 2 i art. 15 ust. 1 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 22 stycznia 2000 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów w związku z art. 40 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawek typu "[...]" nakazał P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (zwanej w dalszej części skarżącą):
a) podanie do publicznej wiadomości ostrzeżenia o zagrożeniu, jakie mogą powodować zabawki typu "[...]" oraz informacji o gotowości "P." Sp. z o.o. do odkupienia tych produktów od osób, które nimi władają, przy czym ostrzeżenie spółka miała opublikować niezwłocznie, ale nie później niż w terminie 21 dni od otrzymania decyzji, w trzech kolejnych wydaniach gazety o zasięgu ogólnopolskim a kopię ogłoszenia miała niezwłocznie, ale nie później niż w terminie 7 dni od daty ostatniej publikacji, przekazać Prezesowi UOKiK
b) wycofanie z obrotu zabawek typu "[...]" i ich odkupienie od osób, które faktycznie nimi władają oraz niezwłoczne przekazanie Prezesowi UOKiK dowodów potwierdzających wycofanie produktów z obrotu, a w szczególności powiadomienia wszystkich przedsiębiorców, którym skarżąca dostarczyła produkty będące przedmiotem postępowania, o gotowości odkupienia tych produktów.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezes UOKiK stwierdził, iż uzyskał informacje, z których wynika, że zabawka typu "[...]", wprowadzona do obrotu przez skarżącego, stanowi zagrożenie dla konsumentów.
Organ wskazał, iż zabawka ta w przypadku odbiegającego od zwykłego, ale dającego się rozsądnie przewidzieć sposobu używania, stwarza zagrożenie uduszenia, albowiem podczas zabawy sznurek wykonany z elastycznego materiału zabawki może zacisnąć się na szyi dziecka. Organ podniósł, że pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne i nakazano spółce, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 22 stycznia 2000 r. wycofanie z obrotu zabawek będących przedmiotem postępowania oraz opublikowanie w trzech kolejnych wydaniach gazety o zasięgu ogólnopolskim komunikatu ostrzegającego o niebezpieczeństwie związanym z zabawką i o gotowości do ich odkupienia od osób, które faktycznie nimi władają. Jednocześnie pouczono przedsiębiorcę, o możliwości przedstawienia stanowiska wobec żądania Prezesa UOKiK w terminie 3 dni, pod rygorem nałożenia obowiązków określonych w art. 14-16 w/w ustawy w drodze decyzji administracyjnej w przypadku nie zajęcia stanowiska lub odmowy uwzględnienia żądania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. spółka poinformowała Prezesa UOKiK, że nie wprowadzała do obrotu zabawek typu "[...]" ze sznurkiem z elastycznego materiału, a jedynie zabawki z nierozciągliwym białym sznurkiem. W związku z tym oświadczeniem, Prezes UOKiK zwrócił się do Inspekcji Handlowej o weryfikację nadesłanej informacji. W toku kontroli przeprowadzonej w siedzibie spółki w dniach [...] stycznia 2004 r. przez Inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] nie stwierdzono w ofercie handlowej zabawek "[...]" z elastycznym sznurkiem. Jednocześnie dokonano analizy dokumentów księgowych, na podstawie których stwierdzono, że "P." Sp. z o.o. wprowadzała na polski obszar celny zabawki typu "[...]". Stwierdzono, że w okresie kwiecień-lipiec 2003 r. spółka wprowadziła do obrotu 6 partii zabawek typu [...] pod nazwami: [...],[...],[...],[...],[...]i [...]. Ponieważ dwa ostatnie rodzaje zabawek tj. [...]i [...] nie są zabawkami niebezpiecznymi, organ wyłączył je z dalszych badań. Organ dokonał analizy dokumentacji pozostałych 4 rodzajów zabawek porównując kody kreskowe zabawek na fakturach sprzedaży i zakupu i stwierdził, że są one tożsame. Porównując kod zabawki "[...]", ujawnionej w K. jako niebezpieczna, z kodem zabawki "[...]", sprowadzonej przez "P." Sp. z o.o. ustalono, iż ciąg pierwszych 12 cyfr jest taki sam. Zdaniem organu, znając budowę 13-pozycyjnego kodu EAN można było ustalić, jaka jest ostatnia cyfra kodu (tzw. cyfra kontrolna). Posługując się programem komputerowym pn "EAN Australia CheckDigit Calculator" obliczono, że w przedmiotowej sprawie trzynastą cyfrą powinna być "2" i ze oba kody są identyczne. Ponieważ każdy towar oznaczony kodem kreskowym ma swój wyłączny numer, zdaniem Prezesa UOKiK, można stwierdzić, iż obie zabawki "[...]" – ujawniona w K. i zaimportowana przez "P." Sp. z o.o. są tymi samymi niebezpiecznymi zabawkami. W tym stanie rzeczy, organ uznał, iż zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził oświadczenia spółki, że nie wprowadziła do obrotu zabawki typu [...] ze sznurkiem z elastycznego materiału.
Prezes UOKiK, powołując się na art. 7 ustawy z dnia 22 stycznia 2000 r. stwierdził, że jeżeli produkt stanowi zagrożenie dla konsumentów, organ może zastosować środki, o których mowa w art. 14-16 ustawy, nawet gdy produkt jest zgodny z wymaganiami określonymi w Polskich Normach.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zaskarżonej decyzji zarzuciła, iż została wydana z naruszeniem art. 7 i 80 kpa przez
1) niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością poprzez przyjęcie, iż zabawka typu "[...]" ujawniona podczas sprzedaży w K. i zaimportowana przez "P." Sp. z o.o. a tymi samymi niebezpiecznymi zabawkami
2) oparcie decyzji na materiale niekompletnym poprzez uznanie, iż "P." Sp. z o.o. wprowadziła do obrotu niebezpieczne zabawki typu "[...]" tylko na podstawie, iż kod kreskowy ujawniony na opakowaniu w K. jest tożsamy z kodem kreskowym widniejącym na fakturach zakupu w "P." Sp. z o.o.
Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawartym w uzasadnieniu decyzji. Przede wszystkim strona stwierdza, iż podważa wszelkie argumenty wskazane w decyzji dotyczące kodów kreskowych uznając je za zbyt mało wiarygodne do przypisania odpowiedzialności "P." Sp. z o.o. w zakresie sprowadzania niebezpiecznych zabawek. Zdaniem Spółki nieprawdą jest, iż każdy towar oznaczony kodem kreskowym ma swój wyłączny numer albowiem skarżąca sprowadzając zabawki od producenta, wielokrotnie spotykała się z sytuacją powtórzonych kodów kreskowych. Skarżąca podaje, że np. [...],[...] i [...] posiadają identyczne kody kreskowe [...], chociaż nie są takim samym towarem. Podobnie jest z zabawką typu [...] i [...], które również posiadają taki sam kod kreskowy [...]. Na dowód powyższego, spółka przedłożyła wykaz powtórzonych kodów kreskowych na sprowadzone przez nią zabawki. Powyższe dowody, zdaniem skarżącego, obalają twierdzenie organu, że każdy towar posiada indywidualny kod kreskowy i na jego podstawie można określić importera zabawek. Ponadto w przedmiotowej sprawie kod kreskowy znaleziony w K. umieszczony był zdaniem skarżącej, na opakowaniu zbiorczym, a nie na pojedynczym egzemplarzu każdej zabawki. Istnieje więc prawdopodobieństwo, iż zabawki typu "[...]" uznane za niebezpieczne mogły zostać włożone do opakowania zbiorczego innej zabawki, bezpiecznej, sprowadzonej przez "P." Sp. z o.o. Jest to możliwe z uwagi na fakt, iż kształt zabawek jest do siebie bardzo zbliżony.
Ponadto skarżąca podnosi, że istniały różne typy zabawek "[...]" zarówno bezpieczne, jak i stwarzające zagrożenie dla konsumentów. W zaskarżonej decyzji wskazane są zabawki "[...]" i "[...]", które zostały wprowadzone do obrotu przez firmę "P.", poddane oględzinom przez inspektorów Inspekcji Handlowej i nie zostały uznane za zabawki niebezpieczne. Te zabawki posiadały zwykły, a nie elastyczny sznurek; natomiast zabawki, które posiadały sznurek niebezpieczny, nazywane były "[...]", a takich zabawek skarżąca nie sprowadzała. Zdaniem strony, organ nie dokonał szczegółowej analizy zabawek pod kątem ich nazwy i zagrożenia dla konsumentów. Nie tylko bowiem "P." Sp. z o.o. importowała zabawki typu "[...]".
Istnieli również inni importerzy, którzy sprowadzali przedmiotowe zabawki (co potwierdzają ogłoszenia prasowe dotyczące wycofania takich zabawek z obrotu). Strona wywodzi, że skoro na rynku znalazły się zabawki niebezpieczne, istnieje prawdopodobieństwo, że inni importerzy wprowadzali je na rynek.
Fakt, iż w K. znaleziono zabawki niebezpieczne z kodem kreskowym P. Sp. z o.o. nie może być, zdaniem skarżącej, dowodem na ich sprowadzenie przez tą firmę – jak bowiem wyżej wykazano, kod kreskowy w praktyce nie jest nadawany na każdy, odrębny towar. Ponadto, argumentuje skarżąca, zabawki niebezpieczne znajdowały się w opakowaniu zbiorczym, które łatwo uzupełnić innym rodzajem zabawek typu "[...]". Inaczej mówiąc, mogła zaistnieć również taka sytuacja, iż "P." sprzedał zabawki bezpieczne z określonym kodem kreskowym, natomiast dalszy podmiot mógł nabyć zabawki niebezpieczne, które zostały włożone do opakowania zbiorczego firmy "P.". Wydanie przedmiotowej decyzji opierającej się tylko i wyłącznie na analizie kodu kreskowego jest, zdaniem skarżącej, za daleko idące.
Ponadto strona skarżąca podnosi okoliczność, iż żadna kontrola przeprowadzona w firmie "P." nie wykazała, aby spółka posiadała w swojej ofercie handlowej zabawki typu "[...]" z elastycznym sznurkiem. Pierwsza kontrola, dokonana przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w lipcu 2003 r. nie stwierdziła wprowadzenia do obrotu przedmiotowej zabawki. Druga kontrola, w styczniu 2004 r. również nie potwierdziła, iż w posiadaniu skarżącej są niebezpieczne zabawki. Przedmiotowe kontrole sprowadzały się również do sprawdzania w innych firmach, które kupowały zabawki typu "[...]" od "P." Sp. z o.o., czy firma dokonywała sprzedaży zabawek z elastycznym sznurkiem. Wszystkie inspekcjonowane firmy zaprzeczyły, aby kupowały od skarżącej spółki niebezpieczne zabawki. Skarżąca powołała się na wyrok NSA z dnia 4.07.2001 r. w sprawie I SA 1768/99, LEX nr 54171, w którym wyrażono pogląd, że "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc po podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści".
W ocenie strony Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał decyzję opierając się na niekompletnym materiale dowodowym a ustalenia faktyczne dokonane zostały w sposób wybiórczy. Skarżąca zaakcentowała, że decyzja nakazuje podanie do publicznej wiadomości ostrzeżenie o zagrożeniu, co godzi w dobre imię skarżącego, podważa jego pozycję na rynku i tym samym może spowodować zmniejszenie obrotów firmy. Ponadto obowiązek odkupienia zabawek typu "[...]" od wszystkich osób, które nim władają jest zdaniem spółki, absurdalny, biorąc pod uwagę okoliczność, iż nie tylko "P." sprowadzał przedmiotowe zabawki. Wykonanie tego nakazu spowoduje skup wszystkich zabawek typu "[...]" istniejących na rynku, niezależnie od tego, czy były one importowane przez "P." Sp. z o.o., czy też nie. Również nakaz wycofania wszystkich zabawek typu "[...]" istniejących na rynku, niezależnie od tego, czy były one importowane przez "P." Sp. z o.o., czy też nie. Również nakaz wycofania wszystkich zabawek typu "[...]" z obrotu przez skarżącego może narazić firmę na duże straty, albowiem nie wszystkie zabawki, jak przyznano w zaskarżonej decyzji, były niebezpieczne. W takim wypadku należało uszczegółowić, jaki konkretnie typ zabawek ma być wycofany z obrotu. W decyzji bowiem posługiwano się nazwami "[...]" i "[...]", w stosunku do których nie stwierdzono, że są to zabawki niebezpieczne.
Skarżąca zwróciła ponadto uwagę na błędne pouczenie zawarte w przedmiotowej decyzji dotyczące środka zaskarżenia.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o jej oddalenie ze względu na fakt, że zabawka typu "[...]" jest produktem niebezpiecznym, stwarzającym ryzyko uduszenia się użytkownika.
W uzasadnieniu stanowiska zaakcentowano, że w dniu [...] maja 2003 r. Prezes UOKiK otrzymał informację o zagrożeniach związanych z zabawkami typu "[...]" z elastycznym sznurkiem w ramach systemu szybkiej wymiany informacji o produktach niebezpiecznych dla państw Europy Środkowo-Wschodniej (TRAPEX). Wskazano, że ze względu na konstrukcję zabawki, utrudnione jest samodzielne rozplątanie zaciśniętego sznurka na szyi przez dziecko. Zabawki tego typu zostały wycofane z obrotu lub ich sprzedaż została wstrzymana w większości krajów Unii Europejskiej. Podniesiono ponadto, że w związku z uzyskaną informacją, Prezes UOKiK w piśmie z dnia [...] maja 2003 r. zwrócił się do Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej o przeprowadzenie kontroli w placówkach handlowych, mającej na celu ustalenie producenta lub importera tych zabawek. W piśmie z dnia [...] czerwca 2003 r. UOKiK poinformował Departament Kontroli Celnej Ministerstwa Finansów o działaniach podjętych w związku z zabawkami typu "[...]" oraz zwrócił się z prośbą o podjęcie stosownych działań w sprawie. Wskazano, że na spotkaniu Emergencies Committee (Komitetu ds. dyrektywy o ogólnym bezpieczeństwie produktów) w B. w dniach [...] czerwca 2003 r. przedstawiciele UOKiK uzyskali od przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej dodatkowe informacje na temat zagrożeń związanych z zabawkami typu "[...]" i działań podjętych w stosunku do ich importerów. Kwestia ta była również omawiana na spotkaniu Grupy Ekspertów ds. bezpieczeństwa zabawek w dniu [...] czerwca 2003 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że strona nie przyczyniła się do uzupełnienia materiału dowodowego o okoliczności przemawiającej na jej korzyść i nie wypowiedziała się, co do zebranego materiału dowodowego. Podtrzymał uzasadnienie decyzji, odnośnie oznaczenia towaru kodem kreskowym. Natomiast odpierając zarzut o nieprecyzyjności decyzji wskazał, że z jej uzasadnienia wynika, że zagrożenie związane jest z konstrukcją zabawki z elastycznym sznurkiem. Na rozprawie przed WSA w dniu 22 maja 2006 r. pełnomocnik organu popierała stanowisko i oświadczyła, że wycofanie z obrotu zabawek (pkt 2 decyzji) dotyczy wyłącznie zabawek zaimportowanych przez skarżącą i wprowadzonych przez nią do obrotu (k. 150 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- dalej jako p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo uznał, iż podstawę materialno prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 22 stycznia 2000r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów(Dz. U. z dnia 7 marca 2000 r.). Co prawda w dniu wydawania decyzji tj [...] maja 2004r. wymieniona ustawa już nie obowiązywała, bowiem została uchylona z dniem 31 stycznia 2004r. przez ustawę z 12 grudnia 2003r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz.U. z 2003r. Nr 229,poz.2275), jednakże zgodnie z art. 40. ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem jej wejścia w życie, podlegały rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Jak wynika z akt administracyjnych, w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne wszczęto w grudniu 2003r. i nie było ono zakończone w dniu wejścia w życie nowej ustawy.
Ustawa z dnia 22 stycznia 2000r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów określa ogólne wymagania dotyczące bezpieczeństwa produktów, zasady i tryb przeciwdziałania naruszeniom tych wymagań przez przedsiębiorców oraz organy sprawujące nadzór nad bezpieczeństwem produktów. Ustawa ta implementuje do naszego systemu prawnego postanowienia dyrektywy z dnia 29 czerwca 1992r nr 92/59 EEC w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów. W celu zapewnienia porównywalnego poziomu ochrony oraz zbliżenia krajowego prawa do ustawodawstwa WE polski ustawodawca włączył do regulacji niezbędne definicje podstawowych terminów prawnych. Zgodnie z art. 3 pkt 2 tejże ustawy termin producent oznacza przedsiębiorcę, który wytwarza, wprowadza do obrotu lub naprawia produkt, a także jego przedstawiciela oraz każdą osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie; za producenta uważa się również importera oraz każdego, kto prowadząc działalność gospodarczą może wpływać na bezpieczeństwo produktu.
W rozumieniu art. 4 ust.1 ustawy, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub w innych, dających się rozsądnie przewidzieć, warunkach jego używania, włączając czas korzystania z produktu, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony bezpieczeństwa, życia i zdrowia ludzkiego. Pojęcie produktu bezpiecznego opiera się na definicji normalnego lub dającego się rozsądnie przewidzieć użycia. Kryterium to należy wiązać z grupą docelową konsumentów i rodzajem (specyfiką) produktu. Ustawodawca połączył wymienione elementy wysokimi wymogami ochrony bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzkiego, co oznacza, że jeżeli to inne niż normalne, ale możliwe dla przewidzenia użycie zagraża bezpieczeństwu lub zdrowiu użytkowników, to określony produkt, aby mieścił się w definicji produktu bezpiecznego musi zawierać ostrzeżenie o skutkach użycia niezgodnego z normalnym wykorzystaniem. Zgodnie z art. 5. ustawy, jeżeli ustanowiono szczególne przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów, w szczególności z zakresu kontroli technicznej, sanitarnej lub ochrony środowiska, produkt powinien odpowiadać wymaganiom określonym w tych przepisach. Natomiast w myśl art. 6. jeżeli do produktu nie mają zastosowania przepisy, o których mowa w art. 5, bezpieczeństwo produktu ocenia się uwzględniając stopień spełniania przez produkt wymagań określonych w stosowanych dobrowolnie Polskich Normach; w przypadku braku Polskich Norm bezpieczeństwo produktu ocenia się uwzględniając inne właściwe specyfikacje techniczne, zasady dobrej praktyki zawodowej, a także poprzez odwołanie się do stanu wiedzy i techniki lub do uzasadnionych oczekiwań konsumentów, co do bezpieczeństwa danego produktu.
Artykuł 7 ustawy stanowi, że spełnienie przez produkt wymagań określonych w art. 5 i 6 nie wyłącza możliwości zastosowania środków, o których mowa w art. 14-16 ustawy. W rozpatrywanej sprawie należy podkreślić, że zabawki typu [...], były wytworzone z zachowaniem wszystkich obowiązujących przepisów, przeszły procedurę oceny zgodności i były oznaczone znakiem CE, jednakże w najnowszych modelach zastosowano specyficzne rozwiązanie techniczne – wprowadzono elastyczny sznurek. Taki produkt (z elastycznym sznurkiem) powoduje zagrożenie uduszenia się dziecka podczas używania zabawki i dlatego został wycofany z obrotu w większości krajów europejskich na podstawie przepisów o ogólnym bezpieczeństwie, gdyż ani wspólnotowa dyrektywa dotycząca zabawek ani normy krajowe (także Polska Norma) nie przewidziały użycia tego typu materiału do takich zabawek (por. Dorota Podsiedzik-Malec, Renta Wolanin /w:/"Standardy wspólnotowe w polskim prawie konsumenta", Wyd. Prawo i Praktyka Gospodarcza, Warszawa 2004r. str. 206). W niniejszej sprawie decyzja Prezesa UOKiK dotyczy takich właśnie niebezpiecznych modeli zabawek typu [...], modeli zawierających elastyczny sznurek.
Należy przy tym podkreślić, że tylko takich modeli zabawek – tj zawierających elastyczny sznurek, bez względu na nadane im nazwy rodzajowe dotyczą postanowienia decyzji Nr [...], na co wskazywał również pełnomocnik organu na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Zgodnie z art. 15 ust 1 ustawy, jeżeli produkt wprowadzony do obrotu nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4, organ nadzoru może:
1)zażądać od producenta informacji o zagrożeniach związanych z produktem oraz informacji dotyczącej środków ostrożności niezbędnych do odwrócenia grożącego niebezpieczeństwa,
2)zobowiązać producenta do poddania produktu badaniu we właściwym akredytowanym laboratorium, określając przedmiot i termin przeprowadzenia badania; w przypadku stwierdzenia, że produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, koszty badań ponosi producent,
3)nakazać producentowi podanie odpowiednich ostrzeżeń do publicznej wiadomości w określony sposób,
4)określić szczegółowe obowiązki producenta dotyczące udzielania konsumentom odpowiednich informacji o produkcie,
5)nakazać producentowi zapewnienie zgodności produktu z wymaganiami bezpieczeństwa,
6)nakazać producentowi wycofanie produktu z obrotu lub podjęcie działań zmierzających do odkupienia produktu od osób, które faktycznie nim władają,
7)nakazać producentowi zniszczenie produktu, gdy stanowi to jedyny środek zapewniający usunięcie niebezpieczeństwa.
W myśl ust.2 środki przewidziane w ust. 1 mogą być stosowane odpowiednio wobec sprzedawcy, a zgodnie z ust.3 organ nadzoru może we własnym zakresie dokonać czynności określonych w ust. 1 pkt 2 i 3.
Środki określone w ust. 1 winny być wprowadzone natychmiast i - z wyjątkiem badań określonych w ust. 1 pkt 2 - na koszt zobowiązanego do ich podjęcia (ust.4). W przypadku stwierdzenia, że produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, koszty badań ponosi producent.
Stosownie do treści art.17 ust.1 przedsiębiorca, do którego organ nadzoru skierował żądanie, działając na podstawie art. 14-16 ustawy, może przedstawić swoje stanowisko w tej sprawie w terminie 3 dni od dnia otrzymania żądania.
W przypadku braku stanowiska lub odmowy uwzględnienia żądania, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru może nałożyć obowiązki określone w art. 14-16 w drodze decyzji. Art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 17 ust.2)
W niniejszej sprawie, strona na żądanie skierowane do niej przez organ nadzoru tj Prezesa UOKiK-u stwierdziła, że nie wprowadzała do obrotu zabawek [...] z elastycznym sznurkiem (k.35). Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego przeprowadzone postępowanie dowodowe. W ocenie Sądu, nie jest w uzasadniony zarzut naruszenia w szczególności art. 7 i 80 k.p.a. Organ w sposób wyczerpujący wskazał na jakich dowodach się oparł uznając, że strona importowała i wprowadzała do obrotu zabawki typu [...] z elastycznym sznurkiem. Dowody te zostały włączone do akt sprawy, a strona miała możliwość zapoznania się z nimi w toku postępowania i zgłoszenia uwag, z czego nie skorzystała. Przede wszystkim strona nie obaliła dowodu, że w dniu [...] marca 2003r. zaimportowała towar o kodzie kreskowym[...] w ilości 3600 sztuk od kontrahenta z H., a następnie towar ten odsprzedała spółce cywilnej P., L.A. i M. A., która z kolei sprzedała ten towar firmie N., a ta - firmie P. z K.. Stwierdzenie strony, że argumenty decyzji dotyczące kodów kreskowych są zbyt mało wiarygodne nie może zostać uznane za przekonywujące. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, że kod kreskowy [...] dotyczył towaru zaimportowanego przez skarżącą spółkę i jest tożsamy z kodem umieszczonym na fakturze sprzedaży i zakupu zabawek, które Inspekcja Handlowa sprawdziła w trakcie kontroli w siedzibie spółki. Ustalono również, że powyższy kod był umieszczony również na niebezpiecznych zabawkach ujawnionych w trakcie kontroli w firmie P. w K.. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które obaliłyby to twierdzenie.
Zdaniem Sądu, z zaskarżonej decyzji wynika w sposób jednoznaczny, że zagrożenia związane są z wszelkimi zabawkami typu [...] z elastycznym sznurkiem, a zatem podanie do publicznej wiadomości ostrzeżenia o zagrożeniu oraz informacja o gotowości do odkupienia produktu od osób które faktycznie nimi władają (pkt 1 decyzji) dotyczył takich właśnie zabawek niezależnie od nazwy, jaką nadano konkretnemu rodzajowi tego produktu. Nakazanie podania odpowiednich ostrzeżeń do publicznej wiadomości jest konieczne w sytuacji, gdy produkt znajduje się w obrocie lub został nabyty. Organ pozostawił stronie możliwość samodzielnej redakcji stosownego ostrzeżenia, byle spełniało ono minimalne warunki określone w decyzji tj dotyczyło zabawek typu [...] z elastycznym sznurkiem. Należy przy tym wskazać, że odebranie produktu od konsumentów może zostać nakazane wyłącznie w przypadku, gdy inne działania byłyby niewystarczające dla zapobieżenia poważnym zagrożeniom spowodowanym przez produkt. Zdaniem Sądu, z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku, bowiem nabywcami zabawek typu [...] z elastycznym sznurkiem oprócz osób dorosłych, mogą być także dzieci to jest ta grupa konsumentów, które są najbardziej narażone na niebezpieczeństwo spowodowane używaniem niebezpiecznej zabawki. Partykułę "może" użytą w przepisie art. 15 ustawy należy, zdaniem Sądu, odczytywać zgodnie z celem ustawy określonym w art. 1 oraz w art. 13 odnoszącym się środków nadzoru, jako prawo organu do wyboru środka adekwatnego do skali i źródeł niebezpieczeństwa, które ujawniło się w związku z wprowadzeniem produktu niespełniającego wymogów bezpieczeństwa. Taką interpretację daje się wyprowadzić z ust.4 tego artykułu, który stanowi, że środki powinny być wprowadzone natychmiast. W tym stanie rzeczy uznać należy , że organ prawidłowo zastosował obydwie sankcje wymienione w tym przepisie.
W ocenie Sądu, z treści zaskarżonej decyzji bezspornie wynika również, że wycofanie z obrotu zabawek typu [...] i odkupienie ich od osób, które faktycznie nimi władają (pkt 2 decyzji) dotyczy zabawek z elastycznym sznurkiem wprowadzonych do obrotu przez skarżącą. Konsumentowi będącemu w posiadaniu produktu w odniesieniu do którego wydano decyzję nakazującą wycofanie, przysługuje roszczenie o odkupienie produktu za kwotę, za jaką produkt został nabyty, bez względu na stopień jego zużycia, Przysługuje ono wobec dystrybutora, od którego konsument nabył produkt, o ile konsument posiada dowód zakupu produktu lub wobec producenta produktu, jeżeli konsument nie dysponuje dowodem zakupu.
Z uwagi na to, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że importerem zabawek typu [...] z elastycznym sznurkiem była skarżąca firma P. sp z o.o., która wprowadziła do obrotu w/w produkt, a zatem zgodnie z art.3 pkt 2 ustawy należy ją traktować jako "producenta". W tym stanie rzeczy za prawidłowe należy uznać nakazanie skarżącej, w punkcie 2 decyzji wycofanie z obrotu zabawek typu [...] (z elastycznym sznurkiem) wprowadzonych do obrotu przez tą spółkę i odkupienie ich od osób, które faktycznie nimi władają.
Ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa materialnego oraz przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.