VI SA/Wa 1343/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące zmian w operacie ewidencji gruntów, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych przez organy niższych instancji.
Sprawa dotyczyła zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, wprowadzonych przez Prezydenta Miasta R., które dotyczyły m.in. wykreślenia współwłaścicieli i wpisania jednego właściciela. Skarżący A.P. kwestionował te zmiany, obawiając się utraty dostępu do drogi publicznej. Organy administracji utrzymywały swoje decyzje, wskazując na błędy w poprzednich zapisach i brak podstaw do rozstrzygania sporów własnościowych. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, uznając naruszenie przepisów postępowania, ale oddalił zarzuty dotyczące dostępu do drogi publicznej i roszczeń własnościowych jako należące do drogi sądowej cywilnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o zmianach w operacie ewidencji gruntów. Zmiany te polegały na wykreśleniu dotychczasowych współwłaścicieli (w tym A.P.) i wpisaniu Z.K. jako jedynej właścicielki działki ewidencyjnej nr [...]. Skarżący podnosił, że zmiany te pozbawią jego nieruchomość dostępu do drogi publicznej i wnosił o przyłączenie spornej działki do jego własności. Organy administracji argumentowały, że pierwotny zapis o współwłasności był błędny i nie znajduje potwierdzenia w dokumentach, a kwestie własnościowe i drogi koniecznej należą do właściwości sądów powszechnych. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał, że organy niższych instancji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.), nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego, w szczególności okoliczności podziału działki nr [...]. Z tego powodu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Jednocześnie sąd podkreślił, że nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących własności czy ustanowienia drogi koniecznej, odsyłając skarżącego na drogę sądową cywilną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący okoliczności podziału działki i zmian w ewidencji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nie wyjaśniając należycie podziału działki nr [...] i powstania z niej działek o nowych numerach, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
P.g.k. art. 20 § 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Ewidencja gruntów i budynków wykazuje m.in. dane dotyczące właściciela.
P.g.k. art. 22 § 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Obowiązek zgłaszania zmian dotyczących danych objętych ewidencją.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MRRiB art. 10 § 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
rozp. MRRiB art. 12 § 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
k.c. art. 145 § 1
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące drogi koniecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji przepisów k.p.a. dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Żądanie skarżącego dotyczące rozstrzygnięcia sporu o charakterze cywilnoprawnym (własność, dostęp do drogi publicznej) przez sąd administracyjny.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji nie są władne rozstrzygać spornych kwestii własnościowych oraz ustalać nowych stanów prawnych nieruchomości sądy administracyjne są uprawnione jedynie do badania legalności zaskarżonej decyzji, nie zaś rozpoznawania spraw administracyjnych co do istoty.
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Małgorzata Miron
sprawozdawca
Tomasz Wykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji przy zmianach w ewidencji gruntów, a także rozgraniczenie kompetencji sądów administracyjnych i powszechnych w sprawach cywilnoprawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmian w operacie ewidencji gruntów i błędów proceduralnych organów. Kwestie własnościowe wymagają odrębnego postępowania cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy z ewidencją gruntów i rozgraniczeniem kompetencji między administracją a sądami cywilnymi, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami.
“Błędy w ewidencji gruntów: Sąd uchyla decyzję, ale spór o własność trafia do sądu cywilnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1343/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-04-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-07-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Małgorzata Miron /sprawozdawca/ Tomasz Wykowski Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat – Rembelska Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.) Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Prezydent Miasta R. wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów m. R. w jednostce rejestrowej [...] obrębu [...] na ark. [...] dla działki ewidencyjnej położonej przy ul. S. ozn. Nr [...] o pow. [...] polegającą na : - wykreśleniu współwłaścicieli : K.Z. do [...] cz., P.A. do 1/3 cz., P. T. do 1/3 cz. - wpisaniu – właściciela K.Z. –1/1 W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, przy zakładaniu ewidencji gruntów obrębu [...] ( J.) została wpisana działka oznaczona nr [...].Operatem uwłaszczeń nr [...] działka nr [...] o powierzchni [...] ha została podzielona na działki nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha Dla w/w działek wydane zostały akty własności ziemi i na ich podstawie założone księgi wieczyste. Stan prawny działki [...] uregulowany jest w księdze wieczystej KW [...], działki [...] w KW [...], zaś działki [...] w KW [...]. Podczas dokonywania modernizacji ewidencji gruntów obrębu [...] w miejsce istniejących działek: [...],[...][...] wprowadzono odpowiednio działki o nr: [...][...][...][...]. Co do działek [...][...][...] wpisano prawidłowo właścicieli zgodnie z dokumentami prawnymi. Natomiast w stosunku do działki nr [...] wprowadzono błędny zapis odnośnie własności. Działki ewid. nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha powstały z działki nr [...] o pow. [...] ha, która w pierwotnym rejestrze zapisana była na Z.K.. Przed zmianą w ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] położona przy ul. S. wpisana była na współwłasność Z.K., A.P. i T.P.. Przywracając stan wynikający z dokumentów prawnych wpisano do ewidencji Z.K. jako jedyną właścicielkę tych nieruchomości. W odniesieniu do zarzutu A.P., co do pozbawienia jego nieruchomości dostępu do drogi publicznej organ I instancji wskazał na możliwość ustanowienia drogi koniecznej na przedmiotowej działce w oparciu o przepisy art. 145§1 kc. A.P. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta R. podnosząc, że nie wyraża zgody na wprowadzone zmiany w ewidencji albowiem pozbawi to jego działkę - [...] dostępu do drogi publicznej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta M. R. z dnia [...] lutego 2004 r. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podał, że Prezydent m. R. prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne i prawne. W 1990 r. dokonano kompleksowej aktualizacji ewidencji gruntów m. R., w wyniku której w miejsce dotychczas istniejących działek o nr ewidencyjnych nr [...][...][...] utworzono 4 działki o nr [...][...][...][...].Działce nr [...] wykonawcy tej aktualizacji przypisali stan prawny jako współwłasność 3 osób Z.K., A. P. i T.P., co nie znajduje uzasadnienia w istniejących dokumentach działki. Zapis dotyczący współwłasności należy zatem uznać za błędny i bezpodstawny gdyż nie stwierdzono istnienia dokumentu prawnego, który ustanawiałby taki stan prawny. Organ odwoławczy wskazał także na bezsporny fakt, że A.P. jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni [...] ha zgodnie z Aktem Własności Ziemi. Po aktualizacji ewidencji działka nr [...]odpowiada działce nr [...] o powierzchni [...] ha a zatem nie uległa zmniejszeniu powierzchnia tej nieruchomości. Analiza dokumentacji uwłaszczeniowej znajdującej się w aktach sprawy wskazuje, że działka nr [...] utworzona została z części działki nr [...] o pow. [...] ha będącej własnością Z.K.. Po aktualizacji ujawniono Z.K. jako właścicielkę działki nr [...] o pow. [...] ha, a zatem o ok. [...] ha mniejszej niż wynika to z Aktu Własności Ziemi. Żądania A.P. podnoszone w odwołaniu dotyczące dokonania przez organy zmiany stanu prawnego działki nr [...] na jego korzyść oraz nie pozbawiania go "formalnego dojazdu" do działki należy zakwalifikować jako roszczenie własnościowe do działki nr [...] a organy administracji nie są władne rozstrzygać spornych kwestii własnościowych oraz ustalać nowych stanów prawnych nieruchomości. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy orzekające wskazały art. 20 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne i § 10 pkt 2 i §12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skargę na powyższą decyzję wniósł A.P. podnosząc, że zaskarżoną decyzją zostały naruszone jego prawa własnościowe albowiem jego nieruchomość o nr [...] utraciła dostęp do drogi. Nie zgadzając się z dokonanymi zmianami w ewidencji wniósł o przyłączenie działki nr [...] będącej przedmiotem zmian w ewidencji do działki nr [...] stanowiącej jego własność. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. ( art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153 poz. 1270). Kierując się powyższym unormowaniem Sąd ocenił, że skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji lecz z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy podały art. 20 ust. 2 i 22 ust.1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U z 2000 r. nr 100 poz. 1086) oraz §10 pkt. 2 i §12 pkt 2 rozp. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.( Dz.U. nr 38 poz. 454). Art. 20 ust. 2 pkt. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wskazuje, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się m.in. dane dotyczące właściciela w odniesieniu do gruntów prywatnych. Osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ( w tym właściciele) są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany dotyczące danych objętych ewidencją gruntów i budynków.(art. 22 ust. 2 zd. 1). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek Z.K., do którego został dołączony odpis z księgi wieczystej KW [...]. Z wypisu tego wynika, że Z.K. jest właścicielką działki o nr ew. [...] o powierzchni [...] arów. Zaskarżoną decyzją została wprowadzona zmiana w operacie ewidencji gruntów prowadzonej dla działki nr [...]. Z uzasadnienia decyzji organów I i II instancji wynika, że działki ewidencyjne [...][...] powstały z działki oznaczonej jako [...], której właścicielką jest Z.K.. Ustalenia organów w tym zakresie nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Żaden wszak dokument nie wskazuje ażeby nastąpił podział działki [...] na działki o nr ew. [...][...]. O takim podziale – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego - nie może świadczyć to, że powierzchnia działki [...] nie odpowiada powierzchni działki nr [...]. Nie może wszak ujść uwadze, że działka [...] posiadała [...] ha powierzchni natomiast suma powierzchni działek [...][...] daje powierzchnie [...] ha. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że takie okoliczności jak podział nieruchomości wymagają udokumentowania w prawem przepisanej formie a nie jedynie uprawdopodobnienia. Organy administracji wprowadzające zmiany do ewidencji nie wyjaśniły zatem w należyty i wyczerpujący sposób okoliczności podziału działki nr [...]. Należy zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajduje się mapa ewidencyjna wykonana przez I.S., z której wynika, że w miejsce istniejącej działki [...] wpisano nr [...], w miejsce działki [...]- nr [...], w miejsce działki [...] - [...] zaś sporna działka nr [...] – objęta zmianą ewidencji gruntów i budynków będącej przedmiotem niniejszego postępowania powstała z działki nr [...]. Okoliczności te wymagają dodatkowego wyjaśnienia przez organy dokonujące zmian w ewidencji. Ustawodawca w art. 7 kpa nakazuje organom administracji podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.( art. 77§1 kpa) Powyższe wskazuje, że zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja Prezydenta m. R. zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 i 107 §3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to skutkowało koniecznością ich uchylenia. Natomiast nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego zawarty zarówno w odwołaniu jak i w skardze dotyczący pozbawienia jego nieruchomości dostępu do drogi publicznej jak też jego wniosek o zmianę w ewidencji gruntów, co do działki nr [...] polegającą na wpisaniu go jako właściciela. Jak słusznie zauważyły organy orzekające podnoszone kwestie są żądaniem rozstrzygnięcia sporu o charakterze cywilnoprawnym i właściwym do ich rozpoznania jest sąd powszechny. Dodatkowo należy wyjaśnić, że sądy administracyjne są uprawnione jedynie do badania legalności zaskarżonej decyzji, nie zaś rozpoznawania spraw administracyjnych co do istoty. Z tych wszystkich względów na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 145§1 pkt 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI