VI SA/Wa 1326/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-18
NSAtransportoweWysokawsa
świadectwo kierowcytransport drogowyprzewozy międzynarodoweorzeczenie psychologicznecofnięcie świadectwazawieszenie wydawania świadectwprawo unijnerozporządzenie 1072/2009kontrola dokumentów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję cofającą świadectwo kierowcy i zawieszającą wydawanie nowych, uznając, że sankcja zawieszenia wydawania świadectw była nieproporcjonalna do stwierdzonego naruszenia.

Skarżący, przedsiębiorca transportowy, został ukarany cofnięciem świadectwa kierowcy i rocznym zawieszeniem wydawania nowych świadectw z powodu braku wymaganego orzeczenia psychologicznego kierowcy w momencie składania wniosku. Sąd uchylił tę decyzję, uznając, że sankcja zawieszenia wydawania nowych świadectw była nieprawidłowo zastosowana, ponieważ prawo unijne przewiduje ją w przypadku poważniejszych naruszeń, a nie tylko braku dokumentów przy wniosku.

Sprawa dotyczyła skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) o cofnięciu świadectwa kierowcy dla kierowcy D. H. oraz o rocznym zawieszeniu wydawania nowych świadectw kierowców dla przedsiębiorcy. Podstawą decyzji był brak wymaganego orzeczenia psychologicznego dla kierowcy w momencie składania wniosku o świadectwo kierowcy. Przedsiębiorca argumentował, że dokumentacja została uzupełniona, a brak orzeczenia nie był celowy, a także wskazywał na swoją nieobecność z powodu choroby. GITD utrzymał w mocy decyzję, powołując się na przepisy ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia UE nr 1072/2009, które przewidują cofnięcie świadectwa i zawieszenie wydawania nowych w przypadku niespełnienia warunków lub podania nieprawdziwych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę. Sąd uznał, że choć brak orzeczenia psychologicznego stanowił naruszenie, to sankcja rocznego zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców była nieprawidłowo zastosowana. Sąd podkreślił, że zgodnie z prawem unijnym, taka sankcja jest przewidziana dla poważniejszych naruszeń, a nie tylko dla braku dokumentów przy wniosku. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo cofnięcie świadectwa jest uzasadnione, ale roczne zawieszenie wydawania nowych świadectw jest sankcją za poważniejsze naruszenia i nie powinno być stosowane w tym przypadku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo unijne (rozporządzenie 1072/2009) przewiduje różne sankcje za naruszenia przepisów dotyczących świadectw kierowców. Cofnięcie świadectwa jest adekwatne do braku dokumentów, ale roczne zawieszenie wydawania nowych świadectw jest zarezerwowane dla poważniejszych naruszeń, a nie dla sytuacji, gdy przedsiębiorca nie dopełnił formalności przy wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.t.d. art. 32f § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 32a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 32f § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 32b § ust. 5

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39a § ust. 3 pkt 10

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39k § ust. 1 i 2

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.k.p. art. 84 § ust. 1

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 82 § ust. 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sankcja rocznego zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców była nieproporcjonalna i niezgodna z prawem unijnym dla stwierdzonego naruszenia. Organ nieprawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa unijnego dotyczące sankcji za naruszenia przepisów o świadectwach kierowców. Organ naruszył przepisy k.p.a. dotyczące dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego zastosowania prawa.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że brak badań psychologicznych powinien być oceniony jako naruszenie z załącznika nr 2 lp. 4.4.3. ustawy (wykonywanie przewozu przez kierowcę bez orzeczenia), został odrzucony przez organ, który badał stan z momentu składania wniosku. Argumenty organu o konieczności stosowania sankcji zgodnie z zasadą praworządności i przepisami ustawy zostały podważone przez sąd w kontekście prawa unijnego.

Godne uwagi sformułowania

Sankcja w postaci cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenie wydawania nowych świadectw przez okres roku spowoduje zamknięcie działalności gospodarczej skarżącego. Zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. W obowiązującym stanie prawnym [...] kierowca [...] zobowiązany jest posiadać świadectwo kierowcy. Warunkiem koniecznym do zatrudnienia na stanowisku kierowcy w przewozach drogowych jest m.in. brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na przedmiotowym stanowisku. W niniejszej sprawie spełnienie przesłanki braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy nie zostało wykazane. Okoliczności, które doprowadziły do takiego stanu rzeczy nie mają zaś znaczenia dla oceny faktów ustalonych w tym zakresie. Organ nie mógł ponadto orzec o zawieszeniu wydawania świadectw także dla (innych) kierowców przez okres roku. Powyższe stanowi bowiem sankcję nakładaną w przypadku poważnego naruszenia, do którego to przypadku odwołuje się ust. 3 art. 32f ustawy. Organ w swoich rozważaniach pominął zasadę bezpośredniego skutku rozporządzeń unijnych i obowiązek wykładni przepisów ustawy zgodnie z zasadą efektywności prawa wspólnotowego.

Skład orzekający

Aneta Lemiesz

sprawozdawca

Barbara Kołodziejczak-Osetek

członek

Zdzisław Romanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sankcji za naruszenia formalne przy wydawaniu świadectw kierowców, zasada bezpośredniego skutku prawa UE i jego efektywność w polskim orzecznictwie administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentów przy wniosku o świadectwo kierowcy i zastosowania sankcji administracyjnych w kontekście prawa UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie sankcji administracyjnych i jak prawo unijne może wpływać na polskie orzecznictwo, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących transportu.

Sąd administracyjny: Czy brak jednego dokumentu może zrujnować firmę transportową? Kluczowa interpretacja prawa UE.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1326/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /sprawozdawca/
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
II GSK 684/20 - Wyrok NSA z 2023-09-14
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 4, art. 32a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak–Osetek Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2019 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" kwietnia 2019 r. nr "(...)" w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy oraz zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców przez okres roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia "(...)" lutego 2019 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego T. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
VI SA/Wa 1326/19
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] , Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD"), na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 32a, art. 32f ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200), dalej "ustawa", art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U.UE.L.2009.300.72), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. o cofnięciu świadectwa kierowcy o numerze [...] z dnia 30 stycznia 2019 r. dotyczącego kierowcy - Pana D. H. oraz zawieszenia wydawania przedsiębiorcy - Panu T. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] ("strona", skarżący", "przedsiębiorca") nowych świadectw kierowców przez okres jednego roku.
Ww. decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach.
W dniu 30 stycznia 2018 r. przedsiębiorcy zostało udzielone świadectwo kierowcy o [...] uprawniające kierowcę - obywatela Ukrainy Pana D. H. do wykonywania na rzecz przedsiębiorcy przewozów drogowych rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej. Świadectwo kierowcy zostało wydane na okres od 12 lutego 2018 r. do 31 grudnia 2020 r.
Pismem z dnia 24 lipca 2018 r., na podstawie art. 32f ust. 1 ustawy, przedsiębiorca został wezwany do przedstawienia dokumentów potwierdzających, że kierowca Pan D. H. spełnia wymagania, o których mowa w art. 32b ust. 5 ustawy, tj. do przedstawienia dokumentu potwierdzającego aktualne ubezpieczenie społeczne, kserokopii dokumentu potwierdzającego ukończenie przez kierowca wymaganego szkolenia dotyczącego kwalifikacji wstępnej/szkolenia okresowego, kserokopii orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz kserokopii orzeczenia psychologicznego o braku
VI SA/Wa 1326/19
przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ważnych na dzień rozpoczęcia obowiązywania świadectwa kierowcy [...].
W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 16 sierpnia 2018 r. do siedziby organu wpłynęły następujące dokumenty: orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 16 sierpnia 2018 r., orzeczenie lekarskie z dnia 31 sierpnia 2017 r., świadectwo kwalifikacji zawodowej nr [...] z dnia 12 lutego 2017 r. oraz dokument potwierdzający ubezpieczenie społeczne.
W związku z faktem, że przedstawione orzeczenie psychologiczne zostało wystawione po dacie ważności obowiązywania świadectwa kierowcy, organ - pismem z dnia 4 października 2018 r. - ponownie wezwał przedsiębiorcę o przesłanie wymaganego dokumentu.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 19 października 2018 r. do siedziby organu wpłynęło zaświadczenie psychologiczne z listopada 2016 r. wydane dla Pana D. H. stwierdzające brak istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania samochodem kat. "B" w ramach obowiązków służbowych.
Pismem z dnia 26 października 2018 r. organ zwrócił się do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Centrum Zdrowia Psychicznego i Terapii Uzależnień "[...] " Pracownia Psychologiczna o potwierdzenie czy w 2016 r. zostało wydane orzeczenie psychologiczne dla Pana D. H. oraz przesłanie kserokopii ww. dokumentu. W dniu 13 listopada 2018 r. wpłynęło do organu pismo Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Centrum Zdrowia Psychicznego i Terapii Uzależnień "[...] " Pracownia Psychologiczna informujące, iż Pan D. H. w dniu 10 listopada 2016 r. zgłosił się na konsultację psychologiczną w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania samochodem kat. B w ramach obowiązków służbowych. Po badaniu nie wydano orzeczenia psychologicznego, a jedynie pozytywny wynik konsultacji psychologicznej nr [...] dla lekarza medycyny pracy.
Pismem z dnia 22 listopada 2018 r. przedsiębiorca został wezwany do przedstawienia orzeczenia psychologicznego dla Pana D. H. ważnego na dzień rozpoczęcia obowiązywania świadectwa kierowcy o numerze [...] , ponieważ przesłany dokument wystawiony w 2016 r. nie spełnia wymagań ustawy.
W odpowiedzi, pismem z dnia 6 grudnia 2018 r. strona poinformowała, że przedstawione zaświadczenie psychologiczne wydane w dniu 10 listopada 2016 r. to jedyne zaświadczenie jakie kierowca Pan D.H. posiadał na dzień 12 lutego 2018 r. Ponadto strona zaznaczyła, że Pan D. H. przychodząc do pracy posiadał świadectwo kierowcy wydane na innego przewoźnika i tym samym strona była przekonana, że GITD uznał przedmiotowy dokument jako odpowiedni i złożyła wniosek o udzielenie świadectwa kierowcy zakładając, że zaświadczenie psychologiczne spełnia wymagania ustawy.
Strona poinformowała, że jej działanie nie było celowe ani zamierzone, a po uzyskaniu informacji, że zaświadczenie psychologiczne nr [...] nie spełnia wymagań ustawy niezwłocznie kierowca został skierowany na wymagane badania psychologiczne, na dowód czego dołączono orzeczenie psychologiczne nr [...] .
Strona wskazała jednocześnie, że w przedsiębiorstwie zostały wprowadzone specjalne środki naprawcze i regulacje kontrolne, które maja na celu wyeliminowanie przypadków podjęcia pracy przez kierowcę nie posiadającego wszystkich wymaganych dokumentów. Ponadto strona podniosła, że nie była w stanie osobiście dopilnować oraz nadzorować wszystkich spraw, ponieważ w okresie od 2 lutego 2018 r. do 11 maja 2018 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim.
GITD wskazał, że w związku z niedostarczeniem wskazanego w wezwaniu dokumentu, zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 107212009 oraz art. 32f ust. 2 ustawy do przedsiębiorcy zostało wysłane zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy o numerze [...] i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców przez okres roku, zawierające informacje o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W odpowiedzi strona wniosła o umorzenie postępowania. Ponadto podtrzymała stanowisko przedstawione w poprzednich jej pismach skierowanych do organu oraz zwróciła się z prośbą o uwzględnienie faktu, ze sankcja karna za stwierdzenie naruszenia jest dla strony bardzo dotkliwa.
Organ analizując konsekwencje niespełniania warunków do otrzymania świadectwa kierowcy powołał się na art. 7 ust. 2 lit a) rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 i art. 32f ust 2 ustawy.
Jak wskazał GITD, na dzień złożenia wniosku o wydanie świadectwa kierowcy przedsiębiorca nie posiadał odpowiednich badań dla kierowcy, ponieważ orzeczenie psychologiczne zostało wydane dla Pana D. H. dopiero w dniu 16 sierpnia 2018 r., czyli już po wezwaniu organu z dnia 24 lipca 2018 r. do przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań, o których mowa w art. 32b ust. 5 ustawy.
Bez znaczenia dla sprawy - zdaniem organu - jest pogląd strony, że sankcja w postaci cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenie wydawania nowych świadectw przez okres roku spowoduje zamknięcie działalności gospodarczej skarżącego, bowiem zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, a art. 32f ust. 2 ustawy wyraźnie wskazuje, że w przypadku niewłaściwego wykorzystywania przez przedsiębiorcę świadectwa kierowcy polegającego na niespełnianiu warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy lub podaniu nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy - właściwy organ cofa i zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku. Stosownie zaś do treści art. 7 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1072/2009 właściwe organy cofają licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy, gdy posiadacz przestał spełniać warunki określone w art. 4 ust. 1 lub te, o których mowa w art. 5 ust. 1, lub podał nieprawidłowe informacje we wniosku o licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy.
W dniu 15 marca 2019 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, w którym wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Strona wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wydanej decyzji zarzuciła:
VI SA/Wa 1326/19
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów ustawy,
- naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu strona podniosła, że organ nie uwzględnił specyfiki pracy wykonywanej przez kierowcę Pana D. H. i nie ustalił, czy w przypadku tego kierowcy powinien mieć zastosowanie przepis art. 32a ustawy. Powołując się na art. 39a ust. 3 pkt 10 ustawy skarżący wskazał, że orzeczenie psychologiczne nie jest wymagane w przypadku kierowcy pojazdu wykorzystywanego do przewozu materiałów lub urządzeń niezbędnych kierowcy do jego pracy, pod warunkiem że prowadzenie pojazdu nie jest jego podstawowym zajęciem. Dlatego organ powinien był ustalić, jakie czynności wykonuje ww. kierowca w przedsiębiorstwie strony. Skarżący podkreślił, że w jego przedsiębiorstwie przed zleceniem kierowcy wykonania zadania przewozowego analizowana jest dokumentacja kierowcy w celu stwierdzenia czy dane zadanie kierowca może wykonać zgodnie z obowiązującymi przepisami. W przedsiębiorstwie są także przeprowadzane szkolenia dla kierowców z zakresu czasu pracy kierowców, przepisów ustawy o transporcie drogowym i ustawy o drogach publicznych. w celu ustalenia czy w przedsiębiorstwie strony są podejmowane działania w celu zapobieżenia naruszeniom przepisów ustawy o transporcie drogowym. Strona wniosła o przesłuchanie jej w charakterze świadka. Zdaniem skrzącego organ pominął jego wyjaśnienia i przedłożone przez niego orzeczenie psychologiczne. Tym samym organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast przed wydaniem decyzji organ pozbawił go możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Takie postępowanie organu w ocenie strony narusza przepisy art. 7, art. 8, art.77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a.
W decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] , GITD utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2019 r. o cofnięciu świadectwa kierowcy o numerze [...] z dnia 30 stycznia 2019 r. dotyczącego kierowcy D. H. oraz zawieszenia wydawania przedsiębiorcy - Panu T. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] nowych świadectw kierowców przez okres jednego roku.
VI SA/Wa 1326/19
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję strona podniosła zarzuty naruszenia:
- art. 6 k.p.a., gdyż decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa,
- art. 7 k.p.a., ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów,
- art. 8 k.p.a., ponieważ sposób przeprowadzenia postepowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej,
- art. 32b ust. 2 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Podtrzymano przy tym dotychczasowe stanowisko dodatkowo wskazując, że brak badań psychologicznych podczas wykonywania przejazdów po terytorium Polski nie powinien być sankcjonowany zawieszeniem wydania nowych świadectw kierowców przez okres jednego roku. Organ powinien stwierdzić naruszenie z załącznika nr 2 lp. 4.4.3. ustawy, tj. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Skarżący ponownie podniósł, że nie został w postępowaniu administracyjnym przesłuchany charakterze strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał m.in., że niezasadny jest argument strony, że stwierdzenie braku orzeczenia psychologicznego powinno zostać ocenione jako naruszenie załącznika nr 2 lp. 4.4.3. ustawy. Organ w niniejszej sprawie badał, czy w momencie złożenia wniosku o świadectwo kierowcy strona posiadała przedmiotowy dokument natomiast ww. naruszenie dotyczy sytuacji wykonywania przewozu przez kierowcę nieposiadającego takiego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skargę należało uwzględnić.
W tej sprawie organ uznał, że skarżący dopuścił się naruszenia opisanego w art. 32f ust. 2 ustawy i nałożył na przedsiębiorcę sankcję administracyjną w postaci cofnięcia świadectwa kierowcy oraz zawieszenia wydawania przedsiębiorcy nowych świadectw kierowców przez okres jednego roku.
Dla porządku wskazać należy, że przepis ten stanowi, że w przypadku niewłaściwego wykorzystywania przez przedsiębiorcę świadectwa kierowcy polegającego na:
1) niespełnianiu warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy lub
2) podaniu nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy
- właściwy organ, o którym mowa w art. 32b, cofa świadectwo kierowcy i zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku.
W obowiązującym stanie prawnym - szczegółowo wyjaśnionym w decyzji GITD z dnia [...] lutego 2019 r. - kierowca, który jest obywatelem państwa spoza Unii Europejskiej i Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, i który chce zawodowo na terenie RP wykonywać transport drogowy zgodnie z art. 32a i art. 39f ust. 3 ustawy zobowiązany jest posiadać świadectwo kierowcy.
W myśl zaś art. 32b ust. 1 ustawy, GITD, w drodze decyzji administracyjnej, wydaje, odmawia wydania, zmienia albo cofa świadectwo kierowcy. Świadectwo kierowcy wydaje się na wniosek przedsiębiorcy, posiadającego licencję wspólnotową (art. 32b ust. 2 ustawy). Świadectwo kierowcy wraz z wypisem ze świadectwa kierowcy wydaje się przedsiębiorcy na okres do 5 lat (art. 32b ust. 3 ustawy).
Od dnia 4 grudnia 2011 r. do świadectw kierowcy stosuje się bezpośrednio przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku VI SA/Wa międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U. UE. L. 2009.300.72), dalej "rozporządzenie (WE) nr 1072/2009".
Stosownie do art. 3 ww. rozporządzenia, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej;
b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (13), albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim: (i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach, (ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.
Świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony, zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 (art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009).
Wobec zaś brzmienia art. 32f ust. 1 ustawy, nie budzi wątpliwości Sądu, że organ w każdym czasie może kontrolować prawidłowość wykorzystywania wydanego świadectwa kierowcy. Ustawa definiuje przy tym pojęcie niewłaściwego wykorzystywania świadectwa kierowcy jako niespełnianie warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy oraz podanie nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy (32f ust. 2 ustawy).
Organ może zatem wezwać przedsiębiorcę do przedstawienia dokumentów stanowiących podstawę wniosku o wydanie świadectwa kierowcy. Ww. uprawnienie organu sprzężone jest z obowiązkiem przedsiębiorcy posiadania - w celu przedstawienia organowi - dokumentu (dowodu) potwierdzającego spełnianie przez kierowcę wymagań z art. 39a [Warunki zatrudnienia kierowcy], o którym mowa w art. 32b ust. 5 ustawy.
Warunkiem koniecznym do zatrudnienia na stanowisku kierowcy w przewozach drogowych jest m.in. brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na przedmiotowym stanowisku.
Zgodnie z art. 39k ust. 1 i 2 ustawy, kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, wydaje osobie badanej orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem lub wykonywania odpowiednich czynności, o których mowa w art. 82 ust. 2.
W niniejszej sprawie spełnienie przesłanki braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy nie zostało wykazane. Dowód w tym zakresie może bowiem stanowić jedynie orzeczenie psychologiczne, o którym była wyżej mowa. W sprawie zaś nie budzi wątpliwości, że kierowca, dla którego - na wniosek przedsiębiorcy - wydano świadectwo kierowcy nie posiadał orzeczenia psychologicznego w rozumieniu ww. przepisów. Okoliczności, które doprowadziły do takiego stanu rzeczy nie mają zaś znaczenia dla oceny faktów ustalonych w tym zakresie. Dlatego w sprawie zbędne było prowadzenie dalszego postępowania dowodowego, w tym przesłuchiwanie skarżącego w charakterze strony. Przedmiotem dowodzenia i ustalania mogą być bowiem jedynie okoliczności istotne dla sprawy, a nie wszystkie okoliczności, które w sposób pośredni lub bezpośredni się z nią w jakikolwiek sposób wiążą. Dokonane zaś przez organ ustalenia w ww. zakresie były prawidłowe.
Przechodząc zaś do kontroli wykładni art. 32f ust. 2 ustawy dokonanej przez organ przypomnieć należy, że w tej sprawie - w ramach nałożonej sankcji - organ m.in. zawiesił wydawanie przedsiębiorcy nowych świadectw kierowców na okres roku.
Skarżący wskazuje, że takie działanie GITD nie ma podstaw prawnych, a Sąd podziela to stanowisko. Do takich wniosków prowadzi treść art. 32f ustawy, w którym (w odrębnych jednostkach redakcyjnych) uregulowano dwie formy naruszenia przepisów o świadectwie kierowcy, tj. w ust. 2 - mowa o zwykłym (podstawowym) naruszeniu tych przepisów, zaś ust. 3 odnosi się do bardzo poważnego naruszenia w ww. zakresie. Naruszenia te skutkują nałożeniem różnych sankcji przez organ, który odpowiednio - zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku (i cofa świadectwo kierowcy) albo zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowców przez okres roku (i cofa 1 wypis z licencji wspólnotowej na okres 6 miesięcy).
Wskazać należy, że punktem odniesienia dla wykładni ww. przepisów (przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji) są regulacje wspólnotowe, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U.UE.L.2009.300.72), gdzie w art. 7 ust. 2 wskazuje się, że właściwe organy cofają licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy, gdy posiadacz:
a) przestał spełniać warunki określone w art. 4 ust. 1 lub te, o których mowa w art. 5 ust. 1; lub
b) podał nieprawidłowe informacje we wniosku o licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy.
Do zastosowania surowszej sankcji dochodzi w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009.
Przepis ten stanowi, że w przypadku poważnego naruszenia, obejmującego wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców, właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika, który dopuścił się takiego naruszenia, nakładają na niego odpowiednie sankcje, takie jak:
a) zawieszenie wydawania świadectw kierowców;
b) cofnięcie świadectw kierowców;
c) uzależnienie wydania świadectw kierowców od dodatkowych warunków w celu zapobieżenia niewłaściwemu wykorzystaniu;
d) czasowe lub trwałe cofnięcie niektórych lub wszystkich uwierzytelnionych wypisów z licencji wspólnotowej;
e) czasowe lub trwałe cofnięcie licencji wspólnotowej.
Sankcje te mogą być określone po podjęciu ostatecznej decyzji w danej sprawie i uwzględniają wagę naruszenia, którego dopuścił się posiadacz licencji wspólnotowej.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że przepisy rozdziału 4a ustawy pt. "Świadectwo kierowcy), obejmujące art. 32a-32e, weszły w życie z dniem 27 grudnia 2003 r. Do ustawy zostały dodane na mocy art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 211, poz. 2050 ze zm.). Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 2029), wprowadzenie rozdziału 4a do ustawy miało na celu dostosowanie przepisów prawa krajowego do prawa wspólnotowego, w związku z postanowieniami rozporządzenia (WE) nr 484/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 1 marca 2002 r. zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 881/92 i (EWG) nr 3118/93 w celu wprowadzenia zaświadczeń dla kierowców (Dz. Urz. WE L 76 z 19.03.2002).
Motywy wydania rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 (mającego zastosowanie w niniejszej sprawie) ujawnia pkt 1 jego preambuły, w którym wskazano, że w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium państwa członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej państw członkowskich, w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3118/93 z dnia 25 października 1993 r. ustanawiającym warunki wykonywania w państwie członkowskim usług krajowego transportu drogowego rzeczy przez przewoźników nie mających siedziby w tym państwie oraz w dyrektywie 2006/94/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ustanowienia wspólnych reguł dla niektórych rodzajów drogowego przewozu rzeczy należy wprowadzić szereg istotnych zmian. Dla uproszczenia i zapewnienia przejrzystości akty te należy przekształcić i zawrzeć w jednym rozporządzeniu.
Stosując w sprawie przepisy rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 należało uwzględnić Tabelę korelacji, stanowiącą jego załącznik nr IV.
I tak, w dacie zmiany przepisów ustawy dostosowujących ją do rozporządzenia (WE) nr 484/2002, przepis art. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 (zmieniony rozporządzeniem (WE) nr 484/2002), stanowił, że:
1. Jeżeli warunki ustanowione w art. 3 ust. 2 lub te, określone w art. 3 ust. 3, nie są spełnione, właściwe władze Państwa Członkowskiego miejsca prowadzenia działalności przez przewoźnika odrzucają wniosek o wydanie lub odnowienie licencji wspólnotowej lub zaświadczenia dla kierowcy, w formie uzasadnionej decyzji.
2. Właściwe władze cofają licencję wspólnotową lub zaświadczenie dla kierowcy w przypadku gdy posiadacz:
- przestał spełniać warunki ustanowione w art. 3 ust. 2 lub te, określone w art. 3 ust. 3, lub
- przekazał nieprawidłowe informacje w odniesieniu do danych niezbędnych do wydania licencji wspólnotowej lub zaświadczenia dla kierowcy.
3. W przypadku poważnych naruszeń lub powtarzających się mniejszych naruszeń przepisów dotyczących przewozów, właściwe władze Państwa Członkowskiego miejsca prowadzenia działalności przez przewoźnika, który dokonał takich naruszeń, mogą, między innymi, czasowo lub częściowo cofnąć poświadczone za zgodność z oryginałem kopie licencji wspólnotowej oraz cofnąć zaświadczenia dla kierowców. Sankcje te określa się uwzględniając stopień naruszenia, dokonanego przez posiadacza licencji wspólnotowej i uwzględniając całkowitą liczbę poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii licencji, posiadanych przez niego w odniesieniu do transportu międzynarodowego.
4. W przypadku poważnego naruszenia lub powtarzających się mniejszych naruszeń dotyczących wszelkich przypadków niewłaściwego wykorzystywania zaświadczeń dla kierowców, właściwe władze Państwa Członkowskiego miejsca prowadzenia działalności przez przewoźnika, który dokonał takich naruszeń, nakładają na niego odpowiednie sankcje, takie jak:
- zawieszenie wydania zaświadczeń dla kierowców,
- cofnięcie zaświadczeń dla kierowców,
- uzależnienie wydania zaświadczeń dla kierowców od warunków dodatkowych w celu zapobieżenia niewłaściwemu wykorzystaniu,
- czasowe lub częściowe cofnięcie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii licencji wspólnotowej.
Sankcje te określa się uwzględniając stopień naruszenia, którego dokonał posiadacz licencji wspólnotowej.
Zgodnie z Tabelą korelacji odpowiednikiem art. 8 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 (zwykłe - mniejsze - naruszenie) jest art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, zaś odpowiednikiem art. 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 (dotyczących poważnych lub powtarzających się mniejszych naruszeń) jest - odpowiednio - art. 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009.
W tak kształtujących się w niniejszej sprawie ramach prawnych organ w swoich rozważaniach pominął zasadę bezpośredniego skutku rozporządzeń unijnych i obowiązek wykładni przepisów ustawy zgodnie z zasadą efektywności prawa wspólnotowego. Bezpośrednie stosowanie rozporządzenia oznacza, że jego wejście w życie oraz stosowanie jest niezależne od przyjęcia jakiegokolwiek środka recypującego jego treść do prawa krajowego. Przepis prawa krajowego, który powtarza treść bezpośrednio stosowalnego przepisu prawa wspólnotowego, nie ma żadnego wpływu na bezpośrednie stosowanie tego przepisu lub na wynikającą z Traktatu jurysdykcję Trybunału. (...) - por. wyrok z dnia 10 października 1973 r. w sprawie C-34/73, Fratelli Variola S.p.A. przeciwko Amministrazione Italiana delle Finanze, ECR 1973, s. 981, wyrok z dnia 26 lutego 1976 r. w sprawie C-65/75, Riccardo Tasca, ECR 1976, s. 291.
Zgodnie z zasadą efektywności sądy krajowe są zobowiązane zapewnić skuteczność prawu wspólnotowemu.
Skoro zatem w prawie wspólnotowym sankcją za nieprawidłowe informacje we wniosku o świadectwo kierowcy jest cofnięcie tego dokumentu - to organ nie mógł ponadto orzec o zawieszeniu wydawania świadectw także dla (innych) kierowców przez okres roku. Powyższe stanowi bowiem sankcję nakładaną w przypadku poważnego naruszenia, do którego to przypadku odwołuje się ust. 3 art. 32f ustawy. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie nie zajmowało się zaś tą kwestią. W ponownym postępowaniu organ jeszcze raz dokonana kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego, a nakładając sankcję za stwierdzone naruszenie uwzględni przepisy rozporządzenia (WE) nr 1072/2009.
Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302). O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI